I SA/Gl 837/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-12-07
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościłączna zobowiązanie pieniężnegospodarstwo rolnezwolnienie podatkowebudynki gospodarczeewidencja gruntówdziałalność rolniczaWSA Gliwice

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego, wskazując na potrzebę ponownego ustalenia, czy grunty i budynki gospodarcze spełniają kryteria gospodarstwa rolnego.

Sprawa dotyczyła odmowy zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości dla budynków gospodarczych, które skarżące uważały za część swojego gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że grunty nie spełniają wymogu powierzchniowego dla gospodarstwa rolnego i nie są położone na gruntach gospodarstwa rolnego. Sąd uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność dokładniejszego zbadania, czy grunty w różnych lokalizacjach tworzą jedno gospodarstwo rolne oraz czy budynki faktycznie służą wyłącznie działalności rolniczej, uwzględniając przy tym zarzuty dotyczące przeprowadzonych oględzin poza sezonem agrotechnicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. ustalającą skarżącym W. K. i J. S. łączną wysokość zobowiązania pieniężnego za 2022 r. w kwocie 526 zł. Sporne było opodatkowanie trzech budynków gospodarczych, które skarżące uważały za część swojego gospodarstwa rolnego i które powinny być zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, argumentując, że grunty o powierzchni 0,4000 ha w gminie D. nie spełniają wymogu 1 ha dla gospodarstwa rolnego i nie są położone na gruntach gospodarstwa rolnego, a także że budynki te nie służą wyłącznie działalności rolniczej. Skarżące podniosły zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, w tym przeprowadzonych oględzin poza sezonem agrotechnicznym, oraz błędnej wykładni przepisów dotyczących gospodarstwa rolnego. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując, że definicja gospodarstwa rolnego według ustawy o podatku rolnym nie wymaga, aby grunty stanowiły zorganizowaną całość ani leżały w jednej gminie. Kluczowe jest, aby grunty o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy stanowiły własność lub znajdowały się w posiadaniu tej samej osoby. Sąd nakazał organom ponowne postępowanie, w którym należy ustalić, czy grunty w D. i L. tworzą łącznie gospodarstwo rolne, opierając się na wypisach z ewidencji gruntów. Następnie należy zweryfikować, czy budynki gospodarcze służyły wyłącznie działalności rolniczej, uwzględniając argumenty skarżących dotyczące sezonowości prac i sposobu wykorzystania budynków. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli grunty te, niezależnie od ich położenia i składu osobowego współwłaścicieli, tworzą łącznie gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, a budynki służą wyłącznie działalności rolniczej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że definicja gospodarstwa rolnego w ustawie o podatku rolnym nie wymaga, aby grunty stanowiły zorganizowaną całość ani leżały w jednej gminie. Kluczowe jest łączna powierzchnia gruntów będących własnością lub w posiadaniu tej samej osoby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

u.p.o.l. art. 7 § 1 pkt 4 lit. b

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Zwalnia od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.

u.p.r. art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatku rolnym

Definicja gospodarstwa rolnego jako obszaru gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej.

Pomocnicze

u.p.r. art. 1

Ustawa o podatku rolnym

Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 4 lit. b

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.r. art. 3 § ust. 5 i 6

Ustawa o podatku rolnym

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 198

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 4 lit. b

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.r. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 3 § ust. 5 i 6

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 8

Definicja budynku gospodarczego.

P.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

O.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m.in. księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin.

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ powinien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Grunty położone w różnych lokalizacjach (gminach) mogą tworzyć jedno gospodarstwo rolne, jeśli są własnością lub w posiadaniu tej samej osoby i ich łączna powierzchnia przekracza 1 ha. Oględziny budynków gospodarczych przeprowadzone poza sezonem agrotechnicznym mogą być niewystarczające do oceny ich związku z działalnością rolniczą. Nieruchomość w D. powinna być traktowana jako siedlisko przy działce rolnej, a nie odrębny przedmiot opodatkowania.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie uznały, że grunty w D. nie stanowią części gospodarstwa rolnego z uwagi na różny skład osobowy współwłaścicieli i charakter współwłasności.

Godne uwagi sformułowania

nie wymaga, aby stanowiły zorganizowaną całości, czy też leżały na obszarze jednej gminy, powiatu, czy województwa. jedynym elementem łączącym wyżej wymienione grunty jest osoba rolnika zwolnienia podatkowego, którego nie powinno się interpretować rozszerzająco.

Skład orzekający

Bożena Pindel

przewodniczący sprawozdawca

Beata Machcińska

członek

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji gospodarstwa rolnego na potrzeby zwolnień podatkowych, znaczenie rozproszenia gruntów i składu osobowego współwłaścicieli, a także wymogi dowodowe dotyczące wyłącznego związku budynków z działalnością rolniczą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozproszenia gruntów i współwłasności, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych danych z ewidencji gruntów i budynków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być definicje prawne (np. gospodarstwo rolne) i jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego oraz dowodów, zwłaszcza w kontekście zwolnień podatkowych.

Czy Twoje grunty w różnych miejscach to jedno gospodarstwo rolne? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 526 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Gl 837/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Beata Machcińska
Bożena Pindel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 7 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 333
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. S., W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 5 maja 2022 r. nr SKO.4105.357.2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 5 maja 2022 r. nr SKO.4105.357.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej O.p.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z 2 lutego 2022 r. nr [...] ustalającą podatniczkom W. K. oraz J. S. (dalej także skarżące) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r., w kwocie 526 zł.
W sprawie przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny.
Organ I instancji ustalając podatniczkom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. przyjął do opodatkowania:
- trzy budynki mieszkalne o powierzchniach: 109,63 m2, 49,12 m2 oraz 30,72 m2,
- trzy budynki pozostałe o powierzchniach: 20,53 m2, 33,80 m2 oraz 13,35 m2,
- grunty o powierzchni 0,4000 ha (użytki rolne, działka nr [...]).
W odwołaniu podatniczki podniosły, że złożyły odwołanie od decyzji nr [...] z 2 lutego 2022 r. w sprawie wymiaru podatku za 2021 r. i sprawa nie jest jeszcze wyjaśniona.
SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwołał się do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej u.p.o.l.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy, zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części, położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Ponadto powołał art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 333, dalej u.p.r.).
Wyjaśnił, że 21 grudnia 2021 r. przeprowadzono oględziny na działce będącej przedmiotem postępowania. W ramach prowadzonych czynności wykonano pomiary trzech budynków gospodarczych, których powierzchnia użytkowa przedstawia się następująco:
1) budynek nr [...] o powierzchni 20,53 m2 i wysokości w najniższym punkcie 2,27 m, będący budynkiem garażowym, gdzie przechowywany był samochód osobowy i rower,
2) budynek [...] o powierzchni 33,80 m2 i wysokości 2,89 m, gdzie przechowywano motorowery (motocykle), rowery, kosiarkę ogrodową, zestawy narzędzi ze stołem narzędziowym,
3) budynek [...] o powierzchni 13,35 m2 i wysokości w najniższym punkcie 2,27 m, pełniący funkcję składową na drewno.
Poza budynkami gospodarczymi na działce nr [...] znajdowały się trzy budynki mieszkalne, których powierzchnie wykazane przez podatnika w Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w dniu 4 stycznia 2022 r. nie budziły wątpliwości organu podatkowego (budynki mieszkalne o powierzchniach użytkowych: 49,12 m2, 30,72 m2 oraz 109,63 m2).
Kontynuując wskazał, że zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., posiada wyłącznie charakter przedmiotowy, a istotne jest to, aby budynki położone były na gruntach gospodarstwa rolnego.
Organ podał, że powierzchnia fizyczna działki nr [...] stanowi 0,4000 ha fizycznych i 0,3970 ha przeliczeniowych, zatem powierzchnia gruntów nie spełnia normy obszarowej (powyżej 1 ha) dla gospodarstwa rolnego. Właścicielkami gruntu są: W. K. (3/4 własności) oraz J. S. (1/4 własności gruntu). Ponadto J. S. posiada wraz z mężem grunty w gminie L. o pow. 1,13 ha. Nie zgodził się ze stanowiskiem podatniczek, że grunty położone w gminie D. stanowią część gospodarstwa rolnego i powinny korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.
Kolegium podkreśliło, że ww. nieruchomości stanowią odrębne przedmioty opodatkowania z różnym składem osobowym współwłaścicieli, dodatkowo nieruchomość położona w gminie L. jest objęta wspólnością ustawową małżeńską, natomiast nieruchomość w gminie D. jest współwłasnością w częściach ułamkowych będącą wynikiem spadkobrania. Warunkiem zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l jest nie tylko to, aby budynki służyły wyłącznie działalności rolniczej, ale także ich posadowienie na gruntach gospodarstw rolnych - czyli na obszarach gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy (powołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 10 stycznia 2017 r., I SA/Gl 827/16). Wskazano także, ze zwolnienie dotyczy tylko tych budynków bądź ich części, które są wykorzystywane przy aktywnym, rzeczywistym prowadzeniu działalności rolniczej (w tym przypadku przy spełnieniu dodatkowego warunku, jakim jest wchodzenie w skład gospodarstwa rolnego), a nie tylko przystosowane do prowadzenia takiej działalności (powołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 24 marca 2021 r., I SA/Wr 613/20).
Zdaniem Kolegium budynki gospodarcze posadowione na działce nr [...] nie są położone na gruntach gospodarstwa rolnego i już to wyklucza skorzystanie ze zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.
W dalszej części Kolegium przedstawiło sposób wyliczenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego, powołało § 1 uchwały Nr XXXIV.206.2021 Rady Gminy Dąbrowa Zielona z 16 listopada 2021 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w 2022 r. oraz art. 6 u.p.r., a także Komunikatu Prezesa GUS z 20 października 2021 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2022.
Podsumowując uznało, że przedmiot opodatkowania został ustalony prawidłowo oraz zastosowane zostały właściwe przepisy prawa materialnego oraz procesowego, w tym art. 191 O.p.
W skardze na decyzję SKO, podatniczki zarzuciły jej naruszenie przepisów:
1) prawa procesowego, tj. art. 120, 121, 122, 187, 191, 198, 199 O.p. poprzez uznanie przez organ II instancji, iż Wójt wydając decyzję z 2 lutego 2022 r. w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022 nr [...] w sposób poprawny zgromadził cały dostępny w sprawie materiał dowody, a następnie ocenił go zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, podczas gdy decyzja podatkowa organu I instancji oparta została na oględzinach budynków gospodarczych, które odbyły się 21 grudnia 2021 r., a więc w czasie, kiedy nie były prowadzone prace w gospodarstwie rolnym skarżącej J. S., a tym samym brak było materialnych efektów prowadzenia tych prac na objętej kontrolą podatkową nieruchomości, przy jednoczesnym braku oględzin uprawianej części działki na terenie gminy D. oraz braku w ogóle oględzin działki położonej na terenie gminy L., a także decyzja ta została wydana bez przesłuchania strony postępowania,
2) prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 4 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 5 i 6 u.p.r. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym przyjęciu przez organ II instancji, iż nieruchomość położona na terenie gminy D. stanowić musi odrębny przedmiot opodatkowania od tej położonej na terenie Gminy L., z uwagi na różny skład osobowy współwłaścicieli oraz różny charakter współwłasności, oraz bezzasadnym przyjęciu, iż budynki posadowione na działce [...] nie są położone w granicach gospodarstwa rolnego, prowadzonego przez skarżącą J. S.,
3) z których wynika iż jest on związany ewidencją gruntów w ramach wymiaru podatku, a budynki gospodarcze na nieruchomości w D. położone są na terenie oznaczonym w ewidencji symbolem Br, a więc dotyczącym budownictwa związanego z rolnictwem.
Wniosły o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 5 maja 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 2 lutego 2022 r. w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022,
- zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano na wadliwość przeprowadzonych 21 grudnia 2021 r. oględzin, które odbyły się poza sezonem prac polowych. Z tych względów podatniczka J. S. nie posiadała już zboża z uprawy prowadzonej na polu w gminie L., z uwagi na jego sprzedaż. Nie posiadała również inwentarza żywego (kur, królików) i nie była więc wstanie w sposób pełny wykazać, iż nieruchomość ta służy jej do prowadzenia działalności rolniczej, a budynki gospodarcze są również wykorzystywane na ten cel. Oględziny poza sezonem agrotechnicznym nie mają sensu i nie są przydatne do stwierdzenia okoliczności istotnych dla sprawy. Ponadto podniesiono, że podatniczka nie posiada na własność maszyn rolniczych, wynajmuje je w sezonie, nie była zatem w stanie okazać iż stoją one w budynkach gospodarczych objętych sporem. Ponadto w toku oględzin, organ nie zauważył, że pozostała część działki położonej w D. jest uprawiana przez skarżącą. Organ nie dokonał również oględzin działki na terenie gminy L., w trakcie których stwierdziłby iż jest ona utrzymywana w kulturze rolnej, a tym samym gospodarstwo rolne skarżącej jest przez nią prowadzone.
Ponadto podatniczka wyjaśniła, że zamieszkuje nieruchomość w D. i prowadzi jednocześnie gospodarstwo rolne sprowadzające się do hodowli drobnego inwentarza oraz uprawy rolnej na polu na terenie Gminy L.. Działkę na terenie gminy D. należy traktować jako zwykłą działkę stanowiącą tzw. siedlisko przy działce rolnej, czyli porównywalnie do typowej sytuacji, w której rolnik mieszka z przodu działki (przy drodze), a uprawia pozostałą jej część rozciągającą się w głąb od drogi. W ocenie podatniczek brak jest podstaw, aby różnicować ich sytuację z tego powodu, że działka rolna na terenie gminy L. nie przylega bezpośrednio do działki na której mieszka skarżąca.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Kontroli Sądu – w ramach art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 359 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegała decyzja SKO utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji określające skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne za 2022 r.
Sporne w sprawie pozostaje opodatkowanie trzech budynków o powierzchniach: 20,53 m2, 33,80 m2 oraz 13,35 m2, które organ I instancji, z aprobatą organu odwoławczego, zakwalifikował do budynków pozostałych i opodatkował podatkiem od nieruchomości według stawki 5,36 zł za m2.
Kwestionując to rozstrzygnięcie skarżące podniosły, że organy bezzasadnie przyjęły, iż nieruchomość położona na terenie gminy D. stanowić musi odrębny przedmiot opodatkowania od tej położonej na terenie Gminy L., z uwagi na różny skład osobowy współwłaścicieli oraz różny charakter współwłasności, oraz bezzasadnym przyjęciu, iż budynki posadowione na działce [...] nie są położone w granicach gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącą J. S.. Ponadto zarzuciły organowi I instancji, że dokonał oględzin budynków gospodarczych 21 grudnia 2021 r., a więc w czasie, kiedy nie były prowadzone prace w gospodarstwie rolnym.
Zdaniem organu nieruchomości położone w gminie D. i L. stanowią odrębne przedmioty opodatkowania z różnym składem osobowym współwłaścicieli, dodatkowo nieruchomość położona w gminie L. jest objęta wspólnością ustawową małżeńską natomiast nieruchomość w gminie D. jest współwłasnością skarżących w częściach ułamkowych. Natomiast warunkiem zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l jest, aby budynki służyły wyłącznie działalności rolniczej i były posadowione na gruntach gospodarstw rolnych.
Przepis art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. stanowi: zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.
Wskazane wyżej zwolnienie od opodatkowania wymaga łącznego spełnienia trzech warunków wynikających z brzmienia przywołanego przepisu. Odnosi się on do budynków gospodarczych lub ich części, muszą być one położone na gruntach gospodarstw rolnych oraz służyć wyłącznie działalności rolniczej. Dotyczą one zatem budynków innych niż mieszkalne czy użyteczności publicznej służące celom gospodarczym.
Pojęcie budynku gospodarczego zdefiniowane zostało w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Zgodnie z zawartą tam definicją budynkiem gospodarczym jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Definicję gospodarstwa rolnego zawiera z kolei przepis art. 2 ust. 1 u.p.r., z godnie z którym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Przepis art. 1 ww. ustawy stanowi zaś, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Z przepisu art. 2 ust. 1 u.p.r. wynika, że dla uznania określonych gruntów za gospodarstwo rolne nie jest konieczne, aby stanowiły one zorganizowaną całości, czy też leżały na obszarze jednej gminy, powiatu, czy województwa. Gospodarstwo rolne tworzą bowiem grunty będące własnością lub w posiadaniu jednej osoby, położone na dowolnym obszarze, nawet wówczas, gdy nie istnieje pomiędzy nimi żadna więź ekonomiczna, nawet wówczas, gdy z uwagi na ich położenie (np. w różnych gminach) nie mogą one stanowić zorganizowanej całości. Z definicji gospodarstwa rolnego, wprowadzonej na potrzeby podatku rolnego, wynika, że jedynym elementem łączącym wyżej wymienione grunty jest osoba rolnika (por. wyroki tut. Sądu z 8 czerwca 2022 r., I SA/Gl 317/22 a także z 20 października 2022 r., I SA/Gl 755/22 oraz przywołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2015 r., I GSK 8/14; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zbieżne z tym stanowiskiem pozostają także poglądy doktryny, według których gospodarstwem rolnym – w myśl ustawy o podatku rolnym – są grunty o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Grunty te nie muszą stanowić zorganizowanej całości. Takie rozumienie gospodarstwa rolnego powoduje m.in., że za gospodarstwo należy uznać grunty o powierzchni przekraczającej 1 ha nawet wówczas, gdy nie istnieje pomiędzy nimi żadna więź ekonomiczna. Na przykład gospodarstwem rolnym jest 0,5 ha łąki w woj. pomorskim, 0,5 ha łąki w woj. podlaskim i 0,5 ha gruntu ornego w woj. mazowieckim, jeśli stanowią własność lub znajdują się w posiadaniu jednej osoby. Działki te, z uwagi na ich położenie, nie mogą stanowić zorganizowanej całości, a mimo to są traktowane jako gospodarstwo rolne. Jedynym elementem łączącym wyżej wymienione grunty jest osoba podatnika (por. L. Etel i in. Podatek rolny. Komentarz, publ. System Informacji Prawnej LEX).
Skoro ustawodawca w art. 2 ust. 1 u.p.r. za gospodarstwo rolne uważa obszar stanowiący m.in. własność lub znajdujący się w posiadaniu osoby fizycznej, to grunt objęty niniejszym postępowaniem (o powierzchni 0,4000 ha położony w D.), a pozostający we współwłasności ułamkowej skarżących oraz grunt o powierzchni powyżej 1 ha położony w innej gminie (L.), a pozostający we wspólności ustawowej małżeńskiej jednej ze skarżących - nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że grunty te tworzą łącznie gospodarstwo rolne, którego współwłaścicielem pozostaje jedna ze skarżących.
Podsumowując z przepisów ustawy o podatku rolnym nie wynika, po pierwsze obowiązek usytuowania gospodarstwa rolnego na terenie jednej gminy. Po drugie ustawodawca posłużył się sformułowaniem "stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej", a zatem do ustalenia faktu istnienia gospodarstwa rolnego należącego do jednej osoby koniecznym jest również uwzględnienie faktu posiadania, a nie tylko władztwa nieruchomości. Po trzecie grunty te muszą być grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy.
Oznacza to, że aby ocenić w sposób prawidłowy fakt posiadania przez skarżące gospodarstwa rolnego materiał dowodowy winien obejmować wypisy z ewidencji gruntów dotyczących wszystkich nieruchomości pozostających we współwłasności (względnie w posiadaniu) skarżących. Dopiero na podstawie tak zebranego materiału dowodowego właściwy organ będzie mógł precyzyjnie wykazać czy przedmiotowe budynki są położone na gruncie gospodarstwa rolnego.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie, czy skarżące są posiadaczem gospodarstwa rolnego musi być poparte aktualnymi w danym roku podatkowym danymi z ewidencji gruntów, do czego nieodzowne jest załączenie do akt sprawy stosownych dokumentów.
Zatem – na etapie dalszego postępowania – powinnością organu będzie ustalenie, na podstawie dowodów z dokumentów, ustalenie ww. okoliczności.
W zależności od rezultatu tych ustaleń konieczne może okazać się w dalszej kolejności zweryfikowanie kryterium określanego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. jako "służenie wyłącznie działalności rolniczej".
Należy bowiem uwzględnić podnoszone przez skarżące argumenty w kontekście ustaleń wynikających z przeprowadzonych przez organ oględzin w dniu 21 grudnia 2021 r. Mianowicie skarżące wskazywały, że oględziny przeprowadzone poza sezonem agrotechnicznym nie mają sensu i nie są przydatne do stwierdzenia okoliczności istotnych dla sprawy. Akcentowały, że w tym okresie nie posiadały już upraw, inwentarza żywego i nie były w stanie w sposób pełny wykazać, iż nieruchomość ta służy jej do prowadzenia działalności rolniczej, a budynki gospodarcze są również wykorzystywane na ten cel. Ponadto podnosiły, że nie posiadają na własność maszyn rolniczych, wynajmują je w sezonie, nie było więc możliwe wykazanie, iż stoją one w budynkach gospodarczych objętych sporem.
Mając na uwadze podnoszone przez strony okoliczności zachodzi konieczność ustalenia warunków z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., a konkretnie warunku zasadniczego, tj. wyłącznego związku budynków lub ich części z działalnością rolniczą. Decydującą bowiem przesłanką zwolnienia budynków gospodarczych położonych na gruntach gospodarstw rolnych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest wykazanie faktycznego związku pomiędzy prowadzeniem działalności rolniczej w sensie wskazanym w art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., a sposobem ich wykorzystania. Oznacza to, że budynki te muszą być położone na gruntach rolnych stanowiących gospodarstwo rolne. Zatem po ustaleniu w pierwszej kolejności przez organ – w warunkach wyżej określonych – że grunty będące we współwłasności skarżącej J. S. stanowią gospodarstwo rolne, będą obowiązane ustalić, czy trzy budynki gospodarcze objęte niniejszym postępowaniem w 2022 r. służyły wyłącznie działalności rolniczej. Przy czym użyte przez ustawodawcę określenie "wyłącznie" oznacza, że nie mogły służyć innym celom niż rolnicze, rozpoznawana kwestia dotyczy bowiem zwolnienia podatkowego, którego nie powinno się interpretować rozszerzająco.
Zważywszy na argumentację podniesioną przez skarżące należy pamiętać, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje, tzw. zasada współdziałania. Jeżeli podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na nim ciąży obowiązek udowodnienia swoich racji. To z kolei oznacza, że skarżące będą obowiązane wykazać, że przeznaczenie spornych budynków miały związek z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Będzie się to więc wiązało z koniecznością wykazania, że w 2022 r. dokonywały najmu (bądź dzierżawy) maszyn czy urządzeń rolniczych, czy też posiadały uprawy i inwentarz żywy, co można wykazać np. poprzez przedstawieniem organowi umowy najmu (bądź dzierżawy) maszyn rolniczych wraz z dowodem zapłaty opłat z tego tytułu lub poprzez przedstawienie osobowych źródeł dowodowych. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii będzie należała do skarżących.
Zgodnie bowiem z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być mi.in. księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin. Natomiast organ – w świetle art. 180 § 1 O.p. – winien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ rozważy również, po przeprowadzeniu własnego postępowania dowodowego oraz zaoferowanego przez strony, zasadność przesłuchania podatniczek oraz dokona oceny zebranego materiału dowodowego, na podstawie art. 191 O.p.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ, aby w ponownym postępowaniu uwzględnił powyższą argumentację i wynikające z niej zalecenia.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, stanowiącą uiszczony wpis od skargi.
.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę