I SA/Gl 900/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-12-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
abonament RTVpostępowanie egzekucyjnezarzutywyrejestrowanie odbiornikówprzedawnieniePoczta Polskaobowiązek abonamentowysąd administracyjny

WSA w Gliwicach uchylił postanowienie Poczty Polskiej S.A. w sprawie zarzutów egzekucyjnych dotyczących opłat abonamentowych, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii przedawnienia części zaległości.

Skarżący K.C. wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych, twierdząc, że wyrejestrował odbiorniki w 1999 roku i nie posiada dowodu na tę okoliczność. Poczta Polska S.A. oddaliła zarzuty, argumentując, że brak dowodu wyrejestrowania obciąża zobowiązanego i powołując się na nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie, uznając za zasadny zarzut naruszenia przepisów dotyczących wygaśnięcia obowiązku w części, ze względu na niewyjaśnienie przez organ kwestii przedawnienia części zaległości.

Sprawa dotyczyła skargi K.C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy własne postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych. Skarżący podnosił, że wyrejestrował odbiorniki w 1999 roku i nie posiada dowodu na tę okoliczność, a także kwestionował zasadność nadania mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska S.A. argumentowała, że ciężar dowodu wyrejestrowania spoczywa na abonencie i powoływała się na przepisy dotyczące rejestracji i nadawania numerów identyfikacyjnych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżone postanowienie. Uznano, że zarzut nieistnienia obowiązku został prawidłowo oddalony przez organ, ponieważ skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika. Jednakże, Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów dotyczących wygaśnięcia obowiązku w części, wskazując na brak wyjaśnienia przez organ kwestii przedawnienia części zaległości objętych tytułem wykonawczym. Sąd zobowiązał wierzyciela do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem powyższych uwag, w szczególności dotyczących przedawnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ egzekucyjny nie wyjaśnił kwestii przedawnienia części zaległości.

Uzasadnienie

Sąd uchylił postanowienie organu, uznając za zasadny zarzut naruszenia przepisów dotyczących wygaśnięcia obowiązku w części, ze względu na niewyjaśnienie przez organ kwestii przedawnienia części zaległości objętych tytułem wykonawczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1 i 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 a, c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

k.p.a. art. 183 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.a. art. 7 § 1 i 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

u.o.a. art. 5 § 1

Ustawa o opłatach abonamentowych

p.p.s.a. art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych, które sąd zastosował analogicznie do opłat abonamentowych w kontekście zarzutu wygaśnięcia obowiązku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyjaśnienie przez organ kwestii przedawnienia części zaległości objętych tytułem wykonawczym.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieistnienia obowiązku z powodu wyrejestrowania odbiorników w 1999 roku bez dowodu. Zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części (w części dotyczącej przedawnienia, ale organ nie wyjaśnił tej kwestii).

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu spoczywającego na osobie zobowiązanej która wywodzi, że zgłosiła wyrejestrowanie odbiorników ale po upływie lat nie posiada dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników. nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż wieloletni brak jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. kuriozum przedmiotowej sytuacji i żądania od obywatela przechowywania rzeczonego dowodu dożywotnio

Skład orzekający

Piotr Pyszny

przewodniczący

Agata Ćwik-Bury

członek

Anna Rotter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku dowodowego abonenta w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV oraz kwestii przedawnienia opłat abonamentowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodu wyrejestrowania i koncentruje się na proceduralnych uchybieniach organu w zakresie przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku abonamentowego RTV i problemów z udowodnieniem jego ustania po wielu latach. Porównanie wymogów dowodowych z terminami przedawnienia karnego dodaje jej interesującego wymiaru.

Czy po 25 latach od wyrejestrowania odbiornika RTV nadal musisz płacić abonament? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 900/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Anna Rotter /sprawozdawca/
Piotr Pyszny /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 par. 2 pkt 1 i 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr COF.OUR.6375.26184.2021 ŁD.BK.ZZ 04953183 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024r. nr COF.OUR.6375.26184.2021 ŁD.BK.ZZ 04953183 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel, organ) utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia 11 marca 2024r. nr COF.OUR.6375.26184.2021 ŁD.SA.P 04953183, którym oddalono zarzut nieistnienia obowiązku oraz oddalono zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 183 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 572, dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689, dalej: u.o.a.).
Stan sprawy.
Pismem z dnia 17 stycznia 2024 r. (wpływ pisma do organu egzekucyjnego w dniu 18 stycznia 2024 r.) K.C. (dalej: zobowiązany, skarżący) wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze 24663E1- 55/OL/2023 z dnia 10 listopada 2023 r. W piśmie zauważono, iż w sprawie wnoszenia opłat abonamentowych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się sprawa pod sygnaturą I GSK 441/23 ze skargi kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zobowiązany podkreślił, iż w 1999 roku dokonał wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, jednak w chwili obecnej nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania. Zdaniem skarżącego żadne obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku przechowywać takiego dokumentu przez bliżej nieokreślony czas. W piśmie wskazano na brak jakiejkolwiek reakcji wierzyciela do 2021 roku na nieuiszczone opłaty abonamentowe. Według zobowiązanego, nie mogło dojść do nadania mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ani do zawiadomienia o nadaniu tegoż numeru z uwagi na fakt dokonania w 1999 roku wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego. Ponadto zwrócono uwagę na brak udzielenia przez Pocztę Polską S.A. odpowiedzi na skierowane przez zobowiązanego pismo po otrzymaniu upomnienia z dnia 29 sierpnia 2022 r.
Zobowiązany wniósł o uchylenie przedmiotowego tytułu wykonawczego, umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz przesłuchanie skarżącego.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2024r. wierzyciel oddalił wniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku oraz oddalił wniesiony przez skarżącego zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.
Wierzyciel zaznaczył, iż postanowieniem z dnia 15 marca 2022 r. znak: COF.ODR.6375.26184.2021 ŁD.SA.ZZ 04953183 zakończyło się ostatecznie toczące się w sprawie postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. w przedmiocie zarzutów zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie K.C. skorzystał z prawa do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Następnie w dniu 12 stycznia 2023 r. zobowiązany złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 19 października 2022 r. wyroku o sygn. akt. I SA/GI 636/22 oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 15 marca 2022 r. Wierzyciel zauważył, iż na dzień sporządzenia niniejszego postanowienia sprawa złożonej skargi kasacyjnej nie została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części, wierzyciel wskazał, iż przesłankami do wygaśnięcia zobowiązania, w myśl art. 59 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: o.p.) są m.in.: wykonanie zobowiązania, umorzenie egzekwowanej należności czy przedawnienie obowiązku.
Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne z przedstawionych okoliczności, a wniesiony zarzut wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części oddalono.
Rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku wierzyciel stwierdził, iż wypełniając ustawowy obowiązek zobowiązany w dniu 18 stycznia 1985 r. dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego.
Dowód: kserokopia "wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia 18 stycznia 1985 r. poświadczona za zgodność z oryginałem.
Wierzyciel podniósł, że skarżący nie posiada dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników RTV. Wierzyciel zauważył, że w przypadku kiedy abonent zgłasza wyrejestrowanie (zaprzestanie używania odbiorników), to pracownik urzędu pocztowego obowiązany jest wyrejestrować odbiorniki.
W 1999 roku formalności wyrejestrowania odbiorników należało zgłosić zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r. nr 70, poz. 338).
Następnie formalności wyrejestrowania należało zgłosić zgodnie z treścią:
- § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141 z 2005 r. poz. 1190),
- § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązującego do 31 grudnia 2013 r. - Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342, dalej: rozporządzenie z dnia 25 września 2007r.).
Obecnie powyższy obowiązek wynika z przepisów § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676).
Wierzyciel wyjaśnił, że każdy z powołanych wyżej aktów prawnych nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej obecnie Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników.
Zatem w sytuacji dopełnienia formalności wyrejestrowania, fakt ten zostałby odnotowany w książeczce radiofonicznej (następnie na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]) a dokument zarchiwizowany. W ocenie wierzyciela, jeśli doszłoby do wyrejestrowania odbiorników w 1999 roku zobowiązany winien dysponować dowodem na tę okoliczność.
Kwestie w podobnym zakresie tj. braku dysponowania dowodem przez osobę zobowiązaną na okoliczność zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników były wielokrotnie rozważane przez Sądy w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który np. w wyroku z dnia 18 stycznia 2023 r. sygnatura akt I GSK 264/22 po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej (złożonej przez wierzyciela) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i stwierdził, że nie podziela zaleceń Sądu I instancji, a przychyla się do stanowiska wierzyciela w zakresie ciężaru dowodu spoczywającego na osobie zobowiązanej która wywodzi, że zgłosiła wyrejestrowanie odbiorników ale po upływie lat nie posiada dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także pogląd, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż wieloletni brak jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Konkludując wierzyciel wyraził przekonanie, iż fakt wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego powinna udowodnić (wykazać) osoba zobowiązana, bowiem to abonenci otrzymywali stosowne dowody potwierdzające ten fakt.
Zdaniem wierzyciela, z uwagi na fakt, iż w momencie wejścia w życie rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. skarżący posiadał status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych (gdyż jak wskazano powyżej nie odnotowano dopełnienia wyrejestrowania odbiorników), został mu nadany jako użytkownikowi odbiorników indywidualny numer identyfikacyjny [...].
Dowód: duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 21 sierpnia 2008 r.
Zawiadomienie o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki zostało wysłane w dniu 21 sierpnia 2008 r.
Według organu, użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).
Jak zauważono w postanowieniu, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z przepisu art. 5 ust. 1 u.o.a., a nie wydanego na jej podstawie, rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.
W ocenie organu nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza zarejestrowanych odbiorników od obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Końcowo organ uznał, że skoro zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, został mu nadany zgodnie z rozporządzeniem z dnia 25 września 2007 r. indywidualny numer identyfikacyjny oraz nie zostały dopełnienie formalności dotyczące wyrejestrowania odbiorników, to K.C. posiada status formalnoprawny, który obliguje do uiszczenia należnych opłat abonamentowych.
Wierzyciel zauważył także, iż w dniu 09 grudnia 2022 r. pismem znak: COF.OUR.6372.41377.2022 BY.KB została udzielona skarżącemu odpowiedź na pismo z dnia 29 sierpnia 2022 r. W przedmiotowym piśmie zostały zobowiązanemu udzielone szczegółowe wyjaśnienia dotyczące zgłoszonej rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, której został nadany indywidualnym numer identyfikacyjny [...].
Dodatkowo wierzyciel wskazał, iż posiadając na podstawie art. 7 ust. 1a u.o.a. uprawnienia do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 i 2294 oraz z 2020 r. poz. 695) podjął działania w celu zaktualizowania danych adresowych celem dostarczenia zobowiązanemu korespondencji w zakresie zaległości pozostającej na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]. Na podstawie otrzymanych danych z Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności ustalono, iż od dnia 04 stycznia 2006 r. adresem zameldowania zobowiązanego jest adres: ul. [...], [...] G.
W związku z powyższym wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
Skarżący wniósł na powyższe postanowienie zażalenie wskazując, iż w 1999 roku doszło do wyrejestrowania odbiorników, a w chwili obecnej nie jest obowiązany posiadać dowodu na tę okoliczność. Ponadto zobowiązany wyjaśnił, że bezpodstawnie został mu nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta skoro książeczka radiofoniczna została wyrejestrowana.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 11 marca 2024r.
Zdaniem wierzyciela zobowiązany nie udowodnił, że w 1999 r. doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego.
W ocenie wierzyciela zaległość wykazana w tytule wykonawczym numer 24663El-55/OL/2023 z dnia 10 listopada 2023r. podlega zapłacie, gdyż zobowiązany nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiorników w 1999 roku, jak i do chwili obecnej. Bezsporny w sprawie jest fakt, iż w dniu 18 stycznia 1985 r. doszło do rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego.
Jak podano, w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. znajduje się rejestracja odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego zgłoszona na dane: K.C. ul. [...], [...] G1., na podstawie której została wydana książeczka radiofoniczna. Potwierdzeniem powyższego jest załączona kserokopia "wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia 18 stycznia 1985 r. do zaskarżonego postanowienia z dnia 11 marca 2024 r. Udokumentowana rejestracja odbiorników na dane zobowiązanego nie została na żadnym etapie prowadzonego postępowania, zakwestionowana.
Imienna książeczka radiofoniczna zawierała dowody wpłat umożliwiające realizację opłat abonamentowych w placówkach pocztowych oraz dodatkowe odcinki tj.:
- odcinek "Z" - dedykowany do dokonywania zmian formalno-prawnych tj. zmiany danych osobowych i adresu zamieszkania oraz rodzaju posiadanych odbiorników,
- odcinek "W" - dedykowany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników,
- odcinek "U" - wnioskujący o wydanie nowej książeczki radiofonicznej z powodu wyczerpania dowodów wpłat książeczki.
W przekonaniu wierzyciela, negatywnych skutków nieposiadania dowodu wyrejestrowania nie można sanować powołując się na nieotrzymanie od organu żadnej korespondencji dotyczącej zaległości w opłatach abonamentowych.
Jak wskazano, prezentowane przez wierzyciela stanowisko znajduje odzwierciedlenie w linii orzeczniczej (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. akt I GSK 264/22, WSA w Gliwicach z dnia 06 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1465/20, wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, wyrok NSA z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16,).
W świetle powyższego organ uznał, że zobowiązany nie dokonał zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, gdyż nie przedstawił dowodu w przedmiotowym zakresie, w związku z powyższym w postanowieniu z dnia 11 marca 2024 r. prawidłowo oddalono zarzut nieistnienia obowiązku.
Według wierzyciela, jedynie dopełnienie formalności w placówce operatora wyznaczonego może doprowadzić do wyrejestrowania odbiorników. Stanowisko wierzyciela jako prawidłowe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn akt II FSK 429/18.
Skoro w 1999 roku nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, to w ocenie organu uzasadnione było nadanie skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na mocy rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.
Ponadto po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. został zobowiązanemu, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, nadany indywidualny numeru identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...].
Zauważono, że w momencie wejścia w życie ww. rozporządzenia skarżący obciążony był obowiązkiem abonamentowym, a rejestracja nie utraciła swojej ważności.
Jak podano, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane do zobowiązanego pismem z dnia 21 sierpnia 2008 r. na adres: ul. [...], [...] G1., którym Poczta Polska S.A. w tym czasie dysponowała. Wskazano na duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 21 sierpnia 2008 r. stanowiący dowód w sprawie, załączony został do postanowienia z dnia 11 marca 2024r.
Organ wyjaśnił również, że prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności przepisy rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. nie wprowadzają.
Ponadto zdaniem wierzyciela, w sprawie nie zaistniały żadne z przedstawionych okoliczności w odniesieniu do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, dlatego powyższy zarzut oddalono. Niemniej argumentację podniesioną w złożonym zarzucie w całości uwzględniono przy rozpatrzeniu zarzutu nieistnienia obowiązku, w ocenie wierzyciela właściwego dla sprawy.
W związku z powyższym w ocenie wierzyciela zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części został zasadnie oddalony w zaskarżonym postanowieniu z dnia 11 marca 2024 r.
Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł na postanowienie wierzyciela z dnia 30 kwietnia 202r. skargę do tut. Sądu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie do umorzenia postępowania, w sytuacji gdy na skarżącym od 1999r. nie ciąży obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.
2) art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie do umorzenia postępowania, w sytuacji gdy na skarżącym od 1999r. nie ciąży obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,
3) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
4) art. 77 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego,
5) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń jakoby nie doszło do wyrejestrowania odbiornika przez skarżącego jak również, że do skarżącego zostało wysłane zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, podczas gdy skarżący wyrejestrował odbiornik w 1999r., a organ przez okres 21 lat nie dochodził od skarżącego w żaden sposób opłat abonamentowych,
6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia, podczas gdy prawidłowym było uchylenie przedmiotowego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy,
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż mimo wyrejestrowania odbiornika, skarżący odbiornik posiada,
2) § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. poprzez bezprawne nadanie skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, w sytuacji gdy 8 lat przed wejściem w życie rzeczonego rozporządzenia, zobowiązany wyrejestrował odbiornik, oraz poprzez niedołączenie i nieokazanie przez wierzyciela dowodu odbioru, a w szczególności dowodu nadania dokumentu w postaci "zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numery identyfikacyjnego" z dnia 21.08.2008r. w szczególności w sytuacji błędnie wskazanego adresu przez wierzyciela,
Mając na względzie postawione zarzuty skarżący wniósł o:
1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c oraz 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji w części dotyczącej nieuznania nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, ewentualnie
2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a oraz art. 145a § 1 p.p.s.a.- uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i zobowiązanie go do wydania postanowienia wraz ze wskazaniem sposobu rozstrzygnięcia,
3) na podstawie art. 200 p.p.s.a. - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zobowiązany wskazał, iż w 1999r. wyrejestrował odbiornik telewizyjny i od tego momentu nie ma w domu telewizora ani innego odbiornika. Zatem, od niemalże 25 lat nie jest zobowiązany do uiszczania opłat tytułem abonamentu radiowo- telewizyjnego.
W ocenie zobowiązanego z uwagi na znaczny upływ czasu, od wyrejestrowania odbiornika (25 lat) nie jest w posiadaniu dowodu potwierdzenia wyrejestrowania odbiornika, a dodatkowo przy dokonaniu czynności wyrejestrowania nie został on poinformowany o konieczności przechowywania tego potwierdzenia przez określony czas, a nawet jak wynika ze stanowiska organu dożywotnio.
Zobowiązany wyjaśnił, że w powyższej kwestii wielokrotnie wypowiadały się wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny, (wyrok NSA z 9.05.2019r. II FSK 132/19, wyr. WSA w Warszawie z 10.12.2020r. III SA/Wa 745/20, wyrok WSA w Gdańsku z 7.07.2021r. I SA/Gd 591/21, wyrok WSA w Gdańsku 21.04.2020r. I SA/Gd 118/20).
Dla przykładu kuriozum przedmiotowej sytuacji i żądania od obywatela przechowywania rzeczonego dowodu dożywotnio, skarżący wskazał poniższe sytuacje:
1. zgodnie z art. 101 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 17 ze zm., dalej: k.k.) w zw. z art. 7 § 2 k.k., gdyby skarżący w 1999r. (tj. w roku, w którym wyrejestrował odbiornik), popełnił zbrodnię, którą jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą, to w chwili wystawienia w stosunku do niego tytułu wykonawczego, tj. w roku 2021r.- czyli w momencie kiedy Poczta Polska S.A. pierwotnie "przypomniała" sobie o skarżący, ustałaby karalność popełnionego przez niego przestępstwa,
2. zgodnie z art. 103 § 1 pkt 2 k.k., gdyby w stosunku do skarżącego w 1999r., uprawomocnił się wyrok, skazujący go na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat, to w chwili wystawienia w stosunku do niego tytułu wykonawczego - 2021r., czyli w momencie kiedy Poczta Polska S.A. pierwotnie "przypomniała" sobie o skarżącym, nie można byłoby już wykonać w stosunku do niego orzeczonej kary,
3. zgodnie z art. 107 § 1 k.k., gdyby skarżący w 1999r. zaczął odbywać karę 12 lat pozbawienia wolności i zakończył odbywanie tej kary w 2011r., to w chwili wystawienia w stosunku do niego tytułu wykonawczego - 2021r., czyli w momencie kiedy Poczta Polska S.A. pierwotnie "przypomniała" sobie o skarżącym, nastąpiłoby już zatarcie skazania, co oznacza, że zobowiązany byłby w świetle prawa osobą nigdy nie karaną.
Zdaniem skarżącego brak jakiejkolwiek, reakcji wierzyciela od 1999r. na nieuiszczanie opłat abonamentowych jest uznawany jako usprawiedliwione przeświadczenie po stronie obywateli, iż dopełnili wszelkich formalności w zakresie wyrejestrowania odbiornikowej skutecznie poinformowali, o tym fakcie wierzyciela, co potwierdzają prawomocne orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Tym samym skarżący pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, iż nie ma obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Jako obywatel zobowiązany nie może ponosić odpowiedzialności za zaniechania, zaniedbania i niedopatrzenia ze Strony Poczty Polskiej S. A., ponad to nie może żyć w ciągłym stanie niepewności, co do obowiązków na nim ciążących, (dodatkowo wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21.10.2021r. I SA/Go 275/21)
