I SA/Gl 853/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 lutego 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 29 października 2020 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do września oraz listopad 2015 r. Podatniczka zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez przedwczesne doręczenie decyzji i postanowienia, a także nieprawidłową interpretację art. 239b Ordynacji podatkowej (o.p.), w szczególności brak wykazania przesłanek uzasadniających nadanie rygoru, takich jak sytuacja majątkowa czy obawa niewykonania zobowiązania. Sąd pierwszej instancji (WSA w Gliwicach) pierwotnie uchylił zaskarżone postanowienie, kwestionując prawidłowość doręczenia obu dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, wskazując na błąd Sądu I instancji w ocenie dowodów doręczenia i podkreślając, że pełnomocnik skarżącej sam przyznał w pismach procesowych, iż decyzja i postanowienie zostały doręczone jednocześnie. NSA wskazał, że jednoczesne doręczenie jest dopuszczalne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodnie ze wskazaniami NSA, WSA w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 o.p., ponieważ okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Sąd podkreślił, że przy tej przesłance nie jest konieczne badanie sytuacji majątkowej podatnika, a jedynie uprawdopodobnienie ryzyka niewykonania zobowiązania. Organy wykazały to ryzyko, wskazując na brak wpłat przez podatniczkę, rozporządzanie majątkiem oraz możliwość, że odwołanie nie zostanie rozpoznane przed upływem terminu przedawnienia. Sąd uznał również, że równoczesne doręczenie decyzji i postanowienia o nadaniu rygoru jest dopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom nieostatecznym, w szczególności w kontekście przesłanki zbliżającego się terminu przedawnienia (art. 239b § 1 pkt 4 o.p.) oraz kwestii doręczenia decyzji i postanowienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej i procedury sądowoadministracyjnej. Interpretacja przesłanki przedawnienia może być stosowana w sprawach, gdzie termin ten jest istotnym czynnikiem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest jednoczesne doręczenie decyzji podatkowej i postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest jednoczesne doręczenie decyzji podatkowej oraz postanowienia nadającego tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W takim przypadku oba akty administracyjne wchodzą równocześnie do obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd II instancji (NSA) wskazał, że pełnomocnik skarżącej sam przyznał, iż otrzymał oba dokumenty jednocześnie, co potwierdza prawidłowość takiego działania organu. Orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie prezentuje stanowisko o dopuszczalności równoczesnego doręczenia.
Czy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (zbliżający się termin przedawnienia) wymaga analizy sytuacji majątkowej podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 o.p. nie wymaga analizy sytuacji majątkowej podatnika, ponieważ przesłanka ta dotyczy upływu czasu i ryzyka wygaśnięcia zobowiązania przez przedawnienie, a nie możliwości płatniczych podatnika.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 o.p. jest odmienna od przesłanek z pkt 1-3, które odnoszą się do sytuacji majątkowej. Skupia się na obawie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane z uwagi na zbliżające się przedawnienie, niezależnie od majątku podatnika. Niemniej, sytuacja majątkowa może być uwzględniona przy uprawdopodobnieniu niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 o.p.).
Czy organy podatkowe prawidłowo uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania podatkowego w sytuacji zbliżającego się terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy wykazały wystąpienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 o.p. (termin przedawnienia krótszy niż 3 miesiące). Uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania oparto na braku wpłat przez podatniczkę, rozporządzaniu majątkiem (darowizna), braku nieruchomości pod hipotekę oraz na fakcie, że wniesienie odwołania mogło opóźnić rozpoznanie sprawy i wykonanie decyzji przed upływem terminu przedawnienia, co potwierdził dalszy przebieg postępowania.
Przepisy (38)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 144 § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 239a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednoczesne doręczenie decyzji wymiarowej i postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne. • Przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 o.p. (zbliżający się termin przedawnienia) nie wymaga analizy sytuacji majątkowej podatnika. • Organy prawidłowo uprawdopodobniły ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia, biorąc pod uwagę brak wpłat, rozporządzanie majątkiem i możliwość opóźnienia rozpoznania odwołania.
Odrzucone argumenty
Przedwczesność wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na niedoręczenie decyzji. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłową interpretację art. 239b o.p. w zakresie analizy sytuacji majątkowej podatnika. • Brak uprawdopodobnienia obawy niewykonania zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd II instancji (NSA) wskazał, że poza sporem w sprawie pozostaje fakt, że decyzja wymiarowa Naczelnika z 29 października 2020 r. [...] została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej. • Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że poza sporem w sprawie pozostaje fakt, że decyzja wymiarowa Naczelnika z 29 października 2020 r. [...] została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej. • W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji błędnie przyjął, że pełnomocnik Skarżącej w ogóle kwestionował to, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej z 29 października 2020 r. nie zostało mu doręczone prawidłowo. • Bowiem, sam pełnomocnik Strony przyznał, że jednocześnie otrzymał decyzję wymiarową oraz postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. • Nadanie nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w drodze postanowienia. Będzie ono wywołać skutek jeżeli w obrocie prawnym istnieje decyzja, stanowiąca przedmiot wyrażonego w postanowieniu rozstrzygnięcia. • W myśl art. 239b § 2 o.p. przepis art. 239b § 1 o.p. stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. • Status majątkowy, zdolność regulowania zobowiązań, czy podejmowanie albo brak podejmowania działań prowadzących do zmniejszenia majątku pozostają bez znaczenia w obliczu wystąpienia przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z art. 239b § 1 pkt 4 o.p.
Skład orzekający
Piotr Pyszny
przewodniczący
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom nieostatecznym, w szczególności w kontekście przesłanki zbliżającego się terminu przedawnienia (art. 239b § 1 pkt 4 o.p.) oraz kwestii doręczenia decyzji i postanowienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej i procedury sądowoadministracyjnej. Interpretacja przesłanki przedawnienia może być stosowana w sprawach, gdzie termin ten jest istotnym czynnikiem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedury nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności i kluczowe znaczenie prawidłowego doręczenia. Wyrok NSA wyjaśnia istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące art. 239b o.p., co jest cenne dla praktyków.
“Kiedy fiskus może żądać zapłaty VAT-u, zanim decyzja stanie się ostateczna? Kluczowe orzeczenie o rygorze wykonalności i przedawnieniu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.