I SA/Gl 85/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury, ponieważ spółka nigdy nie otrzymała towaru.
Spółka cywilna odwołała się od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług. Spór dotyczył odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT za zakup kart mikrochipowych, których spółka nigdy nie otrzymała. Organy podatkowe uznały, że brak otrzymania towaru uniemożliwia odliczenie podatku. Spółka argumentowała naruszenie przepisów dowodowych i jednostronną wykładnię umowy, a także fakt wystawienia faktury korygującej. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że brak otrzymania towaru jest podstawą do odmowy odliczenia podatku naliczonego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki cywilnej "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 1999 r. w kwocie 234.317 zł. Spór dotyczył odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT nr [...] z dnia [...] października 1999 r. wystawionej przez "B" P. B. w O., dokumentującej zakup kart mikrochipowych. Organy podatkowe stwierdziły, że spółka nigdy nie otrzymała towaru, a sprzedawca oświadczył, że faktura nie dokumentowała rzeczywistej transakcji. W związku z tym, na podstawie art. 19 ust. 3a ustawy o VAT, odmówiono prawa do odliczenia podatku naliczonego. Spółka w odwołaniu i skardze podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania dowodowego, jednostronnej wykładni umowy oraz wskazywała na wystawienie faktury korygującej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skoro spółka nie otrzymała towaru, to nie mogła skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd podkreślił, że brak otrzymania towaru jest okolicznością przesądzającą o prawidłowości decyzji organów podatkowych i nie dopatrzył się naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów. Odnosząc się do zarzutu dwukrotnego zapłacenia podatku, sąd wyjaśnił, że faktura korygująca dotycząca zwrotu towaru nie mogła wywołać skutków podatkowych, skoro towar nigdy nie został otrzymany, a tym samym nie mógł być zwrócony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury, jeśli nie otrzymał towaru, którego zakup ta faktura dokumentuje.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o VAT (art. 19 ust. 1 i 3a) stanowią, że odliczenie podatku naliczonego może nastąpić nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania towaru. Skoro bezsporne jest, że spółka nie otrzymała towaru, to nie mogła skorzystać z prawa do odliczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.p.t.u. art. 19 § ust. 1, 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Odliczenie podatku naliczonego nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania towaru. Brak otrzymania towaru uniemożliwia odliczenie.
Pomocnicze
o.p. art. 13 § § 1 pkt 2 lit. a
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów).
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę jako nieuzasadnioną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak otrzymania towaru przez spółkę dokumentowanego fakturą VAT uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa regulujących zasadę postępowania dowodowego. Jednostronna i niekorzystna dla podatnika wykładnia postanowień zawartej umowy. Dopuszczenie jako dowodów nieprawdziwych oświadczeń kontrahenta. Nieuwzględnienie faktu wystawienia faktury korygującej i jej rozliczenia. Dwukrotne zapłacenie podatku.
Godne uwagi sformułowania
skoro bezsporny w sprawie jest fakt nie otrzymania przez skarżącą towaru wyszczególnionego w spornej fakturze, to oczywistym jest, iż strona nie mogła skorzystać z prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury. jeżeli skarżąca nie otrzymała towaru, to tym samym nie mogła tego towaru zwrócić, a zatem faktury VAT związane z taką transakcją nie wywołują żadnych skutków podatkowych.
Skład orzekający
Anna Wiciak
przewodniczący
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Ewa Karpińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że brak otrzymania towaru jest podstawą do odmowy odliczenia podatku VAT, nawet w przypadku wystawienia faktury i późniejszej faktury korygującej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. (ustawa o VAT z 1993 r.), choć zasada dotycząca otrzymania towaru jako warunku odliczenia jest nadal aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii w VAT - prawa do odliczenia podatku naliczonego, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Choć stan faktyczny jest typowy, uzasadnienie sądu jasno przedstawia przesłanki odmowy odliczenia.
“Nawet faktura korygująca nie pomoże, jeśli towar nigdy nie dotarł. Kluczowa zasada odliczania VAT.”
Dane finansowe
WPS: 234 317 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 85/04 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-12-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-02-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Wiciak /przewodniczący/ Beata Kalaga-Gajewska Ewa Karpińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędziowie NSA Ewa Karpińska (spr.), Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. przy udziale -- sprawy ze skargi A. H. i E. L. - wspólników s.c. "A" w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. oddalono skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika spółki cywilnej "A" w B., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia za październik 1999 r. zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwocie 234.317 zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) oraz art. 19 ust. 1, 2, 3 pkt 1 i ust. 3a, art. 27 ust. 4,5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). W uzasadnieniu podał, iż w toku kontroli stwierdzono, że podatnik zaewidencjonował w rejestrze zakupów oraz skorzystał z odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT nr [...] z dnia [...] października 1999 r. wystawionej przez "B" P. B. w O. ( wartość netto 1.100.000 zł, podatek 242.000 zł). Ustalono przy tym, że Spółka nigdy nie otrzymała towaru wyszczególnionego w tej fakturze ([...] szt. kart mikrochipowych ), a sprzedawca oświadczył, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji i były wystawione w celu otrzymania zaliczki na zakup kart mikrochipowych, które miały być przedmiotem transakcji, jednak kontrahent nie przekazał pieniędzy. Faktycznie stwierdzono, że Spółka nigdy nie dokonała zapłaty kwoty wynikającej ze spornej faktury. W tym stanie rzeczy Urząd Skarbowy, powołując się na art. 19 ust. 3a uznał, iż nie otrzymanie towaru określonego w fakturze skutkuje brakiem prawa do odliczania podatku naliczonego wynikającego z tej faktury. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa regulujących zasad postępowania dowodowego , poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z dostawą kart mikrochipowych oraz jednostronną i niekorzystną dla podatnika wykładnię postanowień zawartej umowy. Wskazała też na dopuszczenie jako dowodów w sprawie oczywiście nieprawdziwych oświadczeń kontrahenta oraz nieuwzględnienie faktu, iż jeden ze wspólników ( E. L. ) jest obywatelem szwedzkim i w rożnych kategoriach myślowych określał pojęcie "nie wywiązanie się z umowy". Pełnomocnik Spółki przyznał też, iż karty mikrochipowe zostały nienależycie wykonane, w związku z tym nie zostały odebrane. Odnosząc się do powyższej argumentacji, organ odwoławczy podał, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 i ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnik ma prawo do obniżania podatku należytego o podatek naliczony określony w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, a równocześnie odliczenie podatku nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania towaru. Zaakcentował, iż w sprawie jednoznacznie ustalono, że Spółka "A" nie otrzymała towaru udokumentowanego sporną fakturą . Nie uznał też zasadności zarzutów co do niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, ponieważ w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji zebrał kompletny materiał dowodowy, a wysnute wnioski nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów. W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej Spółki powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, a w uzasadnieniu przytoczył uzasadnienie decyzji odwoławczej. Końcowo przyznał, że bezsporne jest, iż do transakcji ostatecznie nie doszło z uwagi na odstąpienie od umowy. Dodał, iż w związku z powyższym nastąpiła korekta faktury i podatnik odliczył ją w chwili jej otrzymania, co zostało pominięte przez organ podatkowy. W konsekwencji został określony podatek , który został później skorygowany i doszło do dwukrotnego zapłacenia podatku. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodał, że oświadczenia na protokole z dnia [...] 2003 r. zostały sporządzone w języku polskim odręcznie przez E. L., co potwierdza, że wymieniony włada językiem polskim. Zaakcentował też, że spór nie dotyczy rozliczenia za miesiąc, w którym Spółka uwzględniła fakturę korygującą. Na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i podkreślił, że sprzedawca wystawił fakturę korygującą, która została rozliczona w grudniu 1999 r. Pełnomocnik organu odwoławczego wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę oraz zobowiązał się do przedstawienia Sądowi w terminie 7 dni deklaracji VAT-7 za październik, listopad i grudzień 1999 r., a także decyzji za listopad i grudzień 1999 r. jeżeli zostały wydane. Pełnomocnik Spółki oświadczył, że nie składa wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje : Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Przystępując do oceny zgodności z prawem tej decyzji wskazać trzeba, że kwestię sporną stanowi zasadność wyeliminowania z odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT nr [...] z dnia [...] października 1999 r. wystawionej przez "B" P. B. w O. ( wartość netto 1.100.000 zł, podatek 242.000 zł), przy czym zarówno wspólnik skarżącej Spółki, jak i jej pełnomocnik przyznają, że Spółka nigdy nie otrzymała towaru wyszczególnionego w tej fakturze ([...] szt. kart mikrochipowych ). Przypomnieć zatem trzeba , iż przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. ) zawierają szereg uregulowań mających na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemu rozliczeń między podatnikami tego podatku. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 3a podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określony w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, a równocześnie przepis ten stanowi, że odliczenie podatku nie może nastąpić wcześniej niż miesiącu otrzymania towaru. Odnosząc przedstawione uregulowania prawne na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż skoro bezsporny w sprawie jest fakt nie otrzymania przez skarżącą towaru wyszczególnionego w spornej fakturze, to oczywistym jest, iż strona nie mogła skorzystać z prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury. W tym stanie rzeczy niezrozumiałe są zarzuty podnoszone zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skardze w zakresie naruszenia przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa regulująca zasady prowadzenia postępowania dowodowego. Sama skarżąca przyznaje bowiem, że nigdy nie otrzymała kart mikrochipowych, a okoliczność ta przesądza o prawidłowości wydanych w sprawie decyzji. Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, iż ustalenie to, znajduje również podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym i zostało dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji organów podatkowych z mocy art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje na podstawie własnego przekonania i na podstawie wszechstronnie przeanalizowanego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ( por. B. Adamiak " Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 376-378). Pogląd ten pozostaje aktualny również w odniesieniu do unormowań zawartych w ustawie - Ordynacja podatkowa z uwagi na identyczne brzmienie przepisu regulującego zasadę swobodnej oceny dowodów. Zatem dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przekroczone przez organ orzekający, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia granicy swobodnej oceny dowodów, bowiem organ odwoławczy rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w uwzględnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zgłoszonych przez stronę zastrzeżeń . Przede wszystkim organy podatkowe wykazały, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż skarżąca Spółka nigdy nie otrzymała towaru, którego zakup dokumentowała faktura VAT nr [...] z dnia [...] października 1999 r. wystawiona przez "B" P. B. w O.. Równie bezzasadny jest zarzut, iż doszło od dwukrotnego zapłacenia podatku, ponieważ - według twierdzeń pełnomocnika Spółki - organy podatkowe nie uwzględniały faktu otrzymania faktury korygującej i rozliczenia jej w grudniu 1999 r.. Wyjaśnić zatem trzeba, iż - jak wynika z akt sprawy - do wymienionej faktury została wystawiona faktura korygująca nr [...] z dnia [...] października 1999 r. (k. 38 akt podatkowych) na zwrot towaru, w której wykazano in minus zarówno wartość netto ( - 1.1000.000 zł), jak i podatek od towarów i usług (- 242.000 zł ). Natomiast dane z analizy kontroli (k. 130 akt podatkowych) oraz z nadesłanych przez Dyrektora Izby Skarbowej deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 1999 r. oraz decyzji podatkowych wydanych za te miesiące wskazują, że skutki otrzymania faktur korygujących ( w tym : faktury nr [...] ) skarżąca ujęła w deklaracji za grudzień 1999 r., jednak organy podatkowe obu instancji w wydanych za ten miesiąc decyzjach ( nr [...] z dnia [...] r. i nr [...] z dnia [...] r.) uznały, iż skoro w rozliczeniach za poprzednie miesiące ( w tym: za październik 1999 r. ) nie uznano odliczenia podatku naliczonego z faktur dotyczących zakupu kart mikrochipowych , to w rozliczeniu za grudzień 1999 r. nie można uwzględnić również skutków otrzymania faktur korygujących. Słuszna bowiem jest teza, że jeżeli skarżąca nie otrzymała towaru, to tym samym nie mogła tego towaru zwrócić, a zatem faktury VAT związane z taką transakcją nie wywołują żadnych skutków podatkowych. W tym stanie rzeczy nie można uznać słuszności twierdzeń pełnomocnika strony o podwójnym opodatkowaniu, bowiem zarzut ten został sformułowany w odniesieniu do danych ujętych w deklaracji VAT-7 za grudzień 1999r., które zostały skorygowane decyzjami podatkowymi. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 )- skargę, jako nieuzasadnioną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI