I SA/Go 1189/10

I SA/Go 1189/10 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2011-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /sprawozdawca/
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Jacek Niedzielski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 829/11 - Wyrok NSA z 2012-06-29
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77, art. 80, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
§ 2ust. 1 pkt 1-4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2009r.. oddala skargę.
Uzasadnienie
T.S. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata T.K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2009r. w pomniejszej w pomniejszonej wysokości.
Rozstrzygnięcia powyższe zapadły w następującym stanie faktycznym:
W dniu 18 maja 2009r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek T.S. o przyznanie płatności rolnośrodo- wiskowej. Wniosek obejmował:
Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne
Wariant 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), deklarowana powierzchnia realizacji wariantu w roku składania wniosku 34,95ha,
Wariant 2.4 Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania), deklarowana powierzchnia realizacji wariantu w roku składania wniosku 31,07ha,
Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone
Wariant 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, deklarowana powierzchnia realizacji wariantu w roku składania wniosku 31,7ha,
W dniach [...] sierpnia 2009r. w gospodarstwie T.S. przeprowadzona została przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Sp. z o.o. kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, obejmująca działki rolne położone w granicach województwa.
W dniu [...] sierpnia 2009r. w gospodarstwie wnioskodawczyni przeprowadzona została przez "T" S.A. kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, obejmująca działki rolne położone w granicach województwa dolnośląskiego.
Z przeprowadzonych kontroli sporządzone zostały Raporty z czynności kontrolnych
w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] ("G" Sp. z o.o.) i nr [...] ("T" S.A.)
Przeprowadzone kontrole stwierdziły następujące nieprawidłowości:
powierzchnia stwierdzona działki rolnej DD wyniosła 6,49ha,wobec zadeklarowanej we wniosku powierzchni 7,65ha (kod DR13+);
powierzchnia stwierdzona działki rolnej X (dz. ew. [...]) wyniosła 0,36ha, wobec zadeklarowanej we wniosku powierzchni 0,44 ha (kod DR13+);
powierzchnia stwierdzona działki rolnej Z (dz. ew. [...]) wyniosła 0,47ha, wobec zadeklarowanej we wniosku powierzchni 0,46 (kod DR13-);
na działce rolnej CC (dz. ew. [...]) stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod DR18);
na działce rolnej K (dz. ew. [...]) stwierdzono (gorczycę) należącą w całości do innej grupy upraw niż zadeklarowana w złożonym wniosku.
W dniu [...] grudnia 2009r., na podstawie wyników kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2009r., dokonano oceny niespełnienia norm w gospodarstwie rolnym T.S., której wyniki zawarto
w Raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...].
W wyniku przedmiotowej kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:
nieprzestrzeganie normy N1, tj. grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany oraz normy N1.1, tj. stwierdzono, że grunt orny nie jest uprawiany lub nie jest ugorowany - na całej działce rolnej CC (fotografie nr 2,3);
nieprzestrzeganie normy N7, tj. grunty rolne, na których nie jest prowadzona plantacja wierzby (Salix sp.), wykorzystywanej do wyplatania, albo plantacja zagajników o krótkiej rotacji, wykorzystywanych na cele energetyczne, są porośnięte drzewami lub krzewami lub łąki i pastwiska albo grunty orne położone na stokach o nachyleniu powyżej 20° są porośnięte drzewami i krzewami, których liczba przekracza 50 szt./ha, normy N7.1, tj. grunty rolne, na których nie jest prowadzona plantacja wierzby (S sp.), wykorzystywanej do wyplatania, albo plantacja zagajników o krótkiej rotacji, wykorzystywanych na cele energetyczne, są porośnięte drzewami lub krzewami oraz normy N7.2, tj. łąki i pastwiska albo grunty orne położone na stokach o nachyleniu powyżej 20°, są porośnięte drzewami i krzewami, których liczba przekracza 50szt/ha -na całej działce rolnej CC (fotografie nr 2,3).
Na powyższe, T.S. wniosła w dniu 5 marca 2010r., odwołanie, podnosząc, iż nie zgadza się z wykluczeniem działki nr [...] położonej w miejscowości [...] z powodu zakrzaczeń, gdyż na działce tej nie występują zakrzaczenia i jest ona utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Do pisma dołączyła pomiar uprawy potwierdzony przez geodetę L.B..
W dniu 5 marca 2010r. do w/w Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło również odwołanie Strony od wyników zawartych w protokole z czynności kontrolnych
w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2009r. T.S. podniosła, iż nie zgadza się z ustaleniami co do działki ewidencyjnej
nr [...], a dotyczącymi stwierdzenia, iż na działce tej w roku 2009 uprawiane była gorczyca. Ponadto zakwestionowała wyniki pomiarów działki nr [...] oraz działki nr [...], a także stwierdzony stan faktyczny na działce nr [...].
Do powyższego pisma Strona dołączyła kopię protokołu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi oraz pomiar uprawy na działkach ewidencyjnych nr [...] wykonany przez geodetę L.B..
Na skutek w/w odwołań, w dniu [...] marca 2010r. Okręgowe Przedsiębiorstwo G Sp. z o. o. przeprowadziło ponownie czynności kontrolne w gospodarstwie rolnym T.S.. Pismem z dnia [...] marca 2010r. wykonawca kontroli poinformował Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, iż brak jest podstaw do zmiany wyników przeprowadzonej kontroli terenowej, w całości podtrzymując wcześniejsze ustalenia kontrolne w tym zakresie. Nadto stwierdzono, iż trzykrotnie podejmowano próbę powiadomienia strony o kontroli, ale bezskutecznie, gdyż strona nie odbierała telefonów. Ponadto podczas kontroli stwierdzono świeże ślady po wykarczowaniu znajdujących się krzewów i drzew.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
przyznał T.S. płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości – w ramach wariantów:
2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), do powierzchni 33,79ha kwotę
w wysokości 26.434,80zł;
2.4 Uprawy warzywne (w okresie przestawiania), do powierzchni 31,02ha kwotę
w wysokości 10236,60zł;
3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, do powierzchni 31,02ha kwotę w wysokości 12.882,50zł;
W motywach organ wyjaśnił, że w zakresie złożonego przez stronę wniosku obszar zadeklarowany dla wariantu:
2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), obszar stwierdzony w kontroli
na miejscu wyniósł 33,79ha, różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym,
a stwierdzonym wyniosła 1,16ha, co stanowi 3,43% obszaru stwierdzonego,
2.4 Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) obszar stwierdzony w kontroli
na miejscu wyniósł 31,02ha, różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym,
a stwierdzonym wyniosła 0,68ha, co stanowi 2,19% obszaru stwierdzonego,
3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, obszar stwierdzony w kontroli na miejscu wyniósł 31,02ha, różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym,
a stwierdzonym wyniosła 0,68ha, co stanowi 2,19% obszaru stwierdzonego,
Ponadto wskazał, iż z uwagi na nieprawidłowości wskazane w kontroli na miejscu dotyczące wariantu 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), 2.4 Trwałe
użytki zielone (w okresie przestawiania), 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach
i pastwiskach zastosowanie ma w przypadku:
- wariantu 2.2 uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) art.16 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23 grudnia 2006, str.74 ze zm.),
- wariantu 2.4 Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania), 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach art.16 ust.1 i ust.4 rozporządzenia Komisji
(WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.),
w związku z art.50 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia
2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji i oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych
w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str.18, ze zm.).
Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła odwołanie. W uzasadnieniu podniosła, iż uzasadnienie decyzji jest niezrozumiałe i sprzeczne z prawem. Ponadto wskazała, iż organ I instancji powołując się na przepisy rozporządzenia Komisji
(WE) nr 796/2004 naruszył prawo materialne, gdyż w dniu wydania decyzji w/w rozporządzenie nie obowiązywało.
Wobec powyższego, T.S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie dopłat do całkowitej powierzchni zgłoszonych działek.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR decyzją z dnia [...] września 2010r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa.
Organ odwoławczy podzielił jedynie zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia przez organ I instancji art.107 §3 kpa w zakresie braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do dowodów przedstawionych przez stronę w postaci pomiarów wykonanych przez geodetę L.B. oraz zawnioskowanych świadków. W ocenie organu niniejsze uchybienia pozostały bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, albowiem decyzja I instancji została wydana o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy a także w sposób prawidłowy zostały zastosowane w niej przepisy prawa materialnego.
Organ odwoławczy wskazał, iż kluczowym dowodem był raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...], który zawierał ustalenia poczynione podczas przeprowadzonej wizytacji terenowej. Niniejszy raport zawierał m.in. ustalenia dotyczące powierzchni działek rolnych DD, CC, X, Z, K oraz stan ich użytkowania. Dla potwierdzenia stwierdzonych ustaleń wykonane zostały fotografie działek rolnych, jak również wykonano na stosownych mapach szkice przeprowadzonych pomiarów wskazujące miejsca wykonania zdjęć.
Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, iż z uwagi na wniesione przez stronę zastrzeżenia do protokołu z czynności kontrolnych, wykonawca kontroli, tj. podmiot G sp. z o.o. przeprowadził ponowną kontrolę w/w działek rolnych.
Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie powtórnej kontroli wynikało, iż na działkach rolnych CC, X, DD stwierdzono świeże ślady po wykarczowaniu znajdujących się na nich krzewów i drzew (fotografie nr 103 i 104 działka CC, fotografie nr 105, 106, 107, 108 działka X oraz fotografie 100,101,102 działka rolna DD). Fakt ten korelował ze stanem faktycznym zastanym podczas pierwszej kontroli, w trakcie której stwierdzono zadrzewienie/zakrzewienie działki rolnej CC oraz mniejszą uprawę działki rolnej DD oraz X. W przypadku działek rolnych DD, X różnica powierzchni wynikała z odjęcia przez inspektorów terenowych gruntów niekwalifikowanych się do dopłat (zakrzaczenia, zadrzewienia ). Odnośnie działki rolnej K jak wynikało z dokumentów zgromadzonych na w/w działce producent rolny zadeklarował trwałe użytki zielone na susz paszowy jednak podczas pierwszej kontroli stwierdzono gorczycę (potwierdza to załączona dokumentacja fotografia 22). W wyniku kontroli sprawdzającej [...] marca 2010r. stwierdzono, iż działka była zaorana i obsiana (fotografia 109).
W ocenie organu odwoławczego powyższe fakty wskazywały w sposób niezbity, iż kontrola, która została przeprowadzona w sposób prawidłowy oraz, że brak było okoliczności wskazujących na popełnienie przez kontrolerów terenowych pomyłki.
O prawidłowości wykonanej kontroli świadczył także odczyt w systemie informatycznym ZSZiK, ślady urządzenia GPS. Ślady te zostały uzyskane podczas pomiarów urządzeniem GPS, a następnie naniesiono je w postaci cyfrowej na ortofotomapy cyfrowe (przetworzone zdjęcie lotnicze lub satelitarne) znajdujące się w bazie posiadanego przez ARiMR systemu LPIS (system identyfikacji działek rolnych). Przedmiotowe ślady korelowały z granicami działek ewidencyjnych (tj. znajdujących się w ich obrębach), co dawało pewność prawidłowego zlokalizowania działek rolnych
w terenie.
Wobec powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż zapisy w raporcie z kontroli dotyczące działek rolnych DD, K, CC oraz X przedstawiały stan faktyczny zastany przez inspektorów terenowych i brak było podstaw do podważenia tychże zapisów.
Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż niezasadne było przeprowadzanie dowodu z przesłuchania świadka, tj. sołtysa wsi Jeziorna. Następstwem powyższych ustaleń było nieuwzględnienie w przedmiotowej sprawie dostarczonych przez Stronę pomiarów działek rolnych wykonanych przez geodetę L.B., które to jak słusznie wskazał Wykonawca kontroli w piśmie [...] marca 2010r., zrealizowane zostały po kontroli inspektorów G. Pomiary L.B. datowane są na dzień [...] września 2009r., natomiast pierwsza kontrola wykonana została w dniach [...] sierpnia 2009r. Stan użytkowania działek rolnych mógł do czasu wizyty P. L.B. ulec zmianie.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w przypadku działki rolnej K (uprawa stwierdzona gorczyca) nie spełniała ona wymogów określonych w art.2 pkt2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. (Dz. U. L 141, 30 kwietnia 2004) ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych
w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady
dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników - który definiuje "trwałe użytki zielone" jako grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej. Odnosząc się natomiast do przedłożonej przez Stronę kopii protokołu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r.
z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi, organ odwoławczy pismem z dnia [...] sierpnia 2010r. zwrócił się do
JC P Sp. z o.o., z prośbą o przesłanie stanowiska odnośnie nieprawidłowości wskazanych podczas przeprowadzonej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Sp. z o.o. (podmiot zlecony przez ARiMR), kontroli na miejscu. W dniu [...] września 2010r. w odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Biura PNG Sp. z o.o. poinformował, iż inspektorzy terenowi nie prowadzą pomiarów działek. Podstawą wpisu do protokołu kontroli poszczególnych rodzajów upraw jest deklaracja producenta. Nie posiadają dokumentacji fotograficznej gospodarstwa T.S..
Odnosząc się do ostatniego z zarzutów, organ II instancji stwierdził, iż organ
I instancji prawidłowo zastosował przepisy Rozporządzenia WE nr 796/2004, które
w chwili wydania zaskarżonej decyzji było obowiązujące. W tej mierze podał, iż zgodnie z art.86 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr
73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z dnia 2.12.2009r. L316/65) - Rozporządzenie (WE) nr 796/2004 traci moc z dniem 1 stycznia 2010r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed
1 stycznia 2010r. Wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 wnioskodawczyni złożyła 18 maja 2009r., a więc w dniu obowiązywania w/w Rozporządzenia Komisji (WE)nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w prawidłowej wysokości przyznał T.S. płatność rolnośrodowiskową pomniejszoną o odpowiednią wysokość potrąceń, szczegółowo uzasadniając w decyzji sposób jej wyliczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.7, art.77 i art.80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - tekst jednolity) w zw.
z art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., nr 170. poz. 1051 ze zm.) poprzez:
- niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego,
- nie ustalenie faktów, które znajdowały się w zakresie możliwości samego organu, w szczególności brak wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy wynikami kontroli
z dnia [...] sierpnia 2009 i wynikami pomiarów wykonanych zaledwie kilka dni później, tj. [...] września 2009r. przez geodetę L.B..
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. i art.107 §3 oraz. art.8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98. poz.1071 z późn. zm. - tekst jednolity) w zw. z art.3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., nr 170, poz.1051 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się wydaniem rozstrzygnięcia, którego motywy, przedstawione w uzasadnieniu, nie są czytelne dla strony, w szczególności w zakresie
powodów, dla których organ nie podzielił jej stanowiska i nie przeprowadził określonych dowodów, jak również w zakresie tego dlaczego nie dał wiary dowodowi w postaci pomiarów wykonanych przez geodetę.
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.68 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasad wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej
w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3. t. 44 str.243 z późn. zm.), poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie ponosi winy za ewentualne nieprawidłowości we wniosku, który sporządziła w oparciu o dostępne dane, w tym informację od właściciela oraz aktualny wpis z ewidencji gruntów.
Uzasadniając motywy skargi skarżąca podała, iż organ odwoławczy powinien wyczerpująco ustosunkować się do zgłoszonych przez stronę zarzutów, czego nie uczynił naruszając tym samym art.107 §1 i 3 kpa. W ocenie skarżącej sposób obliczenia powierzchni działek wywołuje daleko idące wątpliwości i nie został przez organy orzekające należycie umotywowany. Ponadto odmowa wiary dla niezwykle istotnego dla skarżącej dowodu w postaci pomiarów wykonanych przez geodetę jest lakoniczna i niezrozumiała.
Skarżąca odnośnie zarzutu niezastosowania przez organ art.68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przytoczyła treść orzeczenie NSA sygn. akt GSK 295/07 zgodnie z którym jeżeli dane z ewidencji gruntów są aktualne, a powierzchnia podana została przez rolnika zgodnie z tą ewidencją, to ustalenie mniejszej powierzchni
w należycie udokumentowany sposób powinno być oceniane jako niezawinione złożenie takiego wniosku w rozumieniu art.44 ust.1 Rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w pełni argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl
§2 wyżej wymienionego artykułu ustawy ustrojowej kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego
i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art.145 §1 pkt1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a".), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto w każdej sytuacji, jeżeli zachodzą ustawowe przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dodać też należy, że stosownie do art.134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej.
Mając na względzie powyższy wzorzec kontroli sądowoadministracyjnej Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR dokonał jednoznacznych i prawidłowych ustaleń faktycznych, wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów oraz w sposób obiektywny i logiczny umotywował swoje rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny, czy zaistniała uzasadniona podstawa faktyczna i prawna do przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 w pomniejszonej kwocie.
Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Stosownie do brzmienia §2 ust.1 pkt.1-4 rozporządzenia - płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana rolnikowi, w rozumieniu art.2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009 zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisowo krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw
rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art.2 lit.c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej
1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art.39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie
z planem działalności rolnośrodowiskowej;
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Istotnym jest, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w § 2 przesłanek ustawowych, stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.
Płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych
w przypadku pakietów, o którym mowa w §4 ust.2 pkt 1-6 i 8 ( § 8 pkt 1). Przyjąć zatem należy, iż płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest do posiadanych przez rolnika działek rolnych stanowiących w istocie powierzchnie upraw ( oczywiście przy spełnieniu pozostałych warunków).
Z kolei, podstawą prawą do dokonania kontroli na miejscu jest zobowiązanie, jakie podpisuje wnioskodawca przy wypełnianiu wniosku o dopłaty bezpośrednie, znajdujące się na ostatniej stronie tego dokumentu, art.29 i art.30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) numer 1782/2003 i (WE) numer 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141
z 30.04.2004r. ze zm.).
Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikować zgodność
z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Zatem weryfikacja danych dotyczących powierzchni działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach lecz na podstawie kontroli na miejscu, obejmującej w szczególności ustalenie rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw.
W ocenie Sądu, obszar faktycznie użytkowany przez skarżącą - producenta rolnego został ustalony zgodnie z wynikami kontroli na miejscu, przeprowadzonymi w dniach [...] sierpnia 2009r., [...] sierpnia 2009r. i [...] marca 2010r. przez inspektorów terenowych G Sp. z o.o. i T S.A tj. podmioty zlecone przez ARiMR.
Prawidłowo w ocenie Sądu organy przyjęły powyższe wyniki kontroli jako miarodajne dla dokonania ustaleń i brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.
Na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych na miejscu organy administracji w sposób nie budzący wątpliwości wykazały nieprawidłowości dotyczące zadeklarowanych przez skarżącą we wniosku z dnia 18 maja 2009r. działek rolnych (DD, CC, X, Z, K) w zakresie ich powierzchni oraz stanu ich użytkowania. Wyniki kontroli znajdują odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonych i załączonych do sprawy raportach z czynności kontrolnych (nr [...], nr [...]), dokumentacji fotograficznej oraz szkicach pomiarowych kontrolowanych działek. I tak, w zakresie działki rolnej DD powierzchnia stwierdzona wyniosła 6,49 ha wobec zadeklarowanej we wniosku powierzchni 7,65ha; w zakresie działki rolnej X (dz.ew. [...]) powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,36ha ha wobec zadeklarowanej we wniosku powierzchni 0,44ha; w zakresie działki rolnej Z (dz. ew. [...]) powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,47ha wobec zadeklarowanej we wniosku powierzchni 0,46 ha; w zakresie działki rolnej CC (dz.ew. [...]) stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, natomiast na działce rolnej K (dz.ew. [...]) stwierdzono gorczycę należącą w całości do innej grupy upraw niż zadeklarowana we wniosku.
Powyższe, prawidłowe ustalenia kontrolne znalazły właściwe odzwierciedlenie
w przeprowadzonej, ponownej kontroli na miejscu w dniu [...] marca 2010r.
Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie powtórnej wizytacji terenowej wynikało, iż na działkach rolnych CC, X, DD stwierdzono świeże ślady po wykarczowaniu znajdujących się na nich krzewów i drzew (fotografie nr 103 i 104 działka CC, fotografie nr 105,106,107,108 działka X oraz fotografie 100,101,102, działka rolna DD). Jak zasadnie zatem uznał organ odwoławczy fakt ten korelował ze stanem faktycznym zastanym podczas pierwszej kontroli, w trakcie której stwierdzono zadrzewienie/zakrzewienie działki rolnej CC oraz mniejszą uprawę działki rolnej DD oraz X. W przypadku działek rolnych DD, X różnica powierzchni wynikała z odjęcia przez inspektorów terenowych gruntów niekwalifikowanych do dopłat ( zakrzaczenia, zadrzewienia). Odnośnie działki rolnej K skarżąca zadeklarowała trwałe użytki zielone na susz paszowy jednak podczas pierwszej kontroli stwierdzono gorczycę, natomiast
w wyniku kontroli sprawdzającej w dniu [...] marca 2010r. stwierdzono, iż działka była zaorana i obsiana.
W ocenie Sądu w/w czynności kontrolne zostały przeprowadzone przy uwzględnieniu wszelkich unormowań wspólnotowych z uwzględnieniem art.23 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady WE nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Zdaniem Sądu o prawidłowości wykonanych czynności kontrolnych świadczą także odczyty w systemie informatycznym ZSZiK śladów urządzenia GPS. Ślady te zostały uzyskane podczas pomiarów urządzeniem GPS, a następnie naniesiono je w postaci cyfrowej na ortofotomapy cyfrowe (przetworzone zdjęcia lotnicze lub satelitarne) znajdujące się w bazie posiadanego przez ARiMR systemu LPIS (system identyfikacji działek rolnych). Niniejsze ślady korelowały z granicami działek ewidencyjnych (znajdujących się w ich obrębach) dając pewność prawidłowego zlokalizowania przedmiotowych działek
w terenie.
Wobec powyższych prawidłowych ustaleń organów, zasadnie organ odwoławczy odmówił wiarygodności dostarczonym przez stronę pomiarów działek rolnych wykonanych przez geodetę L.B. oraz odmówił przesłuchania wnioskowanych przez skarżącą świadków. Sąd tym samym nie podzielił stanowiska skarżącej co do naruszenia przez organy art.7, art.77, art.80 i art.107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego.
W przekonaniu Sądu, organ odwoławczy w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. Wprawdzie decyzja organu I instancji nie spełniała wymogów wynikających z art.107 §3 kpa, to organ odwoławczy uchybienia te sanował, wyczerpująco wskazując okoliczności odmowy przesłuchania świadków jak i nieuwzględnienia pomiarów działek przedstawionych przez skarżącą. Dowody przedstawione przez stronę skarżącą nie podważały w żaden sposób właściwie przeprowadzonych oraz wyczerpująco i prawidłowo ocenionych wyników kontroli.
Wobec tego bezcelowym, zdaniem Sądu, było przesłuchanie zawnioskowanych świadków, natomiast przedstawione przez stronę pomiary działek stanowiły
jedynie o wielkości powierzchni gruntów jak również stosowanej metodzie upraw
w gospodarstwie rolnym. Natomiast dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona uprawa. Weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, następuje przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek, co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw, a nie ewidencji gruntów, czy rolniczego przeznaczenia
( por. wyrok NSA z 20 grudnia 2007r. sygn. akt II GSK 259/07 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art.15 kpa zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza, że każda sprawa administracyjna na skutek wniesionego odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dwukrotnie rozpatrywana i rozstrzygana: po raz pierwszy przez organ administracji publicznej
I instancji i po raz drugi - na skutek wniesionego odwołania. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Należy zwrócić uwagę, że ze względu na zasadę dwuinstancyjności, z chwilą zainicjowania postępowania przed organem II instancji
na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu
I instancji.
Prawidłowo zatem, w ramach powierzonych kompetencji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoznał na nowo całość przedstawionej mu sprawy, dokonał oceny wszystkich ustaleń we wzajemnym ze sobą powiązaniu, wyciągając zdaniem Sądu prawidłowe wnioski. Powyższe pozwala stwierdzić, że decyzja czyni zadość wymaganiom określonym przede wszystkim w art.7, art.77, art.80,107 kpa.
Konsekwencją stwierdzonych w wyniku przeprowadzonych kontroli nieprawidłowości dotyczących podanych powierzchni działek (DD, X, Z) i nie spełnienia przesłanek utrzymywania zadeklarowanych gruntów w dobrej kulturze rolnej (CC, K) było zastosowanie określonych sankcji w postaci zmniejszenia wysokości pomocy w formie płatności rolnośrodowiskowej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w sposób szczegółowy uzasadnił sposób jej wyliczenia, przedstawiając niniejsze w prawidłowym uzasadnieniu decyzji.
Zdaniem składu orzekającego brak było również podstaw do zastosowania
w sprawie przez organy administracji art.68 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004
z dnia 21 kwietnia 2004r. w którym zostały przewidziane wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń. Podkreślić należy, iż podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych. Podnieść należy, iż stwierdzenie przez inspektorów terenowych podczas kontroli na miejscu mniejszej powierzchni użytkowanej rolniczo w odniesieniu do powierzchni działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku, wyklucza możliwość uznania, że wnioskodawca nie ponosi winy za swój błąd. Strona skarżąca powinna była dołożyć należytej staranności, aby zadeklarowane powierzchnie działek rolnych były zgodne ze stanem rzeczywistym. Powołanie się na stan ewidencyjny jest uzasadnione, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów stanowią podstawę faktyczną wniosku o przyznanie płatności. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że dane zawarte w ewidencji gruntów
nie stanowiły podstawy faktycznej wniosku o przyznanie płatności. Płatności rolnośrodowiskowe przysługują od faktycznie użytkowanych rolniczo działek rolnych,
a nie powierzchni ewidencyjnej. Zatem rozważania skarżącej zawarte w skardze pozostają w oderwaniu od zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stanowiącego podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji. Tym samym Sąd nie podzielił również stanowiska zaprezentowanego w wyroku NSA sygn. GSK 295/07. W ocenie Sądu ów wyrok zapadł na gruncie innego stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż organy obu instancji wydały w tej sprawie decyzje zgodne z prawem zarówno materialnym jak i procesowym. W toku postępowania podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą zaufania oraz informowania stron (art.6,7 kpa). W ocenie Sądu organy zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, oraz dokonały jego oceny w sposób nie naruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art.77 kpa). Zapewniły również stronie skarżącej czynny udział
w każdym stadium postępowania, umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów a przede wszystkim do ustaleń dokonanych w toku kontroli na miejscu (art.10 kpa). W wydanych decyzjach wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, a także wskazały na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia (art.11 kpa).
Z tych też względów, na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
(-) Alina Rzepecka (-) Dariusz Skupień (-) Jacek Niedzielski