W przekonaniu skarżącego niezwykle istotną kwestią jest również fakt bezpodstawnego i bezprawnego nadania zobowiązanemu 21 sierpnia 2008r. indywidualnego numeru identyfikacyjnego, gdyż skarżący w 1999r. wyrejestrował odbiornik. Wskazując na § 5 ust. 2 i § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. zobowiązany zaznaczył, że materialnoprawnymi warunkami powstania zobowiązania w opłacie abonamentowej na podstawie art. 2 ust. 3 u.o.a. są: nadanie użytkownikowi przez operatora publicznego w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz powiadomienie tego użytkownika na druku określonym w załączniku do ustawy o opłatach abonamentowych.
Powyższe oznacza, że albo brak nadania użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego z urzędu albo brak zawiadomienia użytkownika o tym nadaniu prowadzi do niepowstania zobowiązania w tej opłacie. Zobowiązany podniósł, że ani przepisy u.o.a. ani przepisy rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. nie wartościują przesłanek powstania zobowiązania w tej opłacie, ani też nie wskazują, że należy je rozumieć inaczej.
Zdaniem skarżącego w jego przypadku nie mogło dojść do nadania mu indywidualnego numeru identyfikującego ani do zawiadomienia go o nadaniu tego numeru, z uwagi na fakt, iż w 1999r. wyrejestrował odbiornik i nie miał wobec wierzyciela - Poczty Polskiej S.A. żadnych zobowiązań z tytułu opłat abonamentowych. Wierzyciel nadając mu w sierpniu 2008r. indywidualny numer identyfikacyjny, dopuścił się tego bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.
W skardze podniesiono, że to na wierzycielu i organach rozpoznających zażalenie, ciąży obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego, w tym wysłuchania osoby składającej zarzuty, a następnie zażalenie, a ponadto, wykazania w jaki sposób dokonał ustalenia stanu faktycznego, z którego wywodzą zobowiązanie do uiszczania opat abonamentowych.
Na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazał na Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 lipca 2021r. sygn. akt I SA/ Gd 591/21.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 p.p.s.a. podlegało postanowienie z dnia 30 kwietnia 2024r. którym wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 11 marca 2024r. dotyczące zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 listopada 2023r.
Kontrolę tą rozpocząć należy od stwierdzenia, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest ograniczony zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).
Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021).
Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być m.in. nieistnienie obowiązku (pkt 1), wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części (pkt 5).
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazać należy na wstępie, że w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący w dniu 18 stycznia 1985 r. zarejestrował telewizor i radio pod adresem w G1. przy ul. [...], (kserokopia wniosku znajduje się w aktach sprawy).
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.
Obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach aktualnie obowiązującej u.o.a., a także obowiązującej wcześniej ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r.
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
Według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Trybunał Konstytucyjny uznał również, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek.
W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania.
Zatem jeśli organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika telewizyjnego, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14, z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14; z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13 oraz WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 57/14).
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika zawarte w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników, zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym powyżej wyroku z dnia 16 marca 2010 r.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 637/21 konstrukcja powołanych wyżej uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego, a obowiązek ten nie może być przerzucany na wierzyciela. Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanego jest zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia.
W realiach rozpoznanej sprawy skarżący nie przedłożył dowodu wyrejestrowania odbiornika TV, co według jego nieudokumentowanego oświadczenia miało nastąpić w 1999 r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skutków zarejestrowania odbiornika i niewyrejestrowania go w opisany powyżej sposób nie niweczą takie okoliczności jak: wykazanie, że abonent nie jest już właścicielem nieruchomości, względnie nie zamieszkuje pod adresem, pod którym zarejestrował odbiornik. Obowiązek w zakresie opłat abonamentowych nie wynika bowiem z domniemania odbioru programu poprzez odbiornik zlokalizowany pod określonym adresem.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w świetle rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. operator nie musi dysponować potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. § 5 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu, nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (podobnie NSA w wyrokach z: z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15; z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15, z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3328/15, z dnia 30 stycznia 2018r., sygn. akt II GSK 3012/17, z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16, 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2271/18).
W związku z powyższym nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego skuteczne było w chwili jego nadania, a nie w chwili jego doręczenia skarżącemu. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego było tylko informacją dla skarżącego. Dla tej czynności nie było wymagalne posiadanie przez operatora zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Skarżący, prawnie zobowiązany, powinien dopilnować wszelkich kwestii opłaty abonamentowej. W razie wątpliwości, zawsze mógł zgłosić się do placówki pocztowej, w której uzyskałby informacje odnośnie płatności, numerze identyfikacyjnym, czy też o stanie zadłużenia. Takie informacje można uzyskać też przez internet, na stronie operatora pocztowego (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 891/21).
W aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia z dnia 21 sierpnia 2008 r. o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, które to zawiadomienie stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika rtv w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. Bezsporne jest, że zawiadomienie to przesłano na adres skarżącego, który nie był wówczas aktualny, co jednak – jak wykazano powyżej – nie niweczy skutków nadania numeru i nie zwalnia abonenta od uiszczania opłat abonamentowych. Na uwzględnienie zasługiwał natomiast zarzut niedoręczenia upomnienia, które również przesłano na nieaktualny adres abonenta. Zarzut ten został prawidłowo oceniony przez wierzyciela.
Jak więc wykazano rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z (właściwie udokumentowanego przez abonenta) wyrejestrowania odbiornika lub dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych, a także z osiągnięciem odpowiedniego wieku abonenta, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W konsekwencji wierzyciel prawidłowo oddalił zarzutu nieistnienia obowiązku.
Sąd stwierdza, iż zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 77 § 2 k.p.a. i art. 7 k.p.a.
Wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.
Zarzuty zobowiązanego dotyczą postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 listopada 2023r. obejmującego zaległe opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2018r. do lipca 2022r. Sąd zauważa, iż postanowienie wierzyciela wydane w pierwszej instancji datowane jest na 11 marca 202r. Jednocześnie tytuł wykonawczy obejmuje w szczególności m.in. zaległość za 2018 rok, które przedawniają się, stosownie do postanowień art. 70 § 1 o.p., z dniem 31 grudnia 2023r. Jednak w zaskarżonym postanowieniu wierzyciel nie wyjaśnił czy bieg terminu przedawnienia został w rozpoznanej sprawie zawieszony czy też przerwany – organ zaniechał ustalenie tej okoliczności. Brak także stwierdzenia, że takie wstrzymanie biegu terminu przedawnienia (zawieszenie, przerwanie) nie miało miejsca.
Według Sądu zaniechanie ustalenia powyższych okoliczności w odniesieniu do omawianej powyżej części zaległości objętej tytułem wykonawczym z dnia 10 listopada 2023r. powoduje, iż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście rozpoznania zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. Organ w ponownym postępowania zobowiązany będzie do ustalenia w szczególności czy w sprawie nie doszło do przerwania czy też zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Brak ustalenia powyższych okoliczności faktycznych spowodował, iż organ zaniechał wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej postanowienia w odniesieniu do rozpatrzenia zarzutu wygaśnięcia obowiązku. Stanowisko organu w powyższym aspekcie sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia, iż w sprawie nie doszło wygaśnięcia obowiązku bez uzasadnienia faktycznego i prawnego w/w stwierdzenia. Ponadto brak wyjaśnienia podstawy faktycznej prawnej w zakresie rozpoznania zarzutu wygaśnięcia obowiązku powoduje, iż postanowienie nie poddaje się kontroli sądowej.
Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. zobowiązując wierzyciela, aby uwzględnił przedstawione powyżej stanowisko.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (100 zł), oraz kwotę 480 zł na podstawie § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI