I SA/Gl 914/22

I SA/Gl 914/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Eugeniusz Christ /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Stuła-Marcela
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 § 2 pkt 1 i 4, art. 34 § 1, § 2 i § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 18 maja 2022 r. nr COF.OUR.6375.42620.2020 ŁD.SA.ZZ 03833596 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r. Znak: COF.OUR.6375.42620.2020 ŁD.SA.ZZ 03833596, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021.735) w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 marca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2022. 479) dalej ustawa egzekucyjna oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. 2020. 1689) dalej ustawa, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej Dyrektor lub wierzyciel), po rozpatrzeniu zażalenia pana B. K. (dalej zobowiązany lub strona) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 28 marca 2022 r. znak: COF.OUR.6375.42620.2020 BY.ZKP 03833596 w zakresie oddalenia zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że zobowiązany zaskarżając postanowienie organu z dnia 28 marca 2022 r. w części dotyczącej oddalenia zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części podniósł, iż okres przedawnienia powinien być liczony od daty prawidłowo doręczonego upomnienia, a nadto zarzucił całkowite pominięcie wydanego w dniu 30 września 2021 r. przez WSA w Gliwicach wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 703/21, co naruszyło jego prawa materialne i przepisy prawa, oraz że jego żona w dniu 17 września 2020 r. dokonała zgłoszenia rejestracji odbiorników, zatem za okres od września 2020 r. do dnia bieżącego opłata abonamentowa jest wnoszona.
Dyrektor zauważył, że wierzyciel biorąc pod uwagę wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 703/21 zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Podkreślił, że w wyroku tym Sąd uwzględnił jedynie skargę strony w zakresie oddalenia zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Natomiast w zakresie pozostałych zarzutów, tj. nieistnienia obowiązku, wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części oraz braku wymagalności obowiązku, Sąd uznał stanowisko wierzyciela za właściwe.
Następnie Dyrektor wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników i opłatami mają swoje źródło w przepisach ustawy, którą poprzedzała ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych przy domniemaniu, że osoba, która posiada taki odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy kto posiada odbiorniki radiowe i telewizyjne musi je zarejestrować i uiszczać abonament (jeżeli nie jest z tego obowiązku zwolniony). Organ zaznaczył, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników i została mu wydana książeczka radiofoniczna służąca do dokonywania opłat abonamentowych oraz stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników. Zobowiązanemu został przyporządkowany jako użytkownikowi odbiorników indywidualny numer identyfikacyjny [...] o czym został powiadomiony pismem z dnia 18 sierpnia 2008 r.
Dyrektor podkreślił, że informacja zobowiązanego o dokonaniu przez jego żonę zgłoszenia rejestracji odbiorników w dniu 25 sierpnia 2020 r. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż w przedmiotowym tytule wykonawczym została ujęta zaległość w opłacie abonamentowej za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r. Dodał, że należności z tytułu tych opłat są należnościami publicznoprawnymi analogicznymi do obciążeń podatkowych, zaś zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a nadto z art. 70 § 4 O.p. wynika, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Dyrektor stwierdził, że organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego doręczając mu to zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 18 sierpnia 2020 r. (w dniu 25 sierpnia 2020 r. zajęcie zostało zrealizowane). Tym samym sporna zaległość nie uległa przedawnieniu. Okoliczności te potwierdził WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 703/21.
Dyrektor zauważył, że obowiązujące przepisy nie przewidują, aby przesłanką przerwania biegu terminu przedawnienia mogło być niedoręczenie upomnienia, oraz że uznanie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli było wymagane, nie przesądza o anulowaniu powstałych zaległości w opłatach abonamentowych, zatem pobrana przez organ egzekucyjny kwota (pomniejszona o koszty upomnienia) została zaliczona na sporną zaległość w opłacie abonamentowej.
W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosząc o uchylenie w całości postanowień wydanych w obu instancjach zarzucił bezprzedmiotowość wydanego rozstrzygnięcia.
Uzasadniając skargę strona skarżąca podniosła, że organ pominął pouczenia i zalecenia WSA w Gliwicach określone w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 września 2021 r., w którym wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej. Skoro zatem wierzyciel nie doręczył zobowiązanemu upomnienia, to należy uznać, że przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony bezpodstawnie, z naruszeniem przepisów prawa - w tym art. 15 § 1 i art. 27 § 1 pkt 12 ustawy egzekucyjnej. Oznacza to, że organ egzekucyjny został wprowadzony w błąd – nie powinien przystąpić do egzekucji, mając na uwadze przepis art. 29 § 2 pkt 3 tej ustawy. Z chwilą wydania wyroku, wierzyciel zgodnie z regulacją art. 32aa pkt 2 ustawy egzekucyjnej powinien bezzwłocznie zawiadomić organ egzekucyjny o tym zdarzeniu jako powodującym umorzenie postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 34a pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 tej ustawy wierzyciel z urzędu powinien wystąpić do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości, co nie nastąpiło.
Zdaniem skarżącego w świetle wyroku oraz uznania zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz jego argumentacją przedstawioną w zażaleniu należało uznać, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego było niedopuszczalne i winno być umorzone z urzędu. Tytuł wykonawczy został wystawiony bezpodstawnie z uwagi na brak zawiadomienia, a przez to bieg terminu przedawnienia nie mógł być skutecznie przerwany skoro środek egzekucyjny był bezpodstawny i wystawiony z naruszeniem prawa. Okres przedawnienia powinien być liczony od daty otrzymania skutecznie wydanego przez wierzyciela upomnienia.
Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu wygaśnięcia obowiązku z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności.
Zdaniem strony skarżącej bieg terminu przedawnienia należności abonamentowych należy liczyć od dnia prawidłowego doręczenia upomnienia, zaś według organu obowiązujące przepisy nie przewidują, aby przerwaniem biegu przedawnienia mogło być niedoręczenie upomnienia.
Należy przy tym zauważyć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane wskutek uchylenia przez WSA w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 30 września 2021 r. poprzednich postanowień wierzyciela z dnia 16 grudnia 2020 r. i 15 marca 2021 r. W wyroku tym Sąd wskazał, że skarżący zgłosił zarzuty nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, wygaśnięcia obowiązku i braku jego wymagalności uznając za zasadny wyłącznie zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia i uznając pozostałe zarzuty za niezasadne. W szczególności Sąd wyraził pogląd, że nie doszło do przedawnienia obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych wskazanych w tytule wykonawczym z dnia 4 sierpnia 2020 r. tj. za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r. Stwierdził bowiem, że do opłat tych ma zastosowanie m.in. art. 70 § 4 O.p. zaś w sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, zaś o zajęciu tym, z jednoczesnym doręczeniem tytułu wykonawczego, zobowiązany został poinformowany w dniu 18 sierpnia 2020 r. Uznając zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej Sąd stwierdził, że upomnienie dotyczące spornych opłat wysłano na nieprawidłowy adres przy tym odnosiło się to do okresu od października 2015 r. do lutego 2020 r. Sąd podkreślił, że doręczenie upomnienia wywołuje doniosły skutek prawny ponieważ jest warunkiem dopuszczalności prowadzenia egzekucji.
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2022.329) dalej ustawa p.p.s.a., ocena prawna i nakazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżania, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutek w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie (tak wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 151/22). Sąd stwierdza, że nie doszło do zmiany prawa w badanym zakresie, zmiany istotnych okoliczności faktycznych czy wzruszenia wydanego wcześniej wyroku, zaś organ w pełni podporządkował się temu orzeczeniu co prowadzi do wniosku, że w sprawie przepis art. 153 p.p.s.a. nie został naruszony.
W niniejszej sprawie wierzyciel działając jako organ pierwszej instancji, zgodnie z oceną prawną Sądu, uwzględnił zarzut skarżącego dotyczący braku doręczenia upomnienia oraz odmówił uwzględnienia pozostałych zarzutów w tym nieistnienia obowiązku. Będąc związany ustaleniami i ocenami prawnymi poczynionymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 września 2021 r. Sąd orzekający w sprawie nie mógł dokonać innego rozstrzygnięcia omawianej kwestii i już z tego powodu zarzuty skargi były nieskuteczne.
Sąd zauważa, że niniejsze postępowanie w sprawie zarzutów toczyło się przed wierzycielem. W wyniku przeprowadzenia tego postępowania wierzyciel wydaje postanowienie m.in. oddalające bądź uznające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej). Po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia przez wierzyciela organ egzekucyjny podejmuje czynności opisane w art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, w tym w przypadku uznania zarzutu wymienionego w art. 33 § 2 pkt 1-5 umarza postępowanie egzekucyjne (art. 34 § 4 pkt 3 lit. a). W myśl art. 34a pkt 1 ustawy egzekucyjnej wierzyciel z urzędu występuje do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości lub w części w przypadku wystąpienia przyczyny określonej m.in. w art. 33 § 2 pkt 4 tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia jeżeli jest wymagalne. Tym samym przepis art. 34a ustawy egzekucyjnej znajduje zastosowanie w przypadku gdy postępowanie egzekucyjne jest w toku i nie doszło do uznania przez niego zarzutu, o którym mowa m.in. w art. 33 § 2 pkt 1-5 ustawy egzekucyjnej. Tym samym żądanie skarżącego dotyczące obowiązku wierzyciela wystąpienia do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości z uwagi na brak doręczenia upomnienia było nieuprawnione, skoro okoliczność ta w ramach zarzutów została podniesiona przez zobowiązanego i uwzględniona przez wierzyciela.
Podobnie jako nieuzasadniony jawi się zarzut skarżącego dotyczący ustalenia, że bieg terminu przedawnienia spornej należności nie został przerwany skutecznie wobec wystawienia tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego z dnia 13 sierpnia 2020 r., skoro Sąd rozpoznający poprzednio sprawę uznał, że doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia w związku z tym zajęciem. Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze zarzut braku prawidłowego doręczenia upomnienia, a tym samym brak ten nie został uznany za wpływający na ocenę przedawnienia należności.
Warto przy tym zauważyć, że zobowiązanemu przysługują różnorakie zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, których katalog zawiera art. 33 § 2 ustawy egzekucyjnej. Wniesienie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 1-5 tej ustawy powoduje, że uwzględnione przez wierzyciela choćby jednego z nich powoduje skutek opisany w art. 34 § 4 pkt 3 ustawy egzekucyjnej. Oznacza to, że zarzuty te nie są konkurencyjne i dotyczą różnych przypadków, zaś wierzyciel jest zobowiązany rozpatrzeć wszystkie z podanych przez stronę zarzutów bez względu na ich skuteczność. Nie można zasadnie twierdzić, że podstawa jednego z zarzutów ma wpływ na inne. Brak uprzedniego doręczenia upomnienia nie skutkuje uznaniem za nieskuteczne zastosowania środka egzekucyjnego przerywającego bieg przedawnienia. O przerwaniu tego biegu decyduje spełnienie wymogów art. 70 § 4 O.p. wśród których nie ma mowy o upomnieniu wymienionym w art. 15 ustawy egzekucyjnej.
Sąd zauważa, że niniejsza sprawa dotyczyła wyłącznie postanowienia wierzyciela w sprawie przedmiotowych zarzutów co powoduje, że wnioski i postulaty skarżącego dotyczące innych kwestii pozostawały poza zakresem orzekania Sądu.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i na podstawie jej art. 151 skargę oddalił.