I SA/Go 142/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie dotyczące kosztów egzekucyjnych, uznając sposób ich naliczenia za zgodny z prawem i wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję o kosztach egzekucyjnych. Sprawa dotyczyła naliczenia opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych w postępowaniu prowadzonym na podstawie kilkunastu tytułów wykonawczych. Sąd, działając na podstawie wcześniejszego wyroku WSA i wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uznał sposób naliczenia kosztów za prawidłowy, odwołując się do analogii z przepisów dotyczących egzekucji z nieruchomości w celu ustalenia maksymalnych limitów opłat.
Spółka G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 15.139,10 zł. Koszty te zostały naliczone w toku egzekucji prowadzonej wobec Spółki na podstawie kilkunastu tytułów wykonawczych dotyczących zaległości w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez WSA, który wyrokiem z 11 marca 2021 r. uchylił poprzednie postanowienie, wskazując na potrzebę ponownej oceny kosztów egzekucyjnych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, który stwierdził niezgodność przepisów dotyczących braku maksymalnych limitów opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych z Konstytucją. Organy administracji, działając na podstawie wytycznych sądu, ponownie rozpatrzyły sprawę, ustalając koszty egzekucyjne w kwocie 15.139,10 zł. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżone postanowienie w warunkach art. 153 P.p.s.a., uznał, że organy prawidłowo zastosowały się do wskazań sądu i wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny uprawniony był do odwołania się do kryterium przewidzianego w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (maksymalna kwota opłaty za zajęcie nieruchomości) w celu ustalenia maksymalnych limitów opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych, stosując analogię legis. Sąd uznał, że sposób naliczenia kosztów egzekucyjnych był adekwatny do poziomu skomplikowania czynności, nakładu pracy organu i efektywności egzekucji, a także zgodny z Konstytucją. W związku z tym skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sposób naliczania kosztów egzekucyjnych, w tym opłat manipulacyjnych, przez organ egzekucyjny jest zgodny z przepisami prawa i Konstytucją, pod warunkiem zastosowania analogii do przepisów dotyczących egzekucji z nieruchomości w celu ustalenia maksymalnych limitów opłat.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały się do wytycznych WSA i TK, odwołując się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w celu ustalenia maksymalnych limitów opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych. Sposób naliczenia kosztów został uznany za adekwatny do nakładu pracy i skomplikowania czynności, a także zgodny z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (28)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4 i 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy te, w zakresie braku maksymalnych limitów opłat, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją przez TK. Sąd dopuścił stosowanie analogii do art. 64 § 1 pkt 6 w celu ustalenia maksymalnych limitów opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten, w zakresie braku maksymalnych limitów opłat, został uznany za niezgodny z Konstytucją przez TK. Sąd dopuścił stosowanie analogii do art. 64 § 1 pkt 6 w celu ustalenia maksymalnych limitów opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych.
Dz.U. 2019 poz 1438 art. 64 § § 1 pkt 4 i 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 1438 ze zm. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 1438 ze zm. art. 64 § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2019 r., poz. 1438 art. 64 § § 1 pkt 4 i 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2019 r., poz. 1438 art. 64 § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 art. 64 § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. z 2016 r. poz. 599 art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niezgodny z Konstytucją w zakresie braku maksymalnej wysokości opłaty.
Dz. U. z 2016 r. poz. 599 art. 64 § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niezgodny z Konstytucją w zakresie braku maksymalnej wysokości opłaty.
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ pobiera 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 4,20 zł i nie więcej niż 21.375 zł.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ pobiera 1% kwoty egzekwowanych należności, nie mniej niż 1,40 zł i nie więcej niż 4.275 zł.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy funkcji opłaty manipulacyjnej jako częściowego pokrycia kosztów działania aparatu administracji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania sądu i organu oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu sądu.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) – c) i pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 1438 ze zm. art. 64c § § 6a pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa art. 33
Dz. U. z 2016 r. poz. 599 art. 64 § § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji w zakresie braku maksymalnych opłat.
t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo ustalił koszty egzekucyjne, stosując analogię do przepisów dotyczących egzekucji z nieruchomości w celu ustalenia maksymalnych limitów opłat, zgodnie z wytycznymi TK i WSA. Sposób naliczenia kosztów egzekucyjnych jest adekwatny do nakładu pracy, skomplikowania czynności i efektywności egzekucji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i innymi przepisami k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które nie wprowadziło zmian wymaganych przez WSA. Naruszenie art. 64c § 9 u.p.e.a. poprzez oderwanie wysokości opłaty manipulacyjnej od faktycznej aktywności organu. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący, nieuwzględnienie interesu strony, ograniczenie się do stwierdzenia, że opłaty mieszczą się w granicach, nierozważenie zmniejszenia opłaty manipulacyjnej mimo niskiej skuteczności egzekucji z części tytułów, niewskazanie okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania czynności.
Godne uwagi sformułowania
organ uprawniony był do odwołania się do kryterium przewidzianego w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., czyli maksymalnej kwoty opłaty za czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. stosując zatem uprawnioną i uzasadnioną w tym przypadku zasadę wnioskowania z analogii legis można uregulowanie przyjęte dla określenia wysokości opłaty maksymalnej za zajęcie nieruchomości odpowiednio zastosować do określenia opłat maksymalnych za inne czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej. opłata manipulacyjna stanowi pokrycie kosztów funkcjonowania aparatu egzekucyjnego w tym koszt pracy pracownika, prądu, wody, sprzątania, ochrony, sprzętu komputerowego, wydruku dokumentów, wysyłki korespondencji.
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
przewodniczący
Damian Bronowicki
sprawozdawca
Jacek Niedzielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie maksymalnych limitów opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w oparciu o analogię do przepisów dotyczących egzekucji z nieruchomości, zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Metoda analogii może być stosowana tylko w przypadku braku ustawowych regulacji i musi być zgodna z zasadami konstytucyjnymi. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców i organów administracji - sposobu naliczania kosztów egzekucyjnych, z odniesieniem do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
“Jak sądy interpretują koszty egzekucji administracyjnej po wyroku TK? Kluczowa analogia z egzekucji z nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 15 139,1 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 142/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2022-07-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/ Damian Bronowicki /sprawozdawca/ Jacek Niedzielski Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1355/22 - Wyrok NSA z 2023-01-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1438 art. 64 § 1 pkt 4 i 6, § 6 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę w całości. Uzasadnienie G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna (dalej jako: Strona, Skarżąca, Spółka), działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej również jako: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej również jako: organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 15.139,10 zł, naliczonych i pobranych w toku egzekucji prowadzonej wobec Strony w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o numerach: [...] z [...] marca 2019 r., obejmujące zaległości w podatku od towaru i usług oraz w podatku akcyzowym. Z akt wynika następujący stan faktyczny. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął w dniu [...] marca 2019 r. egzekucję wobec Spółki, w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o wskazanych po wyżej numerach, obejmujące zaległości od podatku od towaru i usług oraz w podatku akcyzowym w łącznej kwocie należności głównej 1.122.799,00 zł W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny skierował do Banku [...] zawiadomienie z dnia [...] marca 2019 r., o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostało doręczone Spółce w dniu 12 marca 2019 r. W dniu 8 kwietnia 2019 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym poinformował, że decyzje: nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] z dnia [...] października 2017 r. objęte są zabezpieczeniem generalnym nr [...]. W związku z czym do gwaranta [...] wystosowano wezwanie do zapłaty należności podatkowych określonych ww. decyzjami. Jednocześnie wierzyciel, wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych, za wyjątkiem tytułu wykonawczego nr [...] oraz o uchylenie dotychczas dokonanych zajęć. Dnia [...] kwietnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na wniosek wierzyciela, zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]. Jednocześnie zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., skierowanym do [...], organ egzekucyjny zaktualizował zajęcie wierzytelności z dnia [...] marca 2019 r. do wynikającej z tytułu wykonawczego nr [...] kwoty 18.539 zł należności głównej wraz z odsetkami w kwocie 6.493,22 zł, naliczonymi za okres od dnia [...] listopada 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. W wyniku realizacji zajęcia [...] marca 2019 r., [...] kwietnia 2019 r., [...] maja 2019 r. uzyskano środki pieniężne, które rozliczono na koszty egzekucyjne oraz dochodzone należności. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego pismami: z [...] czerwca 2019 r., [...] czerwca 2019 r., [...] czerwca 2019 r., [...] lipca 2019 r., [...] sierpnia 2019 r., poinformował organ egzekucyjny o wpłatach Skarżącej, dokonywanych na poczet egzekwowanych należności, w wyniku których zostały one w całości uregulowane. W dniu 4 i 11 września 2019 r, wpłynęły do organu egzekucyjnego podania Spółki z dnia [...] sierpnia 2019 r. i z dnia [...] września 2019 r., w którym Strona, powołując się na przepis art. 64c § 6a pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej jako u.p.e.a), wniosła o wydanie zawiadomień o wysokości kosztów egzekucyjnych pobranych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] października 2019 r. oraz z dnia [...] października 2019 r. wskazał skarżącej kwoty kosztów egzekucyjnych pobranych na podstawie powyższych tytułów wykonawczych. Następnie, realizując wnioski Skarżącej, postanowieniami z dnia [...] października 2019 r. określił wysokość kosztów egzekucyjnych naliczonych i pobranych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Na skutek wniesionych przez Stronę zażaleń, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniami z [...] lutego 2020 r., uchylił zaskarżone postanowienia w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy za konieczne uznał zweryfikowanie zasadności zapłaconych przez Skarżącą kosztów egzekucyjnych w kontekście informacji zawartych w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. o objęciu decyzji będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, zabezpieczeniem generalnym, a także jednoznaczne ustalenie dat zaspokojenia kosztów egzekucyjnych oraz uregulowania przez Skarżącą należności objętych tytułami wykonawczymi. Organ egzekucyjny ponownie rozpatrując sprawę zwrócił się do wierzyciela o wskazanie terminów zapłaty zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi oraz wyjaśnienie kwestii zabezpieczenia generalnego. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w piśmie z [...] marca 2020 r., wskazał m.in. terminy poszczególnych wpłat na poczet zobowiązań objętych ww. tytułami wykonawczymi, dokonanych przez gwaranta [...], przez Skarżącą oraz uzyskanych w wyniku egzekucji. W kwestii zabezpieczenia generalnego, wierzyciel wyjaśnił, iż wystawienie tytułów wykonawczych i skierowanie ich na drogę egzekucji związane było z brakiem zapłaty dochodzonej zaległości przez skarżącą. Mając jednak na uwadze fakt, iż w toku dokonywanych zgłoszeń celnych, Spółka złożyła zabezpieczenie generalne nr [...] oraz z uwagi na oświadczenie ww. gwaranta z dnia [...] maja 2017 r. przedłużające odpowiedzialność gwarancji ubezpieczeniowej z [...] lutego 2016 r., nr [...] zmienionej aneksem nr 1 z [...] kwietnia 2016 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął działania zmierzające do ustalenia zakresu przedmiotowego zabezpieczenia. W wyniku tych działań wierzyciel stwierdził, że istnieje możliwość wystąpienia do [...] z żądaniem zapłaty, choć zabezpieczenie to nie pokrywało w całości dochodzonych zobowiązań wraz z odsetkami. Z uwagi na powyższe wierzyciel występując o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jednocześnie pismem z [...] kwietnia 2019 r. wezwał gwaranta do zapłaty należności zabezpieczonych gwarancją. W efekcie w dniu 31 maja 2019 r. wierzyciel otrzymał wpłaty dokonane przez [...] w ogólnej kwocie 1 122 799,00 zł, z tego: 209.955,00 zł na należności z tytułu podatku od towarów i usług. 912.844 zł na należności z tytułu podatku akcyzowego, które częściowo zaspokoiły dochodzone należności. W piśmie z dnia [...] marca 2020 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił uwagę, iż zabezpieczenie generalne, stanowiące zabezpieczenie określone w art. 191 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. z 1992 r., nr 302, poz. 1 ze zm.) składane w procedurach celnych nie jest tożsame z zabezpieczeniem, o którym mowa w art. 33 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2019 r. poz. 900 ze zm.). Ponadto organ egzekucyjny dołączył do akt sprawy wydruki spraw z systemu Egapoltax wraz z kopiami przelewów kwot potwierdzających realizację zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z [...] marca 2020 r. połączył sprawy prowadzone na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia. Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., określił Spółce wysokość kosztów egzekucyjnych naliczonych i pobranych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym na kwotę 90.582,40 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpoznaniu wniesionego zażalenia postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 10/21 uchylił w całości zaskarżone postanowienie. Sąd uwzględnił zarzut dotyczący sposobu ustalenia przez organy egzekucyjne kosztów egzekucyjnych, który w jego ocenie jest błędny i narusza normy egzekucyjne oraz podstawowe zasady prowadzenia postępowania wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że przepisy, na podstawie których wyliczone zostały koszty egzekucyjne, tj. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. są niezgodne z przepisem art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP. Niezgodność z Konstytucją RP powołanych przepisów została stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14. W ocenie Sądu ww. wyrok nie powoduje - w przeciwieństwie do wyroku uznającego kwestionowany przepis za niezgodny z Konstytucją - utraty mocy przepisu art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją w zakresie określonym w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu (także przez organy administracji publicznej i sądy), jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W powoływanym wyroku nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej czy manipulacyjnej, a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat. Sąd podkreślił, że dopóki ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian określających maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Zdaniem Sądu ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w całkowitym oderwaniu od nakładów pracy organu. Wydając swoje orzeczenie Sąd wskazał, że w uzasadnieniach rozstrzygnięć organów obu instancji nie było rozważań, czy koszty egzekucyjne, były adekwatne do pracochłonności i czasochłonności podjętych działań. Brak takich rozważań powodował, że organy nie oceniły w sposób kompleksowy adekwatności kosztów egzekucyjnych, którymi został obciążony dłużnik. W ocenie Sądu ustalenie kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie z tytułu zajęcia rachunku bankowego było nieadekwatne do nakładu pracy i poziomu skomplikowania czynności zajęcia wierzytelności na podstawie tytułu wykonawczego, polegającej w istocie na wysłaniu do banku i do zobowiązanego zawiadomień o zajęciu. Sąd podkreślił, że w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ mimo braku interwencji ustawodawcy, winien ocenić czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Organ winien także uwzględnić, czy ustalona wysokość kosztów egzekucyjnych, jest adekwatna w znaczeniu wskazanym przez Trybunał do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych oraz czy pozostaje w związku z efektywnością egzekucji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zdaniem Sądu konieczne będzie takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych, ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków, jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego, mając na uwadze standardy wynikające z wyroku o sygn. akt SK 31/14. Przy czym koszty te powinny być obliczone w taki sposób, aby zobowiązany nie odebrał jej jako swoistej kary. Ponownie rozpatrując sprawę DIAS postanowieniem z [...] listopada 2021 r., uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] kwietnia 2020 r., w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dnia [...] grudnia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie w przedmiocie określenia łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 15.139,10 zł, naliczonych i pobranych w toku egzekucji prowadzonej wobec Spółki w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła zażalenie. DIAS postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W rozważanej sprawie organ egzekucyjny pozostając związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 10/21, w celu uniknięcia dowolności w określeniu limitu górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej, odwołał się do kryterium przewidzianego w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., czyli do maksymalnej kwoty opłaty za czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. Jest to jedyny przepis stanowiący o wysokości opłat z art. 64 ustawy, który wspomniany limit kwotowy przewiduje. Mając na uwadze, że przy egzekucji z nieruchomości opłata maksymalna wynosi 34.200,00 zł, a stawka stosunkowa wynosi 8% od kwoty egzekwowanej należności, podczas gdy w przypadku zajęcia wierzytelności pieniężnych (art. 64 § 1 pkt 4 ustawy) stawka stosunkowa wynosi 5%, a w przypadku opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 ustawy) - 1%, w ocenie organu zasadne było odpowiednie skorygowanie wysokości opłat maksymalnych, z uwzględnieniem niższego poziomu stawek procentowych, niż w przypadku zajęcia nieruchomości. Przyjmując więc jako podstawę maksymalną stawkę za zajęcie nieruchomości w kwocie 34.200 zł, co stanowi 8% egzekwowanej należności, zdaniem organu należałoby przyjąć, iż maksymalna opłata manipulacyjna, w wysokości stanowiącej 1% egzekwowanych należności, nie powinna być wyższa od kwoty 4.275 zł (34.200 zł : 8 = 4.275 zł), a maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej za zajęcie innej wierzytelności lub wierzytelności z rachunku bankowego, która zasadniczo stanowi 5% kwoty egzekwowanej należności, nie powinna przekraczać pięciokrotności tej ostatniej kwoty, czyli 21.375,00 zł. W ten sposób organ egzekucyjny wyprowadził z treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz odnoszącego się do niego wyroku Trybunału Konstytucyjnego zasadę, że za zajęcie innych, niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub praw majątkowych organ egzekucyjny pobiera 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4,20 zł i nie więcej niż 21 375,00 zł. Natomiast z treści art. 64 § 6 ww. ustawy oraz odnoszącego się do niego wyroku Trybunału Konstytucyjnego - że z tytułu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną w wysokości 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł i nie więcej niż 4 275,00 zł. W ocenie organu ustalenie w ten sposób górnych pułapów kosztów przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego odnoszących się do opłaty manipulacyjnej i opłaty za zajęcie wierzytelności i rachunku bankowego, wydaje się uzasadnione, bowiem taka metodologia ustalenia maksymalnych wartości kosztów podejmowanych czynności egzekucyjnych stoi w zgodzie z oceną zawartą w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego w zakresie, w jakim wypowiedział się on odnośnie wpływu braku określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej na charakter i oddziaływanie kosztów postępowania egzekucyjnego na zobowiązanego, który kosztami tymi został obciążony i przystaje do wzorców konstytucyjnych, wynikających z art. 64 ust. 1 u.p.e.a. i art. 84 Konstytucji. Stosując się do wskazań WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 11 marca 2021 r., organ egzekucyjny przeprowadził miarkowanie kosztów postępowania egzekucyjnego w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych również w sytuacji, gdy nie przekraczają one kwot maksymalnych. Mając na uwadze ustalone w sprawie, bezsporne okoliczności faktyczne, organ egzekucyjny wskazał na określenie kosztów egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, będących konsekwencją wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania ich na drogę egzekucji administracyjnej w dniu [...] marca 2019 r., tj. w dniu wpływu tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz wszczęcia egzekucji, które nastąpiło [...] listopada 2018 r., tj. w dniu sporządzenia i wysłania zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego naliczył i pobrał koszty egzekucyjne w kwocie 90.582,40 zł. Wyliczenia zostały zaprezentowane w formie tabeli na stronie 13 postanowienia organu II instancji z dnia [...] stycznia 2022 r. Organ I instancji, respektując wskazania zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 marca 2021 r. w zakresie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego w powiązaniu z poziomem skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności oraz czy pozostają one w związku z efektywnością egzekucji, określił wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego w kwocie: 15.097,10 zł. Na powyższą kwotę składają się: a) opłata manipulacyjna w łącznej wysokości 15.097,10 zł, w tym: - w sprawie [...] w wysokości 863,30 zł, - w sprawie [...] w wysokości 839,10 zł, - w sprawie [...] w wysokości 443,70 zł, - w sprawie [...] w wysokości 248,90 zł, - w sprawie [...] w wysokości 428,00 zł, - w sprawie [...] w wysokości 3 753,50 zł, - w sprawie [...] w wysokości 3 648,30 zł, - w sprawie [...] w wysokości 1 929,20 zł., - w sprawie [...] w wysokości 1 082,40 zł, - w sprawie [...] w wysokości 1 860,70 zł, b) opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w łącznej wysokości 42,00 zł. Określając koszty egzekucyjne w powyższej wysokości organ egzekucyjny odniósł ich wysokość do kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2021 r., która wynosiła 5.885,75 zł. Ocenił przy tym, że pobranie opłaty manipulacyjnej uzasadnione jest tym, że stanowi ona zwrot wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Oznacza to, że stanowi ona pokrycie kosztów funkcjonowania aparatu egzekucyjnego w tym koszt pracy pracownika, prądu, wody, sprzątania, ochrony, sprzętu komputerowego, wydruku dokumentów, wysyłki korespondencji itd. Natomiast określając wysokość opłaty egzekucyjnej za czynności egzekucyjne, które w zasadzie sprowadzały się do: 1) doręczenia Spółce 12 marca 2019 r. 10 odpisów tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, 2) wysłania do banku zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, organ egzekucyjny uznał, że ww. czynności egzekucyjne nie wymagały szczególnego nakładu pracy i nie były też obarczone wysokim poziomem skomplikowania. Tym bardziej, że czynności te wykonywane były częściowo z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego. Dowodzi tego także szybkość zrealizowanych czynności i skuteczność egzekucji. W związku z powyższym organ egzekucyjny będąc zobowiązany do dokonania zgodnej z Konstytucją wykładni art. 64 § 1 pkt 4 ustawy i ustalenia kosztów egzekucyjnych, z uwzględnieniem racjonalnej zależności pomiędzy wysokością kosztów, a podjętymi czynnościami organów egzekucyjnych, przyjął w tej sytuacji minimalne stawki opłaty za zajęcie innej wierzytelności, czyli kwotę 4,20 zł od każdej sprawy. W ocenie organu odwoławczego koszty egzekucyjne w kwocie 15.139,10 zł zostały określone w przedmiotowej sprawie przez organ egzekucyjny adekwatnie do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych oraz w związku z efektywnością egzekucji. DIAS podkreślił, że z zaleceń Trybunału Konstytucyjnego jasno wynika dopuszczalność stosowania stawek procentowych jako jednej z metod określania wysokości opłat i to nie tylko w kwotach stawek minimalnych. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie zakwestionował tylko brak stawek maksymalnych, nie zakwestionował natomiast możliwości stosowania stawek procentowych (gdyż wyraźnie ją dopuścił), a w konsekwencji nie wskazał na konieczność stosowania stawek minimalnych. W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z [...] marca 2019 r. zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] marca 2019 r., zatem zasadnym byłoby odniesienie określonej wysokości opłat manipulacyjnych do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w obowiązującego w marcu 2019 r. Organ odwoławczy zauważył, że pomimo wskazania przez organ egzekucyjny innego okresu do porównania, powyższe nie ma wpływu na wysokość określonych opłat manipulacyjnych, bowiem w marcu 2019 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie, zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w marcu 2019 r. (Dz. Urz. GUS 2019.18) wynosiło 5.164,53 zł, a zatem było wyższe niż określone opłaty manipulacyjne dotyczących przedmiotowych tytułów wykonawczych. Mając zatem na uwadze powyższy charakter opłaty manipulacyjnej i uwzględniając jej faktyczną wysokość, naliczoną przez organ egzekucyjny dla skierowanych do egzekucji tytułów wykonawczych organ odwoławczy uznał, że została ona naliczona z zachowaniem kryteriów wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 oraz wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. Spółka zaskarżyła ww. postanowienie w części dotyczącej naliczonej opłaty manipulacyjnej zarzucając: 1. naruszenie art. 64 § 6 w zw. z art. 18 u.p.e.a., w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a.) i w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w sytuacji gdy postanowienie to w części dotyczącej opłaty manipulacyjnej nie wprowadziło żadnych zmian wymaganych wiążącym organy w sprawie wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Go 10/21, 2. naruszenie art. 64c § 9 u.p.e.a. rozumianego w ten sposób, że funkcja uzyskanej przez organ opłaty manipulacyjnej, jako "przynajmniej częściowego pokrycia kosztów działania aparatu administracji", pozwala na oderwanie jej wysokości od faktycznej aktywności organu w postępowaniu egzekucyjnym. Naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania doprowadzając organ do utrzymania w mocy dotychczasowej wysokości opłaty manipulacyjnej, mimo zmniejszenia opłaty za czynności egzekucyjne, 3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 124 § 2, art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu strony, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia poprzez: a) ograniczenie się przez organ do stwierdzenia, że wyliczone przez niego opłaty manipulacyjne mieszczą się w granicach maksymalnej ich możliwej wysokości oraz że "nie mogą być symboliczne", b) nierozważenie zmniejszenia wysokości opłaty manipulacyjnej w sytuacji gdy zastosowane środki egzekucyjne doprowadziły do uzyskania środków pieniężnych tylko w przypadku jednego z dziesięciu tytułów wykonawczych będących podstawą postępowania egzekucyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem, c) niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności faktycznych, świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, chociaż WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 11 marca 2021 r. I SA/Go 10/21 nakazał odniesienie się do tych okoliczności nie tylko w odniesieniu do opłat za czynności egzekucyjne, ale ogółu wyliczonych kosztów, w tym opłat manipulacyjnych - co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania prowadząc organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w której nie zebrano jeszcze ani nie rozpoznano materiału w sposób wszechstronny a zatem w sprawie nieprzygotowanej jeszcze do wydania rozstrzygnięcia. W związku z wyżej przedstawionymi zarzutami Spółka wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotowa sprawa na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.) została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, zaś kontrola ta obejmuje m. in. sprawy ze skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt organu administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) i pkt 2 P.p.s.a.). Przy czym, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Nadto, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. (przepis art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, że ocena legalności zaskarżonego postanowienia wymaga uwzględnienia, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. Sąd wyrokiem z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 10/21, uchylił postanowienie DIAS z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. W związku z powyższym kontrolując zaskarżone postanowienie zachodzi konieczność zastosowania art. 153 P.p.s.a. zgodnie, z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki NSA z 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12 – powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 10/21 Sąd wskazał, że w uzasadnieniach rozstrzygnięć organów obu instancji nie było rozważań, czy koszty egzekucyjne, były adekwatne do pracochłonności i czasochłonności podjętych działań. W ocenie Sądu ustalenie kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie z tytułu zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego było nieadekwatne do nakładu pracy i poziomu skomplikowania czynności zajęcia wierzytelności na podstawie tytułu wykonawczego, polegającej w istocie na wysłaniu do banku i do zobowiązanego zawiadomień o zajęciu. Sąd podkreślił, że w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ winien ocenić czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Organ winien także uwzględnić, czy ustalona wysokość kosztów egzekucyjnych, jest adekwatna w znaczeniu wskazanym przez Trybunał do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych oraz czy pozostaje w związku z efektywnością egzekucji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zdaniem Sądu konieczne będzie takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych, ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków, jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego, mając na uwadze standardy wynikające z wyroku o sygn. akt SK 31/14. Przy czym koszty te powinny być obliczone w taki sposób, aby zobowiązany nie odebrał jej jako swoistej kary. W tym miejscu należy przytoczyć treść art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., który stanowi, że organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2 tego artykułu, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych – w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Ponadto zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a., organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. We wspomnianym wyżej orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie sygn. akt SK 31/14 Trybunał orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny uznał, że: 1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz że art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji. Sąd badając okoliczności niniejszej sprawy uznał, iż skarga jest niezasadna. Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie w warunkach art. 153 P.p.s.a. stwierdził, że Organy obydwóch instancji rozstrzygając ponownie sprawę w wyniku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 10/21, dokonały ustaleń faktycznych zgodnie ze wskazaniami tego Sądu, i ponownie orzekając w sprawie Sąd nie dopatrzył się w procesie decyzyjnym Organów naruszenia przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w celu uniknięcia dowolności w określeniu limitu górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej, organ uprawniony był do odwołania się do kryterium przewidzianego w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., czyli maksymalnej kwoty opłaty za czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. Jest to bowiem jedyny przepis stanowiącego o wysokości opłat art. 64 u.p.e.a., który wspomniany limit kwotowy przewiduje. Ponieważ opłatę tę także oblicza się stosunkowo jako określony procent kwoty egzekwowanej należności, tym samym spełnia ona wszelkie kryteria konstytucyjności, opisane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Stosując zatem uprawnioną i uzasadnioną w tym przypadku zasadę wnioskowania z analogii legis można uregulowanie przyjęte dla określenia wysokości opłaty maksymalnej za zajęcie nieruchomości odpowiednio zastosować do określenia opłat maksymalnych za inne czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej. Zarazem, ponieważ przy egzekucji z nieruchomości opłata maksymalna wynosi wprawdzie 34.200 zł, ale stawka stosunkowa wynosi 8% od kwoty egzekwowanej należności, podczas gdy w przypadku zajęcia wierzytelności pieniężnych (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) stawka stosunkowa wynosi 5%, a w przypadku opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 u.p.e.a.) – 1%, zasadne jest odpowiednie skorygowanie wysokości opłat maksymalnych, z uwzględnieniem niższego poziomu stawek procentowych, niż w przypadku zajęcia nieruchomości. Ponieważ podzielenie maksymalnej kwoty opłaty za zajęcie nieruchomości (32.400 zł) przez przewidzianą dla tej czynności egzekucyjnej stawkę procentową w wysokości 8 daje kwotę 4.275 zł, można ją uznać za maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej, która zasadniczo stanowi 1% egzekwowanej należności oraz – odpowiednio – pięciokrotność tej ostatniej kwoty, to jest kwotę 21.375 zł jako maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej za zajęcie wierzytelności (innej wierzytelności, niż z ubezpieczenia społecznego lub wynagrodzenia za pracę – art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), która zasadniczo stanowi 5% kwoty egzekwowanej należności. W ten sposób z treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz odnoszącego się do niego wyroku Trybunału Konstytucyjnego można wyprowadzić normę, że za zajęcie innych, niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub praw majątkowych organ egzekucyjny pobiera 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak, niż 4 zł 20 gr i nie więcej, niż 21.375 zł; natomiast z treści art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz odnoszącego się do niego wyroku Trybunału Konstytucyjnego – że z tytułu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną w wysokości 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak, niż 1 zł 40 gr i nie więcej, niż 4.275 zł (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 851/20). Zdaniem Sądu taki właśnie sposób recepcji wyroku Trybunału Konstytucyjnego najpełniej odpowiada wyrażonej w nim ocenie wymogów konstytucyjnych, które cechować powinny przepisy regulujące wysokość opłat egzekucyjnych. Jasne sprecyzowanie skutków tego wyroku powinno też prowadzić do czytelności jego recepcji zarówno dla organów egzekucyjnych, jak i zobowiązanych, zapobiegając niejasnościom i dowolnościom interpretacyjnym. Ponieważ ma także mocne zakotwiczenie w konstytucyjnie niepodważonej normie prawnej wyrażonej w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., może być uznany za logiczny, racjonalny i zgodny z zasadami wnioskowania prawniczego. Prowadzi to do podzielenia poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 20 lutego 2019 r., II FSK 2094/18, z dnia 24 maja 2019 r., II FSK 407/19 i z dnia 26 czerwca 2019 r., II FSK 2549/17. W ocenie Sądu przyjęta przez organ egzekucyjny metoda wyliczenia kosztów egzekucyjnych spełnia wymogi w zakresie konieczności miarkowania opłat wymienionych w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Pomimo braku uregulowania ustawowo maksymalnych kwot opłaty egzekucyjnej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej w art. 64 § 6 u.p.e.a. organ odwoławczy prawidłowo ustalił koszty egzekucyjne, z uwzględnieniem wytycznych ujętych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 oraz w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 10/21. Wobec powyższego za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. art. 153 P.p.s.a. Ponadto, organ egzekucyjny wyczerpująco uzasadnił przyjęte zasady naliczania opłat oraz w wystarczającym stopniu wskazał przyczyny, dla których uznał, że ustalone koszty egzekucyjne są adekwatne do poziomu skomplikowania podjętych czynności i wymaganego nakładu i czasu pracy. Organ słusznie wskazał, że opłata manipulacyjna stanowi pokrycie kosztów funkcjonowania aparatu egzekucyjnego w tym koszt pracy pracownika, prądu, wody, sprzątania, ochrony, sprzętu komputerowego, wydruku dokumentów, wysyłki korespondencji. Zatem zarzut Strony naruszenia art. 64c § 6 u.p.e.a. oraz art. 7, 8, 77 §1, 80 w zw. z art. 124 § 2, art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. również nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew argumentom zawartym w skardze, brak jest podstaw do formułowania tezy, że wysokość opłaty manipulacyjnej w postępowaniu egzekucyjnym powinna dokładnie odpowiadać faktycznej wartości czynności manipulacyjnych dokonanych w toku prowadzonej egzekucji – co wyjaśniono już powyżej i co wynika z treści powołanego wyroku TK. Wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego zakaz całkowitego oderwania wartości opłaty manipulacyjnej od świadczenia organu egzekucyjnego, w tym ponoszonych przez ten organ kosztów i nakładów nie może być utożsamiany z koniecznością precyzyjnego ustalenia tychże kosztów i nakładów w odniesieniu do każdego tytułu wykonawczego. Po pierwsze, opłata manipulacyjna, choć powinna pozostawać w weryfikowalnym i uzasadnionym związku z czynnościami podejmowanymi w związku z prowadzoną egzekucją, nie jest czystym ekwiwalentem świadczenia organu, ani jej rola nie sprowadza się do gwarancji zwrotu wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny. Z wyroku Trybunału wprost wynika ponadto, że opłaty pobierane przez organ egzekucyjny mają m.in. służyć zapewnieniu, przynajmniej w części, utrzymania i należytego funkcjonowania aparatu egzekucyjnego. Po drugie, trzeba mieć na uwadze, że realnie nie jest najczęściej możliwe ustalenie rzeczywistych kosztów ponoszonych przez organ w związku z prowadzeniem konkretnej egzekucji, w tym obsługą tytułu wykonawczego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 599/21). Odnosząc się do zarzutu nierozważenia zmniejszenia wysokości opłaty manipulacyjnej w sytuacji gdy zastosowane środki egzekucyjne doprowadziły do uzyskania środków pieniężnych tylko w przypadku jednego z dziesięciu tytułów wykonawczych, raz jeszcze należy przypomnieć, że rozpoznając ponownie sprawę organ związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku o sygn. akt I SA/Go 10/21. W skardze rozpoznanej w we wspominanej sprawie zawarto również wspomniany zarzut. Mimo to, wśród wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z 11 marca 2021 r. Sąd nie nakazał uwzględnić wskazanej w zarzucie okoliczności. Wskazania te wiążą również Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Nie jest zatem możliwe uwzględnienie tego zarzutu i rozbudowa sposobu wyliczenia kosztów egzekucyjnych ponad ramy zakreślone w wyroku o sygn. akt I SA/Go 10/21. Końcowo wskazać należy, że samo stwierdzenie, że określone przez organ koszty nadal są za wysokie nie może odnieść oczekiwanego przez Stronę skutku, szczególnie gdy pod uwagę weźmie się obowiązujące od 20 lutego 2021 r. przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych. W zaskarżonym postanowieniu Organ dodatkowo dokonał porównania wysokości kosztów egzekucyjnych jakie Spółka poniosłaby pod rządami znowelizowanej ustawy (nowelizacja ustawy była konsekwencją wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. SK 31/14). Organ wyliczając koszty egzekucyjne na podstawie ustawy w brzemieniu od 20 lutego 2021 r. wykazał, że są one znacząco wyższe (wyniosłyby 76.485,43 zł), niż kwota kosztów określona w zaskarżonym postanowieniu – 15.139,10 zł. Mając również na uwadze powyższe, w ocenie Sądu sposób określenia łącznej wysokość kosztów egzekucyjnych naliczonych w związku z przeprowadzoną wobec Strony egzekucją w oparciu o dziesięć tytułów wykonawczych nie narusza zasad postępowania, a jednocześnie uwzględnia kryteria określania tych opłat znajdujące się w uzasadnieniu wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. SK 31/14 oraz realizuje wytyczne zawarte w wyroku tutejszego Sądu, którym w niniejszej sprawie organ był związany. Organ egzekucyjny wskazał, że koszty egzekucyjne ustalone w niniejszej sprawie stanowią kwotę niższą od kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2021 r., jednakże organ odwoławczy słusznie wskazał, iż bardziej adekwatne byłoby odniesienie określonej wysokości opłat manipulacyjnych do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w marcu 2019 r., czyli w momencie wydania tytułów wykonawczych. W ocenie Sądu nie miało to wpływu na wysokość określonych opłat manipulacyjnych, gdyż kwota ta w istocie dalej była wyższa niż określona opłata manipulacyjna, a miało to na celu ukazanie jedynie skali wysokości opłaty manipulacyjnej w stosunku do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w danym okresie. Wobec tego, że zarzuty skargi nie posiadają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI