I SA/Go 103/15

I SA/Go 103/15 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2015-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /sprawozdawca/
Barbara Rennert
Krystyna Skowrońska-Pastuszko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1470/15 - Wyrok NSA z 2019-10-31
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 86 ust. 1, art. 90 ust. 1,2 i 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 146 par 1, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy na indywidualną interpretację Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną indywidualną interpretację. 2. Zasądza od Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Gmina (zw. dalej: Gminą, stroną, skarżącą) wniosła skargę na indywidulaną interpretacje Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej: Ministrem Finansów, organem) z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z [...] sierpnia 2014r. Gmina zwróciła się do Ministra Finansów
o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług w odniesieniu do prawa odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu proporcji. W opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego strona wskazała, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Zdecydowaną większość nałożonych na nią zadań realizuje w ramach reżimu publicznoprawnego. Niemniej, wybrane czynności Gmina wykonuje na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych i traktuje je jako podlegające regulacjom VAT. Zaznaczyła, że
w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych dokonuje:
A. Zarówno transakcji opodatkowanych VAT według odpowiednich stawek - Gmina
w szczególności dokonuje sprzedaży nieruchomości, udostępnia odpłatnie lokale
i powierzchnie użytkowe, dokonuje refaktur tzw. mediów związanych z udostępnianymi
lokalami użytkowymi, świadczy usługi promocyjne podczas uroczystości gminnych, świadczy usługi cmentarne, etc. Transakcje te Gmina dokumentuje fakturami i/lub paragonami oraz wykazuje w rejestrach sprzedaży i deklaracjach VAT;
B. Jak również podlegających opodatkowaniu VAT, aczkolwiek zwolnionych od podatku - w szczególności jest to sprzedaż tzw. "starszych/używanych" budynków i lokali.
Transakcje te Gmina dokumentuje fakturami ze stawką "zw" oraz wykazuje w rejestrach
sprzedaży i deklaracjach VAT jako zwolnione z podatku.
Po stronie Gminy występują również zdarzenia spoza zakresu VAT (tj. zdarzenia, które Gmina traktuje jako w ogóle niepodlegające ustawie o VAT):
C. Zarówno polegające na uzyskiwaniu przez Gminę określonych wpływów
- w szczególności - dochody z podatku od nieruchomości i opłaty skarbowej oraz
udział w podatkach dochodowych;
D. Jak również, niezwiązane z uzyskiwaniem wpływów - w szczególności budowa ogólnodostępnej infrastruktury gminnej jak trawniki, chodniki, oświetlenie, place zabaw, organizowanie uroczystości gminnych, etc.
W związku z wykonywaniem ww. czynności (A-B) oraz występowaniem zdarzeń (C-D), Gmina ponosi szereg wydatków, z tytułu których kontrahenci wystawiają na rzecz Gminy faktury z wykazanymi kwotami VAT. W odniesieniu do podatku naliczonego wynikającego z wydatków, które są ponoszone bezpośrednio i wyłącznie w związku z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu VAT (A), Gmina korzysta (względnie zamierza skorzystać) z prawa do odliczenia podatku naliczonego stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: ustawa o VAT). W tym celu dokonuje bezpośredniego przyporządkowania
kwot podatku naliczonego do wydatków związanych z czynnościami opodatkowanymi
VAT i odlicza podatek w całości.
Natomiast w odniesieniu do wydatków związanych bezpośrednio i wyłącznie
z pozostałymi czynnościami (B) oraz zdarzeniami (C i D), podatek naliczony nie jest przez nią odliczany.
Strona stwierdziła też, że niemniej jednak, ponosi również szereg wydatków na nabycie
towarów i usług, jednocześnie związanych z czynnościami (A-B), tj. czynnościami opodatkowanymi VAT i zwolnionymi z podatku oraz występującymi po jej stronie zdarzeniami spoza zakresu VAT (C-D). Nie zna sposobu, aby wydatki te bezpośrednio
i wyłącznie przyporządkować do czynności opodatkowanych VAT, zwolnionych z VAT lub też do zdarzeń w ogóle niepodlegających regulacjom VAT. Są to w szczególności wydatki związane ze sferą administracyjną Gminy i utrzymaniem budynku Urzędu Gminy, np. materiały biurowe, środki czystości, wyposażenie pomieszczeń, sprzęt komputerowy, pomoce naukowe, energia elektryczna, ciepło, woda, wywóz nieczystości, usługi remontowe, usługi telekomunikacyjne, usługi prawnicze i doradcze, usługi IT, promocja Gminy, w tym w zakresie wydatków na uroczystości gminne (dalej: wydatki mieszane). Wśród wydatków mieszanych wyróżnić można nabywane przez Gminę towary jaki usługi. Dodała, że trudność dokonania bezpośredniej alokacji powyższych wydatków mieszanych wynika z faktu, że wykonywane przez nią czynności (A-B) i występujące po jej stronie zdarzenia (C-D) są co do zasady wykonywane przez tych samych pracowników Gminy i przy pomocy tych samych zasobów.
Na tle przedstawionego opisu, strona zadała następujące pytania.
1. Czy w odniesieniu do wydatków mieszanych, tj. zarówno towarów jak i usług, Gmina ma prawa do częściowego odliczenia podatku naliczonego w oparciu o proporcję sprzedaży (dalej również współczynnik sprzedaży), o której mowa w art 90 ust. 3 ustawy o VAT?
