II FSK 1725/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-07
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówfakturyrzeczywistość gospodarczaVATskarżącyorgan podatkowyNSApostępowanie podatkoweskarżony organ

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika, uznając, że faktury dokumentujące koszty uzyskania przychodów nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r., gdzie podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodów faktury od trzech firm: A. sp. z o.o., G. sp. z o.o. i T. Organy podatkowe zakwestionowały te faktury, twierdząc, że nie dokumentują one faktycznych zdarzeń gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę podatnika, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. W. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora IAS utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika US określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. na kwotę 137 293 zł. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów faktur wystawionych przez firmy A. sp. z o.o., G. sp. z o.o. i T. na łączną kwotę netto 557 000 zł. Organy podatkowe uznały, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, ponieważ firmy te nie prowadziły faktycznej działalności, nie miały potencjału kadrowego ani sprzętowego do wykonania prac, a ich przedstawiciele nie potrafili wyjaśnić okoliczności związanych z transakcjami. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę dowodów przez organy i sąd pierwszej instancji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się uchybień procesowych. Sąd podkreślił, że podatnik nie zdołał podważyć ustaleń organów, a zarzuty skargi kasacyjnej miały charakter polemiczny. NSA stwierdził, że faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji, co skutkowało brakiem możliwości zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych nie mogą stanowić podstawy do uznania wynikających z nich wydatków za koszty uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż faktury wystawione przez firmy A. sp. z o.o., G. sp. z o.o. i T. nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik nie przedstawił dowodów podważających te ustalenia, a firmy te nie wykazały zdolności do wykonania prac ani nie potrafiły wyjaśnić okoliczności transakcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f.

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Tekst jednolity z Dz.U. 2020 poz. 1426

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 6

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Podatnik nie wykazał, że firmy wystawiające faktury posiadały potencjał kadrowy i sprzętowy do wykonania prac. Przedstawiciele firm wystawiających faktury nie potrafili wyjaśnić okoliczności związanych z transakcjami. Podatnik nie zdołał podważyć ustaleń organów podatkowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe i sąd pierwszej instancji (np. dowolna ocena dowodów). Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 22 ust. 1, art. 44, art. 45 u.p.d.o.f.). Zarzut niewyjaśnienia przez organy podatkowe kwestii postępowania wobec zamawiającego (W.).

Godne uwagi sformułowania

faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych nie można odmówić słuszności oceny, że firma A., która w rzeczywistości - jak ustalono - nie prowadziła działalności gospodarczej, nie mogła wykonać prac ujętych w wystawionych przez nią na rzecz skarżącego fakturach zarzuty skargi, podobnie jak skargi kasacyjnej, zasadniczo mają charakter polemiczny względem wniosków wyprowadzonych przez organ z poszczególnych dowodów nie obalają one jednak zasadniczego dla wyniku sprawy ustalenia, że prace wykazane w zakwestionowanych fakturach nie zostały faktycznie wykonane przez ich wystawców

Skład orzekający

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

członek

Agnieszka Olesińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie weryfikacji rzeczywistości gospodarczej transakcji udokumentowanych fakturami jako warunku zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym organy wykazały brak rzeczywistego wykonania usług przez wystawców faktur.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu weryfikacji faktur i kosztów uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu podatników. Pokazuje, jak organy i sądy podchodzą do dowodów w takich przypadkach.

Czy faktury od nieznanych podwykonawców mogą zrujnować Twoje rozliczenie podatkowe? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 137 293 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1725/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Lu 701/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-02-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1426
art. 22 ust. 1, art. 44 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 6, art. 45 ust 1 i ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia WSA del. Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Kwaśniewska- Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Lu 701/19 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
|II FSK 1725/20 | |
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 701/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 sierpnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 29 października 2018 r. w sprawie określenia J. W. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 137.293 zł.
Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że zdaniem organu zakwestionowane faktury dotyczące usług nabytych od firm A. spółka z o.o., G. spółka z o.o. i T. nie dokumentują faktycznych zdarzeń gospodarczych w sposób w nich opisany. W konsekwencji zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał przyjęcie, że wystawione przez te podmioty faktury, choć poprawne pod względem formalnym, nie mogły być uwzględnione w rozliczeniu podatkowym skarżącego za 2016 r. po stronie kosztów uzyskania przychodów. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (CBOSA).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r.; poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 188, art., 191 a także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że organy podatkowe wykazały, że istnieją podstawy do zakwestionowania zadeklarowanych przez podatnika kwot kosztów uzyskania przychodu w oparciu o sporne faktury wystawione w szczególności przez A. sp. z o.o. i T., w tym przypadku organy podatkowe nie dokonały swobodnej lecz dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że firmy A. sp. z o.o. i firma T. prowadziły działalność gospodarczą. Powyższe nieprawidłowe działanie Sądu doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca przyznała, iż w stosunku do G. sp. z o.o. strona nie zachowała wewnętrznych standardów należytej staranności, przeoczając, w KRS Spółka figurowała jako zwolniona z VAT a stronie wystawiła za wykonane usługi faktury z podatkiem VAT oraz po wystawieniu faktur przez Spółkę G., strona nie mogła nawiązać kontaktu z tą spółką w sprawie ich korekty;
- art. 145 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewyjaśnienie nie prowadzenia postępowania podatkowego przez organy podatkowe wobec Zamawiającego tj. W., któremu to strona skarżąca wystawiała faktury VAT za wykonywane usługi budowlane. De facto patrząc z tej strony organy podatkowe uznały usługi budowlane za rzetelnie wykonane w całym procesie, w którym uczestniczyły sporne firmy podwykonawcze zatrudnione przez stronę. Świadczy to również o możliwej dowolnej ocenie stanu faktycznego;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 1, art. 44 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 6, art. 45 ust 1 i ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że strona mogła naruszyć wskazane powyżej przepisy prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona w imieniu skarżącego nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlegała oddaleniu.
Analiza akt sprawy wskazuje, że nie występują określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania, zatem Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przytoczonymi przez stronę skarżącą podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem, zgodnie z art. 183 § 1 i art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia uzasadnienie wyroku ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, stosownie do art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.
Spór dotyczy faktur zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów wystawionych w okresie od 1 do 23 grudnia 2016 r. (s. 14-15 decyzji II instancji), z czego pięć na łączną kwotę netto 257.000 zł wystawionych zostało przez A. spółka z o. o. w P., pięć - na łączną kwotę netto 200.000 zł wystawiła firma G. spółka z o.o. w W., a ostatnie siedem na łączną kwotę netto 100.000 zł wystawiła firma T. z W.. Wszystkie faktury płatne były gotówką.
W decyzji stwierdzono, że faktury wystawione przez te firmy nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, a skutkiem tego był brak możliwości zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodu.
W skardze kasacyjnej zarzucono przede wszystkim uchybienia procesowe, polegające na błędnym przyjęciu przez sąd, że organy podatkowe wykazały istnienie podstaw do zakwestionowania zadeklarowanych przez podatnika kwot kosztów uzyskania przychodu w oparciu o sporne faktury wystawione w szczególności przez A. sp. z o.o. i T.. Zdaniem autora skargi kasacyjnej ocena organów podatkowych w tym zakresie jest dowolna, gdyż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że firmy A. sp. z o.o. i firma T. prowadziły działalność gospodarczą. Zarzuty procesowe stawiane w skardze kasacyjnej koncentrują się wokół zagadnienia błędnej oceny dowodów dokonane przez organ, a zaakceptowanej przez sąd pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej zarzucił szereg niekonsekwencji i przedstawił własną ocenę poszczególnych ustaleń.
Co do faktur wystawionych przez G., autor skargi kasacyjnej przyznaje, że podatnik dokonał korekty deklaracji VAT-7, jednak kwestionowanie kosztów uzyskania przychodów tylko na tej podstawie, że organ nie mógł przeprowadzić czynności sprawdzających ani przesłuchać jej prezesa J. M. – uważa za nieuzasadnione ("argumenty organu są zbyt słabe"). Uznać zatem trzeba, że w skardze kasacyjnej podważana jest prawidłowość wyroku także i w tym zakresie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczone wyżej zarzuty procesowe nie mają podstaw.
Sporne faktury dotyczyły rozmaitych zadań rzekomo wykonanych na zlecenie skarżącego na terenie budowy należącym do W. w D. Na tym terenie skarżący prowadził budowę. Jednym z argumentów podawanych przez organy podatkowe i zaakceptowanym przez sąd pierwszej instancji na poparcie tezy o niewykonaniu spornych usług przez wystawców faktur na rzecz skarżącego było to, że nikt spośród pracowników czy osób reprezentujących te trzy firmy nie miał przepustki uprawniającej do wjazdu na ten teren. W skardze kasacyjnej znalazło się twierdzenie, że na teren budowy był możliwy wjazd bez przepustki, od strony bramy szpitalnej. Rzecz jednak w tym, że nikt o takie przepustki nawet nie wystąpił, ani nikt trzech wymienionych firm nie zgłosił zamawiającemu (tj. szkole O.). Z kolei W. wyjaśniała, że wjazd na jej teren wymaga przepustki. Nie jest też prawdą, że możliwość wjazdu na teren budowy bez przepustki potwierdzili "liczni świadkowie".
W skardze kasacyjnej podniesiono, że niewykonanie robót w terminie groziło skarżącemu zapłatą wysokich kar umownych (10%), dlatego zdecydował się ponieść ryzyko zapłaty inwestorowi "odsetek" 0,5% z tytułu niezgłoszenia podwykonawców do zamawiającego. Zakwestionowano nieprzeprowadzenie badań grafologicznych podpisów na umowach z A. i T.. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego było to jednak bezcelowe, ponieważ organy podatkowe nie kwestionowały faktu wystawienia faktur, lecz wykonanie prac nimi udokumentowanych. W tym kontekście to, do kogo należały podpisy, nie ma znaczenia dla uznania spornych faktur na uprawniające do odliczenia kosztów uzyskania przychodów.
Podniesiono, że postępowanie karne dotyczące posługiwania się fałszywymi fakturami, wszczęte na wniosek organu podatkowego, zostało umorzone.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego te twierdzenia nie mogą podważyć prawidłowości ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe, który sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował nie dopatrzywszy się uchybień procesowych. Rację ma sąd pierwszej instancji, że skarżący nie zdołał podważyć ustaleń przyjętych przez organy podatkowe na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Zarzuty skargi, podobnie jak skargi kasacyjnej, zasadniczo mają charakter polemiczny względem wniosków wyprowadzonych przez organ z poszczególnych dowodów. Nie obalają one jednak zasadniczego dla wyniku sprawy ustalenia, że prace wykazane w zakwestionowanych fakturach nie zostały faktycznie wykonane przez ich wystawców.
Jak wskazał sąd pierwszej instancji w odniesieniu do firmy A. spółka z o.o., z informacji uzyskanych od właściwego dla niej organu podatkowego wynikało, iż podmiot ten od stycznia 2016 r. nie składał deklaracji podatkowych, w wyniku czego w listopadzie 2016 r. został wykreślony z rejestru czynnych podatników VAT. Przesłuchani w toku postępowania - prokurent tej spółki oraz członkowie jej zarządu nie potrafili wyjaśnić okoliczności związanych z zawarciem umowy ze skarżącym, prowadzeniem dokumentacji dotyczącej jej wykonania, jak też w ogóle z prowadzeniem dokumentacji firmy, w tym wystawianiem faktur VAT. Nie znali szczegółowego zakresu robót, ani nie mieli wiedzy na temat osób, które miały je wykonywać. Nie potrafili też wskazać źródła pozyskania sprzętu do wykonania prac obejmujących niwelację terenu, wkopywanie rur, czy wycinkę drzew. W tych okolicznościach nie można odmówić słuszności oceny, że firma A., która w rzeczywistości - jak ustalono - nie prowadziła działalności gospodarczej, nie mogła wykonać prac ujętych w wystawionych przez nią na rzecz skarżącego fakturach. W stosunku do niej wystawiono decyzję na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Organ przeprowadził w zakresie faktur wystawionych przez A. szczegółowe postępowanie dowodowe i ustalił rzeczywistych wykonawców robót dotyczących instalacji wodociągowej, niwelacji terenu jak i wycinki drzew. Swoje ustalenia obszernie przedstawił w decyzji zaskarżonej do sądu. W przypadku wycinki, wykazał w oparciu o wpisy do dziennika budowy, protokoły odbioru z zamawiającym, dokumenty potwierdzające sprzedaż drewna po wycince, jak też zeznania świadków (kierownika budowy, podwykonawców) niewiarygodność protokołu odbioru przedstawionego przez skarżącego w odniesieniu do daty zakończenia wycinki. Słuszna jest konstatacja sądu pierwszej instancji, że okoliczności tych skarżący nie zdołał wyjaśnić ani też ostatecznie nie podważył ustaleń wynikających ze zgromadzonych przez organ dowodów, co do tego że prace ujęte w fakturach wystawionych przez A. sp. z o.o. nie zostały przez ten podmiot wykonane chociażby z uwagi na brak po jego stronie zarówno potencjału kadrowego, jak i sprzętowego. Przesłuchiwany prokurent A.T. M. W. zeznał, że narzędzia i maszyny (koparka, ciągnik, piły, sprzęt do wycinki) głównie były wypożyczone, chociaż nie potrafił wskazać od jakich firm, twierdził, że do wykonania przedmiotowych usług korzystano z podwykonawców, również bez wskazania tych podmiotów. Z kolei z relacji wiceprezesa tej spółki (M. Ł.) wynikało, iż nie znał osobiście M. W. - prokurenta Spółki A., ani firmy PHU "S." J.W., nie miał też żadnej wiedzy na temat współpracy z tą firmą. Przesłuchany w Urzędzie Skarbowym w P. prezes zarządu tej firmy (W. M.) skorzystał z prawa odmowy składania zeznań w charakterze strony.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne są wątpliwości organu podatkowego co do sposobu powołania prokurenta w spółce A., skoro w KRS brak jest wpisów na temat prokurentów. Jest nieracjonalne, aby skarżący zawarł umowę z osobą, która nie mogła się wykazać umocowaniem do działania w imieniu spółki i zapłacił jej w gotówce do rąk własnych - bez uprzedniej weryfikacji - znacznych kwot pieniężnych w gotówce (łącznie ponad 300 tys. zł). organ zasadnie zwrócił uwagę na to, że na rzecz innych podwykonawców dokonywano płatności przelewem o wiele mniejszych kwot.
Co do prac udokumentowanych fakturami wystawionymi przez firmę "T.", sąd pierwszej instancji miał pełne podstawy do akceptacji stanu faktycznego ustalonego przez organy, a mianowicie, że prace te w rzeczywistości wykonane zostały nie przez t., lecz przez innych podwykonawców skarżącego. I tak: demontaż ogrodzenia kortów tenisowych oraz prace rozbiórkowe basenu otwartego wykonała firma A. A. A., co wynikało z zeznań tego wykonawcy, z zeznań kierownika budowy A. S., wpisów do dziennika budowy oraz faktur VAT wystawionych przez tegoż wykonawcę w dniu 30 lipca i 8 sierpnia 2016 r. W oparciu o te dowody organ ustalił chociażby, że prace te zostały zrealizowane w lipcu 2016 r., a nie w grudniu 2016 r. jak wskazywał protokół ich odbioru z 6 grudnia 2016 r. przedstawiony przez skarżącego. Z kolei demontaż instalacji elektrycznych (słupów oświetleniowych, kabli, rozdzielni starych latarni) wykonał R. R. Z., co również ustalono na podstawie zeznań tego wykonawcy, wystawionych przez niego faktur mających za przedmiot prace tożsame z zafakturowanymi przez firmę T., wpisów do dziennika budowy oraz zeznań kierownika budowy. Kolejny zakres usług przypisany firmie T., tj. kompleksowe sprzątanie poremontowe po przebudowie internatu D. - budynek nr[...] w D., wykonywała firma B.S.. Ustalenia te znajdowały potwierdzenie w zeznaniach B. D., w zeznaniach inspektora nadzoru ze strony zamawiającego – J. P., protokołach odbioru tych prac oraz wystawionych przez firmę sprzątającą fakturach, których zakres był zbieżny z zakresem prac fakturowanych przez firmę T.. Swoje stanowisko organ oparł między innymi na dostrzeżonych i opisanych w decyzji sprzecznościach pomiędzy wyjaśnieniami skarżącego a zeznaniami J. T., który z ramienia firmy T. miał nadzorować wykonywane przez tę firmę prace. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że świadek ten nie znał osób wykonujących prace, nie potrafił wskazać ilości osób zatrudnionych przy sprzątaniu, nie znał szczegółowego zakresu zafakturowanych usług podając, że obejmowały "tak jak w treści faktur plus pranie dywanów". Nie miał też wiedzy co do przekazywania dokumentów związanych z wykonywanymi usługami (np. dowody KP) ani co do dokonywanych płatności. Sąd pierwszej instancji zasadnie podzielił stanowisko organów o niewiarygodności dowodu z zeznań tego świadka. Skarżący nie potrafił też przekonująco wyjaśnić znaczącej dysproporcji cen usług za ten sam zakres prac pomiędzy fakturami wystawionymi przez T., a fakturami od innych podwykonawców, na co zasadnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji.
Autor skargi kasacyjnej zarzuca, że niemożność przeprowadzenia czynności sprawdzających wobec tej firmy jest niewystarczająca do stwierdzenia nierzetelności faktur. Słuszność wniosków organu co do tego, że faktury wystawione przez T. nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wynikała też z ustaleń poczynionych za pośrednictwem organu podatkowego właściwego dla miejsca prowadzenia działalności tej firmy. Wynikał z nich przede wszystkim brak możliwości przeprowadzenia wobec tego podatnika czynności sprawdzających. Wezwania kierowane do podatnika pod adresem prowadzonej działalności okazały się bezskuteczne, przy czym istotną była informacja, że właścicielka firmy T. nie przebywała w siedzibie przedsiębiorstwa od około 16 lat, oraz że nieznane było aktualne miejsce jej pobytu. Z dalszych informacji organu podatkowego odnośnie tego podatnika wynikało, iż firma ta nie zatrudniała pracowników, figurowała w bazie podmiotów "nieistniejących" oraz nierzetelnych, a ostatecznie została wykreślona z CEiDG z dniem 26 lutego 2018 r. Wbrew argumentom przytaczanym w skardze, w świetle tych okoliczności, sam fakt złożenia przez tego podatnika deklaracji VAT-7K za czwarty kwartał 2016 r., nie mógł zmienić oceny organu w kwestii charakteru wystawionych przez niego faktur. Podniesiony w skardze kasacyjnej argument, że wobec tej firmy organy podatkowe nie wydały decyzji na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, jest w tej sytuacji pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia.
Zasadnie sąd pierwszej instancji przyjął, że Skarżący nie zdołał też podważyć ustaleń organu dotyczących zakresu prac zafakturowanych przez G. spółka z o.o. Organy dowiodły, iż w rzeczywistości zostały one wykonane przez firmę J. J. D. oraz przez A. A.A., co wynikało z zeznań tych podwykonawców, jak też z zeznań kierownika budowy, potwierdzonych wpisami do dziennika budowy. Z kolei skarżący poza kwestionowanymi fakturami i dowodami wpłat KP nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska, przy czym nie bez znaczenia w tej sytuacji jest też fakt dokonania przez niego korekty podatku naliczonego wynikającego z tychże faktur. W świetle zgromadzonych dowodów słusznie organ przyjął, że kwestionowane faktury, których wystawcą była G. nie odzwierciedlały rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, podnosząc i tym razem argument dysproporcji cen tych samych usług zafakturowanych przez G. w zestawieniu z usługami rzeczywiście wykonanymi przez wymienionych innych podwykonawców. Słuszności tej oceny dopełnia informacja właściwego dla siedziby tej firmy organu podatkowego, z której wynikało jednoznacznie, że spółka ta mając obowiązek podatkowy od grudnia 2015 r., nie złożyła żadnej deklaracji podatkowej, nie zatrudniała pracowników, a przeprowadzenie wobec niej czynności sprawdzających okazało się niemożliwe z powodu nie podejmowania korespondencji. Podniesiony w skardze kasacyjnej argument, że wobec tej firmy organy podatkowe nie wydały decyzji na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, również i w tym przypadku jest pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia.
Autor skargi kasacyjnej podnosi, że organy podatkowe nie zakwestionowały protokołów odbioru robót rzekomo wykonanych przez trzy firmy, których faktury zakwestionowano. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zakwestionowanie "protokołów" jako takich nie wymaga specjalnej procedury, zaś w decyzji organ dał jasno wyraz temu, że nie daje wiary temu, co z tych protokołów wynika.
W skardze kasacyjnej podniesiono jako sprzeczność w stanowisku organów podatkowych i sądu pierwszej instancji to, że kwestionując zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów należności udokumentowanych spornymi fakturami, nie zakwestionowały tego, że skarżący wykonał swoje zadania na rzecz inwestora i uzyskał z tego tytułu przychód. Zakwestionowano też to, że organy nie objęły postępowaniem podatkowym zamawiającego, tj. W. w D.. Te zarzuty nie są zasadne. Organy podatkowe nie twierdziły, że skarżący nie wykonał robót na rzecz W.. Nie twierdziły też, że prace objęte zakwestionowanymi fakturami w ogóle nie zostały wykonane. Zakwestionowano, jak wynika z decyzji, przede wszystkim to, że prace te wykonali wystawcy faktur, przy czym w pewnym zakresie organy zwracały też uwagę na samą wysokość należności, zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, logicznie argumentując co do ich nieracjonalnej wysokości. Żaden świadek nie potwierdził, aby na budowie funkcjonowała firma A., G. lub T.. Firm tych nie zgłoszono również I. Organy szczegółowo wykazały, na jakich przesłankach opierają stanowisko, że podmioty te nie wykonały spornych usług.
Z podanych wyżej powodów zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 188, art. 191 Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za niezasadne. Niezasadny jest też zarzut akceptacji naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., ponieważ decyzja klarownie i wyczerpująco przedstawia stanowisko organu, wskazuje dowody na których organ się oparł, właściwie je oceniając. Decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.
Organy podatkowe, a w ślad za nimi sąd pierwszej instancji zasadnie przyjęły, że sporne faktury nie mogą stanowić podstawy do uznania wynikających z nich wydatków za koszty uzyskania przychodów, ponieważ nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji.
W rezultacie bezzasadne są również zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 1, art. 44 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 6, art. 45 ust 1 i ust. 6 u.p.d.o.f. Podstawą ich sformułowania było bowiem wyłącznie kwestionowanie ustaleń faktycznych.
Co do zarzutu naruszenia art. 145 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 145 p.p.s.a. nie zawiera wskazanej jednostki redakcyjnej (§4). Wnioskując z uzasadnienia zarzutu, autor skargi kasacyjnej mógł mieć na myśli art. 141 § 4 P.p.s.a. Jeśli tak, to w zaskarżonym wyroku tego przepisu nie naruszono choćby dlatego, że zarzucane niewyjaśnienie "nie prowadzenia postępowania podatkowego przez organy podatkowe wobec Zamawiającego tj. W. w D." nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, która dotyczyła rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych podmiotu wykonującego roboty na rzecz W.. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku w sprawie – a sprawą w tym wypadku jest zasadność określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 2016.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a. oddalił ją. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI