I SA/GL 826/24

I SA/Gl 826/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Katarzyna Stuła-Marcela
Piotr Pyszny /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi R.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/152/2023/3464 w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od stycznia do października 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 3 kwietnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/152/2023/3464, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), dalej: O.p. po rozpoznaniu odwołania R. H. (dalej: podatnik, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. (dalej: organ pierwszej instancji) z 3 stycznia 2023 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do października 2018 r. od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].
Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ pierwszej instancji ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do października 2018 r. od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], w łącznej wysokości 16.495,00 zł. Przedmiotem opodatkowania objęto:
1. w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2018 r.: całą powierzchnię działek nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) o powierzchni 7,3532 ha oraz łączną powierzchnię użytkową budynków znajdujących się na nieruchomości, wynoszącą 330,40 m2, a ustaloną na podstawie pomiarów dokonanych w dniu 16 listopada 2022 r. w trakcie oględzin nieruchomości;
2. w okresie od 1 kwietnia do 30 października 2018 r.: ½ powierzchni działek nr [...] i [...], tj. powierzchnię 36.766 m2 oraz ½ powierzchni użytkowej budynków znajdujących się na nieruchomości, tj. 165,20 m2.
W odwołaniu wniesionym przez ustanowionego dla podatnika kuratora dla nieobecnego zarzucono naruszenie 187 § 1, art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 O.p., art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70), dalej: u.p.o.l. poprzez brak pełnego i prawidłowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności poprzez:
a) brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności związanych ze sprawą;
b) brak przeprowadzenia dowodów pozwalających na ustalenie stanu nieruchomości (ilości i powierzchni budynków, powierzchni nieruchomości) według stanu na dzień powstania zobowiązania podatkowego u podatnika;
c) wyjaśnienie wątpliwości pojawiających się w sprawie na niekorzyść podatnika.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, że podatnik na podstawie aktu notarialnego z 2 września 2015 r. Rep. A nr [...] nabył od H. Sp. z o.o. udział w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], wynoszący ½ części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu [...] o powierzchni 7,3532 ha oraz w prawie własności znajdujących się na tej działce budynków (KW [...]). Dotychczasowymi współwłaścicielami działki w udziale po ½ części byli: H. Sp. z o.o. oraz D. P. (po zawarciu związku małżeńskiego D. B.). Następnie na podstawie aktu notarialnego z 26 lipca 2016 r. Rep. A nr [...] podatnik dokonał kupna udziału ½ części od D. B. w prawie użytkowania wieczystego pozostałej części działki gruntu nr [...] (która następnie w wyniku podziału została oznaczona jako działka nr [...] i [...]) i w prawie własności znajdujących się tam budynków. Z treści aktu notarialnego wynika, że podatnik został poinformowany, że wobec udziału D. P. (B.), wynoszącego ½ części nieruchomości wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne na rzecz Skarbu Państwa - Starosty R.. Nieruchomość była również obciążona hipotekami przymusowymi, między innymi na rzecz Gminy K.. W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Sądu Rejonowego w R. z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt [...], z którego uzasadnienia wynika, że prowadzona była egzekucja z nieruchomości objętej księgą wieczystą nr KW [...] przeciwko dłużnikowi D. B.. W dniu 16 listopada 2017 r. wydane zostało postanowienie o przybiciu, które uprawomocniło się w dniu 24 listopada 2017 r. wobec jego niezaskarżenia. Następnie na mocy wyżej wskazanego postanowienia z 18 stycznia 2018 r. prowadzonego przeciwko D. B., Sąd Rejonowy w R. przysądził na rzecz Gminy K. udział wynoszący ½ części w prawie użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni 7,3532 ha oraz w prawie własności budynków, przysługujących dłużnikowi D. B. w związku z prowadzonym nadzorem nad egzekucją z nieruchomości objętej KW [...]. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 28 marca 2018 r.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że na dzień 1 stycznia 2018 r. podatnik stał się wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Natomiast od 28 marca 2018 r. współwłaścicielami działki gruntu nr [...] (po podziale działek nr [...] i [...]) wraz z zabudowaniami stali się w udziale po ½ podatnik oraz Gmina K..
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił podmiot, na którym spoczywał obowiązek podatkowy za okres od stycznia do marca 2018 r. stwierdzając, że podatnik był w tym czasie wyłącznym właścicielem opodatkowanej nieruchomości, natomiast począwszy od 1 kwietnia 2018 r. nieruchomość stała się współwłasnością podatnika oraz Gminy K. po ½ części, dlatego począwszy od kwietnia do października 2018 r. podatnik jest podatnikiem wyłącznie w odniesieniu do swojego udziału w nieruchomości. Po tym okresie, jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 13 lipca
2018 r., sygn. akt [...] na rzecz Gminy K. przysądzony został udział wynoszący ½ części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości o pow. 7,3532 ha oraz udział w prawie własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość przysługujące podatnikowi. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 13 października 2018 r. Zatem obowiązek podatkowy podatnika wygasł - zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.o.l. - z upływem miesiąca października, tj. miesiąca w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.
Organ odwoławczy podkreślił, że mając na uwadze treść art. 7 ust. 15 u.p.o.l., organ pierwszej instancji zasadnie przyjął w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 30 października 2018 r. do opodatkowania wyłącznie udział ½ części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości o pow. 7,3532 ha oraz w prawie własności budynków, które w tym okresie stanowiły współwłasność podatnika oraz Gminy K..
W kwestii przedmiotu opodatkowania organ odwoławczy podniósł, że w toku uzupełniającego postępowania dowodowego organ pierwszej instancji, na podstawie dokumentów znajdujących się w Referacie Inwestycji i Budownictwa Urzędu Miejskiego w K. ustalił, że obiekt budowlany o powierzchni 1000,97 m2 (kwestionowany w roku 2014 przez podatnika do opodatkowania jako budynek) został wyburzony w 2020 r. Pismami z 14 czerwca 2022 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Wydziału Architektury Starostwa Powiatowego w R. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z zapytaniem, czy w ich zasobach znajdują się dane dotyczące powierzchni wyburzonych budynków znajdujących się na działkach [...] oraz [...], powstałych wskutek podziału działki nr [...]. Zarówno Starosta R., jak i Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. w odpowiedzi na pisma poinformowali, że nie posiadają danych dotyczących powierzchni użytkowej i wysokości budynków wyburzonych w 2020 r., a zlokalizowanych w K. ul. [...]. W związku z tym, w celu ustalenia powierzchni budynków znajdujących na terenie nieruchomości, po ich częściowym wyburzeniu w 2020 r. organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 16 listopada 2022 r. oględziny nieruchomości. W trakcie oględzin ustalono, że po dokonanym wyburzeniu budynków w roku 2020, na terenie nieruchomości znajdują się dwa budynki pozostałe o powierzchni użytkowej 75,48 m2 i 254,92 m2 (o wysokości powyżej 2,20 m). Z oględzin sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że w oparciu o zgromadzoną dokumentację fotograficzną, protokół oględzin oraz wypis z ewidencji gruntów i budynków, nie ulega wątpliwości, że opodatkowane obiekty budowlane - stanowią budynki o powierzchni użytkowej 75,48 m2 i 254,92 m2 i wysokości powyżej 2,20 m, zatem istniały również w roku 2018. Budynki te znajdują się na terenie nieruchomości, natomiast dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie oględzin potwierdza, że ich kwalifikacja do budynków pozostałych, niemieszkalnych jest aktualna, a zatem wiążąca organy podatkowe. Co prawda organ pierwszej instancji nie odniósł się do sposobu powiązania budynku z gruntem. Jednakże organ odwoławczy uznał, iż ustalenia w tym zakresie są zbędne, gdyż na podstawie dołączonej do akt dokumentacji fotograficznej można bez jakichkolwiek wątpliwości uznać, że opodatkowane budynki są trwale z gruntem związane.
Odnosząc się do zarzutu odwołania polegającego na nieustaleniu przez organ pierwszej instancji, czy w 2018 r. dane nieruchomości, w stosunku do których ustalone zostało zobowiązanie podatkowe znajdowały się w posiadaniu samoistnym oraz ich klasyfikacji, organ odwoławczy stwierdził, że odnoszenie się do klasyfikacji wszystkich obiektów budowlanych istniejących w roku 2018 jest bezzasadne, skoro opodatkowaniem objęto wyłącznie budynki istniejące na dzień przeprowadzenia oględzin. Ponadto, z wyjaśnień organu pierwszej instancji zawartych w piśmie z 30 stycznia 2023 r. wynika, że zarówno w okresie od stycznia do marca 2018 r., jak i w okresie od kwietnia do października 2018 r. nieruchomość nie była przedmiotem umowy najmu, ani też dzierżawy. Natomiast faktyczne czynności dotyczące prowadzenia między innymi wyburzeń budynków na nieruchomości rozpoczęły się dopiero w roku 2020, kiedy wyłącznym właścicielem nieruchomości była Gmina K.. Według organu odwoławczego, nie można przypisać Gminie K. samoistnego posiadania nieruchomości w roku 2018. Czym innym bowiem jest podejmowanie przez Gminę czynności prawnych dotyczących między innymi wyegzekwowania świadczeń pieniężnych należnych na rzecz Gminy K. od współwłaścicieli nieruchomości, z przysługującego im udziału w nieruchomości, czym innym natomiast dysponowanie całością nieruchomości, jako posiadacz samoistny.
Organ odwoławczy stwierdził, iż na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału nie można przyjąć, że Gmina K. była w okresie od kwietnia do października 2018 r. posiadaczem samoistnym opodatkowanej nieruchomości. Gmina K. podejmowała wszelkie próby w celu doręczenia informacji podatkowych oraz wszelkiej korespondencji, początkowo wyłącznemu właścicielowi nieruchomości, a późniejszym okresie podatnikowi jako współwłaścicielowi nieruchomości. Korespondencja wracała, jako nieodebrana z powodu braku danych o miejscu pobytu podatnika. Z powyższych względów, w celu ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, Gmina K. wystąpiła do Sądu Rejonowego w C. o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej. Udział należący do podatnika został nabyty po uprawomocnieniu się przybicia i wykonania przez Gminę K. warunków licytacyjnych lub postanowieniu o ustaleniu ceny nabycia i wpłaceniu całej ceny na rzecz Skarbu Państwa. Do tego czasu Gmina K. nie podejmowała żadnych czynności faktycznych na nieruchomości, które w jakikolwiek sposób uzasadniałyby twierdzenie, że była w tym okresie samoistnym posiadaczem nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 122 i art. 124 O.p. również nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ organ pierwszej instancji podjął wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uzupełnił w tym zakresie zebrany w sprawie materiał dowodowy.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zastępowany przez kuratora dla nieobecnego, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 187 § 1, art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 O.p., art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 u.p.o.l. w zw. z art. art. 223 § 1 pkt 1 O.p. poprzez powtórzenie nieprawidłowości organu pierwszej instancji i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy w sprawie brak jest pełnego i prawidłowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, w szczególności poprzez:
- brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności związanych ze sprawą,
- brak przeprowadzenia dowodów pozwalających na ustalenie stanu nieruchomości (ilości i powierzchni budynków, powierzchni nieruchomości) według stanu na dzień powstania zobowiązania podatkowego,
- wyjaśnienie wątpliwości pojawiających się w sprawie na niekorzyść podatnika.
Kurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wniósł także o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pełnienia tej funkcji w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz przed organem odwoławczym.
W uzasadnieniu skargi kurator wywodził, że organ podatkowy nie ustalił, czy w roku 2018 dane nieruchomości, w stosunku do których ustalane zostało zobowiązanie podatkowe, znajdowały się w posiadaniu samoistnym, co także ma wpływ na wymiar i wysokość należności podatkowej. Nie ustalił klasyfikacji wszystkich obiektów znajdujących się wówczas na gruntach (czy stanowiły budynki, czy budowle), jak też nie dokonał właściwego stwierdzenia ich powierzchni. Nieustalone jest, czy podatnik w ogóle władał powyższymi gruntami, co ma znaczenie w szczególności w okresie, gdy przysługiwało mu prawo użytkowania wieczystego gruntów i współwłasności budynków wraz z Gminą K..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań nad legalnością zaskarżonej decyzji zasadne jest przytoczenie regulacji prawnych, mających zastosowanie w sprawie. Oczywiście Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy prawa materialnego, obowiązujące w roku podatkowym 2018.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Natomiast w myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6.
Zgodnie z art. 3 ust. 6 u.p.o.l. zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa w ust. 4, nie stosuje się, jeżeli jeden lub kilku współwłaścicieli lub posiadaczy jest zwolnionych od podatku od nieruchomości albo nie podlega temu podatkowi. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach lub posiadaczach, którzy podlegają podatkowi od nieruchomości oraz nie są zwolnieni od tego podatku, w zakresie odpowiadającym ich łącznemu udziałowi w prawie własności lub posiadaniu.
Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:
1) dla gruntów - powierzchnia;
2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;
3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
W pierwszej kolejności Sąd poddał ocenie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego, pozwalającego na zastosowanie norm prawa materialnego. Tylko bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny daje podstawy do właściwego zastosowania tych ostatnich przepisów.
W myśl art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Przepis art. 121 O.p. ma charakter bardzo ogólny i aby stwierdzić, że regulacja w nim zawarta została naruszona, koniecznym jest powiązanie tego zarzutu z naruszeniem konkretnych przepisów postępowania w określonych okolicznościach faktycznych sprawy. Nie stanowi naruszenia tego przepisu odmienna ocena stanu faktycznego od prezentowanej przez stronę skarżącą. Przepis art. 121 § 1 O.p. nakazuje organom podatkowym prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Z akt sprawy nie wynika, by organy prowadząc postępowanie naruszyły wskazany przepis.
Przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. dotyczą postępowania dowodowego. W ich świetle organy podatkowe są obowiązane w toku postępowania podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tak więc organy podatkowe obciąża obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz ustalenia na tej podstawie stanu faktycznego, zgodnego ze stanem rzeczywistym i uzyskanie w ten sposób podstawy do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organy podatkowe powinny w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie. W dalszej kolejności rzeczą organów jest rozważenie, jakie dowody będą pomocne w ustaleniu wspomnianych faktów. Kolejny etap to przeprowadzenie z urzędu tych dowodów oraz innych dowodów wnioskowanych przez stronę. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy zebrały w sprawie materiał dowodowy pozwalający na jej rozstrzygnięcie. Uznać zatem należy, że organy prowadzące postępowanie zebrały materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi - na podstawie obowiązujących przepisów - wiążą się skutki prawne.
Z kolei regulacja art. 124 O.p. wskazuje, iż organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Chodzi o to, aby wykazywać słuszność podejmowanych czynności dowodowych, jak też przekonywać strony do dobrowolnego wykonania wydanej decyzji. Tak więc przepis art. 124 O.p. wyraża zasadę przekonywania, która wyraża się m.in. w prawidłowym uzasadnieniu decyzji, wyjaśniającym podstawę faktyczną i prawną decyzji, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Reasumując, postępowanie dowodowe w kontrolowanej przez Sąd sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z powołanymi powyżej zasadami postępowania podatkowego.
Organy podatkowe obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, z których wynikało, że skarżący na podstawie aktu notarialnego z 2 września 2015 r. Rep. A nr [...] nabył od H. Sp. z o.o. udział w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], wynoszący ½ części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu [...] o powierzchni 7,3532 ha oraz w prawie własności znajdujących się na tej działce budynków (KW [...]). Dotychczasowymi współwłaścicielami działki w udziale po ½ części byli: H. Sp. z o.o. oraz D. P. (po zawarciu związku małżeńskiego D. B.). Następnie na podstawie aktu notarialnego z 26 lipca 2016 r. Rep. A nr [...] skarżący dokonał kupna udziału ½ części od D. B. (nazwisko rodowe P.) w prawie użytkowania wieczystego pozostałej części działki gruntu nr [...] (która następnie w wyniku podziału została oznaczona jako działka nr [...] i [...]) i w prawie własności znajdujących się tam budynków. Z treści aktu notarialnego wynika, że skarżący został poinformowany, że wobec udziału D. P. (B.), wynoszącego ½ części nieruchomości wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne na rzecz Skarbu Państwa - Starosty R.. Nieruchomość była również obciążona hipotekami przymusowymi, m.in. na rzecz Gminy K.. Skarżący podał, że znany mu jest stan faktyczny i prawny nieruchomości, w szczególności wszczęcie egzekucji oraz obciążenie hipotekami i wynikające z tego skutki. W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Sądu Rejonowego w R. z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt [...], z którego uzasadnienia wynika, że prowadzona była egzekucja z nieruchomości objętej księgą wieczystą nr KW [...] przeciwko dłużnikowi D. B.. W dniu 16 listopada 2017 r. wydane zostało postanowienie o przybiciu, które uprawomocniło się w dniu 24 listopada 2017 r. Następnie na mocy postanowienia z 18 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w R. przysądził na rzecz Gminy K. udział wynoszący ½ części w prawie użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni 7,3532 ha oraz w prawie własności budynków, przysługujących dłużnikowi D. B. w związku z prowadzonym nadzorem nad egzekucją z nieruchomości objętej KW [...]. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 28 marca 2018 r. Zgodnie z art. 930 § 1 ustawy - Kodeks postępowania cywilnego rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika. W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne tak w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy. Ustalono zatem, że na dzień 1 stycznia 2018 r. skarżący był wyłącznym właścicielem nieruchomości. Natomiast od dnia 28 marca 2018 r. współwłaścicielami działki gruntu nr [...] (po podziale działek nr [...] i [...]) wraz z zabudowaniami stali się w udziale po ½ skarżący oraz Gmina K..
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przeniosło własność na nabywcę i stało się tytułem do ujawnienia wpisu w księdze wieczystej. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Organy podatkowe w prawidłowy zatem sposób ustaliły podmiot, na którym spoczywał obowiązek podatkowy za okres od stycznia do marca 2018 r. stwierdzając, że skarżący był w tym czasie wyłącznym właścicielem opodatkowanej nieruchomości, natomiast począwszy od 1 kwietnia 2018 r. nieruchomość stała się współwłasnością skarżącego oraz Gminy K. po ½ części, dlatego począwszy od kwietnia do października 2018 r. skarżący stał się podatnikiem wyłącznie w odniesieniu do swojego udziału w nieruchomości, jako że grunty, budynki lub ich części stanowiące własność gminy (z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów) na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 15 u.p.o.l. podlegają zwolnieniu podatkowemu. Natomiast zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, nie stosuje się, jeżeli jeden lub kilku współwłaścicieli lub posiadaczy jest zwolnionych od podatku od nieruchomości, albo nie podlega temu podatkowi. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach lub posiadaczach, którzy podlegają podatkowi od nieruchomości oraz nie są zwolnieni od tego podatku, w zakresie odpowiadającym ich łącznemu udziałowi w prawie własności lub posiadaniu (art. 3 ust. 6 u.p.o.l.).
Natomiast obowiązek podatkowy skarżącego wygasł - zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.o.l. - z upływem miesiąca października, tj. miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Powyższe wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 13 lipca 2018 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym na rzecz Gminy K. przysądzony został udział wynoszący ½ części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości o pow. 7,3532 ha oraz udział w prawie własności budynków stanowiących odrębną nieruchomość przysługujące skarżącemu. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 13 października 2018 r.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący braku ustalenia powierzchni budynków według stanu z roku 2018. Przedmiotem opodatkowania były wyłącznie istniejące na dzień 16 listopada 2022 r. budynki. W wyniku uzupełniającego postępowania dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, na podstawie dokumentów znajdujących się w Referacie Inwestycji i Budownictwa Urzędu Miejskiego w K., że obiekt budowlany o powierzchni 1000,97 m2 (kwestionowany w roku 2014 przez podatnika do opodatkowania jako budynek) został wyburzony w 2020 r., w związku tym wobec braku możliwości ustalenia jego faktycznej powierzchni użytkowej według stanu z roku 2018, jak również braku możliwości ustalenia, czy stanowił budynek w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, został wyłączony z opodatkowania. Natomiast w celu ustalenia powierzchni budynków istniejących na terenie nieruchomości, po ich częściowym wyburzeniu w 2020 r., organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 16 listopada 2022 r. oględziny nieruchomości. W trakcie oględzin (o których prawidłowo powiadomiono kuratora dla osoby nieobecnej) ustalono, że po dokonanym wyburzeniu budynków w roku 2020, na terenie nieruchomości znajdują się dwa budynki pozostałe o powierzchni użytkowej 75,48 m2 i 254,92 m2 (o wysokości powyżej 2,20 m). Z oględzin sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną.
Prawidłowo zatem organ odwoławczy w oparciu o zgromadzoną dokumentację fotograficzną, protokół oględzin oraz wypis z ewidencji gruntów i budynków uznał, że opodatkowane obiekty budowlane - stanowią budynki o powierzchni użytkowej 75,48 m2 i 254,92 m2 i wysokości powyżej 2,20 m, które istniały również w roku 2018. Budynki te znajdowały się i aktualnie znajdują się na terenie nieruchomości, natomiast dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie oględzin potwierdzała, że ich kwalifikacja do budynków pozostałych, niemieszkalnych jest aktualna.
Organ odwoławczy zauważył, że co prawda organ pierwszej instancji nie odniósł się do sposobu powiązania budynku z gruntem. Jednakże organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia w tym zakresie są zbędne, gdyż na podstawie dołączonej do akt dokumentacji fotograficznej można było bez jakichkolwiek wątpliwości uznać, że opodatkowane budynki są trwale z gruntem związane. Z uwagi na wyburzenie w roku 2020 budynku biurowego o powierzchni 1000,97 m2, do którego istniały wątpliwości zarówno co do trwałego związania z gruntem jak i powierzchni, jak również brak możliwości potwierdzenia, czy w latach 2014-2018, dokonywane były jakiekolwiek prace adaptacyjne i remontowe powodujące zmianę jego powierzchni użytkowej, organ pierwszej instancji zasadnie (na korzyść podatnika) wyłączył z opodatkowania sporny obiekt budowlany, pomimo iż został on wyburzony dopiero w roku 2020. Ponadto, z wyjaśnień organu pierwszej instancji zawartych w piśmie z 30 stycznia 2023 r. wynikało, że zarówno w okresie od stycznia do marca 2018 r., jak i w okresie od kwietnia do października 2018 r. nieruchomość nie była przedmiotem umowy najmu, ani też dzierżawy. Natomiast faktyczne czynności dotyczące prowadzenia między innymi wyburzeń budynków na nieruchomości rozpoczęły się dopiero w roku 2020, kiedy wyłącznym właścicielem nieruchomości była już Gmina K..
Sąd w całości podzielił ustalenia faktyczne i argumentację organu odwoławczego. Co więcej organ odwoławczy, wbrew twierdzeniom kuratora w zaskarżonej decyzji odniósł się również do podnoszonej okoliczności, dlaczego nie można przypisać Gminie K. samoistnego posiadania nieruchomości w roku 2018, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko. Organ odwoławczy w tym aspekcie stwierdził między innymi, że czym innym jest podejmowanie przez Gminę czynności prawnych dotyczących wyegzekwowania świadczeń pieniężnych należnych na rzecz Gminy K. od współwłaścicieli nieruchomości, z przysługującego im udziału w nieruchomości, czym innym natomiast dysponowanie całością nieruchomości, jako posiadacz samoistny.
W świetle powyższych ustaleń prawidłowo organ pierwszej instancji naliczył skarżącemu za okres od stycznia do marca 2018 r. podatek od nieruchomości od budynków pozostałych o powierzchni 330,40 m2 oraz od gruntów o powierzchni 73.532 m2, natomiast za okres od kwietnia do października 2018 r. przyjął do opodatkowania ½ powierzchni budynków pozostałych - 165,20 m2 oraz ½ powierzchni gruntów 36.766 m2, ponieważ podatnik w okresie od kwietnia do października 2018 r. był współużytkownikiem wieczystym gruntów oraz współwłaścicielem znajdujących się tam budynków w udziale ½ z Gminą K., która jest zwolniona z opłaty podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 15 u.p.o.l.
W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 u.p.o.l.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.
Natomiast wniosek kuratora o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pełnienia tej funkcji w stosunku do osoby nieznanej z miejsca pobytu zostanie rozstrzygnięty odrębnym postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.