I SA/GL 95/24

I SA/Gl 95/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /przewodniczący/
Piotr Pyszny /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. sp. komandytowa w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 listopada 2023 r. nr SKO.FP/41.4/475/2023/19173 w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 8 listopada 2023 r., znak SKO.FP/41.4/475/2023/19173, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ, SKO) utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z 31 lipca 2023 r., mocą której ten organ odmówił uchylenia w trybie wznowieniowym dotychczasowej decyzji SKO z 22 czerwca 2022 r., którą to SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej jako Prezydent Miasta) z 11 marca 2022 r. w przedmiocie określenia D sp. z o.o. sp. k. (dalej jako strona, Spółka, skarżąca) podatku od nieruchomości na 2020 r.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 i art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 – dalej jako OP, Ordynacja podatkowa).
Stan sprawy:
Wnioskiem z 11 kwietnia 2023 r. Spółka zwróciła się o zmianę decyzji Prezydenta Miasta z 11 marca 2022 r. w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości na rok 2020. Strona powołała się na zaświadczenie wydane przez Śląskiego Konserwatora Zabytków, które w jej ocenie potwierdza, iż działania związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia remontu, uznawane są jako wpisujące się w szeroko rozumianą formułę utrzymywania i konserwowania zabytku. Zdaniem strony wskazany dokument potwierdza argumenty podnoszone w postępowaniu odwoławczym, a wydane zaświadczenie zmienia istotę sprawy. Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. SKO wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie. Następnie, po analizie akt sprawy, decyzją z 31 lipca 2023 r. odmówiło uchylenia dotychczasowej decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości na rok 2020 r.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka. W wyniku wniesionego odwołania SKO wydało opisaną na wstępie decyzję, zaskarżoną do tutejszego Sądu.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że jedną z przesłanek do wznowienia postępowania podatkowego, na które powołała się strona, jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.).
Oceniając zasadność złożonego żądania organ przypomniał, że sprawa dotyczy podatku od nieruchomości od budynku dawnej F położonego w R., wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego na podstawie decyzji wydanej 18 października 2013 r. przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Nieruchomość ta stanowi własność Spółki. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 - dalej jako upol), zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Odnosząc się do ustaleń poczynionych w sprawie określenia zobowiązania podatkowego organ przypomniał, że w piśmie z 10 sierpnia 2021 r. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach wskazał, ze skłania się do uznania okresu od dnia 20 sierpnia 2018 r. do 31 grudnia 2019 r. za czas sprzyjający i prowadzący do poprawy sytuacji w zakresie utrzymywania przedmiotowego budynku w zgodności z przepisami o ochronie zabytków. W praktyce konserwatorskiej przyjmuje się, że działania związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia remontu, wpisują się w szeroko rozumianą formułę utrzymania i konserwowania zabytku, tym bardziej, że wydane zostało wymagane pozwolenie zachowujące ważność do dnia 31 grudnia 2019 r. Po wskazanym okresie, mimo iż właściciel nieruchomości zlecił wykonanie ekspertyz dotyczących kwestii istotnych dla budynku jak i terenu w jego sąsiedztwie tj. terenu, na którym pozostają piwnice po wyburzonych fragmentach zabudowy (teren w sąsiedztwie budynku nie podlega ochronie konserwatorskiej), nie były realizowane żadne prace mające wpływ na zabezpieczenie zabytkowego obiektu przed dalszym niszczeniem. Wdrożone przez Spółkę czynności dotyczyły zasadniczo ochrony fizycznej i zabezpieczenia obiektu przed dostępem niepowołanych osób. Wskazany okres trwał od 1 stycznia 2020 r. do 18 marca 2021 r. W kończącym go dniu, na wniosek inwestora zostało wydane kolejne pozwolenie na wykonanie wymaganych napraw, zachowujące ważność do 2023 r. W konsekwencji w tamtej sprawie Prezydent Miasta wydając 11 marca 2022 r. decyzje określające wysokość podatku od nieruchomości za lata 2020 i 2021, zastosował zwolnienie podatkowe od kwietnia 2021 roku przyjmując, że w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 18 marca 2021 r. nie został spełniony warunek do jego zastosowania, tj. budynek nie był utrzymywany i konserwowany, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Oceniając powyższe ustalenia w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, organ stwierdził, że istotę zachowania polegającego na "utrzymywaniu" zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków można sprowadzić do przestrzegania w szczególności tych przepisów, które nakładają na właściciela zabytku określone obowiązki. Będzie to zatem obowiązek zabezpieczenia zabytku przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją, a także obowiązek podporządkowania się działaniom organów ochrony zabytków. Opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega w szczególności na zapewnieniu warunków naukowego badania i dokumentowania zabytku; prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; popularyzowaniu i upowszechnianiu wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury.
Odnosząc się do wniosku o wznowienie postępowania organ poddał analizie pismo Śląskiego Konserwatora Zabytków potwierdzające, iż działania związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia remontu, uznawane są jako wpisujące się w szeroko rozumianą formułę utrzymywania i konserwowania zabytku. Jednakże organ zwrócił również uwagę na pismo z 26 kwietnia 2023 r., w którym na zapytanie organu podatkowego, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach poinformował, iż w jego ocenie w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 18 marca 2021 r. nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 7 ust. 1 upol. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach wyjaśnił, że w piśmie z 10 sierpnia 2021 r. potwierdzone zostało, że organ skłania się do uznania okresu od dnia 20 sierpnia 2018 r. do 31 grudnia 2019 r. za czas sprzyjający i prowadzący do poprawy sytuacji w zakresie utrzymywania przedmiotowego budynku w zgodności z przepisami o ochronie zabytków. W praktyce konserwatorskiej przyjmuje się, że działania związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia remontu, wpisują się w szeroko rozumianą formułę utrzymywania i konserwowania zabytku, tym bardziej, że wydane zostało wymagane pozwolenie zachowujące ważność do dnia 31 grudnia 2019 r. Natomiast po wskazanym okresie, mimo iż właściciel nieruchomości zlecił wykonanie ekspertyz dotyczących kwestii istotnych tak dla budynku jak i terenu w jego sąsiedztwie, tj. terenu, na którym pozostają piwnice po wyburzonych fragmentach zabudowy, nie były realizowane żadne prace mające wpływ na zabezpieczenie zabytkowego obiektu przed dalszym niszczeniem. Wdrożone przez Spółkę czynności dotyczyły głównie ochrony fizycznej i zabezpieczenia obiektu przed dostępem niepowołanych osób.
Organ konserwatorski zwrócił również uwagę, że w 2019 r. inwestor informował o wycofaniu wszelkich brygad budowlanych z obiektu, uzasadniając to obawami i ryzykiem katastrofy budowlanej. Zatem czas pogłębiającej się destrukcji zabytkowego budynku trwał w wymiarze łącznym od dnia 1 stycznia 2020 r., do dnia 18 marca 2021 r. i dla tego okresu niemożliwe jest potwierdzenie utrzymywania i konserwacji przedmiotowej nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W konsekwencji dla wcześniejszego okresu czasu, tj. do końca 2019 r., podejmowane przez Spółkę czynności, podnosiły realną szansę na rychłe przystąpienie do wykonania prac budowlanych objętych pozwoleniem. Jednak to nie nastąpiło, a po utracie ważności tego pozwolenia, wniosek o wydanie kolejnego wpłynął dopiero w dniu 22 lutego 2021 r. Jednocześnie wydanie nowego pozwolenia nie przyczyniło się do zmiany panującego na miejscu stanu rzeczy, także przy przyznaniu dotacji i zgłoszeniu z niej rezygnacji, w dniu 4 maja 2022 r. Tym samym, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 7 ust. 1 pkt. 6 upol.
Odnosząc się do wniosku strony z 11 kwietnia 2023 r., SKO nie stwierdziło zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 OP. Przedłożone przez Spółkę wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania pismo Śląskiego Konserwatora Zabytków w Katowicach pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Na możliwość zmiany decyzji w trybie wznowieniowym nie wpływały także dokumenty, załączone do rozpatrywanego odwołania.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. W skardze do tutejszego Sądu zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - przez jego zastosowanie oraz wydanie decyzji SKO z 8 listopada 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję SKO z 31 lipca 2023 r., podczas gdy istniały przesłanki do uchylenia decyzji SKO z 31 lipca 2023 r., gdyż decyzja SKO z 31 lipca 2023 r. narusza art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie w sytuacji istnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej;
- art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) Ordynacji podatkowej - przez jego nie zastosowanie oraz wydanie decyzji SKO z 8 listopada 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję SKO z 31 lipca 2023 r., podczas gdy istniały przesłanki do uchylenia decyzji SKO z 31 lipca 2023 r., gdyż decyzja SKO z 31 lipca 2023 r. narusza art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie w sytuacji istnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej;
- art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej - przez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji SKO z 8 listopada 2023 r.;
- art. 121, art. 122, art. 123, art. 187, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 6 oraz art. 5, art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku - przez nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a także błędną ocenę co do prawa i co do faktów i w konsekwencji błędne uzasadnienie decyzji SKO w zw. z art. 240 § 1 pkt .5 Ordynacji podatkowej - przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. uznanie w decyzji SKO z 8 listopada 2023 r., iż nie jest spełniona przesłanka do wznowienia postępowania, w sytuacji gdy w zaświadczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z dnia 24 marca 2023 r. stwierdzono, iż "w sierpniu 2021 r. tut. Urząd potwierdził, iż w praktyce konserwatorskiej, działania związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia remontu uznawane są, jako wpisujące się w szeroko rozumianą formułę utrzymywania i konserwowania zabytku";
- art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - przez wykładnię tego przepisu w zw. w zw. z art. 3 pkt 6 oraz art. 5, art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku - dokonaną wbrew jasnemu stanowisku uprawnionego organu administracji (tj. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, który w zaświadczeniu z dnia 24 marca 2023 r, stwierdził, iż " w sierpniu 2021 r. tut. Urząd potwierdził, iż w praktyce konserwatorskiej, działania związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia remontu uznawane są, jako wpisujące się w szeroko rozumianą formułę utrzymywania i konserwowania zabytku ") - jako wykładnię dokonaną z naruszeniem art. 2a Ordynacji podatkowej;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - przez błędne uznanie, iż w realiach tej sprawy, prawidłowa jest decyzja podatkowa nakładająca na skarżącą podatek od nieruchomości wg stawek takich jak należnych od gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - w sytuacji gdy taka działalność w budynku i na gruncie obiektywnie nie była i nie mogła być prowadzona przez skarżącą (str. 5 " był to czas dalszej pogłębiającej się destrukcji budynku "), uwzględniając to, iż (i) Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15, uznał art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 112 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także to, iż (ii) Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19, uznał art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, za niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Przed rozprawą skarżąca złożyła pismo procesowe, w którym podniosła, że zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 – dalej jako ustawa COVID-19), do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.), ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293) oraz ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282), a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Zdaniem skarżącej, przepis ten obowiązywał do 4 września 2020 r., a w konsekwencji Wojewódzki Konserwator Zabytków nie mógł powoływać się w tym okresie na ustawę o ochronie zabytków, jak to zrobił w zaświadczeniu z 24 marca 2023 r.
W piśmie tym skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z:
- pisma Spółki z 5 kwietnia 2024 r. skierowanego do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o udzielenie informacji, czy stosowano ww. ograniczenia w związku z COVID-19;
- odpowiedzi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 16 kwietnia 2024 r. o zasadach funkcjonowania urzędu w czasie epidemii;
- pisma Spółki z 4 kwietnia 2024 r. skierowanego do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w którym skarżąca wnioskowała o dostęp do akt tego zabytku, a na które to pismo strona nie uzyskała odpowiedzi; pismo to miało zmierzać do ustalenia, czy Konserwator przeprowadził wizję lokalną w 2020 i 2021 r., której wnioski potwierdzałyby stanowisko zawarte w zaświadczeniu. Skarżąca zwróciła uwagę na czas oczekiwania na odpowiedź sięgający już 1 miesiąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 240 § 1 OP, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132;
4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;
5a) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję, wskazujące na wystąpienie unikania opodatkowania w rozumieniu art. 119a § 1 lub nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, lub możliwość zastosowania środków ograniczających umowne korzyści;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;
8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;
9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;
10) rozstrzygnięcie zapadłe w toku procedury rozstrzygania sporów dotyczących podwójnego opodatkowania w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych ma wpływ na treść wydanej decyzji;
11) orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji.
Na wstępie należy podkreślić, że głównym i zasadniczym trybem weryfikacji decyzji w postępowaniu podatkowym jest odwołanie. Instytucja trybów nadzwyczajnych nie może stanowić środka do rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w kolejnej, trzeciej instancji. W trybie nadzwyczajnym przedmiotem wznowienia postępowania podatkowego jest, zgodnie z art. 243 § 2 OP, ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 240 § 1. Ostatni z wymienionych przepisów, mając na względzie zasadę generalną trwałości decyzji podatkowej wyrażoną w art. 128 OP, zawiera wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to nie tylko niedopuszczalność wznowienia na podstawie nieprzewidzianej w tym przepisie, ale również brak podstaw do rozszerzającej wykładni tych podstaw.
Występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodów wskazanych w art. 240 § 1 OP, strona zakreśla granice postępowania wznowieniowego. Choć administracyjne postępowanie wznowieniowe pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem sprawy prowadzonej uprzednio w trybie zwyczajnym, to nie jest ono jednak ponownym rozstrzyganiem sprawy zakończonej ostateczną decyzją, a koncentruje się jedynie wokół istnienia przesłanek wznowieniowych oraz badania wpływu tych przesłanek na treść pierwotnego rozstrzygnięcia. To oznacza, że postępowanie wznowieniowe nie otwiera drogi do ponowienia postępowania zwykłego (wyrok NSA z 20.04.2018 r., II FSK 1594/16, tak również J. Rudowski (w:) S. Babiarz, B. Dauter, W. Gruba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2024, s. 1411).
Strona występując z żądaniem wznowienia postępowania przedłożyła zaświadczenie wydane przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katoiwcach z 24 marca 2023 r. Prawidłowo zatem jej wniosek o wznowienie postępowania organ rozpatrzył przez pryzmat art. 240 § 1 pkt 5 OP.
O istnieniu tej podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody, są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, nie były znane organowi, który wydał decyzję, ale istniały w dniu wydania decyzji. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowa okoliczność istotna dla sprawy to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przedłożone przez stronę zaświadczenie jako mające stanowić podstawę wznowienia postępowania, nie stanowi nowego dowodu, nieznanego organowi, który wydał decyzję. Zaświadczenie datowane na 24 marca 2023 r. potwierdza, że strona dostarczyła w okresie od stycznia 2020 r. do marca 2021 r., opinię techniczną – ekspertyzę dotyczącą oceny stanu technicznego piwnic Budynku, ekspertyzę wpływu przejazdów samochodów ciężarowych na ściany Budynku oraz projekt budowlano-wykonawczy remontu pokrycia dachu wraz z wykonaniem termomodernizacji elewacji Budynku. W zaświadczeniu tym również wskazano, że w sierpniu 2021 r. Urząd potwierdzał, że w praktyce konserwatorskiej, działania związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia remontu, uznawane są, jako wpisujące się w szeroko rozumianą formułę utrzymywania i konserwowania zabytku.
Okoliczności wskazane w powołanym zaświadczeniu były jednak znane Prezydentowi Miasta wydającemu decyzję określającą zobowiązanie podatkowe. W aktach administracyjnych sprawy podatkowej znajduje się pismo datowane na 10 sierpnia 2021 r., z którego wynika, że strona przedkładała w Urzędzie wymienione wyżej dokumenty, a także wynika z niego cytowane wyżej stwierdzenie dotyczące uznawania działań związanych z przygotowaniem dokumentacji jako wpisujących się w formułę utrzymywania i konserwowania zabytku. A zatem jest to pismo, którego dotyczy zaświadczenie z 24 marca 2023 r. Skoro pismo to było w aktach administracyjnych organu, to organ niewątpliwie znał jego treść i poddał ją ocenie w decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości.
Jeżeli skarżąca nie zgadzała się z oceną organu, to w postępowaniu podatkowym winna wykorzystać dostępne jej środki służące podważeniu tej oceny, a następnie wywieść skargę do sądu administracyjnego. Jeżeli tego wówczas nie uczyniła, to pozbawiła samą siebie możliwości zweryfikowania stanowiska organu. Jak już wyjaśniono wyżej, wznowienie postępowania nie służy ponownemu rozpatrzeniu sprawy w całości, lecz wyłącznie ocenie decyzji przez pryzmat przesłanki wznowienia. W konsekwencji zaświadczenie z 24 marca 2023 r., nie przedstawia nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi, ani nie jest dowodem, który istniał w dacie wydania decyzji, a o istnieniu którego organ nie wiedział.
W konsekwencji nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 OP.
Nie ma również racji skarżąca zarzucając organowi błędne ustalenie stanu faktycznego i błędną ocenę co do tego, czy skarżąca w spornym roku podatkowym podejmowała działania polegające na utrzymaniu i konserwacji Budynku. Jak już wyżej wskazano, prawidłowość ustaleń organu w tym zakresie winna być kwestionowana w postępowaniu podatkowym, a nie wznowionym. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ocenił ustalony stan faktyczny przez pryzmat przesłanki wznowienia. Jeżeli przedłożone zaświadczenie przedstawia okoliczności znane uprzednio Prezydentowi Miasta i przez niego już ocenione, to nie zaistniała przesłanka uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.
Nie jest zasadny zarzut, jakoby organ błędnie przyjął brak spełnienia przez skarżącą przesłanki zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 upol. Jak już wyżej wskazano, badanie spełnienia przesłanek zwolnienia właściwe jest dla postępowania podatkowego, a nie postępowania wznowionego. Skoro w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, nie zaszła podstawa do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta. Naruszenie prawa materialnego w postępowaniu wznowionym musi być oceniane przez pryzmat przesłanki wznowienia. Jeżeli okoliczności podnoszone we wniosku o wznowienie były już przedmiotem oceny organu w postępowaniu podatkowym, nie została spełniona przesłanka uchylenia uprzednio wydanej decyzji.
Nie doszło również do naruszenia art. 1a ust. 1-3 upol poprzez błędne zastosowanie stawki podatkowej jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie Sądu związanie gruntu lub budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej jest elementem stanu faktycznego. W konsekwencji podlega ustaleniu i ocenie w postępowaniu podatkowym. W postępowaniu wznowionym brak związku gruntu i budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej skarżącej, musiałby wynikać okoliczności faktycznej, która wyszła na jaw po wydaniu decyzji podatkowej, albo z nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję. Skoro w niniejszej sprawie okoliczności mające stanowić podstawę uchylenia decyzji były wiadome organowi i przez ten organ ocenione w postępowaniu podatkowym, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Ponowna ocena dowodów nie może być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Organ nie rozważał w postępowaniu wznowionym sposobu wykorzystania budynku przez stronę ani jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Okoliczność ta bowiem nie stanowiła podstawy wznowienia postępowania.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu nie zachodziła konieczność dopuszczenia dowodów zgłoszonych w piśmie procesowym złożonym przed rozprawą. Żądanie przedstawienia sposobu funkcjonowania Urzędu Ochrony Zabytków w czasie pandemii COVID-19 nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, podobnie jak udzielona przez Konserwatora odpowiedź.
Odnosząc się do ustalenia, czy w latach 2020 – 2021 r. Konserwator Zabytków przeprowadził wizję lokalną w budynku strony ponownie stwierdzić należy, że Sąd badał, czy wystąpiła przesłanka wznowienia wskazana przez stronę i czy jej wystąpienie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. To strona zakreśla zakres rozpoznania poprzez określenie podstaw wznowienia postępowania. Podstawą wznowienia była zaś treść zaświadczenia wydanego 24 marca 2023 r., a nie to, czy Konserwator Zabytków przeprowadził wizję budynku strony przed wydaniem zaświadczenia i przed zajęciem stanowiska co do możliwości skorzystania przez stronę ze zwolnienia z opodatkowania.
Podobnie nie ma racji skarżąca powołując się na art. 12 ustawy COVID-19. Nie jest to ani nowa okoliczność, ani dowód, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 1 OP. Co więcej, celem tego przepisu jak i całej ustawy COVID-19 były szybkie działania doraźne powstania infrastruktury do przeciwdziałania epidemii (tak NSA w wyroku z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2604/21). A skoro tak, to wyłączenie stosowania przepisów Prawa budowlanego, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami mogło nastąpić wyłącznie w razie konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19.
Prawidłowości stanowiska organu nie podważa również i to twierdzenie skarżącej, że w 2019 r. przerwano wszelkie prace w Budynku z uwagi na jego zły stan techniczny. Jak już wcześniej wskazano, stan techniczny Budynku, prowadzenie w nim robót, czy też sposób jego wykorzystania stanowią okoliczności podlegające badaniu w postępowaniu podatkowym i nie pozostają w związku z podaną przesłanką wznowienia. A tylko w zakresie wyznaczonym przesłanką wznowienia, twierdzeniami przedstawionymi we wniosku o wznowienie postępowania i dokumentem stanowiącym podstawę żądania mógł działać organ.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.