I SA/GL 543/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-02-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
abonament RTVpostępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucjinieistnienie obowiązkuwyrejestrowanie odbiornikówPoczta Polskazaległościterminyprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę zobowiązanego na postanowienie utrzymujące w mocy decyzję o zarzutach w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych, uznając brak dowodów na wyrejestrowanie odbiorników.

Skarga dotyczyła postanowienia utrzymującego w mocy decyzję odrzucającą zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych. Zobowiązany podnosił zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc m.in. że opuścił lokal i nie posiadał odbiorników od 2008 roku, a także zarzut wygaśnięcia obowiązku i przedawnienia. Sąd uznał, że zobowiązany nie wykazał skutecznie wyrejestrowania odbiorników, a zarzuty wygaśnięcia i przedawnienia były spóźnione. W konsekwencji skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M. K. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych. Sprawa dotyczyła egzekucji należności w wysokości 1.334,60 zł wraz z odsetkami i kosztami. Zobowiązany pierwotnie zarzucił nieistnienie obowiązku, twierdząc, że opuścił lokal i nie posiadał odbiorników od 2008 roku. Następnie, w zażaleniu, podniósł nowe zarzuty dotyczące wygaśnięcia obowiązku i przedawnienia. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że Poczta Polska prawidłowo zarejestrowała zobowiązanego jako abonenta i wydała mu książeczki radiofoniczne, a następnie nadała indywidualny numer identyfikacyjny. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że zobowiązany nie przedstawił dowodu na skuteczne wyrejestrowanie odbiorników, co jest warunkiem koniecznym do uznania nieistnienia obowiązku. Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy i ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika do czasu jego wyrejestrowania lub uzyskania zwolnienia. Zarzuty dotyczące wygaśnięcia obowiązku i przedawnienia zostały uznane za spóźnione, ponieważ nie zostały podniesione w pierwotnym piśmie z zarzutami. Wobec braku dowodów na wyrejestrowanie odbiorników i spóźnionego charakteru pozostałych zarzutów, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązany nie przedstawił dowodu na skuteczne wyrejestrowanie odbiorników, co jest warunkiem koniecznym do uznania nieistnienia obowiązku.

Uzasadnienie

Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z ustawy i trwa do czasu wyrejestrowania odbiorników. Brak dowodu na wyrejestrowanie oznacza, że obowiązek nadal istnieje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym może być nieistnienie obowiązku.

ustawa abonamentowa art. 7 § ust. 1 i 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Reguluje kwestie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji i uiszczania abonamentu oraz egzekucji nieuiszczonych opłat.

ustawa abonamentowa art. 2 § ust. 1 i 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Określa powstanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu może być wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń, podniesiony jako zarzut.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie zażaleniowe.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Rozporządzenie Ministra Transportu z 25 września 2007 r.

Warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (uchylone).

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r.

Warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedstawienia przez zobowiązanego dowodu na skuteczne wyrejestrowanie odbiorników RTV. Spóźnione podniesienie zarzutów wygaśnięcia obowiązku i przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na opuszczenie lokalu i brak posiadania odbiorników. Zarzut wygaśnięcia obowiązku. Zarzut przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.

Skład orzekający

Dorota Kozłowska

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Piotr Pyszny

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych RTV w przypadku braku dowodu wyrejestrowania odbiorników oraz kwestia dopuszczalności podnoszenia nowych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatami abonamentowymi RTV i procedurami Poczty Polskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku opłat abonamentowych RTV i typowych argumentów podnoszonych przez zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym, co czyni ją interesującą dla prawników zajmujących się tą dziedziną.

Czy można uniknąć płacenia abonamentu RTV, twierdząc, że się nie używa odbiornika? Sąd wyjaśnia, co jest kluczowe.

Dane finansowe

WPS: 1334,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 543/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Kozłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Stuła-Marcela
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 18/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędziowie WSA Piotr Pyszny, Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 9 lutego 2023 r. nr COF.OUR.6375.21002.2022 BY.GJ.ZZ 03404991 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z 9 lutego 2023 r. nr COF.OUR.6375.21002.2022 BY.GJ.ZZ 03404991, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej: K.p.a. i art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689), dalej: ustawa abonamentowa, po rozpoznaniu zażalenia M. K. (dalej: zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie z 15 listopada 2022 r. nr COF.OUR.6375.21002.2022 KA.EW.P 03404991 wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzut zobowiązanego uznano za nieuzasadniony.
Powyższe postanowienie Dyrektora COF zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązanego, przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy z 13 lipca 2022 r. nr 79176E1-58/WA/2022, obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2017 r. do października 2021 r. w wysokości 1.334,60 zł, odsetek za zwłokę w wysokości 105,16 zł oraz koszty upomnienia w wysokości 16,00 zł.
Zobowiązany w piśmie z 22 lipca 2022 r. (wpływ do organu egzekucyjnego - 26 lipca 2022 r.) wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku.
Wierzyciel postanowieniem z 15 listopada 2022 r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
Zobowiązany złożył zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela, wskazując na nowe kwestie: wygaśnięcia obowiązku w całości tj. zarzut zawarty w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. oraz przedawnienie zaległości na podstawie art. 118 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.).
Dyrektor COF postanowieniem z 9 lutego 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie z 15 listopada 2022 r.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor COF wyjaśnił, że podniesienie nowego zarzutu wygaśnięcia obowiązku dopiero na etapie zażalenia, przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy przez organ drugiej instancji, czego nie można pogodzić z zasadą dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 K.p.a. Zatem zarzut wygaśnięcia obowiązku wierzyciel pozostawił bez rozpatrzenia.
Odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku z uwagi na brak własności i opuszczenia przez zobowiązanego lokalu pod adresem: ul. [...] [...] w G. z dniem 1 czerwca 2008 r. wierzyciel wskazał, że z zebranych dowodów wynika, iż wypełniając ustawowy obowiązek zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod w/w adresem na swoje dane osobowe. Po zgłoszeniu rejestracji zobowiązanemu została wydana książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejne książeczki nosiły numery: [...], [...] oraz [...].
Zdaniem Dyrektora COF w wyniku zgłoszenia rejestracji, po dopełnieniu stosownych formalności zobowiązany został zarejestrowany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. i posiada status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych, jak również wydano mu książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiofoniczny/telewizyjny i równocześnie stanowiła dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego.
Wierzyciel wskazał, że imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z" - odcinek służący do zgłaszania zmian formalnoprawnych np.: zmiany nazwiska, adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych. Również każda dokonana w placówce pocztowej np. zmiana danych, wystąpienie o wydanie nowej książeczki radiofonicznej, wyrejestrowanie odbiorników odnotowywana była i potwierdzana przez pracownika placówki pocztowej poprzez zamieszczenie podpisu oraz odcisku datownika, w książeczce radiofonicznej (potwierdzenie dla abonenta), jak również na odcinku (potwierdzenie dla Poczty) przesłanym celem odnotowania, odpowiedniej dla zgłoszenia zmiany, w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.
Po przeprowadzonym postępowaniu Dyrektor COF stwierdził, że w elektronicznej bazie danych abonentów nie został odnotowany fakt wyrejestrowania przez zobowiązanego odbiorników. W dniu 1 czerwca 2008 r., to jest we wskazanej przez zobowiązanego dacie zmiany miejsca zamieszkania, procedury dotyczące wyrejestrowania odbiorników regulowało rozporządzenie Ministra Transportu z 25 września 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 187 poz.1342). Użytkownik odbiorników był zobowiązany złożyć w placówce pocztowej "Formularz zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Pracownik placówki pocztowej potwierdzał dokument datownikiem urzędu pocztowego oraz swoim podpisem. Dokument był sporządzony w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, które stanowiły kopię oraz oryginał. Oryginał "Formularza zgłoszenia zmiany danych" otrzymywał abonent, a kopię formularza pracownik placówki pocztowej odsyłał do właściwej komórki celem archiwizacji.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wierzyciel stwierdził, iż Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązanego formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, a takiego dokumentu na etapie prowadzonego postępowania zobowiązany nie przedstawił. Ponadto w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano fakt uiszczanie opłat abonamentowych do 3 września 2008 r., co stoi w sprzeczności z oświadczeniem zobowiązanego o opuszczeniu lokalu z dniem 1 czerwca 2008 r.
Ponadto wierzyciel wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., zobowiązanemu jako użytkownikowi zarejestrowanego odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego został nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zgodnie z treścią § 5 ust. 2 zdanie drugie wskazanego rozporządzenia Poczta Polska S.A. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi o "powiadomieniu" użytkowników i "przesłaniu" zawiadomienia, a zatem przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru) czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] z 18 sierpnia 2008 r. zostało skierowane na adres, który był adresem zameldowania zobowiązanego do 28 kwietnia 2009 r. W aktach sprawy znajduje się duplikat wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 18 sierpnia 2008 r. podpisany przez uprawnionego pracownika operatora.
Reasumując, w ocenie wierzyciela, zebrany materiał dowodowy świadczy o dokonanej rejestracji odbiorników, co w konsekwencji niedopełnienia formalności ich wyrejestrowania powoduje ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Tym samym w zaskarżonym postanowieniu słusznie oddalono zarzut nieistnienia obowiązku objętego wystawionym tytułem wykonawczym.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF z 9 lutego 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o odrzucenie zaskarżonego postanowienia wierzyciela, jak również egzekucji Naczelnika Urzędu Skarbowego i Komornika.
Skarżący zarzucił wierzycielowi poświadczenie nieprawdy i złamanie prawa tj. art. 231 Kodeksu karnego (w skrócie: K.k.) i 233 K.k., gdyż nie wziął pod uwagę wypowiedzenia umowy abonamentowej w dniu 30 maja 2008 r. Ponadto podniósł, że organ nie uwzględnił przedawnienia roszczeń, zgodnie z art. 118 K.c. oraz braku posiadania przez skarżącego odbiornika telewizyjnego do dnia dzisiejszego. Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że wierzyciel "przypomniał sobie" o nim po 15 latach i wniósł o odrzucenie egzekucji w całości. Do skargi skarżący załączył kserokopię pisma z 30 maja 2008 r. adresowanego do Poczty Polskiej, Wydział Abonamentu RTV Sekcja Kartoteka RTV oraz kserokopię pisma z 30 maja 2008 r. skierowanego do Telewizji Kablowej T S.A.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.
Sąd przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324).
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie Rozporządzenia.
W aktach sprawy znajduje się:
- wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający zarejestrowanie skarżącego jako abonenta w elektronicznej bazie danych,
- wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający wydanie skarżącemu 30 kwietnia 1998 r. nowej książeczki radiofonicznej [...], 25 października 2000 r. nowej książeczki radiofonicznej nr [...] oraz 20 stycznia 2004 r. nowej książeczki radiofonicznej nr [...],
- wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający dokonywanie wpłat do 3 września 2008 r.
- zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] z 18 sierpnia 2008 r.
Dodatkowo wskazać należy, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Trzeba także podkreślić, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w sytuacji, kiedy abonent nie powiadomił Poczty Polskiej o zmianie swojego adresu nie upoważnia go do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych. Jak już wcześniej wyjaśniono obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy abonamentowej. Natomiast wskazany w Rozporządzeniu tryb wykonania przez Pocztę Polską obowiązku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych użytkownikom odbiorników nie jest tożsamy z trybem przyjętym w postępowaniu administracyjnym, w którym następuje wydanie decyzji. Nadawanie przez Pocztę Polską indywidualnych numerów identyfikacyjnych nie było decyzją administracyjną. Przepisy Rozporządzenia, normujące, w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie odwoływały się również do przepisów K.p.a., co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia".
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 1297/15 z treści przepisów § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, "nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia" (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca
2016 r., sygn. akt II GSK 913/15).
Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu.
Skarżący w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wskazywał na różny stan faktyczny:
- w zarzutach z 22 lipca 2022 r. wskazywał, że nie podpisywał żadnej umowy abonamentowej, a od 5 marca 2012 r. nie jest właścicielem nieruchomości,
- w zażaleniu twierdził, że w dniu 1 czerwca 2008 r. opuścił lokal przy ul. [...] [...] w G. i nie był właścicielem mieszkania oraz, że nie posiada odbiorników,
- w skardze podnosił, że umowę abonamentową wypowiedział 30 maja 2008 r. na co załączył kserokopię pisma skierowanego do Poczty Polskiej, Wydział Abonamentu RTV Sekcja Kartoteka RTV.
Natomiast w aktach sprawy brak jest dowodu wyrejestrowania przez skarżącego odbiorników RTV. Co więcej kserokopia pisma datowanego na 30 maja 2008 r. adresowanego do Poczty Polskiej S.A. Wydział Abonamentu RTV Sekcja Kartoteka RTV, ul. [...] [...] (brak miejscowości) przedstawiona przez skarżącego dopiero na etapie skargi, jako dowód wyrejestrowania odbiorników z dniem 1 czerwca 2008 r. nie potwierdza wyrejestrowania odbiorników RTV, gdyż brak jest dowodu wysyłki pisma. Skarżący nie dołączył dowodu nadania przesyłki. Natomiast wierzyciel nie odnotował wpływu takiej korespondencji, jak również co istotne, opłaty abonamentowe były regulowane przez skarżącego do września
2008 r. (ostatnia wpłata w dniu 3 września 2008 r. w placówce pocztowej), co jest sprzeczne z jego twierdzeniem o wyrejestrowaniu odbiorników z dniem 1 czerwca 2008 r.
Trzeba także zaznaczyć, że istniał obowiązek powiadamiania operatora wyznaczonego (publicznego) o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Aktualnie reguluje to § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia
2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).
Zgodnie zaś z § 4 Rozporządzenia, obowiązującego w dacie, w której skarżący miał dokonać wyrejestrowania odbiorników o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2 (wniosek o rejestrację odbiornika), a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników - użytkownik niezwłocznie powiadamiał operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określał załącznik nr 3 do Rozporządzenia. W przypadku, kiedy abonent zgłaszał fakt zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, pracownik placówki pocztowej obowiązany był zgłaszaną zmianę przyjąć, potwierdzając dokument datownikiem urzędu pocztowego oraz swoim podpisem. Dokument winien zostać sporządzony w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, które stanowią kopie oraz oryginał. Oryginał "Formularza zgłoszenia zmiany danych" otrzymywał abonent, a kopię przedmiotowego formularza pracownik placówki pocztowej odsyłał do właściwej komórki celem jego archiwizacji. Zatem w sytuacji dopełnienia wymaganych przepisami formalności przez skarżącego fakt wyrejestrowania odbiorników zostałby odnotowany w rejestrze abonentów na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] (wcześniej książeczce radiofonicznej), a dokument zarchiwizowany.
Niemniej to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały obowiązek w zakresie opłat abonamentowych. Powszechnie, w doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku powinien przedstawić dowody potwierdzające tę okoliczność.
Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18).
Reasumując, w świetle powyższych rozważań za niezasadny Sąd uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Aby bowiem skutecznie podważyć ciążący obowiązek uiszczania abonamentu, należy wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika, czego strona skarżąca nie uczyniła.
Natomiast pozostałe zarzuty zgłoszone przez skarżącego w zażaleniu: wygaśnięcie obowiązku, przedawnienie należy ocenić jako spóźnione. Skarżący nie podniósł ich w ramach zgłoszonych zarzutów w piśmie z 22 lipca 2022 r. (wpływ do organu egzekucyjnego - 26 lipca 2022 r.). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów.
Zaskarżone postanowienie Dyrektora COF nie zostało zatem wydane ani z naruszeniem prawa materialnego, ani prawa procesowego.
Dyrektor COF, uwzględniając obowiązujący stan prawny oraz okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, prawidłowo zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 15 listopada 2022 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI