I SA/Go 1252/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2007-03-15
NSAinneŚredniawsa
renta strukturalnarolnictwoAgencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwakwalifikacje zawodoweprzekazanie gospodarstwaprawo UEpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania renty strukturalnej z powodu niespełnienia przez przejmującego gospodarstwo wymogów kwalifikacji zawodowych.

Skarżący J.G. domagał się przyznania renty strukturalnej, jednak organy administracji odmówiły, wskazując na brak odpowiednich kwalifikacji zawodowych u osoby przejmującej gospodarstwo rolne, M.G. M.G. posiadał jedynie wykształcenie podstawowe i nie przepracował wymaganego okresu w gospodarstwie. Sąd administracyjny uznał te argumenty za zasadne, oddalając skargę, ponieważ brak kwalifikacji przejmującego był obiektywną przeszkodą do przyznania świadczenia.

Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania renty strukturalnej. Podstawą odmowy było niespełnienie przez osobę przejmującą gospodarstwo rolne, M.G., wymogów kwalifikacji zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów. M.G. posiadał jedynie wykształcenie podstawowe i nie przepracował wymaganego okresu 5 lat w gospodarstwie rolnym, co było konieczne przy tym poziomie wykształcenia. Skarżący argumentował, że M.G. ma ukończone Technikum Rolnicze i pracuje w gospodarstwie od dziecka, a także zarzucił organom brak należytego pouczenia o warunkach przyznania renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przepisy unijne i krajowe dotyczące rent strukturalnych wymagają od przejmującego odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Stwierdzono, że brak wymaganego przygotowania zawodowego przez M.G. był obiektywną przesłanką negatywną, niezależną od skarżącego, a zatem nawet ewentualne uchybienia proceduralne organów w zakresie pouczenia nie miały wpływu na wynik sprawy. Sąd powołał się na przepisy rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999 oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., szczegółowo analizując wymogi dotyczące kwalifikacji przejmującego gospodarstwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba z wykształceniem podstawowym musi przepracować co najmniej 5 lat w gospodarstwie rolnym, aby spełnić wymóg kwalifikacji zawodowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów, które precyzują wymogi kwalifikacyjne dla przejmującego gospodarstwo. Przy wykształceniu podstawowym wymagany jest 5-letni okres pracy w gospodarstwie, którego M.G. nie spełnił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy jest bezzasadna.

Rozporządzenie WE 1257/1999 art. 11

Rozporządzenie Rady WE Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiG)

Określa warunki uzyskania prawa do renty strukturalnej, w tym wymogi dotyczące przejmującego gospodarstwo.

rozporządzenie RM art. 7 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Określa warunki, jakie musi spełnić osoba fizyczna, aby zawrzeć umowę o przekazaniu gospodarstwa rolnego w celu uzyskania renty strukturalnej.

rozporządzenie RM art. 7 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Precyzuje wymogi dotyczące kwalifikacji zawodowych osób przejmujących gospodarstwo, w zależności od posiadanego wykształcenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstaw uchylenia decyzji administracyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

u.u.s.r.

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa wiek, od którego można uznać pracę w gospodarstwie rolnym.

u.w.r.o.w. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

Podstawa prawna wydania rozporządzenia RM dotyczącego rent strukturalnych.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyczerpującego informowania stron o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przejmujący gospodarstwo rolne (M.G.) nie spełnia wymogów kwalifikacji zawodowych, ponieważ posiada wykształcenie podstawowe i nie przepracował wymaganego 5-letniego okresu pracy w gospodarstwie rolnym.

Odrzucone argumenty

Skarżący podniósł, że M.G. ma ukończone Technikum Rolnicze i pracuje w gospodarstwie od dziecka. Skarżący zarzucił organom brak należytego pouczenia o warunkach przyznania renty strukturalnej.

Godne uwagi sformułowania

brak wymaganego przepisami rozporządzenia przygotowania zawodowego stanowił przeszkodę w uzyskaniu renty strukturalnej nawet mylne pouczenie nie dawałoby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Stwierdzona przesłanka negatywna przyznania renty strukturalnej, jaką był brak przygotowania zawodowego przejmującego gospodarstwo rolne, miała bowiem charakter obiektywny i na jej uchylenie skarżący nie miał żadnego wpływu.

Skład orzekający

Jan Grzęda

przewodniczący sprawozdawca

Stefan Kowalczyk

sędzia

Anna Juszczyk-Wiśniewska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów kwalifikacyjnych dla przejmującego gospodarstwo rolne w kontekście rent strukturalnych oraz wpływ ewentualnych uchybień proceduralnych organów na rozstrzygnięcie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących rent strukturalnych, które mogły ulec zmianie lub zostały zastąpione nowymi regulacjami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak rygorystyczne mogą być wymogi formalne w postępowaniach administracyjnych dotyczących świadczeń unijnych, nawet jeśli istnieją pewne wątpliwości co do procedury.

Nawet błąd urzędnika nie pomoże, gdy brakuje kluczowych kwalifikacji: lekcja z renty strukturalnej.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 1252/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska
Jan Grzęda /przewodniczący sprawozdawca/
Stefan Kowalczyk
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2006r. nr [...] Kierownik Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania J.G. renty strukturalnej.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że osoba przejmująca grunty wchodzące w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego – M.G. – nie spełnia wymogów określonych w § 7 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 114 poz. 1191 ze zm.). Z dokumentów przedstawionych wraz z wnioskiem o rentę strukturalną wynika, że posiada on jedynie wykształcenie podstawowe, w związku z czym nieodzowne jest spełnienie przez niego jeszcze jednej przesłanki, tj. przepracowanie co najmniej 5 lat w gospodarstwie rolnym. Z uwagi na swój wiek (19 lat) nie mógł on jej spełnić ponieważ zgodnie z przepisami ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) wiek, od którego można uznać pracę w gospodarstwie rolnym, wynosi 16 lat.
Dnia 9 czerwca 2006r. skarżący złożył odwołanie od wyżej wymienionej decyzji podnosząc, że M.G. ma ukończone 3 lata nauki w Technikum Rolniczym a w gospodarstwie rolnym pracuje od dziecka. Wskazał równocześnie, że paradoksalnie ukończenie szkoły o kierunku nierolniczym skutkuje szybszym spełnieniem warunków przewidzianych w rozporządzeniu niż ukończenie szkoły przygotowującej do prowadzenia gospodarstwa.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] lipca 2006r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W całości podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji dodając, że J.G. składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych.
W skardze z 14 sierpnia 2006r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.G. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz zarzucił organom agencji, że nie poinformowały go o innych, niż przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz następcy, możliwościach uzyskania renty strukturalnej.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika w sposób jednoznaczny, że wskazany przez skarżącego przejmujący gospodarstwo nie posiada wymaganych kwalifikacji i tym samym nie może być zawarta z nim umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego w celu uzyskania renty strukturalnej. Spełnienie w kwietniu 2007r. przez przejmującego wszystkich wymagań, pozostaje bez znaczenia albowiem decyzja administracyjna podejmowana jest na podstawie stanu faktycznego istniejącego w chwili jej wydawania. Organ nie zgodził się również z zarzutem nie poinformowania skarżącego o innych sposobach uzyskania renty strukturalnej wskazując, że fakt udzielenia takich informacji wynika z notatki służbowej znajdującej się w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Kwestia rent strukturalnych jest elementem wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, uregulowanym w rozporządzeniu Rady WE Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. (Official Journal L 160 z 26 czerwca 1999 r.).
Zgodnie z artykułem 56 wspomnianego rozporządzenia wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. W Polsce ten akt prawa wspólnotowego rozpoczął obowiązywać z momentem wejścia do Unii Europejskiej, czyli 1 maja 2004 r.
Artykuł 11 rozporządzenia określał warunki jakie muszą być spełnione dla uzyskania prawa do renty strukturalnej (wcześniejszej emerytury).
Mowa tam, iż przekazujący gospodarstwo prawo do świadczenia nabywa jeżeli:
– zaprzestaje całkowicie prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej; może ona jednak kontynuować niekomercyjną gospodarkę rolną i utrzymać użytkowanie budynków,
– ma nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa, oraz
– prowadziła gospodarstwo rolne przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa.
Rozporządzenie stwierdza jednak, że odpowiednie warunki musi spełnić również przejmujący. Artykuł 11 ustęp 2 przewiduje bowiem że przekazujący nabywa prawo do renty jeżeli przekazujący:
– zastępuje przekazującego gospodarstwo i staje się kierownikiem tego gospodarstwa lub przejmuje całość lub część przekazywanego gruntu. Rentowność przekazywanego gospodarstwa musi ulec poprawie w czasie i zgodnie z warunkami, które zostaną określone, uwzględniając w szczególności wiedzę i umiejętności zawodowe przejmującego gospodarstwo, wielkość areałów, ilość pracy lub dochód, zależnie od regionu i rodzaju produkcji,
– posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności zawodowe, oraz
– podejmuje się prowadzić działalność rolniczą w gospodarstwie przez co najmniej 5 lat
Szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych określa wydane na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229 poz. 2273 ze zm.) rozporządzenie Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm. - dalej cyt. jako "rozporządzenie RM").
Mowa tam m. in., że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą, jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki (§ 4 rozporządzenia RM):
1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;
2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników;
3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu;
4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha;
5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;
6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Rozporządzenie RM w § 6 uszczegóławia warunki przekazania gospodarstwa rolnego. Następcy muszą zostać przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa (§ 6 ust. 1 pkt 1). Przekazanie musi nastąpić na rzecz następcy albo na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego lub na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych w dzierżawę zawartej na okres co najmniej 10 lat (§ 6 ust. 1 pkt 2 lit. a - c).
Umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia RM może być zawarta z osobą fizyczną, która spełnia łącznie następujące warunki:
a) jest rolnikiem młodszym niż rolnik przekazujący gospodarstwo rolne lub następcą,
b) posiada kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej,
c) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników,
d) zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych użytkach rolnych przez okres co najmniej 5 lat;
W myśl rozporządzenia RM (§ 7 ust. 2) osoba przejmująca spełnia kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności jeżeli ma:
1) wykształcenie rolnicze średnie lub wyższe;
2) wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe lub tytuł kwalifikacyjny w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i co najmniej 3-letni okres pracy w gospodarstwie rolnym;
3) wykształcenie średnie lub wyższe na kierunku innym niż rolniczy i co najmniej 3-letni okres pracy w gospodarstwie rolnym;
4) wykształcenie wyższe na kierunku innym niż rolniczy i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem;
5) wykształcenie podstawowe lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-letni okres pracy w gospodarstwie rolnym.
Odnosząc powyższe wymogi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż organy administracyjne zasadnie odmówiły J.G. przyznania renty strukturalnej.
Przedłożone przez skarżącego dokumenty zaświadczają, że spełnia on - jako przekazujący niezbędne wymogi uprawniające go do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Z dokumentów tych nie wynika jednak, by osoba, na rzecz której przekazał gospodarstwo – M.G. posiadała niezbędne kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej.
Jak wynika z przedstawionych dokumentów M.G. posiada jedynie wykształcenie podstawowe (jak dotąd ukończył gimnazjum). Treść jego oświadczenia wskazuje nadto, iż nie posiada on wymaganego dla osób legitymujących się tym stopniem wykształcenia pięcioletniego okresu pracy w gospodarstwie rolnym (§ 7 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia RM).
Zatem sformułowana przez organy obydwu instancji konkluzja o niespełnieniu przez przejmującego warunków dotyczących kwalifikacji zawodowych wymaganych na mocy § 7 ust. 1 pkt 1 lit. "b", a sprecyzowanych w § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r., była w pełni uprawniona. Brak wymaganego przepisami rozporządzenia przygotowania zawodowego stanowił przeszkodę w uzyskaniu renty strukturalnej będącą oczywistą przesłanką rozstrzygnięcia o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia.
Oceny tej nie zmienia podnoszony w skardze brak należytego pouczenia skarżącego o warunkach niezbędnych dla przyznania renty strukturalnej. Abstrahując od rozstrzygania czy skarżący uzyskał prawidłową informację na temat wymogów od spełnienia których uzależnione jest uzyskanie do niej prawa, należy stwierdzić, że nawet mylne pouczenie nie dawałoby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdzona przesłanka negatywna przyznania renty strukturalnej, jaką był brak przygotowania zawodowego przejmującego gospodarstwo rolne, miała bowiem charakter obiektywny i na jej uchylenie skarżący nie miał żadnego wpływu. W stanie faktycznym sprawy jego wniosek musiał zostać rozpoznany negatywnie.
Ewentualne naruszenie przez organy administracyjne wynikającej z art. 9 k.p.a. zasady wyczerpującego informowania stron postępowania o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, nie miało zatem wpływu na treść rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Uwzględniając powyższe, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.