I SA/Gl 967/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-11-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościprzedawnieniepostępowanie karnoskarbowezawieszenie biegu terminuOrdynacja podatkowaNSAWSAskarżony organ

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., uznając, że przedawnienie zobowiązania podatkowego wymaga zbadania, czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie było jedynie instrumentalne.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2009 r., gdzie kluczowym zarzutem skarżącej spółki było przedawnienie zobowiązania podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, określając zobowiązanie na nowo, i uznało, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego. WSA w Gliwicach uchylił decyzję SKO, uznając, że przedawnienie nastąpiło, ponieważ nie zbadano, czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie było jedynie instrumentalne i nie służyło wyłącznie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2009 rok, w której skarżąca spółka O. S.A. podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) i ponownym określeniu wysokości zobowiązania, SKO uznało, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) z powodu wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Spółka kwestionowała to stanowisko, argumentując, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia wymaga przedstawienia zarzutów potencjalnemu sprawcy, co nie nastąpiło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pierwotnie oddalił skargę, opierając się na uchwale NSA I FPS 1/18, która stwierdzała, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnoskarbowego jest wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku III FSK 888/21 uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę zbadania, czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie było jedynie instrumentalne i nie służyło wyłącznie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. NSA powołał się na późniejszą uchwałę NSA I FPS 1/21, która nakłada na sądy obowiązek badania takich okoliczności. WSA, związany wykładnią NSA, uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że przedawnienie zobowiązania nastąpiło z dniem 31 grudnia 2014 r., a z akt sprawy nie wynikały żadne czynności świadczące o realnej aktywności organu w postępowaniu karnoskarbowym, co mogło sugerować instrumentalne wykorzystanie tej procedury do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W związku z tym WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe nie jest wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jeśli nie zostanie zbadane, czy nie było ono instrumentalne i nie służyło jedynie uniknięciu przedawnienia. Konieczna jest ocena realnej aktywności organu w postępowaniu karnoskarbowym.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie zostało wykorzystane jedynie do nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wymaga to analizy okoliczności sprawy, w tym czynności podejmowanych przez organ ścigania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe może zawiesić bieg terminu przedawnienia, ale tylko jeśli nie jest to działanie instrumentalne służące wyłącznie uniknięciu przedawnienia. Wymaga to zbadania realnej aktywności organu w postępowaniu karnoskarbowym.

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 190

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznający sprawę po jej przekazaniu przez NSA jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie zostało wykorzystane jedynie do nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Pomocnicze

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jest wymagane, ale samo w sobie nie przesądza o skutecznym zawieszeniu, jeśli postępowanie karnoskarbowe było instrumentalne.

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1

u.p.o.l. art. 3 § ust. 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

k.k.s. art. 56 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie było wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, ponieważ nie zbadano, czy nie miało ono charakteru instrumentalnego i nie służyło jedynie uniknięciu przedawnienia. Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia nie jest zasadny, ponieważ wszczęcie postępowania karnoskarbowego i zawiadomienie o tym podatnika zawiesiło bieg terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. sądy administracyjne pierwszej instancji w ramach zakreślonych przez art. 134 § 1 p.p.s.a. mają obowiązek badać czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Taki wniosek może potwierdzić fakt wszczęcia tego postępowania w sytuacji gdy z oczywistego braku przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (...) lub istnienia negatywnych przesłanek procesowych (...) jasne jest już w momencie wydania postanowienia, że cele postępowania karnego skarbowego nie będą mogły być zrealizowane. O braku woli realizowania celów postępowania karnego skarbowego, a tym samym sztucznym wykorzystaniu instrumentu z tego postępowania do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może świadczyć również brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania.

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący

Borys Marasek

członek

Anna Rotter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego, zwłaszcza w kontekście jego instrumentalnego charakteru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszczęcie postępowania karnoskarbowego nastąpiło krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania procedur karnoskarbowych do przedłużania terminów. Wykładnia NSA jest istotna dla praktyki.

Czy postępowanie karne skarbowe może być sztuczką na przedłużenie terminu zapłaty podatku?

Dane finansowe

WPS: 540 648 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 967/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Borys Marasek
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Borys Marasek, Anna Rotter (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2022 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 października 2015 r. nr SKO/F/423/1970/11120/15 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 14.787 (czternaście tysięcy siedemset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 października 2015r. nr SKO/F/423/1970/11120/15 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej: organ, organ pierwszej instancji) z dnia 12 czerwca 2015r. nr [...] w sprawie określenia O. S.A. (dalej: spółka, skarżąca) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2009r. do grudnia 2009r. w kwocie 540 648,00 zł.
SKO określiło spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie 540 630,00 zł.
Powyższa decyzją została wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) oraz na podstawie art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 570 ze zm.) oraz na podstawie § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003r., Nr 198, poz. 1925).
Stan sprawy.
Mocą decyzji z dnia 12 grudnia 2014 r. Prezydent Miasta C. określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 540.648,00zł.
Na skutek odwołania, SKO decyzją z 7 kwietnia 2015 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 12 czerwca 2015 r., określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 540.648,00 zł.
W odwołaniu od tej decyzji spółka podniosła zarzut przedawnienia. W jej ocenie, wszczęcie postępowania przygotowawczego nie zawiesiło biegu terminu przedawnienia, gdyż organ nie przedstawił potencjalnemu sprawcy zarzutu, co jest konieczne do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Organ odwoławczy, decyzją z dnia 27 października 2015 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 540.630,00 zł.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, SKO stwierdziło, że zobowiązanie podatkowe spółki nie uległo przedawnieniu, gdyż w sprawie zaszły okoliczności, o których mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. tj. zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w związku z wszczęciem w dniu 28 października 2014 r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Mianowicie pismem z 4 listopada 2014 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zawiadomił organ pierwszej instancji o wszczęciu w dniu 28 października 2014 r. dochodzenia w sprawie podania przez spółkę nieprawdy w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2009 r. przez zmniejszenie podstawy opodatkowania i narażenie dochodów gminy C. na uszczuplenie w kwocie 396.924,72 zł, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999r. – Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 408 ze zm., dalej: kks). Pismem z 20 listopada 2014 r, Prezydent Miasta C., w myśl art. 70c O.p., zawiadomił spółkę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z wszczętym postępowaniem karnoskarbowym. Zawiadomienie doręczono w dniu 26 listopada 2014 r. pełnomocnikowi spółki i niezależnie w dniu 27 listopada 2014r. w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę, tj. w K. przy ul. [...]. SKO przyjęło, że wystarczającym dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia było powzięcie przez spółkę informacji o wszczęciu postępowania karnoskarbowego na podstawie pisma Prezydenta Miasta C. z dnia 20 listopada 2014 r., a przedstawienie zarzutów potencjalnemu sprawcy nie jest konieczne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, spółka stanęła na stanowisku, że w dniu doręczenia decyzji, zobowiązanie skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r. było już zobowiązaniem przedawnionym. Wszczęcie przez Urząd Skarbowy w C. postępowania przygotowawczego nie zawiesiło biegu terminu przedawnienia, gdyż finansowy organ postępowania przygotowawczego nie postawił potencjalnemu sprawcy zarzutu, co jest konieczne do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Dlatego SKO powinno na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 grudnia 2018r. w sprawie sygn. akt I SA/Gl 110/16 oddalił skargę spółki. Sąd stwierdził, że zarzut przedawnienia nie jest zasadny. Bezspornym w sprawie było, że organ pierwszej instancji pismem z 20 listopada 2014 r. zawiadomił skarżącą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem w dniu 28 października 2014 r. przez Urząd Skarbowy w C. dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s. Pismo to zostało wysłane, zgodnie z art. 145 § 2 O.p, do pełnomocnika skarżącej (pocztą i elektronicznie) i niezależnie do skarżącej. Z akt sprawy również wynikało, czemu skarżąca nie zaprzeczyła, że zawiadomienia te zostały odebrane przez jej pełnomocnika w dniu 26 listopada 2014 r. (przesłane pocztą ), a przez skarżącą w dniu 27 listopada 2014 r.
Sporne było natomiast, czy pomimo odebrania przez pełnomocnika skarżącej i nią samą zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c O.p., doszło, w myśl art. 70 § 6 O.p., do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów, w uchwale z 18 czerwca 2018 r., I FPS 1/18, wskazał, że zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70 c O.p. informujące, że z określonym, co do daty dniem, na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Dokonane w sprawie, na podstawie art. 70 c O.p., zawiadomienie spełniało określone w ww. uchwale warunki - gwarantuje skarżącej wiedzę o zdarzeniach, które kształtują jej sytuację prawnopodatkową.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest pogląd (por. wyrok NSA z 20 lipca 2018 r., II FSK 2022/16 wraz z orzecznictwem tam przywołanym), zgodnie z którym dla wystąpienia skutku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie jest konieczne, aby przed upływem terminu przedawnienia podatnikowi ogłoszono postanowienie o przedstawieniu zarzutów, tj. aby postępowanie karne skarbowe przekształciło się w fazę in personam, jeśli okoliczności sprawy wskazują, że podatnik posiada wiedzę o toczącym się postępowaniu w sprawie (tj. o prowadzonym postępowaniu będącym w fazie in rem). Również sąd pierwszej instancji podzielił ten pogląd, dlatego zarzut opisany w pkt 1 petitum skargi (naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit.a w związku z art. 208 § 1 oraz art. 70 § 1 O.p.) uznał za niezasadny. W sprawie, o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., został zawiadomiony zarówno pełnomocnik spółki (26 listopada 2014 r.), jak i spółka (27 listopada 2014 r.), w obu przypadkach przed upływem terminu przedawnienia, który mijał z dniem 31 grudnia 2014 r.
W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a mianowicie:
1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji w zakresie:
a. istnienia podatnika podatku od nieruchomości w przypadku współwłasności budowli albo odrębnej własności, poszczególnych elementów tej budowli oraz obowiązku wydania przez Prezydenta Miasta C. odrębnej decyzji na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1452, dalej: u.p.o.l.) w stosunku do współwłaścicieli kabli ułożonych w kanalizacji kablowej;
b. ustalenia podstawy opodatkowania w zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p., poprzez wadliwe przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że bezzasadne okazały się zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia tych przepisów postępowania podatkowego, które wskazują zasady gromadzenia materiału dowodowego i jego należytej oceny, a w konsekwencji - które służą prawidłowemu ustaleniu stanu faktycznego sprawy, podczas gdy w toku postępowania podatkowego doszło w odniesieniu do kwestii ustalenia przedmiotu opodatkowania i wartości przedmiotu opodatkowania do takiego naruszenia wspomnianych regulacji prawnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. w zw. z art. 208 § 1 O.p. oraz w związku z art. 70 § 1, § 6 pkt 1, § 7 pkt 1 O.p., poprzez wadliwe zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stanowiska organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego, choć nie postanowiono zarzutów w tym postępowaniu;
4. art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70 § 1 O.p. oraz w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię przywołanych przepisów, polegającą na przyjęciu, że:
a. każde wszczęcie postępowania karnego skarbowego "w sprawie" zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego - nawet jeśli nastąpiło ono w sposób instrumentalny;
b. samo wszczęcie postępowania karnego skarbowego "w sprawie" zawiesza bieg terminu przedawnienia bez postawienia zarzutów, tj. przejścia do fazy "przeciwko osobie";
5. art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70 § 1 O.p. oraz w związku z art. 2 Konstytucji RP, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu przez sąd pierwszej instancji za organem odwoławczym, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r.;
6. art. 3 ust. 1 pkt 1-4 i ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na przyjęciu, że:
a) "Pod pojęciem właściciela budowli, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1
ustawy należy zatem rozumieć także właściciela części budowli, nawet w sytuacji, gdy poszczególne części tej budowli samodzielnie nie stanowią budowli";
b) "w przepisach prawa podatkowego brak jest też zastrzeżenia, że opodatkowane elementy budowli muszą stanowić samodzielną budowlę";
7. art. 3 ust. 1 pkt 1-4 i ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz
art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na przyjęciu, że skarżąca może być opodatkowana podatkiem od nieruchomości od linii kablowych w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji przyjął, że "dalej mamy bowiem do czynienia z przewodami telekomunikacyjnymi ułożonymi w kanalizacji kablowej tworzącej całość techniczno-użytkową, czyli budowlę", a jednocześnie jest oczywiste, że skarżąca nie jest właścicielem obiektu, składającego się z kanalizacji kablowej oraz położonych w niej linii kablowych;
8. art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na błędnym zaaprobowaniu przez sąd pierwszej instancji ustalenia podstawy opodatkowania w sposób sprzeczny z tym przepisem, tj. opierającym się na danych o wartości środków trwałych niebędących spornymi liniami kablowymi.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 17 maja 2022 r. (sygn. akt III FSK 888/21) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 grudnia 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że wywiedziona przez spółkę skarga kasacyjna okazała się zasadna w odniesieniu do zarzutu opisanego w punkcie 4 i 5, a dotyczącego wykładni art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c i art. 70 § 1 O.p.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji, na podstawie wypowiedzi organów podatkowych, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki formalne zawarte w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Nie dokonał natomiast oceny wszczęcia postępowania karnoskarbowego z punktu widzenia wywołania wyłącznie skutku w postaci wydłużenia postępowania podatkowego poprzedzającego wydanie decyzji podatkowej i w celu nierozpoczęcia albo zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p.
NSA zwrócił uwagę, iż po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 24 maja 2021r. w sprawie sygn. akt I FPS 1/21 podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów, zgodnie z którą w świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 137) oraz art. 1-3 i art. 134 § 1 p.p.s.a. ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji.
W uzasadnieniu do powyższej uchwały z dnia 24 maja 2021r. NSA stwierdził, że sądy administracyjne pierwszej instancji w ramach zakreślonych przez art. 134 § 1 p.p.s.a. mają obowiązek badać czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
W tej sytuacji, z uwagi na charakter podjętej uchwały w sprawie I FPS 1/21 i uznając brak podstaw do wystąpienia z ponownym pytaniem w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych na wstępie przepisów prawa materialnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Za przedwczesne w tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Sąd rozpoznając skargę jest związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2022r. sygn. akt III FSK 888/21 na podstawie art. 190 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym poglądem NSA, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej. Przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
W tym miejscu wskazać należy na uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 maja 2021r. w sprawie sygn. akt I FPS 1/21. W powyższej uchwale NSA stwierdził, że sądy administracyjne pierwszej instancji w ramach zakreślonych przez art. 134 § 1 p.p.s.a. mają obowiązek badać czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Przeprowadzenie takiego badania jest w istocie możliwe na gruncie sprawy podatkowej. Dopiero bowiem w świetle wszechstronnej analizy okoliczności konkretnej sprawy podatkowej, związanych najczęściej ze zbliżającym się upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podejmowanymi wcześniej w postępowaniu podatkowym czynnościami dowodowymi i aktywnością prowadzącego je organu podatkowego, można ustalić czy instytucji wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie wykorzystano jedynie do instrumentalnego wywołania skutku w postaci nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Taki wniosek może potwierdzić fakt wszczęcia tego postępowania w sytuacji gdy z oczywistego braku przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. art. 1 kks) lub istnienia negatywnych przesłanek procesowych, wymienionych w art. 17 § 1 k.p.k., jasne jest już w momencie wydania postanowienia, że cele postępowania karnego skarbowego nie będą mogły być zrealizowane. O braku woli realizowania celów postępowania karnego skarbowego, a tym samym sztucznym wykorzystaniu instrumentu z tego postępowania do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może świadczyć również brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania.
W rozpoznanej sprawie bezspornym jest, że organ pierwszej instancji pismem z dnia 20 listopada 2014 r. zawiadomił skarżącą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem w dniu 28 października 2014 r. przez Urząd Skarbowy w C. dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks. Pismo to zostało wysłane, zgodnie z art. 145 § 2 O.p, do pełnomocnika skarżącej (pocztą i elektronicznie) i niezależnie do skarżącej. Z akt sprawy również wynika, czemu skarżąca nie zaprzecza, że zawiadomienia te zostały odebrane przez jej pełnomocnika w dniu 26 listopada 2014 r. (to przesłane pocztą), a przez skarżącą w dniu 27 listopada 2014 r. Zatem zarówno skarżąca jak i jej pełnomocnik otrzymali zawiadomienie przed dniem 31 grudnia 2014, a więc przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania objętego zaskarżoną decyzją. W konsekwencji spełnione zostały wymogi zawarte w art. 70c O.p.
Istotą sporu w rozpoznanej sprawie jest natomiast ustalenie czy wszczęcie w dniu 28 października 2014r. dochodzenia w sprawie podania przez spółkę nieprawdy w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2009 rok przez zmniejszenie podstawy opodatkowania i narażenia dochodów gminy C. na uszczuplenie w kwocie 396 942,72 zł, to jest o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks, nie zostało wykorzystane jedynie do instrumentalnego wywołania skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Sąd stwierdza, iż, co do zasady, przedawnienie zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości nastąpiło z dniem 31 grudnia 2014 roku.
W aktach sprawy znajduje się postanowienie Urzędu Skarbowego w C. z dnia 28 października 2014 roku sygn. akt [...] o wszczęciu dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks.
Porównując datę wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe (28 października 2014r.) z datą upływu terminu przedawnienia spornego zobowiązania (31 grudnia 2014r.) wskazać należy, iż termin wszczęcia w/w postępowania jest bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok.
Sąd stwierdza, iż z akt sprawy nie wynika jakie czynności zostały podjęte w trakcie wszczętego postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks. Znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Urzędu Skarbowego w C. z dnia 4 listopada 2014 roku o włączeniu wszczętej sprawy do sprawy o sygn. akt [...] nie świadczy o realnej aktywności organu ścigania.
W konsekwencji organ winien w szczególności ustalić jakie czynności zostały podjęte w ramach wszczętego w dniu 28 października 2014r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Dopiero po zebraniu brakujących informacji należy ocenić, na podstawie czynności podejmowanych przez organ w ramach postępowania przygotowawczego, czy organ ten wykazywał realną aktywność w sprawie karnoskarbowej. Należy w szczególności zbadać jakie były przyczyny i motywy zawieszenia w dniu 20 listopada 2014 roku postępowania przygotowawczego. Z akt sprawy nie wynika bowiem jakimi przesłankami kierował się organ ścigania zawieszając sporne postępowanie. Po zebraniu koniecznych, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 maja 2021r. I FPS 1/21, informacji organ dokona oceny czy wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe nie miało pozornego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok.
Wyjaśnienie tej kwestii powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do postanowień art. 210 § 4 O.p.
W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie uznając, iż organ dopuścił się naruszenia art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. i art. 70 § 1 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (3970 zł) , kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 10 800 zł na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1668).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI