I SA/GL 913/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2021. Skarżący kwestionował prawidłowość zastosowanej przez organy podatkowe stawki podatku. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził, że kluczową wadą zaskarżonej decyzji jest fakt, iż została ona wydana wobec osoby zmarłej (M. C.), która zmarła przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu cywilnego, śmierć strony powoduje ustanie jej podmiotowości prawnej, a prowadzenie postępowania lub wydawanie rozstrzygnięć wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością decyzji. Sąd podkreślił, że organ na każdym etapie postępowania powinien mieć aktualną wiedzę na temat kręgu stron i zapewnić im czynny udział. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Merytoryczna ocena zarzutów skargi została uznana za przedwczesną, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdza fundamentalną zasadę prawa administracyjnego o konieczności prowadzenia postępowań wobec żyjących stron i konsekwencjach wydania decyzji wobec osoby zmarłej.
Dotyczy spraw, w których organ wydał decyzję wobec osoby, która zmarła przed jej wydaniem. Nie rozstrzyga kwestii merytorycznych dotyczących podatku od nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest nieważna z mocy prawa.
Uzasadnienie
Śmierć strony powoduje ustanie jej podmiotowości prawnej i zdolności do czynności prawnych. Prowadzenie postępowania lub wydawanie rozstrzygnięć wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa, co jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Czy organ podatkowy ma obowiązek ustalania stron postępowania i posiadania aktualnej wiedzy o ich statusie prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma obowiązek ustalania stron postępowania z urzędu i posiadania aktualnej wiedzy o ich statusie prawnym, w tym o fakcie śmierci strony.
Uzasadnienie
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz obowiązek doręczenia rozstrzygnięć wszystkim stronom implikują konieczność bieżącego weryfikowania kręgu podmiotów postępowania. Niewiedza organu o śmierci strony nie wyłącza wadliwości decyzji skierowanej do zmarłego.
Jaka jest prawidłowa stawka podatku od nieruchomości dla gruntów zagospodarowywanych przez jednego ze współwłaścicieli w ramach prowadzonej działalności gospodarczej?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z przyczyn proceduralnych (wydanie wobec osoby zmarłej), uznając tym samym zarzuty dotyczące stawki podatkowej za przedwczesne.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Ordynacja podatkowa art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, gdy wydano je z naruszeniem przepisów o właściwości, lub gdy decyzja dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, lub gdy dotyczy osoby zmarłej.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 133 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c.
Ordynacja podatkowa art. 91
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych.
Ordynacja podatkowa art. 135
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
k.c. art. 8
Kodeks cywilny
Zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci.
upol art. 6 § 11
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub spółek nieposiadających osobowości prawnej, z wyjątkiem osób tworzących wspólnotę mieszkaniową osoby fizyczne składają deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacają podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne.
upol art. 5 § 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Określa maksymalne stawki podatku od nieruchomości.
upol art. 3 § 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
W przypadku nieruchomości, obiektów budowlanych, czy gruntów rolnych, stanowiących współwłasność dwóch lub więcej podmiotów, obowiązek podatkowy od tych przedmiotów opodatkowania ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja została wydana wobec osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje jej nieważnością.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nieprawidłowego zastosowania stawki podatku od nieruchomości (nie zostały merytorycznie rozpatrzone z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji).
Godne uwagi sformułowania
Zaskarżona decyzja jest nieważna z mocy prawa. • śmierć powoduje ustanie podmiotowości prawnej. • Decyzja, bądź postanowienie kierowane do osoby zmarłej rażąco narusza prawo, to zaś naruszenie stanowi przesłankę ich nieważności.
Skład orzekający
Katarzyna Stuła-Marcela
przewodniczący
Piotr Pyszny
sprawozdawca
Anna Rotter
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdza fundamentalną zasadę prawa administracyjnego o konieczności prowadzenia postępowań wobec żyjących stron i konsekwencjach wydania decyzji wobec osoby zmarłej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organ wydał decyzję wobec osoby, która zmarła przed jej wydaniem. Nie rozstrzyga kwestii merytorycznych dotyczących podatku od nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalny błąd proceduralny (wydanie decyzji wobec zmarłego) może doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli zarzuty merytoryczne mogłyby być zasadne. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.
“Decyzja administracyjna wydana dla zmarłego? Sąd stwierdza nieważność!”
Dane finansowe
WPS: 1701 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.