I SA/Gl 955/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o obciążeniu Inspektora kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu wykonania kary nałożonej na spółkę A. Spółka z o.o. w G. w wysokości 40 000 zł. Po nieskutecznych próbach egzekucji, organ egzekucyjny umorzył postępowanie. Następnie organ egzekucyjny naliczył koszty egzekucyjne w kwocie 132,53 zł, a DIAS utrzymał to postanowienie w mocy. Kluczowym zagadnieniem prawnym była kwestia intertemporalna – czy do ustalenia kosztów egzekucyjnych zastosowanie mają przepisy obowiązujące przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (która weszła w życie 20 lutego 2021 r.), czy też przepisy po nowelizacji. Organy administracji argumentowały, że skoro postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed 20 lutego 2021 r., należy stosować przepisy dotychczasowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał tę argumentację za błędną. Sąd, opierając się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że przepisy dotyczące obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych mają charakter materialnoprawny. Momentem decydującym o zastosowaniu przepisów jest data umorzenia postępowania egzekucyjnego, które w tej sprawie nastąpiło 29 marca 2022 r., czyli już po wejściu w życie nowelizacji. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 64c § 6 u.p.e.a., organ egzekucyjny działający w ramach państwowej jednostki budżetowej (jak Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska) nie obciąża kosztami egzekucyjnymi wierzyciela będącego państwową jednostką budżetową. Sąd podkreślił również, że art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej, dotyczący postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych, powinien być stosowany w tym przypadku, a postępowanie w sprawie kosztów zostało wszczęte po wejściu w życie nowelizacji. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od DIAS na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych (intertemporalnych) w kontekście nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności dotyczących kosztów egzekucyjnych ponoszonych przez państwowe jednostki budżetowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed nowelizacją, a postępowanie w sprawie kosztów egzekucyjnych zostało wszczęte po nowelizacji, a umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po nowelizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy do ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a umorzone po jej wejściu w życie, zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, czy też przepisy po nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie mają przepisy po nowelizacji, ponieważ kluczowym momentem dla powstania obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych jest data umorzenia postępowania egzekucyjnego, które nastąpiło już po wejściu w życie nowelizacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dotyczące obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych mają charakter materialnoprawny. Momentem decydującym o zastosowaniu przepisów jest data umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie data jego wszczęcia. Ponieważ umorzenie nastąpiło po wejściu w życie nowelizacji, zastosowanie ma nowy przepis art. 64c § 6 u.p.e.a., który zwalnia państwowe jednostki budżetowe z obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych.
Czy Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, jako państwowa jednostka budżetowa, powinien być obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało umorzone po wejściu w życie nowelizacji, a skarżący jest państwową jednostką budżetową.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący spełnia warunek podmiotowy do zastosowania art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu od 20 lutego 2021 r., gdyż jest wojewódzkim inspektoratem ochrony środowiska, który jest jednostką budżetową. Kluczowe jest to, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone po tej dacie.
Czy art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, który stanowi o stosowaniu przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, ma zastosowanie do ustalania kosztów egzekucyjnych w tej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ art. 6 ust. 1 dotyczy przepisów procesowych, a nie materialnoprawnych. Ponadto, w przypadku postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych, zastosowanie powinien mieć art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej, który stanowi o stosowaniu przepisów dotychczasowych do postępowań w sprawie zwrotu kosztów wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy. Postępowanie w sprawie kosztów zostało wszczęte po wejściu w życie nowelizacji.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające od postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych. Stwierdził, że art. 6 ust. 1 dotyczy przepisów procesowych, a nie materialnoprawnych. W przypadku postępowania w sprawie kosztów, decydujący jest art. 11 ust. 1, a ponieważ to postępowanie zostało wszczęte po nowelizacji, zastosowanie powinny mieć nowe przepisy.
Przepisy (10)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową nie obciąża kosztami egzekucyjnymi wierzyciela działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będącego państwową jednostką budżetową. Wydatki egzekucyjne poniesione przez organ egzekucyjny, działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową, są pokrywane z budżetu państwa.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (brzmienie sprzed 20 lutego 2021 r.). Po nowelizacji odpowiednikiem jest art. 64c § 3 pkt 1.
u.p.e.a. art. 64c § § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być wyegzekwowane od zobowiązanego (brzmienie po 20 lutego 2021 r.).
ustawa nowelizująca art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
W postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11.
ustawa nowelizująca art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Do postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych, wszczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życia niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.o.I.O.Ś. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Wojewódzki inspektor ochrony środowiska działa przy pomocy wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska, który jest jednostką budżetową.
u.o.I.O.Ś. art. 36
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska są jednostkami budżetowymi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r., z uwagi na to, że postępowanie w sprawie kosztów egzekucyjnych zostało wszczęte po tej dacie, a umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po tej dacie. • Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jako państwowa jednostka budżetowa jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych na mocy art. 64c § 6 u.p.e.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o konieczności stosowania przepisów dotychczasowych (sprzed nowelizacji) ze względu na datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Kluczowe znaczenie dla przeniesienia obowiązku pokrycia kosztów egzekucyjnych na wierzyciela miało umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, a zatem miarodajny dla oceny tego zdarzenia jest stan prawny obowiązujący w tej właśnie dacie. • Przepisy o nałożeniu na wierzyciela obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych mają charakter norm materialnych, a normy te należy stosować z uwzględnieniem reguł prawa intertemporalnego. • Postępowanie egzekucyjne i postępowanie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych stanowią postępowania odrębne.
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący sprawozdawca
Agata Ćwik-Bury
członek
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych (intertemporalnych) w kontekście nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności dotyczących kosztów egzekucyjnych ponoszonych przez państwowe jednostki budżetowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed nowelizacją, a postępowanie w sprawie kosztów egzekucyjnych zostało wszczęte po nowelizacji, a umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych, która ma bezpośrednie przełożenie na finanse jednostek budżetowych i sposób naliczania kosztów egzekucyjnych. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i finansowego.
“Państwowe jednostki budżetowe zwolnione z kosztów egzekucyjnych? Kluczowa interpretacja przepisów przejściowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.