I SA/Go 106/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2025-07-10
NSArolnictwoWysokawsa
pomoc finansowarolnictwoARiMRwspólna polityka rolnasprzedaż zbóżwspółposiadanie gospodarstwaspółka z o.o.kontrola sądowauzasadnienie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, iż spółka jest "współposiadaczem" gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów.

Spółka z o.o. złożyła wniosek o pomoc finansową dla producenta rolnego, który sprzedał pszenicę. Organy odmówiły pomocy, powołując się na § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM, według którego pomoc nie przysługuje, gdy producent sprzedał zboże podmiotowi, który jest współposiadaczem jego gospodarstwa. Organy uznały, że spółka skarżąca, będąc wspólnikiem spółki skupującej zboże, jest takim współposiadaczem. WSA uchylił decyzję, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, co oznacza "współposiadacz" w kontekście spółek kapitałowych i nie przeanalizowały przepisów Kodeksu spółek handlowych.

Spółka T. sp. z o.o. złożyła wniosek o pomoc finansową dla producenta rolnego, który sprzedał pszenicę w okresie od stycznia do maja 2024 r. Organy pierwszej i drugiej instancji odmówiły przyznania pomocy, powołując się na § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. Przepis ten stanowi, że pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, którzy są współposiadaczami gospodarstwa tego producenta rolnego. Organy ustaliły, że spółka skarżąca jest wspólnikiem spółki S. sp. z o.o., która skupuje zboże, a osoby będące wspólnikami obu spółek są te same, co miało świadczyć o wspólnym gospodarowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, dlaczego uznały spółkę skarżącą za "współposiadacza" gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów. Sąd wskazał, że organy nie przeanalizowały przepisów Kodeksu spółek handlowych i nie uargumentowały, dlaczego majątek spółki z o.o. miałby być w posiadaniu jej wspólników. Sąd podkreślił, że pojęcia współwłasności i współposiadania nie są tożsame i wymagały wyjaśnienia. W związku z tym, Sąd stwierdził naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. (brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego) i uchylił decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały w sposób wystarczający, że spółka kapitałowa będąca wspólnikiem producenta rolnego jest "współposiadaczem" jego gospodarstwa rolnego, a także nie przeanalizowały przepisów Kodeksu spółek handlowych w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły pojęcia "współposiadacza" w kontekście spółek kapitałowych, nie przeanalizowały przepisów KSH i nie wykazały, że majątek spółki jest w posiadaniu jej wspólników, co jest niezbędne do zastosowania negatywnej przesłanki przyznania pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

Rozporządzenie RM art. 13zzo § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, którzy są współposiadaczami gospodarstwa tego producenta rolnego.

Pomocnicze

K.c. art. 336

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Przywołany w kontekście definicji posiadania, która nie została w pełni zastosowana przez organy.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wymogów uzasadnienia decyzji, naruszony przez organy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności art. 3 § pkt 3 lit. b

Definicja producenta rolnego.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 art. 3 § pkt 1 i 2

Definicje rolnika i gospodarstwa rolnego.

K.s.h.

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Przepisy dotyczące spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które powinny być analizowane w kontekście "współposiadania".

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa, zarzucana jako naruszona przez stronę skarżącą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób wystarczający, że spółka kapitałowa będąca wspólnikiem producenta rolnego jest "współposiadaczem" jego gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów. Organy nie przeanalizowały przepisów Kodeksu spółek handlowych w kontekście definicji "współposiadacza" i nie wykazały, że majątek spółki z o.o. jest w posiadaniu jej wspólników. Decyzje organów obu instancji naruszyły art. 107 § 3 K.p.a. z powodu braku należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów, że osoby będące założycielami i wspólnikami obu spółek tworzą grupę osób wspólnie gospodarujących na gruntach. Argumentacja organów, że sprzedaż zboża podmiotowi powiązanemu z producentem rolnym w sposób wskazany w § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM uzasadnia odmowę przyznania pomocy.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący przyczyn, dla których uznały, że strona skarżąca jako wspólnik posiadający 16 udziałów w spółce S2 sp. z o.o., jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego tej spółki. pojęcia współwłasności oraz współposiadania nie są – jak zdaje się sugerować treść zaskarżonej decyzji – tożsame, a wyjaśnienie ich znaczeń powinno znaleźć się we wspomnianym akcie. organy nie dokonały analizy treści przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych i nie uargumentowały dlaczego, ich zdaniem, majątek (taki jak np. gospodarstwo) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest w posiadaniu, czy też stanowi własność, jej wspólników. rolą sądu administracyjnego nie jest wyręczanie organu w prawidłowym uzasadnieniu jego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Alina Rzepecka

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Niedzielski

sędzia

Damian Bronowicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"współposiadacza gospodarstwa rolnego\" w kontekście sprzedaży zboża przez producenta rolnego do spółki, której jest wspólnikiem, a także wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży zboża do powiązanego podmiotu i interpretacji konkretnego przepisu rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy finansowej w rolnictwie i pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne stosowanie przepisów oraz prawidłowe uzasadnianie decyzji przez organy administracji. Pokazuje też złożoność relacji między podmiotami gospodarczymi.

Czy wspólnik spółki skupującej zboże może stracić pomoc finansową? Sąd wyjaśnia kluczowe pojęcie "współposiadacza".

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 106/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /przewodniczący sprawozdawca/
Damian Bronowicki
Jacek Niedzielski
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13zzo ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2024 poz 1061
art. 336
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Damian Bronowicki Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (strona skarżąca, spółka), działając przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (Dyrektor OR ARiMR, organ) z [...] lutego 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] zs. w [...] (Kierownik BP, organ I Instancji) z [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu.
Z akt wynika następujący stan faktyczny.
W dniu [...] czerwca 2024 r. do Biura Powiatowego w [...] zs. w [...] wpłynął wniosek spółki o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Wraz z wnioskiem strona skarżąca przedłożyła kopie faktur FS potwierdzających sprzedaż pszenicy w ilości 209,424 ton:
-/ nr [...] z [...].04.2024 r. potwierdzającą sprzedaż 77,52 ton pszenicy na łączną kwotę 57 791,16 zł; -/ nr [...] z [...].04.2024 r. potwierdzającą sprzedaż 52,96 ton pszenicy na łączną kwotę 39 481,68 zł; -/ nr [...] z [...].04.2024 r. potwierdzającą sprzedaż 78,944 ton pszenicy na łączną kwotę 54 431,41 zł.
W toku postępowania organ I instancji wskazał, że na podstawie wniosku
o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2023 strona skarżąca na mocy przepisów art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261 ze zm.; dalej: ustawa o Planie Strategicznym), stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności, co w konsekwencji powoduje wycofanie pomocy w myśl art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE)
nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm.; dalej Rozporządzenie 2021/2116). W konsekwencji uznał, że spółka nie jest rzeczywistym producentem.
Ponadto Kierownik BP stwierdził, że strona skarżąca sprzedała pszenicę do S. sp. z o.o., w której T. sp. z o.o. jest wspólnikiem i w takiej sytuacji, zgodnie z § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187; dalej: Rozporządzenie RM) pomocy nie przyznaje się.
Mając na uwadze powyższe Kierownik BP stwierdził, że nie zostały spełnione warunki § 13zzo ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Rozporządzenia RM i decyzją z [...] sierpnia
2024 r. odmówił spółce przyznania pomocy finansowej.
Na skutek wniesionego przez stronę skarżącą odwołania, decyzją z [...] lutego 2025 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W pierwszej kolejności stwierdził, że wniosek spółki spełnia warunki formalne określone w Rozporządzeniu RM, tj. został poprawnie złożony wraz z wymaganymi załącznikami, jakim są kopie faktur potwierdzające sprzedaż pszenicy (§ 13zzo ust.4-7 Rozporządzenia RM). Jednakże w jego ocenie strona skarżąca nie spełniała wymagań określonych w § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM.
Opierając się na danych KRS Dyrektor OR ARiMR wskazał, że zarówno w spółce T. sp. z o. o. jaki i S. sp. z o. o. widnieją te same osoby, jednocześnie T.sp. z o.o. sprzedająca zboże do S. sp. z o.o. jest wspólnikiem tej spółki.
Powołując się na treść § 13zzo ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RM, art. 3 pkt 3 lit. b oraz art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
(Dz. U. z 2023 r., poz. 885), art. 3 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE)
nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.1; dalej: Rozporządzenie 2021/2115), przytoczył m. in. definicje pojęć: producenta rolnego, rolnika
i gospodarstwa rolnego.
Organ wyjaśnił, że z posiadanych przez niego dokumentów wynika, że strona skarżąca jest wspólnikiem i posiada 16 udziałów w S. sp. z o.o. oraz sprzedała tej spółce zboże (pszenicę) na podstawie faktur: FS nr [...] z [...].04.2024 r., nr [...] z [...].04.2024 r., nr [...] z [...].04.2024 r.
Mając na uwadze powyższe organ stanął na stanowisku, że spółka, jako wnioskodawca pomocy, jest wspólnikiem podmiotu skupującego zboże, tj. S. sp. z o.o. Konsekwencją takiego ustalenia jest fakt, że § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM stanowi, że pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu:
1) który dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom: a) prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż lub b) skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą
- którzy są współposiadaczami gospodarstwa tego producenta rolnego.
Strona skarżąca dokonała sprzedaży pszenicy (na podstawie ww. faktur) do S. sp. z o.o., której jest wspólnikiem, co wynika z KRS. Ponadto S. sp. z o.o. zgodnie z danymi z KRS prowadzi działalność w zakresie obrotu i sprzedaży zbóż. Tym samym ziściły się wszystkie przesłanki określone w § 13zzo ust. 2 Rozporządzenia RM.
Tak więc, zdaniem Dyrektora OR ARiMR, organ I instancji prawidłowo odmówił spółce pomocy finansowej do sprzedanych zbóż.
Organ zauważył, że Kierownik BP wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji powód odmowy, tj. sztuczne warunki ustalone w decyzji nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2023 oraz § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM. Jednakże zdaniem Dyrektora OR ARiMR uzasadnienie odmowy na podstawie ustalenia sztucznych warunków jest niezasadne. Nie stanowi to jednak warunku do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż prawidłowe uzasadnienie wynikające z § 13zzo Rozporządzenia RM stanowi podstawę odmowy co zostało wskazane, zaś Kierownik BP prawidłowo ocenił niniejszą sprawę i mocą decyzji z [...] sierpnia 2024 r. słusznie odmówił spółce przyznania płatności do zbóż.
Ponadto organ ocenił, że w sprawie nie został naruszony art. 15 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: K.p.a.), bowiem organy obu instancji dwukrotnie rozpatrzyły
i rozstrzygnęły sprawę.
Za chybiony uznał też zarzut naruszenia § 13zzo ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia RM. Organ podkreślił bowiem, że samo złożenie wniosku nie stanowi samoistnego warunku przyznania pomocy. Jest tylko jednym z warunków jakie trzeba spełnić ubiegając się
o przyznanie pomocy, co określono w § 13zzo ust. 1 Rozporządzenia RM. Kolejnym wymogiem jest przedstawienie faktur potwierdzających sprzedaż zbóż podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak
również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą zgodnie z § 13zzo ust. 7 Rozporządzenia RM. Jak również nie sprzedanie zbóż podmiotom: a) prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż lub b) skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą - które są współposiadaczami gospodarstwa tego producenta rolnego zgodnie z § 13 zzo ust. 2pkt 1 Rozporządzenia RM. Stwierdził, że aby otrzymać pomoc, należy spełnić wszystkie ww. warunki, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem T. sp. z o.o. sprzedała tylko część towarów do S. sp. z o.o. Ponadto S. sp. z o.o. musiałaby być współposiadaczem strony skarżącej, a też nie jest, Dyrektor OR ARiMR wskazał, że całościowa sprzedaż pszenicy na podstawie przedłożonych przez spółkę faktur nastąpiła do S. sp. z o.o., której strona skarżąca jest wspólnikiem. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie innych faktur sprzedażowych do innych podmiotów nie było.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP organ wyjaśnił, że jak wynika z faktur cały tonaż zbóż został sprzedany jedynie do firmy S. sp. z o.o., której to wspólnikiem jest strona skarżąca. Jego zdaniem, w sytuacji sprzedaży zboża podmiotowi powiązanemu z producentem rolnym w sposób wskazany w § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM, pomoc nie powinna być przyznana. Nie może stanowić naruszenia czynności, kiedy organ rozpatrzył sprawę zgodnie z przepisami prawa.
Organ podkreślił przy tym, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest dla strony skarżącej zupełnie obcy twierdząc, że nie ma współposiadania gospodarstwa. Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że osoby będące założycielami i wspólnikami T. sp. z o.o. są również założycielami i wspólnikami S. sp. z o.o. i odwrotnie, czyli ewidentnie mamy gospodarujących na gruntach.
Organ zaznaczył, że pomoc ma na celu rekompensatę rolnikom poniesionych strat
w związku z sytuacją na rynku spowodowaną agresją Rosji na Ukrainę oraz zwiększenie obrotu zbożem, a tym samym przyspieszenie opróżniania magazynów przed nadchodzącymi żniwami. Natomiast w przedmiotowej sprawie nie ma o tym mowy, gdyż magazyny należą do tych samych osób, tj. W. S., R. S., S. S., P. S.. Ponadto w S1. sp. z o.o. również widnieją te same osoby: S. S., R. S., W. S. (załącznik KRS w aktach sprawy). W niniejszym przypadku z taką sytuacją nie mamy do czynienia, gdyż zboże pozostało wśród tych samych osób.
Końcowo organ wskazał, że rolą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przypadku udzielania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych jest weryfikacja spełnienia przez producentów rolnych warunków formalnych i merytorycznych określonych w przepisach Rozporządzenia RM, co zostało wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W skardze spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, tj.:
- art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061; dalej: K.c.) w zw. z § 13 zzo ust. 2 Rozporządzenia RM, polegające na błędnej, nieznajdującej oparcia w przepisach prawa wykładni pojęcia "współposiadacza gospodarstwa rolnego", tj. poprzez zakwalifikowanie do rzeczowego pojęcia podmiotu będącego spółką kapitałową będącą jednym ze wspólników producenta rolnego,
w sytuacji gdy taki sposób rozumienia rzeczonego pojęcia nie znajduje odzwierciedlenia ani w przepisach Kodeksu cywilnego normujących pojęcie posiadania rzeczy, ani też
w jakimkolwiek innym akcie prawnym, w szczególności spółka kapitałowa będąca wspólnikiem producenta rolnego nie posiada bowiem uprawnień do władania rzeczonym gospodarstwem jak posiadacz samoistny, czyli właściciel, czy też jak którykolwiek z posiadaczy zależnych, w szczególności użytkownik, zastawnik, czy też najemca, co powinno skutkować uznaniem, że w niniejszej sprawie nie zaktualizowały się podstawy wykluczenia skarżącej z wnioskowanego przez nią wsparcia w oparciu
o przepis § 13 zzo ust. 2 Rozporządzenia RM, bowiem nie sposób uznać spółki S2 sp. z o. o. za współposiadacza gospodarstwa rolnego strony skarżącej,
- art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na naruszeniu wydaniem skarżonej decyzji konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, bowiem odwołującemu odmówiono przyznania pomocy, której celem jest zrównoważenie przedsiębiorcom rolnym szkód spowodowanych pełnowymiarową wojną tocząca się przy granicach Polskich, z uwagi
na sprzedanie przez odwołującego produktów rolnych spółce S2 sp. z o.o., której w oparciu o treść przepisów normujących instytucję prawną posiadania, nie sposób uznać za współposiadacza gospodarstwa rolnego prowadzonego przez stronę skarżącą;
2) prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na braku uchylenia
w całości decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do rozpoznania Kierownikowi BP, pomimo że decyzja ta została oparta na wadliwych przesłankach związanych
z rzekomym stworzeniem przez skarżącą tzw. sztucznych warunków, w sytuacji gdy przedmiotowe okoliczności nie powinny mieć jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania, na co zresztą wskazał organ w uzasadnieniu skarżonej niniejszym pismem decyzji, a pomimo tego zaniechał uchylenia przedmiotowej decyzji zgodnie z dyspozycją ww. przepisu.
Strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, przez przyznanie wnioskowanego wsparcia, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, a ponadto również
o zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest,
że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem
art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania
w niniejszej sprawie.
Spór pomiędzy stronami sprowadza się do tego, czy organy zasadnie odmówiły stronie skarżącej przyznania pomocy finansowej z uwagi na ziszczenie się przesłanki negatywnej wymienionej w § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM.
Zgodnie z tym przepisem pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom:
a) prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż lub
b) skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą
- którzy są współposiadaczami gospodarstwa tego producenta rolnego.
W ocenie Sądu, organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący przyczyn, dla których uznały, że strona skarżąca jako wspólnik posiadający 16 udziałów w spółce S2 sp. z o.o., jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego tej spółki.
Dyrektor OR ARiMR wskazał, że strona skarżąca jest wspólnikiem podmiotu skupującego zboże, tj. S2 sp. z o. o. W sytuacji sprzedaży zboża podmiotowi powiązanemu z producentem rolnym w sposób wskazany w § 13zzo ust. 2 Rozporządzania RM, pomoc nie powinna być przyznana. Ponadto zaznaczył, że osoby będące założycielami i wspólnikami T. sp. z o.o. są również założycielami
i wspólnikami S2 sp. z o.o. i odwrotnie, czyli ewidentnie mamy do czynienia
z grupą osób wspólnie gospodarujących na gruntach.
Przed dokonaniem oceny powyższych argumentów należy przypomnieć, że w treści §13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM posłużono się pojęciami "współposiadacz", "gospodarstwo" oraz "producent rolny".
Zauważyć również trzeba, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo powołano się na definicję "producenta rolnego" zawartą w art. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 18 grudnia
2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r., poz. 885), a także na definicje "rolnika" oraz "gospodarstwa rolnego" wskazane w art. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia 2021/2115. Niemniej jednak nie wyjaśniono, kogo należy uznać za "współposiadacza" gospodarstwa i czy w sprawie zastosowanie powinien znaleźć
art. 336 i następne K.c., czy ewentualnie inne przepisy.
W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcia współwłasności oraz współposiadania nie są – jak zdaje się sugerować treść zaskarżonej decyzji – tożsame, a wyjaśnienie ich znaczeń powinno znaleźć się we wspomnianym akcie.
Równocześnie organy nie dokonały analizy treści przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18) i nie uargumentowały dlaczego, ich zdaniem, majątek (taki jak np. gospodarstwo) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest w posiadaniu, czy też stanowi własność, jej wspólników.
W świetle powyższego twierdzenie organu, że osoby będące założycielami
i wspólnikami spółek T.sp. z o. o. oraz S2 sp. z o. o. tworzą grupę osób wspólnie gospodarujących na gruntach jest nieuzasadnione. Taki wniosek nie wynika z żadnego zgromadzonego przez organ dowodu.
Podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego nie jest wyręczanie organu
w prawidłowym uzasadnieniu jego rozstrzygnięcia.
Na marginesie zauważyć należy, że podstawą wydania negatywnej decyzji przez Kierownika BP, było nie tylko stworzenie przez spółkę sztucznych warunków, lecz także fakt, że strona skarżąca sprzedała zboże do S2 sp. z o. o., której jest wspólnikiem, a więc wskazano na naruszenie § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM. Natomiast Dyrektor OR ARiMR zakwestionował stworzenie przez spółkę sztucznych warunków. Równocześnie stwierdził, że podstawą rozstrzygnięcia było prawidłowe uzasadnienie wynikające z § 13zzo Rozporządzenia RM, skutkujące odmową przyznania pomocy producentowi rolnemu.
Zdaniem Sądu taki stan rzeczy nie czynił skutecznym zarzutu spółki sformułowanego
w punkcie 2 petitum skargi. Podstawą prawną rozstrzygnięć organów obu instancji był powołany wyżej § 13zzo ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM. Jednakże z uwagi na stwierdzone wcześniej uchybienia w zakresie braku wyjaśnienia kwestii związanej ze współposiadaniem gospodarstwa przez stronę skarżącą i S2 sp. z o. o., decyzje nie mogą się ostać w obrocie prawnym.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji naruszają
art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno
w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Omówione naruszenie wyklucza odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi na tym etapie postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę treść niniejszego orzeczenia.
Z uwagi na naruszenie powyższego przepisu, Sąd na podstawie art. 145 § 1
pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI