I SA/GO 1248/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora IS, uznając, że sprzedaż budynku wybudowanego na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste podlega opodatkowaniu, nawet jeśli grunt został nabyty ponad 5 lat temu.
Podatnicy zakwestionowali decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, które stwierdziło nieprawidłowość ich stanowiska w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący sprzedawali prawo wieczystego użytkowania gruntu nabyte w 1999 r. wraz z budynkiem wybudowanym na nim przez spółkę w 2005 r. na jej koszt. Podatnicy argumentowali, że sprzedaż gruntu nie podlega opodatkowaniu z uwagi na upływ 5 lat od nabycia, a budynek nie jest ich własnością, więc nie podlega opodatkowaniu. Organy podatkowe i sąd uznały, że sprzedaż gruntu nie podlega opodatkowaniu, ale sprzedaż budynku już tak, ponieważ budynek jest częścią składową gruntu i podlega obrotowi prawnemu wraz z nim.
Sprawa dotyczyła skargi Państwa K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzające nieprawidłowość ich stanowiska w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący zamierzali sprzedać prawo wieczystego użytkowania gruntu nabyte w 1999 r. oraz budynek wybudowany na tym gruncie przez spółkę w 2005 r. na jej wyłączny koszt. Skarżący argumentowali, że sprzedaż gruntu nie podlega opodatkowaniu ze względu na upływ 5-letniego terminu od końca roku kalendarzowego nabycia, a budynek, którego nie wybudowali, nie stanowi ich własności i nie podlega opodatkowaniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał ich stanowisko za nieprawidłowe, wskazując, że budynki wzniesione na gruncie użytkownika wieczystego stanowią część składową gruntu i są objęte użytkowaniem wieczystym, a zatem sprzedaż budynku podlega opodatkowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę interpretację, podkreślając, że budynek i grunt nie mogą być przedmiotem odrębnego obrotu prawnego, a umowa sprzedaży bez przeniesienia własności budynku byłaby nieważna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd wskazał, że sprzedaż prawa wieczystego użytkowania gruntu nie podlega opodatkowaniu ze względu na upływ 5-letniego terminu, jednak sprzedaż budynku trwale z nim związanego stanowi odrębne źródło przychodu i podlega opodatkowaniu, chyba że uzyskana kwota zostanie wydatkowana na cele mieszkaniowe w ciągu 2 lat. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym budynek stanowi część składową gruntu i nie może być przedmiotem odrębnego obrotu prawnego od prawa użytkowania wieczystego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż budynku podlega opodatkowaniu, ponieważ budynek jest częścią składową gruntu i podlega obrotowi prawnemu wraz z nim, a termin 5-letni liczony jest odrębnie dla gruntu i dla budynku.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że budynek trwale związany z gruntem, nawet wybudowany przez osobę trzecią na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, stanowi część składową gruntu i jest objęty użytkowaniem wieczystym. Sprzedaż gruntu i budynku stanowi odrębne źródła przychodu, a termin 5-letni, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, jest liczony odrębnie od daty nabycia prawa do gruntu i od daty wybudowania budynku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, w tym prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego nabycia.
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Lit. c - dotyczy zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntów.
u.p.d.o.f. art. 28
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania przychodów ze sprzedaży budynków.
Pomocnicze
Ord.pod. art. 14a § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy zwolnień z opodatkowania, w tym wydatkowania kwoty uzyskanej ze sprzedaży budynku na cele mieszkaniowe.
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Lit. a, e - wskazują na cele mieszkaniowe, na które można przeznaczyć środki ze sprzedaży budynku, aby skorzystać ze zwolnienia.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.c. art. 231 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy roszczenia posiadacza o przeniesienie na niego udziału we własności gruntu lub budynków, lub o zwrot nakładów.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 150
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż prawa wieczystego użytkowania gruntu nie podlega opodatkowaniu ze względu na upływ 5-letniego terminu od końca roku kalendarzowego nabycia. Budynek wybudowany na gruncie przez osobę trzecią nie stanowi własności wieczystego użytkownika gruntu i nie podlega opodatkowaniu. Organ odwoławczy nie rozpatrzył całości sprawy i uchylił się od rozstrzygnięcia przedstawionych we wniosku wątpliwości. Organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie niezgodne z dyspozycją art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż budynku trwale związanego z gruntem podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli grunt został nabyty ponad 5 lat temu. Budynek stanowi część składową gruntu i podlega obrotowi prawnemu wraz z nim. Umowa przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego, nie zawierająca postanowień o przeniesieniu prawa własności budynków, jest nieważna. Forma decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy postanowienie organu pierwszej instancji jest dopuszczalna. Interpretacja przepisów prawa podatkowego dotyczy indywidualnej sprawy podatnika, a organ nie musi rozstrzygać wątpliwości dotyczących innych podmiotów.
Godne uwagi sformułowania
Budynek oraz grunt wieczystego użytkownika nie mogą być przedmiotem odrębnego obrotu prawnego, związek między nimi jest ścisły i okoliczność wzniesienia budynku przez osobę trzecią tego związku nie rozrywa. Umowa przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego, nie zawierająca postanowień o przeniesieniu także prawa własności budynków, jest stosownie do art.58 §1 kodeksu cywilnego nieważna. Budynki, budowle trwale związane z gruntem, wzniesione przez osobę trzecią stanowią cześć składową gruntu i objęte są użytkowaniem wieczystym. Błędnym jest wywodzenie prawa własności osoby trzeciej do postanowionych budynków na podstawie przepisów prawa podatkowego. Kwestie własności i prawa wieczystego użytkowania - nie są zagadnieniami, które rozstrzyga i reguluje prawo podatkowe.
Skład orzekający
Alina Rzepecka
sprawozdawca
Dariusz Skupień
członek
Jacek Niedzielski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania sprzedaży nieruchomości, w tym gruntu i budynków, w kontekście upływu terminu 5-letniego oraz związku prawnego między gruntem a budynkiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży prawa wieczystego użytkowania gruntu wraz z budynkiem wybudowanym przez nabywcę na jego koszt. Interpretacja przepisów cywilnych i podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii opodatkowania sprzedaży nieruchomości, łączącej przepisy prawa cywilnego i podatkowego, co jest częstym problemem w praktyce.
“Sprzedaż gruntu i budynku: kiedy podatek dochodowy jest należny, mimo upływu 5 lat?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 1248/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2007-04-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Alina Rzepecka /sprawozdawca/ Dariusz Skupień Jacek Niedzielski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art.14a par.1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 1991 nr 80 poz 350 art.146 par.5, art.10 ust.1 pkt 8 lit c, art.21 ust.1 pkt 32 lit a, e Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Garbacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi L. i S.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 10 sierpnia 2006 roku Państwo S.K., L.K. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej ( zw. dalej Dyrektor IS) nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. odmawiającą zmiany (uchylenia) postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego ( zw. dalej Naczelnik IUS) nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. stwierdzającego nieprawidłowość ich stanowiska dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny. Skarżący S. i L.K. złożyli 27 lutego 2006r. w Pierwszym Urzędzie Skarbowym wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji co do sposobu i zakresu zastosowania prawa podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Z przedstawionego przez nich stanu faktycznego wynika, iż od 1999 roku są współużytkownikami wieczystymi działki. Jedynie Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i jest z tego tytułu podatnikiem VAT. Przedmiotowa nieruchomość nie jest wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i z tego też powodu nie została wprowadzona do prowadzonej przez Skarżącą ewidencji środków trwałych. Z treści pisma wynika, iż nieruchomość ma być przedmiotem sprzedaży na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym celu Skarżący zawarli ze spółką umowę przedwstępną sprzedaży, a następnie umowę dzierżawy, na podstawie której spółka postawiła w 2005r. na gruncie p. K. budynek handlowo - usługowy wraz z parkingiem i towarzyszącą infrastrukturą techniczną i komunikacyjną. Budowa obiektów nastąpiła wyłącznym staraniem i na wyłączny koszt kupującego. Na tle przedstawionego stanu faktycznego p. K. zwrócili się z pytaniem, dotyczącym zasadności zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży działki oraz wybudowanych na niej obiektów, z uwagi na 5-letni termin określony w art.10 ust.1 pkt 8 lit. c) ustawy podatkowej. Zgodnie ze stanowiskiem Wnioskodawców, sprzedaż prawa użytkowania wieczystego nabytego w 1999r., której nie dokonują w ramach wykonywania działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu, ze względu na upływ 5 lat, od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Z kolei odnośnie drugiego elementu mogącego być przedmiotem umowy sprzedaży, Skarżący podkreśli, iż ani nie nabyli, ani tez nie wybudowali znajdujących się na gruncie - budynku i parkingu (wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą techniczną i komunikacyjną). Z faktu, że nie zwrócili nakładów poniesionych przez spółkę na inwestycję w obcym środku trwałym, wyprowadzili wniosek, że nie mogą tych nieruchomości także odsprzedać. Według p. K., przedmiotowa umowa sprzedaży przenosi jedynie prawo własności budynku i urządzeń wybudowanych przez kupującego na wydzierżawionym gruncie, które należą do jego majątku trwałego. Ponadto według nich, przychód ze sprzedaży powyższych obiektów ma wartość zerową, a zatem podatek również powinien wynosić "zero". Naczelnik IUS postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] uznał stanowisko podatników za nieprawidłowe. Zgodnie z przedstawioną przez niego argumentacją, budynki i budowle na gruncie użytkownika wieczystego wzniesione przez osobę trzecią stanowią część składową gruntu i objęte są użytkowaniem wieczystym, co prowadzi do wniosku, że są własnością wieczystego użytkownika gruntu. Zatem zawierając umowę sprzedaży użytkownik wieczysty gruntu przenosi własność nie tylko prawa wieczystego użytkowania gruntu, ale również wybudowanych na nim budynków. Organ podkreślił, iż w przedstawionym stanie faktycznym sprzedaż wieczystego użytkowania gruntu nie będzie podlegała podatkowi dochodowemu, ze względu na upływ 5-letniego terminu od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Jednakże zaznaczył, że zbycie budynku postawionego na gruncie objętym użytkowaniem wieczystym, będzie podlegać obowiązkowi podatkowemu. Na powyższe rozstrzygniecie Strony złożyły zażalenie. Wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uznanie ich stanowiska za prawidłowe. W przekonaniu Skarżących w sprawie nastąpiła kolizja prawa cywilnego i podatkowego. Powołali się na przepisy, zgodnie z którymi ten kto poniósł wydatki na budowle i budynki wybudowane na cudzym gruncie ma prawo uznać je za własny majątek trwały, podlegający amortyzacji. Ponieważ spółka wybudowała budynek, na gruncie prawa podatkowego stanowi on jej własność. Ponadto skarżący stwierdzili, że treść postanowień wydanych w ich sprawie dotyczących podatku VAT oraz podatku dochodowego od osób fizycznych pozostaje ze sobą w sprzeczności, albowiem na ich podstawie nie można wystawić faktury VAT sprzedaży prawa wieczystego użytkowania gruntu i budynku. Według ich stanowiska, zbywają oni prawo użytkowania wieczystego gruntu nabytego w 1999r. bez budynku, od którego, w obliczu faktu, że go nie wybudowali, nie muszą odprowadzić podatku dochodowego od osób fizycznych. Korzystając z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, Skarżący podnieśli dodatkowo, że Naczelnik IUS nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu. Dyrektor IS w decyzji z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia. W motywach uzasadnienia podkreślił, że fakt wybudowania na gruncie użytkownika wieczystego budynku przez osobę trzecią, chociażby odbyło się to jej własnym kosztem i nakładem, nie przesądza, o tym, że budynek staje się jej własnością. Budynek oraz grunt wieczystego użytkownika nie mogą być przedmiotem odrębnego obrotu prawnego, związek między nimi jest ścisły i okoliczność wzniesienia budynku przez osobę trzecią tego związku nie rozrywa. W opinii organu, przedmiotem sprzedaży nie może być samo prawo użytkowania wieczystego bez prawa własności gruntu, a umowa przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego, nie zawierająca postanowień o przeniesieniu także prawa własności budynku, jest stosownie do art.58 §1 kodeksu cywilnego nieważna. Organ odwoławczy, podkreślił za organem I instancji, iż sprzedaż prawa wieczystego użytkowania gruntu nie będzie podlegała opodatkowaniu, z uwagi na upływ 5-letniego terminu określonego w art.10 ust.1 pkt 8 lit. c ustawy podatkowej. Niemniej jednak sprzedaż budynku będzie podlegała takiemu obowiązkowi, o ile przed upływem 2 lat p. K. nie wydatkują kwoty uzyskanej ze sprzedaży na cele z art.21 ust.1 pkt 32 lit a) i e) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnosząc się do kwestii kosztów pod budowę budynku i poniesionych przez spółkę nakładów w obcym środku trwałym Dyrektor IS wyjaśnił, że nie są one indywidualnymi sprawami wnioskodawców, wobec czego odniósł się jedynie do sytuacji podatkowej p. K., a nie kupującej spółki. Ponadto organ podkreślił, że postanowienia wydane w sprawach p. K., dotyczące podatku od towarów i usług i podatku dochodowego od osób fizycznych, odnoszą się do dwóch odmiennych podatków regulowanych odrębnymi aktami normatywnymi. W skardze złożonej na powyższe rozstrzygnięcie, Skarżący wnieśli o uchylenie w całości w/w decyzji. Zarzucili, naruszenie przepisów art.10 ust.1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, że opodatkowaniu będzie podlegać sprzedaż budynku, który nie został przez nich wybudowany. Podtrzymali swoje stanowisko dotyczące sprzeczności przepisów prawa podatkowego i cywilnego, która polega głównie na tym, iż na gruncie prawa cywilnego sprzedaż obejmowałaby prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynku, natomiast w świetle prawa podatkowego możliwa jest jedynie sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu z uwagi na fakt, że nie ponieśli wydatków na budynek postawiony na tym gruncie. Podkreślili, że nie można obciążyć spółki ponownie tymi samymi nakładami inwestycyjnymi, które stanowią podatkowo jego własność jako majątek trwały ( inwestycja w obcym środku trwałym kupującego). Strony powołując się na art.16a ust.2 pkt2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art.22g ust.7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dowodziły że za majątek trwały podlegający amortyzacji i stanowiący własność podatkową wykorzystującego dany majątek trwały, uważa się przyjęte do używania inwestycje w obcym środku trwałym oraz budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie. Zatem dla celów podatkowych przyjmuje się, że inwestycją w obcym środku trwałym jest ogół kosztów poniesionych od dnia rozpoczęcia inwestycji do dnia przejęcia jej do używania, pozostających w bezpośrednim związku z budową, montażem i przekazaniem do używania nowego środka trwałego nie będącego własnością ponoszącego nakłady, ale przez niego używanego dla celów działalności gospodarczej, jak również wzniesienie budowli na cudzym gruncie. Strony podtrzymały argument dotyczący niemożności wystawienia faktury na podstawie otrzymanych postanowień w swojej sprawie, dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art.14a §1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, że problem kosztów pod budowę budynku i nakładów w obcym środku trwałym nie jest indywidualną sprawą strony wnoszącej. W ocenie Skarżących organ nie rozpatrzył całości sprawy i uchylił się od rozstrzygnięcia przedstawionych we wniosku wątpliwości. Ponadto, w ocenie Stron organ odwoławczy wydał rozstrzygniecie niezgodne z dyspozycją art.14b §5 Ordynacji podatkowej, który dopuszcza wydanie decyzji w ściśle określonych przypadkach, tj. zmiany lub uchylenia postanowienia w przedmiocie interpretacji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz.1270 - zwanej dalej P.p.s.a.), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga, może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 – art.150 ustawy). Biorąc pod uwagę przedstawiony przez Strony stan faktyczny sprawy, treść przepisów prawnych mających w sprawie zastosowanie, oraz treść wydanych przez organy rozstrzygnięć Sąd orzekający w sprawie stwierdza, iż podnoszone przez Skarżących zarzuty należy uznać za niesłuszne. Podstawowym przedmiotem sporu pomiędzy Stronami, a organami podatkowymi jest zasadność zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku trwale z tym gruntem związanego z uwagi na 5-letni termin określony w art. art.10 ust.1 pkt 8 lit. c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr. 14, poz. 176 ze zm.) W opisanym przez strony stanie faktycznym istotne znaczenie mają dwie kwestie: po pierwsze - prawo wieczystego użytkowania zostało przez Skarżących nabyte w 1999 roku, po drugie w/w nieruchomość została wybudowana na przedmiotowym gruncie w 2005 roku przez spółkę będącą stroną kupującą transakcji, - przy tym wyłącznym jej staraniem i na wyłączny jej koszt. Zgodnie z art.10 ust.1 pkt 8 lit. a) i c) w/w ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Poza sporem pozostaje fakt, iż sprzedaż prawa wieczystego użytkowania nie będzie podlegała opodatkowaniu, z uwagi na upływ okresu 5 lat od końca roku, w którym prawo to zostało nabyte. Niemniej jednak, należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż przy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku trwale z tym gruntem związanego, źródłem przychodu jest odrębnie sprzedaż prawa do gruntu oraz sprzedaż budynku, a to oznacza, że sprzedaż budynku będzie podlegać opodatkowaniu zgodnie z art.28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile przed upływem 2 lat od daty uzyskania przychodu Skarżący nie wydatkują kwoty uzyskanej ze sprzedaży budynku na cele mieszkaniowe określone w art.21 ust.1 pkt32 lit a) i e) ustawy podatkowej. Niewątpliwie pogląd ten jest zgodny z orzecznictwem sadów administracyjnych, czego przykładem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 maja 2000 roku sygn. ISA/Lu 238/99 w którym wprost stwierdzono iż "w przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku trwale z tym gruntem związanego źródłem przychodu jest odrębnie sprzedaż prawa do gruntu i sprzedaż budynku, dokonana przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie prawa bądź wybudowanie budynku. Okres pięcioletni, o którym mowa w art.10 ust.1 pkt8 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest w takim przypadku liczony odrębnie - od daty nabycia prawa do gruntu i od daty wybudowania budynku. Z kolei Sąd Najwyższy w swoim wyroku z 23 stycznia 2003 roku sygn. SN IICKN 1155/00 stwierdził, iż Kodeks cywilny nadał prawu wieczystego użytkowania gruntu nadrzędny charakter w stosunku do prawa własności budynków na tym gruncie, co oznacza, że prawem głównym jest prawo wieczystego użytkowania, a prawem związanym (podrzędnym) jest prawo własności budynków i urządzeń. Użytkowanie wieczyste gruntu nie może być przedmiotem obrotu prawnego odrębnym od prawa własności budynków wzniesionych na tym gruncie, i odwrotnie, to ostatnie prawo nie może być przedmiotem obrotu prawnego odrębnym od prawa użytkowania wieczystego. W tym samym wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, iż "Umowa przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego, nie zawierająca postanowień o przeniesieniu także prawa własności budynków, jest nieważna (art.58 § 1 k.c.)." Tezy te oddają ugruntowaną linię orzeczniczą przyjętą przez sądy polskie. Należy podkreślić, iż budynki, budowle trwale związane z gruntem, wzniesione przez osobę trzecią stanowią cześć składową gruntu i objęte są użytkowaniem wieczystym (por. postanowienie SN z 25 marca 1998 roku IICJN635/97). Jak zostało to powiedziane powyżej - budynek jak również grunt oddany w użytkowanie wieczyste nie mogą być przedmiotem odrębnego, dla każdego z nich, obrotu prawnego. Związek ten jest na tyle ścisły, że nie rozrywa go nawet okoliczność, iż budynek w całości lub w części wzniosła osoba trzecia. Jeżeli osoba trzecia wzniosła budynek na gruncie objętym prawem wieczystego użytkowania, to w żadnym razie nie stała się ona właścicielem tego wzniesionego przez siebie budynku. Błędnym jest, jak próbuje tego dowieść strona skarżąca, wywodzenie prawa własności osoby trzeciej do postanowionych budynków na podstawie przepisów prawa podatkowego. Kwestie własności i prawa wieczystego użytkowania - nie są zagadnieniami, które rozstrzyga i reguluje prawo podatkowe. Kontynuując dalej, w sytuacji gdy osoba trzecia nie odpowiada warunkom przewidzianym w art.231 §1 kodeksu cywilnego –tj. do domagania się przeniesienia na nią udziału w prawie użytkowania wieczystego oraz udziału w prawie własności budynków lub też w całości obu tych praw, pozostaje jej jedynie roszczenie o zwrot nakładów dokonanych na cudzej nieruchomości. (por. uchwałę SN IIICZP27/83 z 11 lipca 1983 roku OSNC 1984/2-3/24). W przedmiotowej sprawie kwestia wzajemnych rozliczeń między stronami może być uregulowana w akcie notarialnym. Na marginesie wypada zaznaczyć, iż powołany powyżej art.231 §1 k.c. reguluje sytuację posiadacza w dobrej wierze. Na podstawie przedstawionego przez Strony stanu faktycznego można się domyślać, iż kupująca spółka posiadaczem takim być nie może, gdyż jak stwierdzono we wniosku - między stronami przyszłej sprzedaży zostały zawarte odpowiednie umowy. To z kolei oznacza, iż Skarżący jako dysponujący prawem wieczystego użytkowania do gruntu, posiadali wiedzę, co do tego iż spółka poczyni odpowiednie nakłady w celu wybudowania przedmiotowej nieruchomości. Tym samym, przeprowadzone przedsięwzięcie nie mogło się odbyć bez ich zgody. Już wtedy siłą rzeczy musiał pojawić się problem ewentualnych późniejszych rozliczeń. Strona skarżąca co do tej kwestii w ogóle się nie wypowiedziała. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.14b §5 Ordynacji podatkowej, który dopuszcza wydanie decyzji w ściśle określonych przypadkach, tj. zmiany lub uchylenia postanowienia, to trzeba przyznać, iż przepisy w/w ustawy, nie regulują wprost w jakiej formie: decyzja, czy postanowienie - ma zapadać orzeczenie organu odwoławczego odmawiające zmiany (uchylenia) postanowienia wydanego przez organ I instancji. Z formalnego punktu widzenia, powinno ono zawierać wszystkie elementy wymienione w art.217 ustawy Ordynacja podatkowa – gdy wydawane jest postanowienie, i wszystkie elementy wymienione w art.210 – gdy wydawana jest decyzja. Pod tym względem, prawidłowość zapadłych w niniejszej sprawie przed organami obu instancji orzeczeń nie budzi zastrzeżeń. W ocenie składu orzekającego, przyjęty przez Dyrektora IS sposób załatwienia sprawy w formie decyzji nie jest błędem. Sądy administracyjne nie kwestionują tej formy rozstrzygnięcia w tego rodzaju sprawach. Dowodzi tego analiza ich orzecznictwa wydawanego w przedmiocie interpretacji. Przykładowo - wyrok z 18 stycznia 2006 roku IIISA/Wa 3885/06; wyrok z 5 października 2005 roku IIISA/Wa1953/05; wyrok z 15 stycznia 2006 roku IIISA/Wa 3884/06. Poza tym, również w Komentarzu do art.14(b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC (stan prawny: 2006.08.16 ) stwierdza się: "Art.14b §5 błędnie sugeruje, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji utrzymującej w mocy postanowienie, a przecież taki charakter ma decyzja oddalająca zażalenie wnioskodawcy. Ponadto w art.14b §5 nie wymieniono również decyzji o umorzeniu postępowania, a wydanie takiej decyzji może nastąpić na podstawie art.233 w związku z art.239 (np. w razie cofnięcia zażalenia)." Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art.14a. §1 ustawy ordynacja podatkowa, który zdaniem Skarżących miał polegać na nie rozpatrzeniu całości sprawy i uchyleniu się od rozstrzygnięcia przedstawionych we wniosku wątpliwości. Sąd podkreśla, że z brzmienia wskazanej normy wynika, iż stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa, albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Istota instytucji jaką jest udzielanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego stanowi ocenę prawną stanowiska pytającego (podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego podatnika, osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości podatkowe podatnika), co należy z naciskiem podkreślić - w jego indywidualnej sprawie, przy czym warunkiem jest, by w sprawie tej nie było prowadzone postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa, czy też postępowanie przed sądem administracyjnym. Nadto, znamiennym dla tej instytucji jest również i to, że interpretacja nie jest poradą prawną. Sformułowane przez ustawodawcę granice, warunek, okoliczności w jakich organ ma obowiązek udzielania określonym podmiotom interpretacji są oczywiste i nie powinny budzić żadnych wątpliwości. Z uwagi na powyższe rozważania oraz biorąc pod uwagę przedstawiony przez Strony stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż granice ich indywidualnej sprawy są wyraźnie wytyczone. Bezwątpienia to oni są stroną sprzedającą prawo wieczystego użytkowania oraz nieruchomość. W tym też zakresie – zważywszy na rodzaj planowanej przez nich transakcji jak i jej przedmiot - może ewentualnie względem nich toczyć się postępowanie podatkowe. Siłą rzeczy, w warunkach przez nich przedstawionych nie mogą być oni jednocześnie stroną kupującą jak i sprzedającą. Tym samym w ocenie sądu, należy uznać za prawidłową argumentację organów podatkowych wyjaśniającą Skarżącym ograniczenie udzielonej im interpretacji do ich indywidualnej sprawy. Ponadto, nie sposób też nie zauważyć, iż nic nie stało i nie stoi na przeszkodzie, by druga strona – kupująca spółka, powziąwszy wątpliwości wystąpiła z wnioskiem do organów podatkowych o udzielanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Z uwagi na powyższe, przedmiotowy zarzut należało uznać za bezzasadny. Reasumują, organy podatkowe odpowiadając na wniosek Skarżących zastosowały prawidłową argumentację oraz wskazały właściwe przepisy, które maja w sprawie zastosowanie. Mając więc na uwadze powyższe rozważania, nie podzielając przy tym zarzutów podniesionych w skardze i nie znajdując nadto innych naruszeń prawa, które miałyby lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 zez mianami) orzekł jak w sentencji. (-) Alina Rzepecka (-) Jacek Niedzielski (-) Dariusz Skupień
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI