I SA/GO 1118/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2001 rok, uznając, że organy podatkowe błędnie zaklasyfikowały tereny leśne jako "tereny różne" podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zamiast podatkiem leśnym.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych w ewidencji jako "tereny różne" (Tr) za 2001 rok. Skarżący RZI kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, twierdząc, że grunty te, mimo oznaczenia w ewidencji, w rzeczywistości są lasami i powinny podlegać podatkowi leśnemu. Organy podatkowe opierały się na ewidencji gruntów i budynków, uznając, że oznaczenie "Tr" przesądza o opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące klasyfikacji gruntów i podstawy opodatkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę RZI na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 r. na kwotę 759.964,00 zł. Kwestionowane grunty, o powierzchni 18.999.100 m², zostały przez organy podatkowe I i II instancji zaklasyfikowane jako tzw. "tereny różne" ("Tr") i opodatkowane według stawek dla gruntów pozostałych, mimo że skarżący twierdził, iż są to lasy podlegające podatkowi leśnemu. Organy podatkowe opierały swoje rozstrzygnięcia na danych z ewidencji gruntów i budynków, powołując się na art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazując, że grunty te są lasami zgodnie z planem urządzenia lasu i ustawą o lasach, a oznaczenie "Tr" w ewidencji jest błędne, zwłaszcza w kontekście terenów zamkniętych. Podnosił również, że nie jest posiadaczem w rozumieniu Kodeksu cywilnego i nie jest uprawniony do pobierania pożytków. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy podatkowe nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, naruszając zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Sąd zwrócił uwagę, że oznaczenie "Tr" w ewidencji gruntów, zwłaszcza według stanu sprzed 1 grudnia 1999 r., nie przesądzało automatycznie o opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a organy nie odniosły się do przedstawionych przez skarżącego dowodów, w tym pisma Głównego Geodety Kraju, wskazującego na nieprawidłowości w ewidencji. Sąd podkreślił, że dane geodezyjne muszą być ścisłe i precyzyjne, a w przypadku wątpliwości należało skorzystać z opinii biegłego. Sąd odrzucił natomiast zarzut skarżącego dotyczący niespełnienia przesłanek podmiotowych do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podzielając stanowisko NSA, że posiadacz zależny, który posiada nieruchomość na podstawie umowy z właścicielem (Skarbem Państwa), jest podatnikiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, samo oznaczenie "Tr" w ewidencji gruntów nie przesądza o opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organy podatkowe mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, a w przypadku rozbieżności między ewidencją a rzeczywistym stanem rzeczy, powinny zbadać, czy grunty te nie podlegają podatkowi leśnemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oznaczenie "Tr" w ewidencji gruntów, zwłaszcza według stanu prawnego sprzed 1 grudnia 1999 r., nie jest wystarczające do automatycznego opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wskazał, że definicja lasu w ustawie o lasach obejmuje również tereny związane z gospodarką leśną, takie jak tereny pod liniami energetycznymi czy drogi leśne. Organy podatkowe nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu, czy sporne grunty faktycznie są lasami, naruszając zasadę prawdy obiektywnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości, stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego. Dotyczy to również posiadaczy zależnych.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.l. art. 3 § ust. 1
Ustawa o lasach
Definicja lasu obejmuje m.in. grunty związane z gospodarką leśną, zajęte pod wykorzystanie dla potrzeb gospodarki leśnej, budynki, budowle, urządzenia melioracji wodnej, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drzewa, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
u.l. art. 60 § ust. 1
Ustawa o lasach
Opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają lasy z wyjątkiem nie związanych z gospodarką leśną oraz wyłączonych decyzjami administracyjnymi z gospodarki leśnej na cele inne niż leśne.
p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
p.g.k. art. 2 § pkt 4
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Tereny zamknięte – rozumie się tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych.
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej – organy podatkowe podejmują wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
o.p. art. 210 § par 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów i przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 68 § ust. 2
Lasy oznaczone są w ewidencji gruntów symbolem "Ls".
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków § Załącznik Nr 11, pkt 5
Definicja terenów różnych obejmuje m.in. tereny zamknięte.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe błędnie zaklasyfikowały grunty leśne jako "tereny różne" podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zamiast podatkiem leśnym. Oznaczenie "Tr" w ewidencji gruntów nie jest wystarczające do automatycznego opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zwłaszcza gdy jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Organy podatkowe nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i nie odniosły się do kluczowych dowodów przedstawionych przez skarżącego.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie spełnia przesłanek podmiotowych do obciążenia podatkiem od nieruchomości (argument odrzucony przez sąd).
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów i budynków może stanowić dokument wyjściowy do ustalenia podstawy opodatkowania, ale wyłącznie w przypadku, gdy dane wynikające z ewidencji są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy (stanem faktycznym i prawnym) oznaczenie w ewidencji gruntów – gruntu jako tereny różne nie oznacza samo z siebie, iż teren taki nie jest lasem lub gruntem rolnym i tym samym podlega automatycznie opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organy podatkowe mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. dane geodezyjne nieruchomości zawarte są niejasne dane, co do klasyfikacji gruntów, organ podatkowy może skorzystać z możliwości, jakie daje art. 181 Ordynacji podatkowej – powołania biegłego geodety celem wydania opinii konfrontującej wiadomości specjalistyczne z danymi z rejestru gruntów i ze stanem faktycznym nieruchomości. posiadacz zależny, który posiada nieruchomość na podstawie umowy z właścicielem (Skarbem Państwa), jest podatnikiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Skład orzekający
Alina Rzepecka
asesor
Jacek Niedzielski
przewodniczący sprawozdawca
Stefan Kowalczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych, znaczenie ewidencji gruntów w postępowaniu podatkowym, obowiązki organów podatkowych w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego, status podatkowy posiadacza zależnego nieruchomości Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku. Interpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości, ale z nietypowym aspektem klasyfikacji gruntów leśnych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego, a nie tylko ślepe podążanie za danymi ewidencyjnymi. Rozstrzygnięcie dotyczące posiadacza zależnego jest również istotne praktycznie.
“Czy lasy mogą być "terenami różnymi" podlegającymi podatkowi od nieruchomości? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 759 964 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 1118/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-03-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Jacek Niedzielski /przewodniczący sprawozdawca/
Stefan Kowalczyk
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 1850/07 - Wyrok NSA z 2009-01-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 56 poz 679
art. 3
Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o lasach.
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 3 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 210 par 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi RZI na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 14.815,00 zł(czternaście tysięcy osiemset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] marca 2006 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 r. w kwocie 759.964,00 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na podstawie następującego stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe.
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Wójta Gminy określił RZI wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 rok w kwocie 759.964,00 zł. za tzw.. tereny różne ("Tr") wynikające z działek objętych umową użytkowania zgodnie z wypisami z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego oraz wykazu działek objętych umową sporządzona przez Nadleśnictwo . W decyzji organ podatkowy I instancji wymienił wszystkie działki, znajdujące się we władaniu podatnika przekazane mu przez Nadleśnictwo na mocy umowy zawartej w dniu [...] sierpnia 1999 r. z Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych, ze szczegółowym wskazaniem powierzchni gruntów figurujących w ewidencji gruntów i budynków jako tereny różne. Powierzchnia tzw. terenów różnych będących we władaniu podatnika wynosi 18.999.100 m² i została opodatkowana przez organ podatkowy l instancji wg stawek podatku od nieruchomości przewidzianych dla tzw. gruntów pozostałych.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji stwierdził, iż w związku z zawarciem przez stronę postępowania z Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych umowy z dnia [...] sierpnia 1999 r. (w trybie przepisu art. 40 ustawy o lasach) na RZI przeszedł obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustaw) o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku). Ponieważ część przekazanych, zgodnie z umową gruntów sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo jako tzw. "tereny różne"' ("Tr") podlega ona opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości a nie, jak twierdził w toku postępowano podatkowego skarżący, podatkowi leśnemu. Stwierdzając powyższe organ podatkowy powołał się; na przepis art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Określając stronie przedmiotowe zobowiązanie podatkowe organ podatkowy oparł się na danych wynikających z umowy z dnia [...] sierpnia 1999 r., wypisów z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe oraz wykazów działek ewidencyjnych objętych przedmiotową umowa przedłożonych przez Nadleśnictwo . Stosownie do treści art. 2. art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów uchwały Rady Gminy w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od tego podatku, obowiązującej w 2001 roku. RZI, jako użytkownik na mocy umowy przekazania nieruchomości, miał obowiązek do 15 stycznia danego roku - bez wezwania - złożyć deklaracje w sprawie podatku od nieruchomości oraz uiścić za dany przedmiot opodatkowania podatek od nieruchomości w terminach do 15 każdego miesiąca 2001 r. w równych ratach którego to obowiązku strona nie spełniła w świetle tego, a zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydal przedmiotową decyzje.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucono decyzji naruszenie:
1) przepisów art. 2 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że zachodzi w stosunku do odwołującego którakolwiek z wymienionych w tych przepisach przesłanek podmiotowych,
2) przepisów art. 3 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy przez, przyjęcie, że odwołujący spełnia przesłanki przedmiotowe w tym przepisie wymienione.
3) przepisu art. 210 Ordynacji podatkowej przez wskazanie w uzasadnieniu decyzji w sprzeczności z podstawą prawną decyzji, iż opodatkowanie uzasadnia jedynie przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
4) nieobowiązującego przed 1 sierpnia 2003 r. przepisu art. 6 ust. 9 pkt 1) i 3) w/w ustawy przez przyjęcie w podstawie prawnej decyzji, że obowiązywał w czasie, którego decyzja dotyczyła.
5) przepisów art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez działanie niezgodne z tymi przepisami.
Uzasadniając swoje zarzuty skarżący podniósł, iż zgodnie z ustaleniami organu podatkowego I instancji wykaz działek z wyszczególnieniem terenów różnych dostarczony przez Nadleśnictwo , zawiera wrzosowiska. linie energetyczne, pasy przeciwpożarowe, a wiec zaliczone do terenów leśnych uwidocznionych w planie urządzenia lasu zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o lasach. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy I instancji, w tak ustalonym stanie faktycznym, błędnie przyjął, iż tereny te, jako oznaczone w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe symbolem "Tr", nie mogą być lasami. Według skarżącego są one lasami, albowiem wynika to z planu urządzenia lasu oraz ustawy o lasach. Skarżący powołał się na wyrok Sadu Najwyższego z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt. III RN 22/02. zgodnie z którym: "ewidencja gruntów i budynków może stanowić dokument wyjściowy do ustalenia podstawy opodatkowania, ale wyłącznie w przypadku, gdy dane wynikające z ewidencji są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy (stanem faktycznym i prawnym)". skarżący zaś kwestionuje te dane, powołując na tę okoliczność umowę oraz pismo Głównego Geodety Kraju. Zdaniem skarżącego skarżona decyzja jest sprzeczna także z wyrokiem NSA z dnia 18 lutego 2003 r. . sygn. akt I SA/KA 1023/96, zgodnie z którym, w sytuacji gdy istnieje uproszczony plan urządzenia lasu, organ podatkowy przy wymiarze podatku leśnego nie może dokonywać samodzielnych ustaleń w przedmiocie opodatkowania, sprzecznych z danymi zawartymi w planie. W postępowaniu wymiarowym nie ma miejsca na kwestionowanie danych zawartych w obowiązującym planie urządzenia lasu.
Nadto do dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (tj. od dnia 1 sierpnia 2003 r.) brak było odesłania w przepisach tej ustawy do danych zawartych w państwowej ewidencji gruntów i budynków, a co za tym idzie, obowiązek ich uwzględnienia, czego dowodem jest - zdaniem strony wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2004 r. sygn. akt III S.A. 1850/3 a także stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z dnia 15 października 1992 r., sygn. akt III S.A. 1599/92.
W ocenie skarżącego, organ l instancji, wydając zaskarżoną decyzję, pominął okoliczności, iż skarżący nie jest uprawniony do pobierania pożytków z nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania podatkowego, a zatem brak jest tu użytkowania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Nadto, przyjmując, iż jest to użytkowanie szczególnego rodzaju (albowiem oparte jest na przepisie art. 40 ust. 1 ustawy o lasach) organ podatkowy I instancji potwierdził tym samym, ze jest to "użytkowanie" bez prawa pobierania pożytków i bez zmiany przeznaczenia, wykonywane nie w imieniu własnym, ale na rzecz Skarbu Państwa.
Skarżący podniósł również, iż organ I instancji zignorował fakt, że umowa z dnia 18 sierpnia 1999 r. została zawarta nie ze Skarbem Państwa lecz w ramach Skarbu Państwa, albowiem skarżący jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa. Organ podatkowy pominął nadto, w ocenie skarżącego, przytoczoną wcześniej przez niego argumentację prof. L. Etela, wskazującą, że strona jest jednostką organizacyjną, która nie może być posiadaczem, ani podatnikiem podatku od nieruchomości. Zdaniem strony, okoliczności niniejszej sprawy są szczególne, bowiem las i grunty związane z produkcją leśną położone są na terenie zamkniętym i tylko z powodu położenia na takim terenie były kwalifikowane w ewidencji gruntów jako "Tr", sprzecznie z planem urządzenia lasu oraz przepisami o lasach. Ów "teren różny" jest, jak podnosi strona, w istocie lasem i jest objęty planem urządzenia lasu, na dowód czego strona przedłożyła pismo Nadleśnictwa . Nieprawidłowości w zakresie stanu w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do stanu faktycznego potwierdza także Główny Geodeta Kraju w piśmie skierowanym do wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Organ Odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji stwierdził, że bezsporne jest, iż część gruntów objęta umową z 18 sierpnia 1999 r. o łącznej powierzchni 18.999.100 m² sklasyfikowana była w 2001 r. w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostwo skie, jako tzw. tereny różne "Tr".
Zgodnie natomiast z art. 3 ust . 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1999 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty nieobjęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym.
Stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy z 29 września 1991 r. o lasach opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają lasy z wyjątkiem :
1) nie związanych z gospodarką leśną,
2) wyłączonych decyzjami administracyjnymi z gospodarki leśnej na cele inne niż leśne,
Lasem zaś w rozumieniu obowiązującego w 2001 r. art. 3 ustawy był grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz mchem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków,
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywanie dla potrzeb gospodarki leśnej; budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnej, linie podziału przestrzennego las, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drzewa, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Organ odwoławczy wskazał również, ze zgodnie z art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę. w świetle § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków lasy oznaczone są w ewidencji gruntów symbolem "Ls".
W ocenie organu II instancji mimo, że ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawa o lasach nie zawierały w roku 2001 regulacji prawnej mówiącej o tym, iż klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków decyduje o sposobie opodatkowania tych gruntów (jest tak od 2003 r.) przepis art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne ma zastosowanie.
Powyższa teza znajduje w ocenie organu odwoławczego odniesienie w orzecznictwie sądów, czego przykładem jest wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 lutego 2003 r. sygn. akt. I SA/Bd 201/04.
Tym samym jeżeli sporne grunty sklasyfikowane były w 2001 r. w ewidencji gruntów i budynków, jako tzw. tereny różne, to podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Nawet w przypadku rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a stanem w ewidencji gruntów i budynków, decydujące znaczenie w zakresie podatków mają dane zawarte w tej ewidencji.
RZI wniósł na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w szczególności:
1) naruszenie art. 3 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że zachodzi w stosunku do skarżącego określona w nim przesłanka przedmiotowa obowiązku podatkowego od nieruchomości,
2) naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że skarżący spełnia przesłankę podmiotową obowiązku podatkowego, określoną tym przepisem prawnym.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie podlegają podatkowi od nieruchomości grunty objęte podatkiem leśnym.
Skarżący wskazał, że stosownie do art. 3 wskazanej ustawy zarówno teren pod liniami energetycznymi, jak i wał ochronny ( czyli budowla ziemna), a także teren leśny niezadrzewiony (wrzosowiska, pasy przeciwpożarowe),są lasem w rozumieniu tej ustawy.
Okoliczność, że sporne grunty nie posiadają w ewidencji gruntów i budynków oznaczenia "las" (Ls), wynika wyłącznie z tego, że las ten stanowił teren zamknięty (pkt 53) załącznika nr 11 do rozporządzenia Ministra gospodarki przestrzennej i budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 17 grudnia 1996 r. (Dz. U. z 1996 r., nr 158, poz. 813).
Wskazane rozporządzenie jest w tej części sprzeczne z przepisem art. 20 ust 3a ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wprowadzonym do tej ustawy i obowiązującym od 5 września 1997 r. i stanowiącym, że Ewidencją gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
W ocenie skarżącego art. 21 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie jest przepisem prawnym, który mógłby mieć bezpośrednie zastosowanie do podatku, ale ogólny, wymagający sui generis "przełożenia" na ustawy podatkowe, co nastąpiło z dniem 1 stycznia 2003 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. nr 200, poz. 1683). Owo przełożenie było koniecznie także ze względu na przepis art. 4 Ordynacji podatkowej według, którego ustawy podatkowe określają wszystko, co dotyczy obowiązku podatkowego.
Powyższe stanowisko znajduje odniesienie w orzecznictwie – wyrok WSA w Warszawie z 20 stycznia 2004 r. III SA 1850/03 z 4 października 2004 r. III SA 2156/03 oraz z 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Ol 56/05.
W ocenie skarżącego nie spełnia on również przesłanek podmiotowych do obciążenia podatkiem od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1998 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 31 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 2001, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym.
Organy podatkowe obu instancji wywiodły, że na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie z [...] sierpnia 1999 r. skarżący stał się użytkownikiem działek będących przedmiotem sprawy.
Część gruntów objęta umową o łącznej powierzchni 18.999.100 m² sklasyfikowana była z 2001 r. w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo, jako tzw. tereny różne oznaczone symbolem "Tr".
W ocenie organów podatkowych także oznaczenie "Tr" zawarte w ewidencji gruntów i budynków przesądza o tym, ze grunty tak oznaczone są przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości bowiem grunty te nie są lasami, o czym przesądza art. 60 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że w świetle § 68 ust 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków lasy oznaczone są w ewidencji gruntów symbolem "Ls".
W ocenie organu II instancji w przypadku gdyby istniała rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym, a stanem w ewidencji gruntów i budynków, decydujące znaczenie w zakresie podatków mają dane zawarte w ewidencji.
W ocenie Sądu stanowisko takie w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie jest uprawnione.
Zważyć bowiem należy, na co zwracał uwagę skarżący, że zapisy dotyczące tzw. terenów różnych "Tr" zawarte w ewidencji gruntów na której oparły się organy podatkowe dokonując określenia podatku od nieruchomości od tych terenów, sporządzono według stanu rejestru z 1 stycznia 1999 r., czyli obejmowały ewidencję gruntów i budynków prowadzoną w sposób określony rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 158, poz. 813 ze zm.) rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 1 grudnia 1999 r. ustawą z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) – art. 105 ustawy.
W załączniku Nr 11 do wskazanego rozporządzenia – szczegółowe zasady zaliczenia gruntów do poszczególnych użytków gruntowych w pkt 5 znajduje się definicja terenów różnych. Wśród gruntów, które są zaliczone do tej kategorii znajdują się również tereny zamknięte, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 1 poz. 1 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem przez tereny zamknięte – rozumie się tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych.
Powyższy zapis prowadzi do wniosku, że oznaczenie w ewidencji gruntów – gruntu jako tereny różne nie oznacza samo z siebie, iż teren taki nie jest lasem lub gruntem rolnym i tym samym podlega automatycznie opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Wskazać przy tym należy, że obowiązujące obecnie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) nie definiuje już terenów różnych.
Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 3 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. nr 56, poz. 679 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. lasem w rozumieniu ustawy jest m. in. grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystanie dla potrzeb gospodarki leśnej, budynki, budowle, urządzenia melioracji wodnej, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drzewa, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Powyższe okoliczności wymagają zatem od organów podatkowych dokonania szczegółowej analizy przedmiotu opodatkowania.
Skarżący w toku postępowania podatkowego jak i przed Sądem podnosił, że tereny różne oznaczone w ewidencji gruntów nie powinny być automatycznie opodatkowane podatkiem od nieruchomości.
W ocenie Sądu zasadne jest twierdzenie skarżącego, że umowa o przekazaniu nieruchomości zawarta 18 sierpnia 1999 r. nie może zmienić w wypadku skarżącego sposobu opodatkowania przekazanych gruntów.
Należy również wskazać na pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa z 18 marca 1005 r., który odpowiadając na pismo Wójta Gminy , wskazał jakie grunty objęte umową były bądź zwolnione z podatku od nieruchomości, bądź zostały wykazane, jako związane z gospodarką leśną.
Okoliczności te również winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Organy obu instancji nie odniosły się w uzasadnieniach decyzji do treści przedstawionego przez skarżącego pisma Głównego Geodety Kraju z 3 listopada 2003 r., w którym wskazuje on na nieprawidłowości w prowadzeniu ewidencji gruntów i budynków na terenach zamkniętych.
Takie postępowanie organów podatkowych naruszyło zasadę wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy podatkowe podejmują w toku postępowania wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Zaniechanie wyjaśnienia wskazanych przez Sąd okoliczności doprowadziło bowiem do błędnego ustalenia przedmiotu opodatkowania.
Należy również podkreślić, że uchylona decyzja narusza art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji winno bowiem zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Uzasadnienie uchylonej decyzji nie zawierało wszystkich tych elementów w szczególności nie zawierało polemiki z argumentami przedstawionymi przez skarżącego w odwołaniu, brak było również ustosunkowania się przez organ odwoławczy do m. in. treści pisma Głównego Geodety Kraju.
Sąd pragnie również wskazać na tezę zawartą w wyroku WSA w Warszawie z 23 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2956/05, zgodnie z którą dane, na których organ podatkowy opera wymiar podatku leśnego, muszą być ścisłe i precyzyjne, nie mogą zaś wynikać z interpretacji tegoż organu. Skoro w danych geodezyjnych nieruchomości zawarte są niejasne dane, co do klasyfikacji gruntów, organ podatkowy może skorzystać z możliwości, jakie daje art. 181 Ordynacji podatkowej – powołania biegłego geodety celem wydania opinii konfrontującej wiadomości specjalistyczne z danymi z rejestru gruntów i ze stanem faktycznym nieruchomości.
W ten sposób zostałyby przesądzone wątpliwości faktyczne stanowiące podstawę określenia przedmiotu zobowiązania podatkowego. Pogląd ten Sąd uważa za trafny na gruncie niniejszej sprawy.
Za nietrafny uznał Sąd zarzut skarżącego, że nie spełnia on przesłanki podmiotowej do obciążenia podatkiem od nieruchomości wynikającej z art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w latach 2001-2002.
W szczególności skarżący podkreślił, że nie jest posiadaczem, a umowa nie została zawarta ze Skarbem Państwa, a ewentualnie w ramach Skarbu Państwa, co nie jest objęte dyspozycją wyżej powołanego przepisu.
W ocenie Sądu w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania aktualne są tezy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 1505/05.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że "Na uwzględnienie zasługuje również zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Zgodnie z tym przepisem, podatnikiem podatku od nieruchomości są m.in. jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości, stanowiących własność skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego.
Przytoczony przepis nie wymaga, aby posiadacz, o którym w nim mowa, był posiadaczem samoistnym w rozumieniu art. 336 K.C. (w przeciwieństwie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy u.p.o.l.). Mowa jest w nim jedynie o posiadaniu wynikającym z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego – a więc również o posiadaniu zależnym (posiadacz nie włada rzeczą jak jej właściciel), byleby miało ono oparcie w umowie zawartej z właścicielem lub innym tytule prawnym.
Przy tym uwaga ta, odnosząca się do rozróżnienia pomiędzy posiadaniem samoistnym, a zależnym jest o tyle istotne, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych określając podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości (art. 2 ust 1 ustawy u.p.o.l.), posługuje się nazwami instytucji z zakresu prawa rzeczowego. Brak jest racjonalnych przesłanek do tego, aby terminom tym przypisywać inny zakres znaczeniowy aniżeli ten, który wynika z Kodeksu cywilnego (por. wyrok NSA z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 901/04 ONSA i WSA 2004 nr 3, poz.62)."
W dalszej części uzasadnienia Sąd podkreślił, że wskazane powyżej rozróżnienie, na gruncie normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ma kluczowe znaczenie. Skarżący, dysponował bowiem gruntami właśnie jako posiadacz zależny. Istotne zatem było przesądzenie, ze również taki podmiot może być podatnikiem podatku od nieruchomości w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy.
W cytowanym wyroku Sąd wskazał również, że instytucja posiadacza związana jest z faktycznym władztwem nad rzeczą, niezależnie od tytułu prawnego.
Nie jest natomiast sporne, ze skarżący używał spornego gruntu (władał nim) na cele związane z obronnością.
Oznacza to w ocenie Sądu, że skarżący (posiadacz zależny), mając tytuł prawny do przedmiotowych nieruchomości, którym były umowy zawarte z Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych (a więc z właścicielem – Skarbem Państwa, gdyż to w jego imieniu Dyrektor zarządza lasami państwowym) reprezentowanym w przedmiotowej sprawie przez Nadleśniczego , spełniał obydwie przesłanki z art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tym samym ciążył na nim (skarżącym) obowiązek podatkowy w rozumieniu tego przepisu.
Przedstawiony powyżej pogląd zawarty w cytowanym wyroku NSA jest w ocenie Sądu aktualny na gruncie niniejszej sprawy i Sąd pogląd ten podziela.
W tym stanie rzeczy oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O tym, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy, a o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tejże ustawy.
|Asesor WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Alina Rzepecka |Jacek Niedzielski |Stefan Kowalczyk |Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI