I SA/GL 865/23

I SA/Gl 865/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Bożena Pindel /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krywow
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 12 maja 2023 r. nr COF.OUR.635.2645.2023 ŁD.SA.ZZ 08054193 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 12 maja 2023 r., nr COF.OUR.635.2645.2023 (ŁD.SA.ZZ 08054193) Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689., dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia H. S. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) − utrzymał w mocy postanowienie własne z 12 kwietnia 2023 r., nr COF.OUR.635.2645.2023 (Łd.JJ.P 08054193), którym oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.
Wierzyciel w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym oddalił ww. zarzut.
W zażaleniu zobowiązana wskazała na niezgodność danych osobowych na okazanym przy zaskarżonym postanowieniu "Zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego", gdyż nazywa się H. S. a dokument wystawiony został na H. S. J.. Wniosła o doręczenie podpisanej przez nią umowy, na jej nazwisko. Zwróciła uwagę, że zawiadomienie nie zawiera innych danych, tj. daty urodzenia czy nr pesel. Wyjaśniła, że w sierpniu 2021 r. a następnie w marcu 2023 r. dokonała wyrejestrowania na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A., jednak nie otrzymała w sprawie żadnej korespondencji a zatem uznała, że nie może wyrejestrować odbiornika, bo nie jest właścicielem.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia.
Powołał się na przepisy ustawy abonamentowej. Wyjaśnił, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia. Uiszczanie opłat wynika z ustawy.
Organ stwierdził istnienie po stronie zobowiązanej obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, bowiem zgłoszona została rejestracja odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego pod adresem: ul. [...], [...]S. na dane osobowe, tj. H. S. J., W bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.. znajdują się zarchiwowane dane o zgłoszonej rejestracji odbiorników oraz o opłatach abonamentach wnoszonych do dnia 8 maja 2003 r. Ustalono, że po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych, z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Następnie w dniu 17 marca 1997 r. wydano nową książeczkę radiofoniczną nr [...], oraz w dniu 1 października 1999 r. nr [...]. Opłaty abonamentowe wpływały do dnia 8 maja 2003 r.
Przy postanowieniu wydanym w I instancji okazano zobowiązanej dowody w postaci wydruków z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A, potwierdzające zarejestrowanie jej w bazie danych o abonentach, wydanie nowych książeczek radiofonicznych oraz uiszczanie opłat abonamentowych. Ponadto wyjaśnił, że imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z" - odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiany nazwiska, adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych (zaznaczyć należy, iż wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów wpłat w poprzednio wydanej stanowiło kontynuację opłat w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników).
Organ ustalił także, że w okresie od 5 maja 1983 r. do 10 czerwca 2009 r. strona posiadała adres zameldowania ul. [...], [...] S. oraz od 4 czerwca 1983 r. (wstępując w związek małżeński) posługiwała się nazwiskiem S. J.. Ustalono również, iż od 11 sierpnia 2020 r. jej adresem zameldowania jest: ul. [...], [...] C..
Organ powołując stosowne akty wykonawcze zwrócił uwagę, że nakładały one obligatoryjnie na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, czy zmianie miejsca zamieszkania. Organ nie odnotował dopełnienia formalności związanych z aktualizacją danych osobowych do chwili obecnej, co prowadzi do stwierdzenia, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wystawione zostało na postawie danych zgłoszonych przy rejestracji i choć następowały wymiany książeczek radiofonicznych w latach 1997 i 1999 nie dokonano aktualizacji nazwiska z S. J. na S..
Odnosząc się do twierdzeń zobowiązanej, w zakresie podniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku, o dokonaniu w sierpniu 2021 r. a następnie w marcu 2023 r, wyrejestrowania na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. zauważył, że w piśmie z 15 grudnia 2021 r. podała ona, iż dokonała wyrejestrowania odbiorników przed wyjazdem z kraju do Anglii, tj. około lutego 2008 r. W zarzucie wskazała, że wyrejestrowanie nastąpiło w czerwcu 2009 r. Organ zaznaczył, że nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiorników. Jednocześnie opisał procedurę dokonania wyrejestrowania odbiorników.
Wierzyciel podkreślił, że kwestia wyrejestrowania przez zobowiązaną, za pośrednictwem strony internetowej, odbiorników radiofoniczno-telewizyjnych w 2021 r. i 2023 r. została zbadana; w dokumentacji Poczty Polskiej S.A. nie odnotowano zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników za pośrednictwem strony internetowej. Nie odnotowano również wpływu w sierpniu 2021 r. wpływu korespondencji mającej na celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Natomiast odnotowano wpływ zgłoszenia przesłanego drogą email w dniu 3 marca 2023 r. z prośbą o dokonanie wyrejestrowania z bazy danych. Zaznaczył jednak, że skierowany wniosek o dokonanie wyrejestrowania odbiorników nie odpowiada przewidzianych przepisami prawa formalnościom wyrejestrowania odbiorników (informacje o obowiązujących przepisach zostały podane w niniejszym jak i zaskarżonym postanowieniu).
W podsumowaniu podał, że skoro zgłoszona została rejestracja odbiorników (której strona nie zaprzecza) został zobowiązanej nadany, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), indywidualny numer identyfikacyjny a nie zostały dopełnione formalności dotyczące wyrejestrowania odbiorników, to posiada ona status formalnoprawny, który obliguje do uiszczenia należnych opłat abonamentowych. Powołał art. 5 ust 6 ustawy abonamentowej.
W skardze zobowiązana podtrzymała zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty, tj. przesłankę wynikającą z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Podniosła, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników rtv: "operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1 indywidualny numer Identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia". Odstąpienie od zawiadomienia bądź nieprawidłowe zawiadomienie powinno być przesłanką do umorzenia ewentualnej zaległości z tytułu opłaty abonamentowej.
Zdaniem zobowiązanej powoływanie się na sformułowanie "powiadamia użytkownika" w kontekście braku konieczności doręczenia tegoż dokumentu uznać należy za co najmniej nielogiczne, albowiem zwrot "powiadomienie", zgodnie ze słownikową definicją oznacza "przekazać komuś wiadomość", a to z kolei jest synonimem zwrotu "dostarczyć". W związku z tym ewentualne twierdzenie, że Poczta Polska S. A. wykonała obowiązek zawiadomienia użytkownika o nadaniu indywidualnego numeru, w przypadku braku potwierdzenia doręczenia tegoż dokumentu, uznać należy za bezpodstawne (uchwała Sądu Najwyższego z 16 lutego 2017 r., III CZP 105/16). Identyfikator został wysłany listem zwykłym, a nie poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zatem Poczta Polska nie zastosowała się do treści cytowanego rozporządzenia, a nadto w sposób rażący zaniedbała swoje obowiązki, do jakich bezspornie należy prawidłowe doręczenie przesyłek listowych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Spór w sprawie − w ramach złożonych zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a. − sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążenia skarżącej opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2018 r. do października 2021 r.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;
2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.)
W przedmiotowej sprawie skarżąca podniosła zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku.
W zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku należy przyjąć, że powołane przez organ dowody i okoliczności pozwalają na przyjęcie, iż skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV i jest abonentem w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy abonamentowej. Skarżąca bowiem nie zaprzeczyła ustaleniom organu, że została przez nią zgłoszona rejestracja odbiorników RTV pod wskazanym adresem w S., na jej dane osobowe, tj. H. S. J.. Organ przedstawił informacje z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., z których wynika, że skarżącej wydano trzy książeczki radiofoniczne, o nr [...], [...] oraz [...], na podstawie których skarżąca uiszczała należne opłaty abonamentowe do 8 maja 2003 r.
Organ ustalił, że w okresie od 5 maja 1983 r. do 10 czerwca 2009 r. skarżąca posiadała adres zameldowania w S., natomiast od 4 czerwca 1983 r. (wstępując w związek małżeński) posługiwała się nazwiskiem S. J.. Ustalono również, iż od 11 sierpnia 2020 r. jej adresem zameldowania jest miejscowość C..
Przyjmując zatem, że skarżąca dokonała skutecznej rejestracji odbiorników RTV, chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku, winna przedstawić dowody potwierdzające ich wyrejestrowanie, czego nie uczyniła. W aktach sprawy brak jest dowodu, że dokonała wyrejestrowania odbiorników. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ. Zarejestrowanie zaś odbiorników RTV zrodziło obowiązek skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).
Wyjaśnić więc należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały kwestię opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca uregulował więc zarówno obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych jak i posiadanie odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ww. ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.
Zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a także w okresie obowiązywania wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, (wynika to także z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Zatem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Skarżąca wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winna była przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 7 października 2015 r., I SA/Gl 481/15). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanej. Skoro skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.
Skarżąca kwestionowała także skuteczne doręczenie jej "Zawiadomienia o nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 24 lipca 2008 r.
Przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:
– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;
– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;
– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.
W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje tylko wyrejestrowanie takiego odbiornika.
Organ wykazał, że w dacie wydania omawianego zawiadomienia miejscem zamieszkania skarżącej było S., zatem prawidłowo organ wskazał adres.
Zagadnienie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17). Zatem wysłanie zawiadomienia skarżącej w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), spełniło wymogi prawidłowego nadania jej – jako abonentowi odbiorników RTV – indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, na wskazany przez nią, przy rejestracji odbiorników, adres.
Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2016 r. sygn. II FSK 2116/16). W swoich wywodach NSA stwierdził, że ww. ustawa statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 ustawy, który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r., sygn. II GSK 913/15).
Chybione był więc zarzut skarżącej określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Wierzyciel w toku postępowania nie naruszył także przepisów postępowania.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.