I SA/Gl 879/22

I SA/Gl 879/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Kandut /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 611/23 - Wyrok NSA z 2023-10-05
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1509
art. 24 ust. 11b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst. jedn,
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Borys Marasek, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B. W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 czerwca 2019 r. nr 0115-KDIT2-1.4011.67.2019.3.MN w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidulaną z 7 czerwca 2019 r. nr 0115-KDIT2.1.4011.67.2019.3.MN Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na podstawie m.in. art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. – dalej zwana: O.p.) stwierdził, że stanowisko B.W. (dalej zwany: wnioskodawca, strona, skarżący, podatnik) przedstawione we wniosku wspólnym z 6 lutego 2019 r., uzupełnionym dalszymi pismami, o wydanie interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w "programie motywacyjnym" - jest nieprawidłowe.
Interpretację wydano w następującym stanie sprawy:
W złożonym wniosku, przedstawiając stan faktyczny/ zdarzenia przyszłe, skarżący podał, że jako osoba fizyczna podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, jest pracownikiem polskiej spółki z o.o. zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Spółka - pracodawca jest częścią międzynarodowej Grupy, której główna siedziba znajduje się w USA. Spółka mająca siedzibę w USA jest spółką prawa amerykańskiego notowaną na giełdzie papierów wartościowych w USA i jest jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2018 r., poz. 395) w stosunku do spółki - pracodawcy.
Wnioskodawca jest pracownikiem wyższego szczebla i pełni kluczową rolę w ramach organizacji. Przystąpił do programu motywacyjnego organizowanego przez spółkę dominującą, który to program został utworzony w 2004 r., a jego kolejne wersje w latach 2006, 2010, 2017.
Głównym celem programu motywacyjnego jest związanie z Grupą wyróżniających się i strategicznych z perspektywy działalności spółki pracowników oraz wzrost ich motywacji. Pracowników uprawnionych do przystąpienia do programu wybiera specjalnie powołany w tym celu Komitet w Stanach Zjednoczonych działający w ramach spółki dominującej. Zasady udziału w programie są jednolite dla pracowników spółek należących do Grupy, mających siedziby w różnych jurysdykcjach na całym świecie. Rekomendacji dla Komitetu, co do wskazania uczestników uprawnionych do przystąpienia do programu, udziela zarząd spółki dominującej na region, który tworzą tzw. liderzy funkcjonalni zatrudnieni przez spółkę z Grupy z siedzibą w Szwajcarii.
Wnioskodawca zaznaczył, że nie istnieją żadne porozumienia lub inne czynności faktyczne bądź prawne zarówno pomiędzy spółką - pracodawcą a spółką dominującą, jak i spółką – pracodawcą a liderami funkcjonalnymi, w zakresie wyboru pracowników uprawnionych do przystąpienia do programu. W szczególności spółka – pracodawca nie udostępnia liderom funkcjonalnym żadnych danych pracowników ani też nie przekazuje im własnych rekomendacji. W swoich decyzjach liderzy funkcjonalni są arbitralni i całkowicie niezależni od spółek lokalnych.
Wnioskodawca został wytypowany przez liderów funkcjonalnych, a następnie wybrany przez Komitet, do udziału w programie. Przystąpienie do programu jest dobrowolne, a uczestnik programu nie jest zatrudniany przez spółkę dominującą, ani nie łączy go żadna inna umowa o podobnym charakterze; nie wykonuje żadnych prac na rzecz spółki dominującej.
Co do programu, jak podał wnioskodawca, został on utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki dominującej, a zasady działania określono w samym programie, jak i umowie, którą podpisał każdy przystępujący. Wynika z niego, że wnioskodawca otrzyma nieodpłatnie "restricted stock units" (w skrócie: RSU lub jednostki tymczasowe), w stosunku do których prawo do rozporządzania zostaje odroczone w czasie na z góry określony termin (w szczególności uczestnicy nie mają w tym okresie prawa zbycia RSU). W ramach programu jednostki tymczasowe uprawniają do nieodpłatnego otrzymania w przyszłości akcji spółki dominującej notowanych na giełdzie papierów wartościowych w USA. W momencie przystąpienia do programu brak jest możliwości określenia wartości akcji, które zostaną przyznane w wyniku jego realizacji. Co istotne, wnioskodawca w momencie otrzymania informacji o przyznaniu nieodpłatnie RSU nie nabywa jednocześnie prawa do swobodnego dysponowania nimi. Prawo to przysługuje dopiero po upływie określonego okresu, w dacie oznaczonej jako "Vesting Date", będącej rocznicą podpisania umowy przystąpienia do programu. Vesting Date przypada zawsze 1 rok po dacie przyznania RSU.
Po roku od daty otrzymania informacji o przyznaniu RSU, pierwsza transza, stanowiąca 25% puli, może zostać zamieniona na akcje bądź spieniężona. W przypadku, gdy pracownik nie dokona wyboru metody realizacji jednostek tymczasowych, uwolnione RSU w danej transzy są automatycznie i nieodpłatnie zamieniane na akcje spółki dominującej w stosunku 1:1 w dacie Vesting Date, a więc w dniu pierwszej rocznicy podpisania umowy przystąpienia do programu. Następne transze, liczące po 25% RSU z puli początkowej, zamieniane są na akcje co roku w określony dzień (Vesting Date) przez kolejne 3 lata, aż do wyczerpania puli. Pracownik ma więc możliwość swobodnego dysponowania jedynie określoną ilością przyznanych akcji w danym czasie, które może spieniężyć lub pozostawić na swoim rachunku maklerskim. W związku z zamianą RSU na akcje spółki dominującej, otrzyma on wszelkie prawa z nimi związane, włączając prawo do dywidendy – tym samym stanie się pełnoprawnym akcjonariuszem tej spółki.
Jak wskazał wnioskodawca, RSU stanowią inne prawa majątkowe, w rozumieniu art. 24 ust. 11b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przyznanie puli RSU w ramach programu w danym roku nie wyłącza możliwości otrzymania kolejnej puli w kolejnym roku, stąd wnioskodawca może nabyć w jednym roku podatkowym prawo do dysponowania RSU z różnych puli programu. Równie możliwe jest, że nie zostanie beneficjentem programu w następnym roku.
W stanie faktycznym objętym wnioskiem skarżący podał, że przyznanie jednostek tymczasowych nastąpiło w datach: 1 stycznia 2006 r., 29 maja 2007 r., 21 maja 2008 r., 15 maja 2009 r., 17 maja 2010 r., 16 maja 2011 r., 14 maja 2012 r., 31 maja 2013 r., 12 maja 2014 r., 26 maja 2015 r., 16 maja 2016 r., 9 maja 2017 r., 13 sierpnia 2018 r. Nieznane są daty przyznania RSU w przyszłości.
Każdorazowo to, czy jednostki tymczasowe zostaną zamienione na akcje, czy spieniężone, zależy od indywidualnej decyzji pracownika. Jeżeli wyda on zlecenie spieniężenia RSU, to zostaną one zamienione na akcje, które to akcje zostaną sprzedane. Jeżeli zaś nie wyda żadnego zlecenia, to RSU zostają zamienione na akcje.
Spółka - pracodawca nie uczestniczy aktywnie w programie ani nie jest obciążona żadnymi kosztami z nim związanymi. Uprawnienie do uczestnictwa w programie nie wynika z umowy o pracę ani jakichkolwiek dokumentów wewnętrznych, jak np. regulamin pracy czy regulamin wynagradzania. Dlatego w zależności od reżimu podatkowego właściwego dla danej lokalnej spółki - pracodawcy, albo sami pracownicy, albo spółki lokalne dokonują rozliczenia podatkowego z tytułu uczestnictwa w programie. W przypadku skarżącego spółka – pracodawca nie podejmuje żadnych działań prawno-podatkowych w związku z działaniem programu.
Dalej wnioskodawca podał, że RSU jest instrumentem regulowanym przez Kodeks przepisów federalnych (The Code of Federal Regulations - CFR), wydany przez Amerykańską Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (US Security and Exchange Commission - SEC) na podstawie ustawy o papierach wartościowych z 1933 r. (The Securities Act of 1933), która jest aktem prawnym wydanym przez Kongres Stanów Zjednoczonych. W związku z tym uznać należy, że RSU jest instrumentem prawnym uregulowanym w powszechnie obowiązujących normach prawa amerykańskiego. Z unormowań tych wynika, że jednostka tymczasowa ma charakter zbywalny, jednak możliwość zbycia jest ograniczona przez ww. unormowania. Zasady zbywania RSU określa także regulamin programu, który wskazuje, że możliwe jest przeniesienie RSU jedynie za zgodą zarządu spółki dominującej bądź w przypadku śmierci posiadacza RSU. Prawo swobodnego dysponowania jednostkami tymczasowymi od momentu Vesting Date rozumiane jest jako prawo do dokonania wyboru, czy w dacie Vesting Date ma nastąpić zamiana RSU na akcje spółki dominującej a następnie sprzedaż tych akcji, czy też ich zamiana na te akcje i pozostawienie akcji na rachunku maklerskim. Po Vesting Date wnioskodawca nie może dalej posiadać RSU uwolnionych w danej transzy (tj. transzy, co do której wystąpił Vesting Date), natomiast może posiadać jednostki tymczasowe z innych transz (tj. co do których nie wystąpił jeszcze Vesting Date).
Wnioskodawca podał, że dokonał już zbycia akcji spółki dominującej uzyskanych w ramach programu. Przedmiotem wniosku jest objęcie i zbycie akcji spółki dominującej, które miało miejsce od początku 2018 r. oraz mające mieć miejsce w przyszłości, uzyskanych w wyniku realizacji RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. (tj. w maju 2014 r., maju 2015 r., maju 2016 r., maju 2017 r., sierpniu 2018 r.) oraz akcji uzyskanych w wyniku realizacji RSU, które zostaną przyznane w przyszłości.
W przypadku "spieniężenia", czyli zamiany RSU na akcje, a następnie ich sprzedaży, zbycie to następuje bezpośrednio po zamianie jednostek tymczasowych na akcje. Natomiast w przypadku, gdy uczestnik programu zdecyduje się na pozostawienie na rachunku maklerskim akcji po zamianie ich z RSU, zbycie następuje w terminie wybranym przez uczestnika. Zatem, jedyną różnicą pomiędzy tymi dwoma metodami jest moment zbycia akcji: już po zamianie z jednostek tymczasowych – sprzedaż bezpośrednio po zamianie, albo później.
W przypadku zamiany RSU na akcje spółki dominującej, a następnie sprzedaży tych akcji (spieniężenie):
- sprzedaż akcji nie jest realizowana w ramach programu, a jej zasady nie zostały uregulowane w programie;
- sprzedaż akcji realizowana jest bezpośrednio po nabyciu przez uczestnika programu tych akcji (tj. do kilku dni od nabycia akcji);
- cena sprzedaży akcji jest ustalana na giełdzie w oparciu o zlecenia kupna i sprzedaży, które są składane przez inwestorów;
- nie ma podmiotów zobligowanych do nabycia akcji od uczestników programu; sprzedaż akcji odbywa się na giełdzie;
- uczestnicy programu nie są ograniczeni w wyborze nabywcy akcji (w szczególności nie są zobligowani do zbycia akcji na rzecz spółki dominującej albo innych podmiotów), ponieważ sprzedaż akcji następuje na giełdzie;
- spółka dominująca ani żaden inny podmiot z grupy nie ma i nie będzie posiadać szczególnych uprawnień do nabywania tych akcji.
Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem wniosku jest określenie czy przychód na gruncie przepisów u.p.d.o.f. powstaje:
- w wyniku przyznania RSU w okresie od początku 2018 r. oraz przyznania RSU w przyszłości;
- w wyniku realizacji (która miała miejsce w okresie od początku 2018 r. lub będzie mieć miejsce w przyszłości) RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. oraz RSU przyznanych w przyszłości;
- w wyniku odpłatnego zbycia (które miało miejsce w okresie od początku 2018 r. lub będzie mieć miejsce w przyszłości) akcji spółki dominującej uzyskanych w wyniku realizacji RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. oraz akcji uzyskanych w wyniku realizacji RSU, które zostaną przyznane w przyszłości.
Tym samym zadano następujące pytania:
1. Czy program stanowi program motywacyjny w rozumieniu art. 24 ust. 11b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm. - dalej zwana: u.p.d.o.f.) ?
2. Czy przychód powstaje w wyniku przyznania RSU w okresie od początku 2018 r. oraz przyznania RSU w przyszłości ?
3. Czy przychód powstaje w wyniku realizacji (mającej miejsce w okresie od początku 2018 r. albo w przyszłości) RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. oraz RSU przyznanych w przyszłości ?
4. Czy przychód powstaje w momencie odpłatnego zbycia (w okresie od początku 2018 r. lub w przyszłości) akcji spółki dominującej uzyskanych w wyniku realizacji RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. i w wyniku realizacji RSU, które zostaną przyznane w przyszłości ? Jeżeli tak, to czy przychód w całości stanowi wyłącznie przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., opodatkowany 19% stawką podatku dochodowego od osób fizycznych ?
Prezentując własne stanowisko strona wskazała, że:
1. Program stanowi program motywacyjny w rozumieniu art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f.
2. Nie powstaje przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych w wyniku przyznania RSU w okresie od początku 2018 r. oraz przyznania RSU w przyszłości.
3. Nie powstaje przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych w wyniku realizacji (mającej miejsce w okresie od początku 2018 r. albo w przyszłości) RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. oraz RSU przyznanych w przyszłości.
4. Przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje w momencie odpłatnego zbycia (w okresie od początku 2018 r. lub w przyszłości) przez wnioskodawcę akcji spółki dominującej, uzyskanych w wyniku realizacji RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. i w wyniku realizacji RSU, które zostaną przyznane w przyszłości. Przychód ten w całości stanowi wyłącznie przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a) u.p.d.o.f., opodatkowany 19% stawką podatku dochodowego od osób fizycznych.
Strona zaprezentowała argumentację mającą popierać przedstawione stanowisko. W szczególności wskazała, że uczestniczy w programie motywacyjnym w rozumieniu art. 24 ust. 11 oraz ust. 11b u.p.d.o.f., gdyż program ten spełnia wszystkie niezbędne warunki dla takiego programu uregulowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji właściwym momentem, w którym należy rozpoznać dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, będzie moment odpłatnego zbycia akcji spółki dominującej. Wskazane wyżej regulacje wyznaczają moment uzyskania przychodu z objęcia lub nabycia akcji w wyniku realizacji programu motywacyjnego na moment odpłatnego zbycia tych akcji. W konsekwencji, z chwilą przystąpienia do programu oraz z chwilą objęcia akcji przychód nie powstaje. Przychód nie powstaje też ani w momencie przyznania RSU, ani w momencie realizacji RSU, a dopiero w momencie sprzedaży otrzymanych w ramach programu akcji. Dlatego ewentualne przysporzenie majątkowe z tytułu sprzedaży akcji nabytych w ramach programu stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f, podlegający opodatkowaniu w momencie zbycia akcji spółki dominującej.
Organ interpretacyjny uznał stanowisko zaprezentowane we wniosku za nieprawidłowe. Powołując art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. podkreślił, że jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów określonych w art. 10 ust. 1 ustawy. Jednym z takich źródeł są przychody z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., w tym m.in.: przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a) oraz przychody z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. b) i przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających (art. 17 ust. 1 pkt 10).
Jak wyjaśnił organ, przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego wyodrębnia zdarzenia zaistniałe w konkretnym czasie, tj. wnioskodawca:
- w latach 2014 - 2018 otrzymał RSU (prawa majątkowe);
- w latach 2015 – 2018, po upływie tzw. okresów restrykcyjnych dotyczących RSU otrzymanych w latach 2014 - 2017, nabył akcje spółki dominującej;
- dokonał sprzedaży uzyskanych już akcji;
- dokona sprzedaży uzyskanych już akcji w przyszłości;
- w przyszłości, po upływie tzw. okresów restrykcyjnych dotyczących RSU otrzymanych w latach 2015 – 2018, nabędzie akcje spółki dominującej;
- w przyszłości otrzyma kolejne RSU;
- dokona sprzedaży akcji, które uzyska w przyszłości.
To oznacza, że dla oceny prawnej tych zdarzeń istotne jest – wobec nowelizacji prawa - zastosowanie odpowiednich przepisów. Obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. przepisy art. 24 ust. 11 - 12a u.p.d.o.f. dotyczą "przesunięcia" momentu opodatkowania przychodów uzyskiwanych w ramach programu motywacyjnego (spełniającego warunki określone w tych przepisach) do chwili odpłatnego zbycia akcji objętych przez podatnika w wyniku realizacji programu. Jednocześnie przepisy te rozstrzygają, że przychody uzyskane w ramach programu motywacyjnego, niezależnie od ich związku ze stosunkiem zatrudnienia uczestnika programu lub działalnością wykonywaną niego osobiście, podlegają opodatkowaniu w ramach źródła "kapitały pieniężne". Jednakże w takim brzmieniu przepisy obowiązują od 1 stycznia 2018 r. i mają zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od tego dnia (art. 4 ustawy z 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz. U. z 2017 r., poz. 2175 - dalej zwana: ustawa zmieniająca).
W tej sytuacji organ, uwzględniając treść wniosku, wyodrębnił następujące cykle zdarzeń:
1. otrzymanie RSU w latach 2014-2016 → otrzymanie akcji w latach 2015 - 2017 (w ramach realizacji RSU otrzymanych w latach 2014 - 2016) → zbycie tych akcji w 2018 r. i w przyszłości;
2. otrzymanie RSU w latach 2014 - 2017 → otrzymanie akcji w 2018 r. i w przyszłości (w ramach realizacji RSU otrzymanych w latach 2014 - 2017) → zbycie tych akcji w 2018 r. i w przyszłości;
3. otrzymanie RSU w 2018 r. i w przyszłości → uzyskanie akcji w przyszłości (w ramach realizacji RSU otrzymanych w 2018 r. i w przyszłości) → zbycie tych akcji w przyszłości.
Analizując pierwszy cykl organ wskazał, że odpłatne zbycie akcji generuje przychód z kapitałów pieniężnych (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.). Przychód ten powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności akcji (art. 17 ust. 1ab). Ten rodzaj przychodu jest rozpoznawany jako tzw. przychód należny, niezależnie od tego, czy został już faktycznie otrzymany przez podatnika lub postawiony do jego dyspozycji (art. 11 ust. 1). Szczegółowe regulacje dotyczące opodatkowania przychodów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a u.p.d.o.f. zawiera art. 30b ustawy. Dalej organ wskazał, że podstawą ustalenia kosztów uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) dla potrzeb rozliczeń dokonywanych na podstawie art. 30b u.p.d.o.f. są przepisy art. 22 ust. 1f oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 i art. 23 ust. 1 pkt 38c tej ustawy. Normy zawarte w art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. mają charakter szczególny, natomiast przepisy art. 22 ust. 1f i art. 22 ust. 1 pkt 38 zawierają normy ogólne o odrębnych zakresach zastosowania. W art. 23 ust. 1 pkt 38 i 38c ustawy wskazano na "wydatki na objęcie lub nabycie udziałów (akcji)", przy czym nie sprecyzowano tego pojęcia ani nie wymieniono przykładowych rodzajów wydatków mieszczących się w tym pojęciu. Odwołując się do treści wniosku organ wskazał, że uzyskanie akcji przez skarżącego nie wiązało się z żadnymi wydatkami na ich objęcie lub nabycie. Niemniej jednak, moment realizacji praw z RSU, jako praw majątkowych, był dla niego momentem uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 18 u.p.d.o.f. Uwzględniając treść art. 22 ust. 1db u.p.d.o.f., wartość przychodu określonego na podstawie art. 18 u.p.d.o.f. na moment realizacji praw z RSU powiększy koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 38 (w przypadku wnioskodawcy "wydatki na objęcie lub nabycie akcji" wynoszą "0").
To oznacza, że dochodem z odpłatnego zbycia w 2018 r. i w przyszłości akcji uzyskanych w latach 2015 - 2017 w wyniku realizacji RSU otrzymanych w latach 2014-2016 jest (w przypadku transakcji zbycia akcji zrealizowanych w 2018 r.) i będzie (w przypadku transakcji zbycia akcji, które zostaną zrealizowane w przyszłości) różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia akcji a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 w zw. z art. 22 ust. 1db u.p.d.o.f.
Dochód z akcji uzyskanych w latach 2015 - 2017 nie podlega natomiast obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. regulacjom art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f. dotyczącym programów motywacyjnych, gdyż na moment uzyskania akcji przez podatnika w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie istniała kategoria "programów motywacyjnych".
Analizując drugi cykl zdarzeń organ powołał art. 11 u.p.d.o.f. i podkreślił, że akcje przyznane w dacie Vesting Date są świadczeniem w naturze w rozumieniu tego przepisu. Nieodpłatne uzyskanie tych akcji jest niewątpliwie rzeczywistym, wymiernym przysporzeniem majątkowym o konkretnej wartości rynkowej. Wartość takiego przychodu określa się na zasadach wskazanych w art. 11 ust. 2 ustawy.
Dalej organ argumentował, że uzyskanie akcji to efekt realizacji praw wynikających z RSU będących prawami majątkowymi, o których mowa w art. 18 u.p.d.o.f. Zatem przychód z tytułu realizacji RSU, jako praw majątkowych, jest przychodem z praw majątkowych podlegającym opodatkowaniu na zasadach ogólnych, tj. w/g skali podatkowej. W sytuacji opisanej we wniosku, podatnik nabył nieodpłatnie RSU, zatem wydatki na ich objęcie wynoszą "0".
W konsekwencji odpłatne zbycie akcji otrzymanych w wyniku realizacji w 2018r. i w przyszłości RSU uzyskanych w latach 2014 - 2017 jest (w odniesieniu do transakcji odpłatnego zbycia akcji zrealizowanych w 2018 r.) i będzie (w odniesieniu do transakcji odpłatnego zbycia akcji które zostaną zrealizowane w przyszłości) źródłem przychodów z kapitałów pieniężnych (10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f.). Omawiany przychód powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności akcji (art. 17 ust. 1ab ustawy). Ten rodzaj przychodu jest rozpoznawany niezależnie od tego, czy został już faktycznie otrzymany przez podatnika lub postawiony do jego dyspozycji (art. 11 ust. 1).
Moment realizacji praw z RSU, jako praw majątkowych, to także moment uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 18 u.p.d.o.f. W sytuacji odpłatnego zbycia akcji znajdzie zastosowanie art. 22 ust. 1db ustawy. A zatem, wartość przychodu określonego na podstawie art. 18 ustawy na moment realizacji praw z RSU, powiększy koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 38.
Również w tym wypadku, jak wskazał organ, nie mają zastosowania obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. przepisy art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f.
Analizując trzeci cykl zdarzeń organ stwierdził, że nieodpłatne przyznanie RSU, jako praw majątkowych, jak i realizacja tych praw, są zdarzeniami generującymi przysporzenia majątkowe, mające charakter przychodu, odpowiednio: świadczenia w naturze uzyskanego z "innych źródeł" i przychodu z art. 18 u.p.d.o.f. Skutki podatkowe tych zdarzeń należy określić z uwzględnieniem przepisów o programach motywacyjnych, tj. obowiązujących od 1 stycznia 2018 r. przepisów art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f.. Jako tzw. przepisy szczególne (lex specialis) wyłączają one stosowanie przepisów ogólnych (legi generali) art. 11 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy. Tym samym za spełnione uznał organ przesłanki do zakwalifikowania programu jako programu motywacyjnego w rozumieniu art. 24 ust. 11b omawianej ustawy.
W konsekwencji, stosownie do art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f., przychód z tytułu faktycznego objęcia akcji spółki dominującej w wyniku realizacji programu powstanie w momencie odpłatnego zbycia tych akcji. Przepisy art. 24 ust. 11-12a ustawy "przesuwają" moment opodatkowania świadczeń uzyskiwanych z programu motywacyjnego do chwili odpłatnego zbycia akcji uzyskanych w ramach programu. Przychody z odpłatnego zbycia akcji uzyskanych w ramach programu motywacyjnego są kwalifikowane jako pochodzące ze źródła "kapitały pieniężne" (art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f.) i podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b u.p.d.o.f., według stawki 19%, z uwzględnieniem art. 24 ust. 11a, jako przepisu szczególnego względem art. 30b ust. 2 pkt 4 ustawy.
Zatem dochodem z odpłatnego zbycia w przyszłości akcji uzyskanych w wyniku realizacji RSU otrzymanych w 2018 r. i RSU otrzymanych w przyszłości będzie różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia akcji a wydatkami poniesionymi przez nich "na objęcie lub nabycie akcji". Ponieważ wnioskodawca uzyskuje akcje w wyniku realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, bez jakiejkolwiek odpłatności, to nie wykaże wydatków na objęcie lub nabycie akcji, które mógłby zaliczyć do kosztów uzyskani przychodów z odpłatnego zbycia tych akcji. Po zakończeniu roku podatkowego będzie zobowiązany wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia akcji (wraz z innymi dochodami podlegającymi opodatkowaniu w trybie art. 30b u.p.d.o.f.) w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy.
W skardze na powyższą interpretację wnioskodawca zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f. w zw. z art. 4 ustawy zmieniającej poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie do uzyskanych w 2018 r. i w przyszłości akcji w wyniku realizacji RSU otrzymanych w ramach programu motywacyjnego w latach 2014-2017, a także do odpłatnego zbycia w 2018 r. i w przyszłości akcji uzyskanych w latach 2015-2018 i w przyszłości w wyniku realizacji jednostek tymczasowych otrzymanych w ramach programu motywacyjnego w latach 2014-2017;
b. art. 24 ust. 11 w zw. z art. 18 i art. 22 ust. 1db oraz w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., poprzez bezpodstawne niezastosowanie art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2017 r.) do uzyskania RSU w latach 2014-2017 oraz akcji w latach 2015-2017 uzyskanych w ramach realizacji jednostek tymczasowych otrzymanych w ramach programu motywacyjnego w latach 2014-2016, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że w momencie uzyskania jednostek tymczasowych i w momencie uzyskania akcji w wyniku ich realizacji powstał przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych;
2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez naruszenie zasady legalności oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych na skutek wydania interpretacji opartej na błędnie zastosowanych przepisach prawa podatkowego oraz poprzez wydanie interpretacji pozostającej w sprzeczności ze stanowiskiem prezentowanym przez organ interpretacyjny w zbieżnym stanie faktycznym i prawnym w innych interpretacjach indywidualnych, w tym z interpretacją indywidualną wydaną wobec skarżącego na gruncie stanu prawnego obowiązującego w 2017 r. oraz orzeczeniami sądów administracyjnych wydanych na gruncie tego stanu prawnego.
Zdaniem skarżącego zarówno otrzymanie RSU, jak i ich zamiana na akcje, powinny być w świetle u.p.d.o.f. neutralne podatkowo. Podkreślił doprecyzowujący charakter regulacji art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f. obowiązujących od 1 stycznia 2018r., odwołując się w tym względzie do uzasadnienia ustawy zmieniającej.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
W piśmie procesowym z 21 października 2019 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko dotychczasowe. Podniósł również nowy zarzut w postaci wykroczenia w zaskarżonej interpretacji poza zakres wniosku, wskazując przy tym na treść art. 14b § 1 i § 3 oraz art. 14c § 1 2 O.p. Na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. pełnomocnik organu nie zgodził się z twierdzeniami skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 30 października 2019 r. sygn. I SA/Gl 1199/19 uwzględnił skargę, wskazując, że spór pomiędzy stronami dotyczy po pierwsze charakteru regulacji art. 4 ustawy zmieniającej, którego ocena determinuje sposób oceny zdarzeń dotyczących objęcia RSU i następnie akcji, jakie miały miejsce przed 1 stycznia 2018 r. Zdaniem organu wprowadzone ustawą zmieniającą przepisy, w tym art. 24 ust. 11-12b u.p.d.o.f., dotyczą zdarzeń jakie mają miejsce po tej dacie. Z kolei skarżący uważa, że z uwagi na doprecyzowujący charakter tych przepisów oraz użycie słowa "przychód" w art. 4 ustawy zmieniającej, przepisy te mają zastosowanie również do ciągu zdarzeń przed datą wejścia w życie tych przepisów.
WSA w swojej argumentacji podniósł, że po pierwsze w polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada zakazu wielokrotnego opodatkowania tego samego przychodu. Po drugie zaś, niezależnie od tego czy mamy do czynienia z uprzednio obowiązującym stanem prawnym (tj. przed 1 stycznia 2018 r.) czy też obecnym (po tej dacie), to w przypadku programów takich jak w opisie stanu faktycznego zaprezentowanym we wniosku, dochód (przychód) powstaje dopiero w dacie sprzedaży akcji, nie zaś wcześniej. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 24 ust 11-12b u.p.d.o.f. w zw. z art. 4 ustawy zmieniającej, albowiem uznając, że przychód powstaje dopiero w dacie zbycia akcji, to przepisy te mają zastosowanie do stanów w których objęcie RSU i ich zamiana na akcje nastąpiła przed dniem 31 grudnia 2017 r., jak i sytuacji, w których jedynie objęto RSU przed tą datą, a zamiana na akcje i ich sprzedaż nastąpiła po 1 stycznia 2018 r., oraz objęcia RSU, zamiany i sprzedaży po wejściu w życie tych przepisów.
W świetle powyższego treść art. 24 ust. 11-12b u.p.d.o.f. w zw. z art. 4 ustawy zmieniającej ma zastosowanie w każdym z tych przypadków, bowiem przepisy te mają w istocie charakter doprecyzowujący. Choć w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2017 r. brak było ustawowej definicji "programów motywacyjnych", to pojęcie to ujmowane jako "plany motywacyjne" lub "plany z opcji", czy też stricte "program motywacyjny" wyprowadzone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tym samym za zasadny sąd pierwszej instancji uznał zarzut naruszenia art. 24 ust. 11 w zw. z art. 18 i art. 22 ust. 1db oraz w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Przyjęcie zaprezentowanej przez organ interpretacji powyższych przepisów doprowadziłoby bowiem do zaakceptowania kilkukrotnego opodatkowania tego samego przychodu.
Powyższy wyrok organ interpretacyjny zaskarżył w całości skargą kasacyjną, a
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 kwietnia 2022 r. sygn. II FSK 758/20 stwierdził, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. NSA za trafny uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej zwana: p.p.s.a.). Otóż strona we wniosku przedstawiła szczegółowy opis stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego, w związku z którym zakreśliła odrębne zagadnienia, z którymi powiązała wyartykułowane wątpliwości. Organ interpretacyjny rozważając problemowe zagadnienia uwzględnił przedstawiony przez stronę opis sprawy oraz przeanalizował określony cykl zdarzeń, a uczynił to w kontekście obowiązujących na te momenty stanów prawnych. Natomiast sąd pierwszej instancji uznał, iż ocenę zdarzeń jakie miały miejsce przed 1 stycznia 2018 r. determinuje ocena charakteru regulacji art. 4 ustawy zmieniającej. W tym względzie organ uznał, że wprowadzone ustawą zmieniającą przepisy, w szczególności art. 24 ust. 11-12b u.p.d.o.f., dotyczą zdarzeń, jakie mają miejsce po tej dacie. Przeciwny pogląd prezentował skarżący uważając, że z uwagi na doprecyzowujący charakter tych przepisów oraz użycie słowa "przychód" w art. 4 ustawy zmieniającej oznacza, przepisy te mają zastosowanie również do ciągu zdarzeń przed datą wejścia tych przepisów. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd, że nowelizacja art. 24 ust. 11 – ust. 12b u.p.d.o.f. miała charakter doprecyzowujący. Nie przedstawił jednak WSA w tym zakresie rzetelnej i pogłębionej analizy wykazującej trafność sformułowanej tezy. Za taką bowiem nie sposób uznać nawiązania do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, przywołanie jedynie brzmienia ww. przepisów w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2017 r. i od 1 stycznia 2018 r. i odwołanie się do poglądów orzecznictwa odnoszących się do wykładni uprzednio obowiązujących przepisów dotyczących nabywania akcji w ramach programów.
Jak wskazał NSA, przy ocenie charakteru zmian wprowadzonych do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych WSA pominął ich wymiar systemowy, w szczególności znaczenie dodania nowych przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów. Skutki prawne nowelizacji dla opisanych we wniosku zdarzeń i powiązanych z nimi zagadnień prawnych powinny być więc ocenione również z uwzględnieniem faktu wprowadzenia odpowiednich przepisów dotyczących rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów /art. 22 ust. 1db, art. 22 ust. 1dc/ u.p.d.o.f). Sąd I instancji negując stanowisko organu w istocie nie wskazał w uzasadnieniu wyroku prawidłowego sposobu rozumienia art. 24 ust. 11-12b u.p.d.o.f. w zw. z art. 4 ustawy zmieniającej w odniesieniu do opisanej we wniosku sytuacji faktycznej, w tym przede wszystkim argumentów przemawiających za uznaniem, że przychód powstaje dopiero na moment zbycia akcji niezależnie od obowiązującego stanu prawnego.
NSA wskazał więc, że sąd pierwszej instancji w ponownym postępowaniu powinien dokonać oceny, czy w sytuacjach faktycznych będących przedmiotem interpretacji, z uwagi na moment zaistnienia zdarzeń, ryzyko wielokrotnego opodatkowania zostanie wyłączone dzięki możliwości zastosowania przepisów o kosztach uzyskania przychodów. NSA dodał, że nawet jeśli sąd pierwszej instancji przeprowadził kompleksową kontrolę legalności zaskarżonej interpretacji z punktu widzenia przedstawionych przez organ analiz i w konsekwencji poczynionych przez niego finalnych ocen, to nie dał temu takiego wyrazu, aby tego rodzaju założenie uznać za spełnione. Przez to NSA nie mógł poddać analizie wszystkich kwestii poruszonych w ramach skargi kasacyjnej. Nie znając bowiem stanowiska sądu pierwszej instancji w danej sprawie nie mógł ocenić, czy doszło do zarzucanych w skardze kasacyjnej naruszeń przepisów w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy przypomnieć, że niniejszy wyrok w sprawie został wydany po uprzednim rozstrzygnięciu Naczelnego Sądu Administracyjnego, który na skutek skargi kasacyjnej organu uchylił wyrok tutejszego Sądu oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Na podstawie art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Adresatem art. 190 p.p.s.a. jest wojewódzki sąd administracyjny, któremu w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej została sprawa przekazana do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 p.p.s.a.), jak i wnoszący skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy.
Należy zaakcentować, że związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza, że "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 w zw. z art. 57a p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną NSA i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę może odstąpić od wykładni dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ zasadniczej zmianie lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577; wyrok NSA z 20 września 2006 r., II OSK 1117/05). W niniejszej sprawie zmiana taka nie miała miejsca.
W następnej kolejności przypomnieć trzeba, że spór prawny dotyczy ustalenia zasad opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych benefitów, takich jak opisane w stanie faktycznym/ zdarzeniu przyszłym, uzyskanych z tytułu udziału w tzw. programie motywacyjnym. Wątpliwości podatnika – mając na względzie wiążący organ interpretacyjny i Sąd opisu stanu faktycznego – dotyczą następujących kwestii:
1. czy program stanowi program motywacyjny w rozumieniu art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f.?
2. czy przychód powstaje w wyniku przyznania RSU w okresie od początku 2018 r. oraz przyznania RSU w przyszłości ?
3. czy przychód powstaje w wyniku realizacji - mającej miejsce w okresie od początku 2018 r. albo w przyszłości - RSU przyznanych w okresie od początku 2014r. oraz RSU przyznanych w przyszłości ?
4. czy przychód powstaje w momencie odpłatnego zbycia - w okresie od początku 2018 r. lub w przyszłości - akcji spółki dominującej uzyskanych w wyniku realizacji RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. i w wyniku realizacji RSU, które zostaną przyznane w przyszłości, a jeżeli tak, to czy przychód w całości stanowi wyłącznie przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., opodatkowany 19% stawką podatku dochodowego od osób fizycznych ?
Uwzględniając treść wniosku organ wyodrębnił trzy cykle zdarzeń mające znacznie dla udzielenia odpowiedzi na powyższe kwestie:
1. otrzymanie RSU w latach 2014-2016 → otrzymanie akcji w latach 2015 - 2017 (w ramach realizacji RSU otrzymanych w latach 2014 - 2016) → zbycie tych akcji w 2018 r. i w przyszłości;
2. otrzymanie RSU w latach 2014 - 2017 → otrzymanie akcji w 2018 r. i w przyszłości (w ramach realizacji RSU otrzymanych w latach 2014 - 2017) → zbycie tych akcji w 2018 r. i w przyszłości;
3. otrzymanie RSU w 2018 r. i w przyszłości → uzyskanie akcji w przyszłości (w ramach realizacji RSU otrzymanych w 2018 r. i w przyszłości) → zbycie tych akcji w przyszłości.
Tak przedstawiony zakres problemów prawnych nie jest w sprawie sporny.
W tej sytuacji określając ramy prawne sprawy przywołać trzeba treść art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., zgodnie z którym przychodami - z zastrzeżeniem art. 14-16 oraz art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3 - są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wskazał NSA w wyroku z 2 lutego 2018 r. II FSK 142/16 wydanym w sprawie programów motywacyjnych, aby powstał przychód (do opodatkowania) muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:
1) świadczenie musi mieć wymierną korzyść dla podatnika oraz
2) podatnik musi tę korzyść (świadczenie) "otrzymać".
W przypadku świadczeń częściowo odpłatnych, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f.). W przypadku nabycia rzeczy i praw jest to różnica między ceną rynkową, stosowaną w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania (art. 11 ust. 2 u.p.d.o.f.).
Niewątpliwie nieodpłatne świadczenia, to wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie przez beneficjenta korzyści kosztem innego podmiotu. Aby mówić o ich uzyskaniu konieczne jest więc stwierdzenie, że w wyniku zdarzenia prawnego czy zjawiska gospodarczego podatnik uzyskał korzyść majątkową kosztem innego podmiotu lub też uzyskał nieodpłatne (częściowo nieodpłatne), to jest niezwiązane z kosztami (całkowitymi kosztami) lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy (zob. uchwała NSA z 16 października 2006 r., sygn. II FPS 1/06). Wtedy te nieodpłatne świadczenia mogą zostać uznane za przychody z innych źródeł, oczywiście o ile nie są zaliczane do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 u.p.d.o.f.
W realiach rozpoznawanej sprawy, w odniesieniu do pierwszego, wyżej już przybliżonego cyklu zdarzeń, organ zbycie w 2018 r. akcji otrzymanych w latach 2015-2017 zaliczył do przychodów z kapitałów pieniężnych, a zatem do źródła z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.
Jednocześnie organ stwierdził, że skutki podatkowe wywołuje nie tylko zbycie akcji, ale także ich otrzymanie. Mianowicie moment realizacji praw z RSU również jest momentem uzyskania korzyści z praw majątkowych, tj. momentem uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 18 u.p.d.o.f.
Jak zwrócił uwagę organ - uwzględniając przepisy art. 30b w zw. z art. 22 ust. 1f oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 i art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. - wydatki na objęcie lub nabycie akcji wynoszą "0", z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1db tej ustawy
W przypadku drugiego cyklu zdarzeń odpłatne zbycie w 2018 r. akcji otrzymanych w wyniku realizacji w 2018 r. i w przyszłości RSU uzyskanych w latach 2014 - 2017 jest źródłem przychodów z kapitałów pieniężnych (10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f.), a przychód powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności akcji (art. 17 ust. 1ab ustawy) i jest rozpoznawany niezależnie od tego, czy został już faktycznie otrzymany (art. 11 ust. 1).
Również moment realizacji praw z RSU, jako praw majątkowych, to moment uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 18 u.p.d.o.f. W sytuacji odpłatnego zbycia akcji znajdzie zastosowanie art. 22 ust. 1db ustawy. A zatem, wartość przychodu określonego na podstawie art. 18 ustawy na moment realizacji praw z RSU, powiększy koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 38.
W obu tych przypadkach, jak wskazał organ, nie mają zastosowania obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. przepisy art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f., gdyż program motywacyjny nie został zainicjowany pod rządami znowelizowanej ustawy podatkowej.
Zapatrywania organu, co do tak zakreślonych skutków podatkowych objęcia akcji oraz ich zbycia (wskazane w interpretacji cykle 1 i 2), Sąd nie podziela.
W stanie prawnym obowiązującym przed 2018 r. programy motywacyjne nie zostały ustawowo zdefiniowane. Pojęcie to wprowadzono do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dopiero z dniem 1 stycznia 2018 r. na podstawie w/w ustawy zmieniającej. W znowelizowanym art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f. wskazano, że przez program motywacyjny rozumie się system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia przez: 1) spółkę akcyjną, dla osób uzyskujących od niej świadczenia lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13, albo 2) spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości w stosunku do spółki, od której osoby uprawnione do otrzymania świadczeń w ramach tego systemu wynagradzania uzyskują świadczenia lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13
- w wyniku którego osoby uprawnione do otrzymania świadczeń w ramach tego systemu wynagradzania bezpośrednio lub w wyniku realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub realizacji innych praw majątkowych, nabywają prawo do faktycznego objęcia lub nabycia akcji spółki określonej w pkt 1 lub 2.
Ustawodawca sprecyzował przy tym w art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f., że jeżeli w wyniku realizacji programu motywacyjnego utworzonego przez podmioty określone wyżej w pkt 1 i 2 - podatnik faktycznie obejmuje lub nabywa akcje tej spółki lub akcje spółki w stosunku do niej dominującej, przychód z tego tytułu powstaje w momencie odpłatnego zbycia tych akcji.
Wówczas dochodem z odpłatnego zbycia akcji, o których mowa wyżej, jest różnica między przychodem uzyskanym z odpłatnego zbycia akcji a kosztami uzyskania przychodu określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f.
Ustawodawca dookreślił i to, że przychody z realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit.b ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub z pochodnych instrumentów finansowych, uzyskane w następstwie objęcia lub nabycia tych praw jako świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie, są zaliczane do tego źródła przychodów, w ramach którego to świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie zostało uzyskane (art. 10 ust. 4 u.p.d.o.f.).
Analiza powyższych regulacji, w stanie prawnym obowiązującym od 2018 r., prowadzi do wniosku, że nie ustala się dochodu na moment otrzymania/ objęcia akcji w ramach realizacji programu motywacyjnego, a przychód podatkowy powstaje w momencie odpłatnego zbycia akcji. Innymi słowy, wszystkie zdarzenia zaistniałe w ramach realizacji programu motywacyjnego (jak otrzymanie RSU, czy nieodpłatne objęcie akcji), są obojętne podatkowo, o ile nastąpiło to w ramach programu motywacyjnego.
Odnotować trzeba, że na podstawie art. 4 ustawy zmieniającej, nowe przepisy u.p.d.o.f. stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2018 r. (z zastrzeżeniami, które jednak nie mają znaczenia dla rozpoznawanej sprawy).
Podsumowując, od 2018 r. przedmiotem opodatkowania jest dochód z odpłatnego zbycia akcji, uzyskany ze źródła przychodów, w ramach którego to świadczenie zostało uzyskane.
Powyższa konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że co do zasady objęcie akcji pod tytułem darmym może stanowić przysporzenie majątkowe odpowiadające definicji przychodu z nieodpłatnych świadczeń, skoro przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. odracza powstanie przychodu z tytułu objęcia akcji do momentu odpłatnego ich zbycia. W przeciwnym wypadku, czyli w razie przyjęcia, że samo w sobie objęcie lub nabycie akcji nie skutkuje powstaniem przychodu, przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. odraczałby rozpoznanie nieistniejącego przychodu, a to naruszałoby zasady logiki (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 21 grudnia 2018 r. sygn. I SA/Po 733/18). Prawidłowa interpretacja przepisu wymaga więc przyjęcia, że co do zasady objęcie akcji wiąże się z powstaniem przychodu, jednak zdarzenie to jest obojętne podatkowo, bowiem przedmiotem opodatkowania jest dochód z odpłatnego zbycia, a nie objęcia akcji. Wolą ustawodawcy dochód ten powstaje przy tym jednokrotnie, właśnie w związku z tym ostatnim zdarzeniem. Powyższe koresponduje z regulacjami dotyczącymi kosztów uzyskania przychodów. Przepis art. 22 ust. 1db u.p.d.o.f. stanowi bowiem, że jeżeli podatnik uzyskał przychód z odpłatnego zbycia akcji (...) objętych w wyniku realizacji praw majątkowych albo w wyniku realizacji praw z papierów wartościowych lub realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych, w związku z którymi został określony przychód na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. b lub art. 10 albo art. 18, wartość dochodu określonego z tego tytułu powiększa koszty uzyskania przychodu, o których mowa odpowiednio w ust. 1 lub ust. 1e albo w art. 23 ust. 1 pkt 38.
Z kolei w myśl art. 22 ust. 1 dc ustawy, w przypadku realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych uzyskanych w następstwie objęcia lub nabycia tych praw jako świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie, w związku z którymi został określony przychód, wartość tego przychodu powiększa koszty uzyskania przychodu ze źródła, do którego, zgodnie z art. 10 ust. 4, został zaliczony ten przychód.
Te rozwiązania niwelują ryzyko dwukrotnego opodatkowania, tj. raz w wyniku objęcia akcji i drugi raz w sytuacji ich odpłatnego zbycia.
Jak wynika z treści wniosku o interpretację, jego przedmiotem jest objęcie i zbycie akcji spółki dominującej, które miało miejsce od początku 2018 r. oraz mające mieć miejsce w przyszłości, uzyskanych w wyniku realizacji RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. oraz akcji uzyskanych w wyniku realizacji RSU, które zostaną przyznane w przyszłości.
Pytania podatnika (2-4) dotyczą kwestii przychodów z objęcia/ zbycia akcji od początku 2018 r., a częściowo objęcia akcji przed tą datą:
- czy przychód powstaje w wyniku przyznania RSU w okresie od początku 2018 r. oraz przyznania RSU w przyszłości ?
- czy przychód powstaje w wyniku realizacji (mającej miejsce w okresie od początku 2018 r. albo w przyszłości) RSU przyznanych w okresie od początku 2014r. oraz RSU przyznanych w przyszłości ?
- czy przychód powstaje w momencie odpłatnego zbycia (w okresie od początku 2018 r. lub w przyszłości) akcji spółki dominującej uzyskanych w wyniku realizacji RSU przyznanych w okresie od początku 2014 r. i w wyniku realizacji RSU, które zostaną przyznane w przyszłości ?
Skoro objęte wnioskiem przychody dotyczą sytuacji, gdy przychody te (z odpłatnego zbycia akcji) uzyskane zostaną w 2018 r. i w przyszłości, to przywołać trzeba treść art. 4 ustawy zmieniającej. Stanowi on, że przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2018 r., w tym znowelizowany art. 24 ust. 11 i nast. u.p.d.o.f., mają zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od tego dnia. Skoro tak, to wszystkie objęte wnioskiem dochody co do których wskazano ich uzyskanie w 2018r. lub w przyszłości podlegać będą opodatkowaniu z uwzględnieniem opisanego już wyżej "przesunięcia", o którym mowa w art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f. To oznacza, że uzyskane w wyniku realizacji programu motywacyjnego akcje spółki dominującej generują przychód w momencie odpłatnego zbycia tych akcji, co nakazują wprost przepisy art. 4 ustawy zmieniającej.
Wskazać w tym miejscu trzeba, że nie jest sporna między stronami okoliczność, że opisany we wniosku program jest programem motywacyjnym w rozumieniu art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f., z tym jednak zastrzeżeniem, że według organu kryteria takiego programu wypełnia on jedynie w odniesieniu do trzeciego cyklu zdarzeń (otrzymanie RSU w 2018 r. i w przyszłości → uzyskanie akcji w przyszłości /w ramach realizacji RSU otrzymanych w 2018 r. i w przyszłości/ → zbycie tych akcji w przyszłości), zaś według strony kryteria te wypełnia w odniesieniu do wszystkich trzech cykli. Powodem zawężającego stanowiska organu jest zapatrywanie, że skoro przepisy o programie motywacyjnym zawarte w art. 24 ust. 11 i nast. u.p.d.o.f. weszły w życie od 2018 r., to wszystkie elementy - takie jak przyznanie RSU, otrzymanie akcji, zbycie akcji – muszą nastąpić pod rządami znowelizowanej ustawy.
Sąd zapatrywania tego nie podziela. Sąd stoi na stanowisku, że przepisy art. 4 ustawy zmieniającej takiego kryterium nie wprowadzają. Wprowadzają natomiast zasadę stosowania nowego prawa do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2018 r. Ustawodawca wprowadzając znowelizowany art. 24 ust. 11 i nast. u.p.d.o.f. skorzystał z przewidzianego w art. 84 Konstytucji RP władztwa podatkowego, zgodnie z którym państwo, poprzez decyzje ustawodawcze, ma prawo obciążać podatkiem podmioty znajdujące się w zasięgu jego władzy w celu sfinansowania zadań publicznych. Obciążył więc przychód uzyskany od 1 stycznia 2018 r. z tytułu zbycia akcji, który to przychód może nastąpić w wyniku realizacji programu już trwającego. Taki trwający już program motywacyjny jest, wolą ustawodawcy, irrelewantny dla zastosowania przepisu dotyczącego opodatkowania objęcia akcji. Tak rozumiany retroaktywny charakter nowego prawa zakłada, że jego normy stosuje się do otwartych w przeszłości stanów faktycznych (przyznanie RSU i objęcie akcji nastąpiło m.in. przed 2018 r.), niezakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów (w rozpatrywanym przypadku przed 1 stycznia 2018 r.). Wspomniany przepis intertemporalny odnosi się więc wyłącznie do przychodów uzyskanych od 1 stycznia 2018 r., i nie odnosi się do przychodów rozpoznanych przed datą jego wejście w życie (zob. A.Kucharski, Podstawowe problemy działania materialnego prawa w czasie, Toruński Rocznik Podatkowy 2009, s.80-83). Przepisy art. 4 ustawy zmieniającej (ani inne w niej zawarte) nie stawiają też warunku stosowania nowych regulacji do programów motywacyjnych nowoutworzonych, czy nawet już trwających a realizowanych o rządami nowej ustawy. Warto odnotować, że w art. 5 ustawy zmieniającej takie retroaktywne zastrzeżenia czyni ustawodawca w odniesieniu do grup kapitałowych utworzonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej.
Z tej perspektywy tzw. bezpośrednie działanie nowego prawa polega zasadniczo na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa (zob. S.Wronkowska, Zmiany prawa. Zagadnienia poprawnego legislacyjnie i nieuciążliwego dokonywania zmian w systemie prawnym, [w:] Tworzenie prawa w demokratycznym państwie prawnym, red. H.Suchocka, Warszawa 1992, s. 156-157).
Wszystko to prowadzi do wniosku o stosowalności przepisów art. 24 ust. 11 i nast. u.p.d.o.f. do przychodów/ dochodów z odpłatnego zbycia akcji, jeżeli w wyniku realizacji programu motywacyjnego utworzonego przez spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości w stosunku do spółki, od której podatnik uzyskuje świadczenia oraz inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13, podatnik faktycznie obejmuje lub nabywa akcje tej spółki lub akcje spółki w stosunku do niej dominującej - przychód z tego tytułu powstaje w momencie odpłatnego zbycia tych akcji.
Jak to już Sąd zaznaczył, powyższe regulacje obowiązują od 2018 r., jednak zasada jednokrotnego opodatkowania dochodu obowiązywała także przed tą datą. W odniesieniu do zbycia akcji przypomnieć bowiem trzeba, że akcje są papierami wartościowymi inkorporującymi zarówno prawa, jak i obowiązki akcjonariusza w stosunku do spółki będącej emitentem akcji. Jak zaznaczył NSA w w/w wyroku z 2 lutego 2018 r. sygn. II FSK 142/16, moment uzyskania dochodu z akcji nie jest tożsamy z momentem ich nabycia, bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku w wyniku nieodpłatnego przekazania akcji w ramach programu motywacyjnego). Cechą papierów wartościowych, jakimi są akcje, jest to, że generują dochód w przyszłości: w postaci dywidendy, czy też - w przypadku ich odpłatnego zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na nabycie akcji. W momencie zaś otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach (w tym całkowicie nieodpłatnie) przysporzenie jakie z tego tytułu uzyskuje beneficjent, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie hipotetyczne, potencjalne. Uznanie więc, że przychód powstaje w momencie nieodpłatnego nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego oraz że dochodem z tej czynności jest wartość rynkowa akcji, prowadziłoby do opodatkowania wartości wyrażonej w pieniądzu, której podatnik w momencie uzyskania akcji nie osiągnął. Otrzymanie akcji nie daje żadnych korzyści w postaci przychodu/ dochodu, ponieważ akcje są takim składnikiem majątku, który przychód/ dochód może dać dopiero w momencie ich zbycia w drodze sprzedaży lub zamiany, ewentualnie innych czynności. Zdaniem Sądu, dopiero zbycie akcji pozwala ustalić jaki dochód podatnik osiągnął przez to, że nabył akcje w drodze programu motywacyjnego, a następnie zbył te akcje. Nabycie akcji samo przez się nie daje żadnego przychodu. W praktyce wygląda to tak, że w chwili nabycia akcji podatnik nie wie, jaki uzyska przychód, bowiem okaże się to dopiero w przyszłości. Zapatrywanie to było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. wyroki NSA z 21 lipca 2017 r., II FSK 1716/15; z 21 lipca 2016 r., II FSK 1725/14; z 10 listopada 2016 r., II FSK 2243/14; z 23 listopada 2016 r., II FSK 3675/14, II FSK 142/16). Wskazywano tam jednoznacznie, że przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie sprzedaży akcji. Przychód uzyskany z tego tytułu należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne - choćby nie zostały faktycznie otrzymane - przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.
Wpływ na powyższe zapatrywanie miała także kwestia zakazu podwójnego opodatkowania tożsamych wartości tym samym podatkiem. Konstytucyjna zasada równości nakazuje zachowanie równomierności w opodatkowaniu podatkami przez wprowadzenie powszechnego i proporcjonalnego opodatkowania. Powszechność opodatkowania oznacza opodatkowanie wszystkich podatników na tych samych zasadach (postanowienie NSA z 5 kwietnia 2011 r., I FSK 525/10). Zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 22 maja 2002 r. sygn. akt K 6/02) jak i NSA (wyrok z 11 czerwca 2010 r., I FSK 972/09) wskazuje się, że podwójne opodatkowanie stoi w sprzeczności także z zasadami wyrażonymi w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Prowadzi to do wniosku, że nie jest do zaakceptowania sytuacja, gdy przychód z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego opodatkowany byłby dwukrotnie: po raz pierwszy w momencie ich nieodpłatnego objęcia i po raz drugi z momentem odpłatnego zbycia tychże akcji.
Potwierdzeniem słuszności takiego zapatrywania są wyniki analizy przepisów dot. kosztów uzyskania przychodów, które przed 2018 r. nie pozwalały ustalić kosztów uzyskania przychodów z tytułu nieodpłatnego objęcia akcji. W myśl art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest:
1) różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14,
2) różnica między sumą przychodów uzyskanych z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a,
Przepisy art. 22 ust. 1f lub 1g u.p.d.o.f. dotyczące nabycia akcji w zamian za wkład niepieniężny nie miałyby zatem zastosowania we wskazanym we wniosku stanie faktycznym. Z kolei przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. pozwala na odliczenie jedynie wydatków poniesionych na nabycie akcji. Skoro ustawodawca używa w tym przypadku określenia "wydatki", a nie koszty, to znaczy, że pozwala na uznanie za koszt uzyskania przychodów jedynie rozchód środków pieniężnych, stanowiący faktyczne zmniejszenie aktywów podatnika. Tym samym nie byłoby możliwe uwzględnienie jako kosztu uzyskania przychodów wartości przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f., do którego to przepisu ani art. 30b ust. 2, ani art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. nie odsyłają. Koszty uzyskania przychodów mogą natomiast powstać w chwili zbycia akcji, co pozwala na konstatację, że także w stanie prawnym przed 2018 r. przychód podatkowy nie powstawał ani w chwili otrzymania przez uprawnionego RSU ani akcji, lecz w chwili zbycia akcji.
Jedynie na marginesie odnotować można, że o prawidłowości prezentowanej argumentacji świadczą pośrednio również zapisy ustawy zmieniającej. Jak wynika z uzasadnienia zmiany przepisów (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 1878): "Obecnie opodatkowaniu podlegają dochody uzyskane ze zbycia akcji otrzymanych na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki. Nie ustala się dochodu na moment otrzymania akcji. Wprowadzone regulacje doprecyzowują powyższe rozwiązanie, wskazując, że w przypadku otrzymania przychodu w ramach realizacji programu motywacyjnego, przychód powstaje tylko w momencie odpłatnego zbycia akcji. Wszystkie zatem zdarzenia zaistniałe w ramach realizacji programu motywacyjnego są obojętne podatkowo (...)."
W tym stanie rzeczy, przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy:
- w odniesieniu do w/w pierwszego z przypadków objętych zaskarżoną interpretacją (otrzymanie RSU w latach 2014-2016 → otrzymanie akcji w latach 2015 – 2017 /w ramach realizacji RSU otrzymanych w latach 2014 – 2016/ → zbycie tych akcji w 2018 r. i w przyszłości), wskazać trzeba, że zbycie akcji w 2018 r. i w przyszłości, objętych w latach 2015 – 2017, kwalifikowane będzie do źródła przychodów z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a u.p.d.o.f., tj. do przychodów z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych. Natomiast nieodpłatne objęcie akcji jest – co do zasady (ze względu na omówione wyżej przepisy o kosztach) - neutralne podatkowo. Opodatkowaniu podlega wyłącznie odpłatne zbycie akcji.
- w odniesieniu do drugiego przypadku (otrzymanie RSU w latach 2014 - 2017 → otrzymanie akcji w 2018 r. i w przyszłości (w ramach realizacji RSU otrzymanych w latach 2014 - 2017 → zbycie tych akcji w 2018 r. i w przyszłości), tj. zbycia akcji w 2018 r. i w przyszłości akcji objętych w latach 2014 – 2017, wystąpi analogiczna sytuacja. Mianowicie przychody zyskane z tego zbycia będą kwalifikowane do przychodów z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a u.p.d.o.f., zaś nieodpłatne objęcie akcji będzie neutralne podatkowo.
- w odniesieniu do trzeciego przypadku (otrzymanie RSU w 2018 r. i w przyszłości → uzyskanie akcji w przyszłości w ramach realizacji RSU otrzymanych w 2018 r. i w przyszłości → zbycie tych akcji w przyszłości) przychody zyskane z tego zbycia będą kwalifikowane do przychodów z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a u.p.d.o.f., zaś nieodpłatne objęcie akcji będzie neutralne podatkowo.
We wszystkich tych przypadkach, gdy do uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia akcji dojdzie w 2018 r. i w przyszłości, zastosowanie znajdzie art. 24 ust. 11 i nast. ustawy w brzmieniu po nowelizacji, z uwzględnieniem omówionych już przepisów dot. kosztów, w tym art. 22 ust. 1db i ust. 1dc u.p.d.o.f.
Opisany we wniosku program wypełnia przy tym kryteria programu motywacyjnego, co organ sam przyznał w stosunku do trzeciego cyklu zdarzeń. Sąd stoi na stanowisku, że także w stosunku do dwóch poprzednich cykli program ten spełnia cechy programu motywacyjnego i nie stoi temu na przeszkodzie ustawa zmieniająca, co wyżej już uzasadniono.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 11 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 18 oraz art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. okazały zasadne, wobec czego Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
Rozpatrując sprawę ponownie organ powinien uwzględnić stanowisko wyżej przedstawione.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania w kwocie 697 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. Na ich wysokość składa się kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).