2. Czy występujące po stronie Gminy zdarzenia (C-D), Gmina powinna traktować jako pozostające poza zakresem ustawy o VAT i tym samym nic uwzględniać
ich w kalkulacji proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT?
3. Czy w celu określenia powyższej kwoty podatku naliczonego podlegającej częściowemu odliczeniu, poza proporcją sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, Gmina w odniesieniu do wydatków mieszanych, jest dodatkowo/równolegle zobowiązana do zastosowania również jakiejkolwiek innej, wstępnej lub późniejszej, alokacji podatku naliczonego (klucza podziału, współczynnika, proporcji, etc), a jeśli tak, to w jaki sposób Gmina powinna ją wyliczyć i zastosować?
W ramach prezentacji własnego stanowiska, Gmina stwierdziła, że :
W odniesieniu do wydatków mieszanych, tj. zarówno towarów jak i usług, ma prawo
do częściowego odliczenia podatku naliczonego w oparciu o proporcję sprzedaży,
o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT (w odniesieniu do pytania 1).
Występujące po stronie Gminy zdarzenia (C-D) Gmina powinna traktować jako pozostające poza zakresem ustawy o VAT i tym samym nie powinna ich uwzględniać
w kalkulacji proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT
(w odniesieniu do pytania 2).
W celu określenia powyższej kwoty podatku naliczonego podlegającej częściowemu odliczeniu, poza proporcją sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, Gmina w odniesieniu do wydatków mieszanych, nie jest zobowiązana do zastosowania jakiejkolwiek innej, wstępnej lub późniejszej, alokacji podatku naliczonego (klucza podziału, współczynnika, proporcji, etc), (w odniesieniu do pytania 3).
W uzasadnieniu stanowiska dotyczącego pytania nr 1 strona dodała, że w stosunku
do wydatków mieszanych, ma prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego
w oparciu o proporcję sprzedaży. Ponoszone przez nią wydatki mieszane (czyli
w szczególności wydatki związane ze sferą administracyjną Gminy i utrzymaniem budynku Urzędu Gminy) są bowiem jednocześnie związane z opodatkowanymi czynnościami (A), czynnościami zwolnionymi od VAT (B) oraz występującymi po
stronie Gminy zdarzeniami C-D. Wskazała, że odliczenie podatku naliczonego
przy pomocy współczynnika sprzedaży gwarantuje zachowanie zasady neutralności
VAT jako podstawowej cechy krajowego i wspólnotowego systemu VAT, co zostało potwierdzone w orzecznictwie TSUE oraz licznych interpretacjach podatkowych, które przywołała.
Odnośnie pytania 2 strona, odwołując się do treści art. 90 ust. 3 ustawy o VAT uzasadniała, że ustawa o VAT nie definiuje czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. W jej opinii, w tym przypadku należy się odnieść do czynności podlegających ustawie o VAT, a więc czynności podlegających opodatkowaniu VAT, lecz zwolnionych z podatku. Natomiast nie należy uwzględniać zdarzeń znajdujących się w ogóle poza zakresem regulacji ustawy o VAT.
Wskazała też, ze przepis art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, określający sposób wyliczenia proporcji sprzedaży poprzez odniesienie się do pojęcia obrotu, stanowi, że w kalkulacji współczynnika sprzedaży należy uwzględniać wyłącznie czynności stanowiące odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów czyli czynności podlegające ustawie o VAT.
W konsekwencji, jej zdaniem, zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, wyłącznie czynności uregulowane w przepisach VAT mogą zostać uwzględnione w kalkulacji proporcji. Zatem zdarzenia znajdujące się poza zakresem VAT nie powinny wpływać na wysokość proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.
Powyższe stanowisko, w ocenie strony znajduje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE oraz orzecznictwie krajowym jak np. w uchwale 7 sędziów NSA z 24.10.2011 r. sygn. akt I FPS 9/10 oraz licznych interpretacjach Ministra Finansów.
Ponadto dodała, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Zdaniem wnioskodawcy, Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego jest organem władzy publicznej, o którym mowa w przywołanym przypisie ustawy o VAT, a zdarzenia (C-D) są zadaniami, dla których Gmina została powołana w ramach reżimu publicznoprawnego, tym samym pozostają one poza zakresem regulacji VAT.
W odniesieniu do pytania 3 strona wskazała, że za nieprawidłowe należy uznać stanowisko niektórych organów podatkowych, zgodnie z którym, w stosunku do wydatków mieszanych, oprócz proporcji sprzedaży określonej w art. 90 ust. 3 ustawy
o VAT, należy dodatkowo zastosować inną, wstępną lub późniejszą alokację podatku naliczonego (klucz podziału, współczynnik, proporcję, etc.). Przeczy temu bowiem:
brak podstawy prawnej; brak możliwości "praktycznego" zastosowania stanowiska niektórych organów podatkowych; orzecznictwo (w tym uchwała NSA – sygn. akt I FPS 9/10) oraz stanowisko Ministra Finansów wyrażone w indywidualnych interpretacjach
w odniesieniu do identycznego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
W wydanej [...] listopada 2014r. interpretacji indywidualnej Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy w odniesieniu do pytań oznaczonych we wniosku nr 1-3 za nieprawidłowe.
W motywach organ przypomniał brzmienie stosownych przepisów ustawy o VAT, opis zdarzenia przedstawionego we wniosku, stanowisko strony.
Zwrócił uwagę, że skoro przepis art. 90 ust. 1-3 ustawy stanowi implementację art. 17 ust. 5 VI dyrektywy (obecnie art. 173 Dyrektywy 112) to faktycznie nie może mieć on zastosowania do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. W konsekwencji stwierdził, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT zarówno
w części, która jest związana ze sprzedażą zwolnioną, jak również w odniesieniu do tej części, która związana jest z czynnościami będącymi poza systemem VAT.
Podniósł, że obowiązkiem wnioskodawcy jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Wnioskodawca ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku do czynności wykonywanych w ramach realizacji działalności gospodarczej (opodatkowanych i zwolnionych) oraz działalności niemającej charakteru gospodarczego (realizacja zadań własnych gminy).
W odniesieniu do stosowanej metody wyodrębnienia podatku wskazał, że sposób wyodrębnienia kwot podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną, winien mieć charakter obiektywny, determinowany okolicznościami sprawy. Podkreślił, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy o VAT, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Dotyczą zatem czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych). Natomiast nie dotyczą czynności, których wykonanie nie powoduje konsekwencji podatkowych, gdyż nie podlegają one przepisom ustawy. W świetle powyższego stwierdził, że czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie powinny być uwzględniane w proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.
W opinii organu, stanowisko wnioskodawcy, że czynności pozostające poza zakresem regulacji ustawy nie podlegają uwzględnieniu w kalkulacji proporcji nie oznacza,
że w przypadku podatku związanego tylko z czynnościami opodatkowanymi oraz
z czynnościami niepodlegającymi podatkowi, podatnik nie stosuje odliczenia częściowego wedle proporcji, lecz odliczenie pełne. Nieuwzględnianie w kalkulacji proporcji czynności pozostających poza zakresem VAT, nie stanowi przesłanki
do przyznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z wykonywaniem czynności niepodlegających opodatkowaniu. Oznacza to jedynie, że czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT znajdują się poza zakresem ustawy
o VAT oraz ich wykonywanie, nie może stanowić podstawy do realizowania przewidzianych w niej praw. Zatem – zdaniem organu - stronie, w odniesieniu
do zakupów wykorzystywanych przez nią zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od tego podatku i niepodlegających opodatkowaniu
tym podatkiem, przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim zakupy te można przyporządkować działalności podlegającej VAT w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz Dyrektywy 112 i związanej z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. W tym zakresie wskazał na orzeczenia TSUE: C-515/07 z 12 lutego 2009 r. oraz C-437/0613 z 13 marca 2008 r.
W konkluzji stwierdził, że w świetle powyższych ustaleń, prawo do odliczenia podatku naliczonego dotyczącego wydatków mieszanych (tj. towarów i usług związanych jednocześnie z czynnościami: opodatkowanymi podatkiem VAT, zwolnionymi od tego podatku oraz niepodlegającymi temu podatkowi) przysługuje wyłącznie w części związanej z wykonywaniem przez wnioskodawcę czynności opodatkowanych podatkiem VAT, a istnienie tego prawa determinowane jest/będzie faktycznym wykorzystaniem wydatków na cele działalności gospodarczej. Zatem Gmina w odniesieniu do wskazanych we wniosku wydatków mieszanych, jest/będzie zobowiązana do zastosowania wstępnej, alokacji podatku naliczonego w celu określenia kwoty podatku naliczonego związanego z działalnością gospodarczą wnioskodawcy (tj. czynnościami opodatkowanymi VAT i zwolnionymi od podatku) a następnie w celu odliczenia podatku należy zastosować proporcję o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.
Odnosząc się natomiast do kwestii uwzględnienia zdarzeń z obszaru publicznoprawnego w kalkulacji współczynnika VAT, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, organ wskazał, że z uwagi na fakt, że stanowią one czynności pozostające poza zakresem opodatkowania VAT, Gmina nie powinna uwzględniać ich w kalkulacji proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, strona skarżąca zarzuciła organowi interpretacyjnemu naruszenie art. 86 ust. 1 i 90 ust. 1-3 ustawy o VAT.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości zarzucając naruszenie: I. przepisów prawa materialnego tj.: -/ art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1-3 ustawy o VAT poprzez ich niewłaściwą interpretację i uznanie, że w przedmiotowej sprawie, dokonując odliczenia części VAT naliczonego od tzw. wydatków mieszanych, oprócz zastosowania proporcji sprzedaży, Gmina powinna uwzględniać również inne, dodatkowe, przy tym w żaden sposób nieokreślone przez organ, alokacje podatku naliczonego; -/ art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r, w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez jego niezastosowanie prowadzące do naruszenia zasady neutralności podatku i obciążenia ciężarem VAT podmiotu, który nabyte towary i usługi częściowo wykorzystuje do wykonywania czynności opodatkowanych.
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: -/ art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się w pełni do przedstawionej
przez Gminę w uzasadnieniu własnego stanowiska wykładni art. 90 ust. 1-3 ustawy
o VAT, prezentowanej przez sądy administracyjne, w szczególności poprzez brak
analizy wniosków płynących z przywołanego rozstrzygnięcia zawartego w uchwale składu 7 sędziów NSA z 24.10.2011 r. (sygn. akt I FPS 9/10); -/ art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez brak oceny stanowiska skarżącej w zakresie pytań oznaczonych
w interpretacji jako nr 2 i 3 (pytania nr 2 i 3 we wniosku ORD-IN), brak uzasadnienia prawnego tej oceny oraz brak wskazania prawidłowego stanowiska wraz
z uzasadnieniem prawnym; -/ art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez działanie naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organów, ze względu na brak merytorycznej poprawności i staranności działania Dyrektora IS, w tym w szczególności przyjęcie stanowiska wprost przeciwnego do dotychczas zajmowanego w identycznych sprawach oraz tym samym stanie prawnym.
W motywach strona podniosła, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet, gdy dotyczą one zadań własnych
gmin, podmioty te powinny być uznawane za podatników VAT. Zatem, w przypadku,
gdy gmina wykonuje czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach
i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - powinna być ona traktowana jako podatnik VAT, gdyż w przedmiotowym zakresie działa de facto w sposób analogiczny do tych podmiotów.
Dodała, że ponieważ ponoszone przez Gminę wydatki mieszane mają niewątpliwie związek także z czynnościami opodatkowanymi, gminie powinno przysługiwać prawo do częściowego odliczenia VAT naliczonego.
Zdaniem strony skarżącej w stosunku do wydatków mieszanych, ma ona prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego w oparciu o proporcję sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT. Ponoszone przez Gminę wydatki mieszane
są bowiem jednocześnie związane z opodatkowanymi czynnościami, czynnościami zwolnionym z VAT oraz występującymi po stronie Gminy zdarzeniami niepodlegającymi ustawie o VAT. Ponadto, w kalkulacji proporcji sprzedaży, w ocenie strony, nie powinna uwzględniać zdarzeń spoza zakresu VAT.
Na uwagę zasługuje również – w jej ocenie - fakt, że przywołany przepis odnosi się
do pojęcia obrotu. Oznacza to, że przepis art. 90 ust. 3 ustawy o VAT stanowi, że
w kalkulacji współczynnika sprzedaży należy uwzględniać wyłącznie czynności stanowiące odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów czyli czynności podlegające ustawie o VAT.
W konsekwencji, w opinii Gminy, zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, wyłącznie czynności uregulowane w przepisach ustawy o VAT mogą zostać uwzględnione
w kalkulacji proporcji. Zatem zdarzenia znajdujące się poza zakresem ustawy o VAT nie powinny wpływać na wysokość proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ww. ustawy.
Powyższe stanowisko znajduje – jak twierdzi - potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej sądów krajowych oraz TSUE, który wielokrotnie rozstrzygał, co należy rozumieć przez czynność, w związku z którą nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Gmina wskazała, że prawodawca ani w przepisach ustawy o VAT, ani w aktach wykonawczych, nie przewidział możliwości wprowadzenia dodatkowej alokacji (klucza podziału, współczynnika, proporcji, etc.) dla podatku naliczonego od wydatków mieszanych, podlegającego określeniu przy pomocy współczynnika sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT. Co więcej, mechanizmy proporcji innych aniżeli określona w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT są znane ustawodawcy. Jednoznacznie potwierdza to np. brzmienie art. 86 ust. 7b ustawy o VAT (nie ma on zastosowania
w analizowanym przypadku). Zdaniem Gminy, gdyby celem ustawodawcy było zobligowanie podatnika do stosowania dla tych samych wydatków mieszanych, poza samym art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, jakichkolwiek dodatkowych alokacji, proporcji, kluczy, współczynników, etc., odpowiednia regulacja w tym zakresie znalazłaby się w ustawie
o VAT (tak jak znalazł się art. 86 ust. 7b cyt. ustawy).
Zatem w odniesieniu do wydatków mieszanych, Gmina nie jest zobowiązana do zastosowania jakiejkolwiek innej, wstępnej lub późniejszej, alokacji podatku naliczonego, co znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych Ministra Finansów.
Strona podkreśliła, że słuszność jej stanowiska potwierdza uchwała składu 7 sędziów NSA z 24.10.2011 r. sygn. akt I FPS 9/10 w której NSA wprost potwierdził stanowisko gminy i stwierdził, że ,,w przypadku, gdy podatnik wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane oraz czynności niepodlegające podatkowi, nie ma obowiązku stosowania odliczenia częściowego (gdyby ewentualnie chciał ustalać proporcję sprzedaży dla celów odliczenia, to wyniesie ona 100%)". Zwróciła uwagę, że NSA w sposób kategoryczny odniósł się również do braku możliwości stosowania wobec wydatków mieszanych, obok proporcji sprzedaży określonej w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, również innych, równoległych, dodatkowych alokacji, proporcji, kluczy, współczynników, etc. Potwierdziły to również – zdaniem strony – orzeczenia: WSA w Warszawie z 9.02.2010 r. (sygn. akt III SA/Wa 1370/09); NSA z 8.04.2011 r. (sygn. akt I FSK 659/10); WSA w Białymstoku z 8.03.2011 r. (sygn. akt I SA/Bk 18/11). Niedopuszczalne jest również działanie na zasadzie domniemania, że w określonych obszarach należy stosować zasady, które nie zostały wprost określone przez ustawodawcę, mimo że mogłyby być przez niego określone. Gdyby celem racjonalnego ustawodawcy była konieczność stosowania dla tych samych wydatków mieszanych, poza samym art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, jakichkolwiek dodatkowych alokacji, proporcji, kluczy, współczynników, etc., odpowiednia regulacja w tym zakresie – zdaniem strony - znalazłaby się w ustawie o VAT.
Dodatkowo Gmina wskazała, że odliczenie podatku naliczonego przy pomocy współczynnika sprzedaży gwarantuje zachowanie zasady neutralności VAT jako podstawowej cechy krajowego i wspólnotowego systemu VAT. Zarzuciła, że metoda wyliczenia proporcji, w jakiej podatek wynikający z wydatków mieszanych, może być odliczony, określona przez organ w skarżonej interpretacji nie została przez niego w pełni sprecyzowana. Jej zdaniem, użycie przez organ sformułowań nieostrych, mało konkretnych oraz niemających poparcia w precyzyjnie określonych przepisach prawa, jest niedopuszczalne, bowiem stanowiska organu nie da się w praktyce zastosować. Organ nie wskazał jej bowiem ani odpowiednich przepisów o VAT, którymi należy
się posłużyć, ani nie określił precyzyjnie prawidłowego działania jakie gmina miałaby
podjąć w związku z odliczeniem VAT od wydatków mieszanych. Jak podkreśliła,
znane jest jej orzecznictwo TSUE, które zostało powołane przez organ, zaznaczając jednak, że to do państwa członkowskiego należy określenie metody odliczania podatku innej niż określona w art. 173 ust. 1 Dyrektywy, o ile będzie ona lepiej odzwierciedlać części wydatków faktycznie przypadające na każdy z dwóch rodzajów działalności. Dodała, że przepis art. 173 ust. 2 Dyrektywy stanowiący o możliwości ustalenia
przez państwa członkowskie odrębnej metody ustalania proporcji odliczenia podatku od wydatków mieszanych, nie został zaimplementowany do polskiego porządku prawnego. Natomiast powoływanie się przez organ wyłącznie i bezpośrednio na unormowania Dyrektywy jest niedopuszczalne, na co wskazują liczne wyroki krajowych sądów administracyjnych oraz TSUE (np. wyrok TSUE w sprawie Paola Faccini Dori, sygn. C-91/92; wyrok z 8 października 1987 r. w sprawie Kolpinguis Nijmegen, sygn. 80/86).
Strona zwróciła również uwagę, że organ nie może się powoływać na zasadę prounijnej wykładni prawa krajowego, a utrwalona linia orzecznicza prowadzi do konstatacji,
że w przedmiotowej sprawie organ wykroczył poza wyraźne brzmienie przepisów krajowych. Ponadto, że w obecnym stanie prawnym, poza art. 86 ust. 7b, który odnosi się do wydatków, niebędących przedmiotem sprawy, nie ma regulacji prawnych obligujących podatników do stosowania jakiejkolwiek dodatkowej alokacji dla podatku naliczonego od wydatków mieszanych, podlegającego określeniu przy pomocy współczynnika sprzedaży z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT. Zwróciła uwagę, że znane są jej projekty o zmianie ustawy o VAT, nie mniej jednak, przepisy mogące stanowić implementację regulacji Dyrektywy traktujących o sposobie określenia zakresu (proporcji) wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, nie zostały jeszcze wprowadzone do ustawy o VAT, nie weszły w życie.
Strona podniosła, w sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej w związku z wydaniem interpretacji z pominięciem przytoczonej
w uzasadnieniu własnego stanowiska w zakresie sprawy będącej przedmiotem wniosku wykładni art. 86 ust. 1 w związku z art. 90 ust. 1-3 ustawy o VAT dokonywanej przez sądy administracyjne (w szczególności przez skład 7 sędziów NSA w uchwale z 24.10.2011r. o sygn. akt I FPS 9/10) i w konsekwencji niedostatecznej interpretacji tych przepisów.
W opinii Gminy, organ naruszył także art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie interpretacji indywidualnej bez zawartej oceny jej stanowiska przedstawionego w jej uzasadnieniu odpowiedzi na pytania oznaczone w interpretacji jako nr 2 i 3 oraz bez zawartego uzasadnienia prawnego tej oceny.
Ponadto zarzuciła organowi, że naruszył art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przedstawił stanowisko diametralnie odmienne niż dotychczas jednolicie (bez wyjątków) podzielane w interpretacjach indywidualnych wydawanych w analogicznych stanach faktycznych jak i szeroko podzielane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przywołując liczne interpretacje indywidualne Ministra Finansów dodano, że gmina miała prawo oczekiwać, że nie zostanie w analogicznej sytuacji potraktowana mniej korzystnie niż inni podatnicy VAT. W ocenie strony, jednak dotychczasowa linia orzecznicza
była zgodna z rezultatami wykładni językowej art. 90 ust. 1-3 ustawy o VAT. W badanym terminie nie doszło również do zmian legislacyjnych, które by usprawiedliwiały zmianę dotychczasowej praktyki interpretacyjnej.
Podkreśliła, że w skarżonej interpretacji organ w żaden sposób nie odniósł się do dotychczasowej praktyki interpretacyjnej Ministra Finansów oraz orzecznictwa sądów administracyjnych w analogicznych bądź zbliżonych stanach faktycznych i powołanego przez gminę we wniosku o interpretację, co również stanowi - jej zdaniem - naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Co więcej, organ w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego w niezmienionym stanie prawnym wydał interpretację indywidualną jawnie sprzeczną z dotychczasową praktyką interpretacyjną oraz orzecznictwem. W ocenie skarżącej uzasadnieniem takiego działania nie mogą być wyroki TSUE, na które powołuje się Dyrektor IS. Tych wyroków Minister Finansów w swoich interpretacjach dotychczas nie uwzględniał.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z [...] kwietnia 2015 r. strona wskazała na wyroki, które jej zdaniem potwierdzają stanowisko prezentowane przez nią w skardze tj.: wyrok WSA w Rzeszowie
z 24.03.2015 r. (I SA/Rz 207/15), wyrok WSA w Szczecinie z 19.03.2015 r. (I SA/Sz 167/15), wyrok WSA we Wrocławiu z 9.03.2015 r. (I SA/Wr 2368/14), wyrok WSA
w Łodzi z 25.02.2015 r. (I SA/Łd 1206/14), wyrok WSA we Wrocławiu z 19.02.2015 r.
(I SA/Wr 2418/14), wyrok WSA w Łodzi z 27.01.2015 r. (I SA/Łd 1078/14), wyrok NSA
z 14.11.2014 r. (I FSK 2117/13), wyrok NSA z 22.02.2013 r. ( I FSK 384/12).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej P.p.s.a.
W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m.in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.).
Stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Skarga jest zasadna .
Ramy niniejszej sprawy, jakkolwiek chodzi o ustawodawstwo krajowe, sprowadzają się do interpretacji przepisów prawa podatkowego, a to art. 86 § 1 oraz
art. 90 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: ustawa o VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi
są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem wyjątków nieistotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Natomiast zgodnie z przepisami art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, w stosunku
do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik
jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych
z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Jeżeli jednak nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego
o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia
kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
W myśl art. 90 ust. 3 ustawy o VAT proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się, jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że przytoczone wyżej przepisy art. 90
ust. 1-3 ustawy o VAT stanowią implementację art. 17 ust. 5 i art. 19 VI Dyrektywy Rady
z dnia 18 maja 1977r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich
w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 13 czerwca 1977r. Nr L 145 ze zm. dalej: VI Dyrektywa), które obecnie odpowiadają artykułom 173 i 174 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r.
w sprawie wspólnego systemu podatków od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006r. Nr 347/1 ze zm., dalej: Dyrektywa 112).
W rozpoznawanej sprawie istotna jest także uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.10.2011 sygn. akt I FPS 9/10, która ma moc wiążącą przewidzianą w art. 269 § 1 P.p.s.a. W uchwale tej NSA zajął stanowisko, że w świetle przepisów art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, czynności nie podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie mogą wpłynąć na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu art. 90 ust. 3 ustawy o VAT. Sąd ten zwrócił uwagę, że w ustawie o VAT brak obecnie unormowania zagadnienia określenia proporcji, dającej podstawę do odliczenia podatku naliczonego od wydatków służących zarówno działalności gospodarczej podatnika, a więc w zakresie czynności opodatkowanych i zwolnionych z opodatkowania, jak i służących działalności niemającej charakteru gospodarczego, a więc nie podlegającej opodatkowaniu. Mając na uwadze w szczególności stanowisko, że sformułowanie "czynności w związku z którymi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku" oznacza czynności zwolnione od podatku(a także czynności opodatkowane na specjalnych zasadach) NSA skonstatował, że w przypadku podatku naliczonego wynikającego z wydatków związanych tylko z czynnościami opodatkowanymi oraz z czynnościami niepodlegającymi podatkowi, a których nie da się jednoznacznie przypisać do jednej z tych kategorii czynności, podatnik nie stosuje odliczenia częściowego wedle proporcji określonej na podstawieart. 90 ust. 3 ustawy o VAT lecz odliczenie pełne. To oznacza, że w przypadku, gdy podatnik wykonuje czynności opodatkowane oraz czynności niepodlegające podatkowi, nie ma obowiązku stosowania odliczenia częściowego. Jest to konsekwencją tego, że przy braku w ustawie jednoznacznej regulacji zagadnienia określania proporcji dającej podstawę do odliczenia podatku naliczonego od wydatków odnoszących się zarówno do sfery działalności gospodarczej i niegospodarczej, nie można pozbawiać podatnikaw ogóle możliwości odliczenia podatku naliczonego od takich wydatków, gdyż godziłoby to w zasadę neutralności VAT, poprzez bezpodstawne obciążenie podatnika podatkiem naliczonym wynikającym z tego rodzaju wydatków.
Sąd w niniejszej sprawie w pełni aprobuje stanowisko NSA w przedstawionej wyżej uchwale.
Organ stwierdził, że w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przykładowo w sprawie Portugal Telekom SGPS S.A., C-496/11, wyrażono tego rodzaju poglądy, które pozwalają zakwestionować stanowisko NSA wskazanew uzasadnieniu uchwały z dnia 24 października 2011r. I FPS 9/10, sprowadzające sięw istocie do przyznania podatnikowi prawa do pełnego odliczenia VAT wynikającegoz wydatków związanych zarówno z czynnościami opodatkowanymi oraz z czynnościami niepodlegającymi VAT. Stanowisko to, opiera się na takim rozumieniu zasady neutralności podatkowej, której realizacja ma całkowicie zwolnić podatnika z obciążenia VAT należnym lub uiszczonym w ramach wszelkiej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, natomiastw przypadku, gdy towary lub usługi nabyte przez podatnika są wykorzystywane do dokonywania czynności zwolnionych od podatku lub niewymagających opodatkowania, nie następuje ani pobór podatku należnego ani odliczenie podatku naliczonego.
W związku z tym, odliczenie jest dopuszczalne jedynie w takiej części VAT, który jest proporcjonalny do kwoty przypadającej na transakcje opodatkowane.
Podkreślić należy, że uchwała NSA z dnia 24.10.2011r uwzględniała pogląd zaistniały w nurcie orzecznictwa TSUE, na które powołano się w interpretacji, wykazując nieprawidłowość stanowiska Gminy.
Wskazać należy, że w uchwale zauważono, że Trybunał Sprawiedliwości UE częściowo dokonał zmiany sposobu wykładni art. 184 Dyrektywy 112 w wyroku z dnia 13 marca 2008r., a konkretnie w sprawie Securenta Göttinger Immobilienanlagen und Vermögensmanagement AG v. Finanzamt Göttingen C 437/06. De facto, także to orzeczenie powołuje Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji na poparcie swojego stanowiska. To właśnie orzeczenie TSUE w sprawie Securenta
C 437/06, które rzeczywiście wytyczyło nowy kierunek wykładni przepisów VI Dyrektywy (obecnie Dyrektywy 112) nie tylko, że stanowiło przedmiot analizy składu poszerzonego NSA, ale wręcz stanowiło powód, dla którego przedstawiono zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia temu składowi poszerzonemu.
Istotne z punktu widzenia oceny niniejszej sprawy są następujące stwierdzenia TSUE w komentowanym wyroku w sprawie C 437/06 Securenta, powielane przez Trybunał w kolejnych sprawach, które przywołuje interpretator wywodząc swoje racje,
a mianowicie:
1) że w przypadku, gdy podatnik wykonuje równocześnie działalność gospodarczą, opodatkowaną lub zwolnioną z podatku, i działalność niemającą charakteru gospodarczego, nie należącą do zakresu stosowania VI Dyrektywy, odliczenie podatku od wartości dodanej naliczonego od wydatków związanych z emisją akcji i nietypowych cichych udziałów jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim wydatki te można przyporządkować działalności gospodarczej podatnika w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej dyrektywy, oraz że:
2) ustalenie metod i kryteriów podziału kwot podatku naliczonego pomiędzy działalność gospodarczą i działalność niemającą charakteru gospodarczego w rozumieniu VI dyrektywy, należy do swobodnego uznania państw członkowskich, które korzystając
z tego uprawnienia, powinny uwzględniać cel i strukturę tej dyrektywy i na tej podstawie określić sposób obliczania obiektywnie odzwierciedlający część wydatków faktycznie przypadających odpowiednio na każdy z tych rodzajów działalności, a państwa członkowskie są upoważnione do stosowania w danym przypadku klucza inwestycyjnego bądź klucza transakcyjnego, bądź też jeszcze innego właściwego klucza, nie będąc przy tym zobowiązane do ograniczania się do jednej z tych metod.
Zatem Naczelny Sąd Administracyjny wydając uchwałę z dnia 24.10.2011r. w sprawie
I FPS 9/10 uwzględnił wiele wypowiedzi Trybunału Sprawiedliwości zawartych
w orzeczeniach, na które powołano się w interpretacji.
Stanowisko TSUE, że podatek naliczony od wydatków poniesionych przez podatnika nie może uprawniać do odliczenia w zakresie, w jakim dotyczy działalności, która ze względu na brak jej gospodarczego charakteru nie należy do zakresu stosowania VI Dyrektywy (obecnie Dyrektywy 112) a więc zbieżne z tym, które zajął Trybunał w wyroku w sprawie chociażby Portugal Telekom C-496/11, było przez NSA uwzględniane i co więcej, aprobowane. Rzecz jednak w tym, że zdaniem tego Sądu, co także nawiązuje
do stanowiska Trybunału, VI Dyrektywa (Dyrektywa 112) nie zawiera przepisów dotyczących metody podziału podatku naliczonego pomiędzy działalność o charakterze gospodarczym i działalność pozbawioną takiego charakteru. Ta kwestia została pozostawiona w zakresie swobodnego uznania poszczególnych państw członkowskich, które powinny to zagadnienie unormować, przy czym konstruując odpowiednie przepisy, państwa członkowskie powinny zrobić to z poszanowaniem zasad, które stanowią podstawę wspólnego systemu VAT, a przede wszystkim zasady neutralności VAT dla podatników, na której opiera się wspólny system podatku VAT ustanowionej przez VI Dyrektywę (obecnie Dyrektywa 112). Zasada ta sprzeciwia się temu, by podmioty gospodarcze dokonujące takich samych transakcji były traktowane odmienne w zakresie poboru podatku VAT. Niestety krajowy ustawodawca takich rozwiązań na gruncie przepisów prawa podatkowego nie przewidział i rację ma skarżąca, kiedy wskazuje, że nie są jej znane metody takiego rozdziału podatku naliczonego, bo w krajowym systemie prawa podatkowego po prostu nie istnieją.
Jak słusznie wywodzi NSA w wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. I FSK 1084/13 oczywistym jest, że wszelkie instytucje państw członkowskich, w tym sądy, mają obowiązek współdziałać dla osiągnięcia celów wspólnotowych. Dla sądów oznacza to obowiązek interpretowania prawa krajowego w świetle tekstu oraz celu dyrektywy (czy też innego aktu prawa), aby zapewnić normom wspólnotowym moc wiążącą w prawie krajowym. Sąd krajowy powinien bowiem zapewnić dyrektywie pośrednie obowiązywanie poprzez interpretację prawa krajowego zgodnie z treścią dyrektywy (zob. przywołana
w uzasadnieniu wyroku NSA literatura). Rzecz jednak w tym, że pro wspólnotowa wykładnia prawa, po którą sięgnął Minister Finansów przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji, nie ma charakteru nieograniczonego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, stosowanie tej wykładni nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego
w szczególności wówczas, gdy prawo unijne ma charakter dyrektywy, ze swej istoty skierowanej do państw członkowskich, mających obowiązek doprowadzenia prawa krajowego do stanu realizującego normy zawarte w dyrektywach. Nie może być taka wykładnia prawa unijnego, która będzie prowadziła do nakładania na podatnika obowiązków nieprzewidzianych wprost w prawie krajowym. Oznaczałoby to bowiem przyzwolenie na to, aby bez właściwej transpozycji przez państwo określonego przepisu dyrektywy do prawa krajowego, sąd krajowy (organ administracyjny) mógł - poprzez stosowaną wykładnię - nakładać na obywatela obowiązek wynikający z tej dyrektywy wbrew unormowaniu krajowemu. Tymczasem, organy państwa członkowskiego
w żadnym wypadku nie mogą powoływać się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy wobec osób fizycznych i prawnych i nakładać na nie - poprzez stosowanie wykładni zgodnej z celami dyrektywy - obowiązków z niej wynikających, które jednak nie zostały lub zostały niewłaściwie określone w przepisach krajowych (tak NSA w wyroku z dnia
3 marca 2013 r. sygn. akt I FSK 1304/12, a także w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt I FSK 54/13 – słusznie przywołanym przez skarżącą).
Niezasadne jest zatem stanowisko Ministra Finansów wyrażone w interpretacji, że skarżąca we wskazanej przez nią we wniosku sytuacji, ma obowiązek zastosowania bliżej nieokreślonej metody wyodrębniania podatku naliczonego związanego
z wykonywaniem czynności opodatkowanych od wydatków związanych jednocześnie
ze sferą gospodarczą i niegospodarczą podatnika, pomijając już kwestię, że podatnik
w stanie faktycznym twierdzi, że takiego rozdziału nie potrafi dokonać. Bynajmniej nie można zaakceptować stanowiska Ministra Finansów, że podatnik sam powinien określić i przyjąć określoną metodę, nie dając jednocześnie prawnego wzorca takiego postępowania. Zaakceptowanie takiego sugerowanego rozwiązania prowadziło
by w gruncie rzeczy do nakładania na podatnika obowiązku nie wyrażonego wprost
w krajowym prawie podatkowym. Pozostawałoby to z kolei w sprzeczności z postulatem jasności, jednoznaczności i pewności uregulowań prawnopodatkowych, co ma swoje korzenie w art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pomimo, że podatnik zastosowałby jakąś metodę, organ zawsze mógłby ją zakwestionować twierdząc, że inna metoda byłaby bardziej właściwa. Nie można się też zgodzić, że takie metody i kryteria mają charakter techniczny, który można wywieść wprost z przepisów art. 86 § 1 i art. 90 ust.1 ustawy o VAT, gdyż to pozostaje w sprzeczności ze wskazanymi wyżej zasadami prawa podatkowego( patrz WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 24 marca 2015r. I SA/Rz 207/15 orzeczenie na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd w pełni zgadza się z poglądem zawartym w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt I FSK 384/12, który stwierdził, że "w świetle regulacji ustawowych w tym
w szczególności art. 90 ust. 3 u.p.t.u., niedopuszczalne jest stosowanie innych metod obliczania proporcji niż wynikające z tych przepisów".
Podkreślić zatem należy, że przepisy ustawy o VAT nie zawierają innej metody ustalania proporcji niż ta wskazana w art.90 ust. 2 ustawy o VAT, co nie może działać na niekorzyść podatnika Brak możliwości dokonania takiego rozdziału, wobec braku odpowiednich instrumentów prawnych, nie może z kolei prowadzić do pozbawienia podatnika prawa do odliczenia tej części podatku naliczonego, która pozostaje w związku z czynnościami opodatkowanymi. Było by to sprzeczne z naczelną zasadą systemu
VAT- zasadą neutralności.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną interpretację w myśl art. 146 § 1 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.