I SA/GL 812/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-02-21
NSAinneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneZUSświadczenia choroboweodsetkikoszty egzekucyjneumorzenie postępowanianależność głównatytuł wykonawczyKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że naliczone odsetki były zasadne.

Skarga dotyczyła odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS w celu odzyskania nienależnie pobranego świadczenia chorobowego. Skarżąca kwestionowała zasadność naliczania odsetek i kosztów egzekucyjnych, twierdząc, że zobowiązana jest jedynie do zwrotu należności głównej. Sąd uznał, że odsetki zostały naliczone prawidłowo od dnia doręczenia decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczenia, a postępowanie egzekucyjne jest legalne i nie podlega umorzeniu.

Sprawa dotyczyła skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w C. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 stycznia 2020 r. w celu odzyskania nienależnie pobranego świadczenia chorobowego. Skarżąca podnosiła, że ZUS bezprawnie nalicza odsetki i koszty egzekucyjne, a ona jest zobowiązana jedynie do zwrotu należności głównej. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że decyzja ZUS zobowiązująca do zwrotu świadczenia została doręczona skarżącej w dniu 2 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z 5 września 2018 r. zwolnił skarżącą z obowiązku zapłaty odsetek naliczonych za okres przed doręczeniem decyzji, ale potwierdził, że opóźnienie w zwrocie świadczenia należy liczyć od dnia doręczenia decyzji. W związku z tym, odsetki naliczone od dnia następnego po doręczeniu decyzji (tj. od 3 marca 2018 r.) do dnia wpłaty są zasadne. Sąd uznał, że tytuł wykonawczy uwzględniał prawidłową wysokość odsetek i koszty, a zatem nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odsetki są zasadne, jeśli są naliczane od dnia doręczenia decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczenia, a nie za okres poprzedzający doręczenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opóźnienie w zwrocie świadczenia rozpoczyna się od momentu doręczenia decyzji administracyjnej. Odsetki naliczone od dnia następnego po doręczeniu decyzji do dnia wpłaty są należne, a tytuł wykonawczy uwzględniał prawidłowe naliczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki oddalenia skargi.

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji.

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stosowania przepisów K.p.a. do postępowań egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy organów egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy tytułu wykonawczego.

K.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

ustawa systemowa art. 84

Ustawa systemowa (o systemie ubezpieczeń społecznych)

Dotyczy zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

ustawa o emeryturach i rentach art. 138

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naliczone odsetki od nienależnie pobranego świadczenia są zasadne, ponieważ zostały obliczone od dnia doręczenia decyzji zobowiązującej do zwrotu. Postępowanie egzekucyjne jest legalne, ponieważ istnieje decyzja administracyjna stanowiąca podstawę obowiązku i prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy. Nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Zasadność naliczania odsetek i kosztów egzekucyjnych od nienależnie pobranego świadczenia. Niezgodność z prawem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS. Niewykonywanie przez ZUS orzeczeń Sądu Rejonowego w C. i stanowiska DIAS. Naruszenie prawa do obrony i wypowiedzenia się w sprawie (art. 10 § 1 K.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

opóźnienie w zwrocie świadczenia można mówić dopiero od momentu, w którym dana osoba została zobowiązana do jego zwrotu. pierwszym momentem, w którym świadczeniobiorca zostaje zobowiązany do zwrotu świadczenia, jest dopiero moment doręczenia decyzji administracyjnej nakładającej ten obowiązek. jeśli w toku postępowania egzekucyjnego w obrocie prawnym pozostaje decyzja, z której wynika egzekwowana należność, postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o konkretny wynikający z niej tytuł wykonawczy jest legalne i może być dalej prowadzone, a co za tym idzie nie podlega umorzeniu.

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

przewodniczący sprawozdawca

Beata Machcińska

członek

Mikołaj Darmosz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania odsetek od nienależnie pobranych świadczeń oraz przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z nienależnie pobranym świadczeniem chorobowym i postępowaniem egzekucyjnym ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla osób objętych postępowaniem egzekucyjnym, a mianowicie zasadności naliczania odsetek i kosztów. Wyjaśnia, kiedy opóźnienie w zwrocie świadczenia staje się wymagalne.

Czy ZUS może naliczać odsetki za okres przed doręczeniem decyzji? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1575,09 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 812/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /przewodniczący sprawozdawca/
Beata Machcińska
Mikołaj Darmosz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 59
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.111.2023.2.MSN UNP: 2401-23-081294 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.111.2023.2.MSN UNP: 2401-23-081294 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej u.p.e.a.) − utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 14 lutego 2023 r. nr [...], którym odmówiono H. K. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2020.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 27 lutego 2018 r. wydana została decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. nr [...] zobowiązująca H.K. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia chorobowego. Decyzja ta uprawomocniła się w dniu 12 października 2018 r. Wobec braku uregulowania należności prawomocna decyzja została w dniu 5 listopada 2018 r., przekazana do Wydziału Realizacji Dochodów celem wyegzekwowania należności w niej określonych.
Pismem z dnia 7 listopada 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wezwał stronę do zapłaty należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 1.575,09 zł należności głównej i odsetek w kwocie 73,10 zł, w terminie 14 dni licząc od dnia otrzymania pisma.
Upomnienie przedegzekucyjne zostało doręczone stronie w dniu 19 grudnia 2018 r. Wobec nieuregulowania należności, w dniu 29 stycznia 2019 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr P-6/2019. Na podstawie tego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ZUS dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie P. Sp. z o.o. Tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu doręczono stronie w dniu 30 stycznia 2019 r. Egzekucja ze wskazanego składnika majątkowego okazała się nieskuteczna. W związku z powyższym wnioskiem z dnia 18 marca 2019 r. skierowano do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. dalszy tytuł wykonawczy celem prowadzenia egzekucji ze środka, do którego zastosowania nie jest uprawniony Oddziału ZUS w C..
Ponadto ustalono, że strona w dniu 7 lutego 2019 r. złożyła do ZUS wniosek o rozłożenie na raty zadłużenia z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania, ponieważ strona nie uregulowała należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Pismem z dnia 17 maja 2013 r. strona ponownie zwróciła się z wnioskiem o rozłożenie na raty należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie, jednakże strona nie odesłała podpisanej umowy, w związku z tym nie została ona zawarta.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2019 r. organ egzekucyjny Dyrektor Oddziału ZU w C. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr P-6/2019.
Na skutek zażalenia strony DIAS postanowieniem z dnia 20 września 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2020 r. Dyrektor Oddziału ZUS w C. umorzył z urzędu postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr P-6/2019. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że w tytule tym jako okres dochodzonej należności wskazano okres od 1 listopada 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. Tymczasem decyzja ZUS z dnia 27 lutego 2018 r. zobowiązuje stronę do zwrotu należności z funduszu chorobowego za okres od 25 listopada 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.
W dniu 15 stycznia 2020 r. Odział ZUS w C. wystawił tytuł wykonawczy z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2O20 obejmujący nienależnie pobrane świadczenie za okres od 25 listopada 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. obejmujący kwotę należności głównej (1.575,10 zł), odsetki za zwłokę oraz koszty upomnienia.
W jego toku zawiadomieniem z dnia 16 stycznia 2020 r. nr [...], doręczonym w dniu 22 stycznia 2020 r. wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego dokonano nieskutecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie P1. Sp. z o.o.
Następnie zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2020 r. organ egzekucyjny zajął wynagrodzenie strony u pracodawcy – P1.Sp. z o.o.
Z informacji uzyskanej od ww. pracodawcy wynika, iż strona jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę od 1 września 2020 r. w pełnym wymiarze czasu, a zajęta część wynagrodzenia będzie przekazywana na wskazany rachunek bankowy ZUS.
Pismem zatytułowanym jako "skarga w przedmiocie zajęcia wynagrodzenia" z dnia 30 grudnia 2020 r., następnie sprecyzowanym pismem z dnia 13 lutego 2021 r. strona wniosła o "umorzenie egzekucji, zwolnienie (...) wynagrodzenia i uchylenie wszystkich podjętych czynności egzekucyjnych". Wskazała, iż Oddział ZUS w C. prowadzi egzekucję doliczając bezprawnie odsetki i koszty egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie wykonuje przy tym orzeczenia Sądu Rejonowego w C..
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału ZUS w C. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Oddziału ZUS w C. z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2020.
W zażaleniu na to postanowienie strona podniosła, że Dyrektor Oddziału ZUS w C. nie wyraził zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie bezprawnie wydanego tytułu wykonawczego.
Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie organu do zawarcia ugody, umożliwiającej ubezpieczonej zwrot w dogodnych miesięcznych ratach kwoty podstawowej bez doliczonych kosztów i odsetek.
DIAS postanowieniem z dnia 20 lipca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w C. z dnia 14 kwietnia 2021 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Następnie, pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., strona złożyła kolejny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W jego uzasadnieniu wskazała, że Odział ZUS w C. wszczął egzekucję niezgodnie z prawem, doliczając bezprawnie odsetki i koszty egzekucyjne. Podniosła, że ZUS Oddział w C. nie wykonuje orzeczenia Sądu Rejonowego w C. i nie stosuje się do stanowiska wydanego w tej sprawie przez DIAS. Jednocześnie zakwestionowała wysokość dochodzonych należności wskazując, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w C. jest zobowiązana do zwrotu wyłącznie należności głównej w kwocie 1.575,09 zł bez odsetek i innych kosztów. Wskazała także, iż Oddział ZUS w C. pomimo otrzymania już znacznej kwoty, jako należności głównej, przekazał sprawę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. celem ściągnięcia całej kwoty zadłużenia, tj. 1.575,09 zł, doliczając koszty i odsetki zwiększające zadłużenie. Podniosła również, że po uwzględnieniu przekazanych pieniędzy z zajętego wynagrodzenia za pracę w kwocie 758,78 zł, do spłaty pozostała kwota 816,31 zł jako ostateczne zadłużenie strony wobec ZUS. Wniosła więc o umorzenie egzekucji oraz obciążenie ZUS kosztami bezprawnej egzekucji. Oświadczyła również, że pozostałą kwotę zadłużenia spłaci dobrowolnie na konto bankowe ZUS.
Dyrektor Oddziału ZUS w C. postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Stwierdził bowiem, że nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 59 § 1 u.p.e.a. Ustalił, że strona posiada zadłużenie za okres objęty w.w. tytułem wykonawczymi. Na dzień 1 lutego 2023 r zadłużenie z tytułu nienależnie pobranego świadczenia wynosiło łącznie 1.410,49 zł, w tym 1.033,10 zł stanowi należność główną, a 377,39 zł – odsetki.
Odnosząc się do wątpliwości strony wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt [...] zmienił zaskarżoną decyzję ZUS Oddział w C. w ten sposób, że zwolnił stronę z obowiązku zapłaty odsetek w wysokości 126,27 zł. Sąd wskazał, że w zakresie żądania zwrotu odsetek ustawowych od wypłaconego zasiłku chorobowego nie podzielił stanowiska ZUS i uznał zasadność odwołania strony. Zgodnie bowiem z ugruntowaną linią orzeczniczą o zwłoce w zwrocie świadczenia można mówić dopiero od momentu, w którym dana osoba została zobowiązana do jego zwrotu. W przypadku świadczeń pobranych z ubezpieczenia społecznego, pierwszym momentem, w którym świadczeniobiorca zostaje zobowiązany do zwrotu świadczenia, jest dopiero moment doręczenia decyzji administracyjnej nakładającej ten obowiązek. Świadczenia w myśl art. 84 ustawy systemowej i art. 138 ustawy o emeryturach i rentach uważane za nienależne podlegają zwrotowi dopiero wtedy, gdy organ rentowy wyda stosowną decyzję administracyjną.
Sąd we wspomnianym wyroku wskazał jednoznacznie, że strona pozostaje w opóźnieniu w zwrocie nienależnie pobranego zasiłku chorobowego dopiero z chwilą doręczenia decyzji z dnia 27 lutego 2018 r. Odsetki z funduszu chorobowego, które wskazane zostały w zaskarżonej decyzji, zostały naliczone przez organ rentowy za okres przed doręczeniem decyzji.
Wobec powyższego Dyrektor Oddziału ZUS w C. stwierdził, że naliczenie odsetek za zwłokę za okres od dnia doręczenia stronie decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia do dnia wpłaty jest zasadne.
W zażaleniu na to postanowienie strona wskazała, że ZUS działa na jej szkodę, nie wykonuje orzeczeń Sądu oraz DIAS. Ponadto podniosła, że ZUS zataił fakt, że otrzymał już część kwoty z należności głównej przekazanej z zakładu pracy w kwocie 758,76 zł. Po odliczeniu tej kwoty z należności głównej pozostała do zwrotu kwota 816, 33 zł.
DIAS nie uwzględnił zażalenia.
Na wstępie swoich rozważań wskazał, że podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest decyzja ZUS Oddział w C. z dnia 27 lutego 2018 r. nr [...], którą odmówiono stronie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 25 listopada 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. Jednocześnie decyzją tą zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.701,36 zł. Na ustaloną kwotę 1.701,36 zł. składa się: należność główna w kwocie 1.575,09 zł oraz odsetki w kwocie 126,27 zł.
Bezsporne jest zatem, że na stronie ciąży obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt [...] zmienił decyzję z dnia 27 lutego 2018 r. nr [...] w ten sposób, że zwolnił stronę z obowiązku zapłaty odsetek w wysokości 126,27 zł. W pozostałej części umorzył postępowanie. Sąd Rejonowy w C. wyraźnie wskazał, że strona opóźnia się w zwrocie nienależnie pobranego zasiłku chorobowego. Jednak opóźnienie to należy liczyć począwszy od dnia doręczenia decyzji z dnia 27 lutego 2018 r., czyli od dnia 2 marca 2018 r. Zatem odsetki naliczone przez organ rentowy za okres przed doręczeniem decyzji nie są należne, wobec czego zwolniono stronę z obowiązku ich zapłaty. Jednak należne są wierzycielowi odsetki naliczone od dnia następnego po doręczeniu ww. decyzji (czyli od dnia 3 marca 2018 r). Uwzględniono to wystawiając tytuł wykonawczy, w którym określono odsetki za zwłokę w zapłacie należności od dnia 3 marca 2018 r.
DIAS nie zgodził się więc z twierdzeniem strony, że Dyrektor Oddziału ZUS w C. nie wykonuje orzeczenia Sądu, gdyż jak słusznie wskazał, w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w tytule wykonawczym z dnia 15 stycznia 2020 r. uwzględniona została prawidłowa wysokość odsetek należnych od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji, tj. 3 marca 2018 r. do dnia przekazania decyzji z Wydziału Zasiłków, tj. 30 października 2018 r. w kwocie 73,10 zł oraz kolejne odsetki liczone od 1 listopada 2018 r. do dnia wystawienia tytułu wykonawczego w kwocie 133,50 zł. Oznacza to, że Dyrektor Oddziału ZUS w C. zastosował się do wyroku z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt [...], którym zmieniono decyzję z dnia 27 lutego 2018 r. nr [...] w zakresie obowiązku zapłaty odsetek w wysokości 126,27 zł naliczonych za okres sprzed doręczenia decyzji.
Wobec powyższego DIAS podkreślił, że roszczenie wskazane w tytule wykonawczym z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2020 istnieje i jest wymagalne. Decyzja będąca jego podstawą pozostaje w obrocie prawnym. Skoro obowiązek istnieje i jest wymagalny, na wierzycielu ciążył obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego i skierowania go do przymusowego wyegzekwowanie należności.
Odnosząc się do treści zarzutu dotyczącego egzekwowania przez Dyrektora Oddziału ZUS w C. stanowiska DIAS wyjaśniono, że postanowienie z dnia 20 września 2019 r nr [...] wydane zostało w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego ZUS Oddział w C. z dnia 29 stycznia 2019 r. nr P-6/2019.
Zażalenie strony z dnia 20 lutego 2023 r. dotyczy natomiast postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego ZUS Oddział w C. z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2020. W związku z tym przypomniano, że DIAS postanowieniem z dnia 20 lipca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w C. z dnia 14 kwietnia 2021 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2020.
Ponadto wskazano, że, wbrew twierdzeniom strony, Dyrektor Oddziału ZUS w C. nie zataił faktu, że otrzymał od pracodawcy strony kwotę w wysokości 758,76 zł. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 lutego 2023 r. nr [...] stwierdzono, że w związku z zajęciem wynagrodzenia pracodawca przekazał na poczet należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia kwoty w łącznej wysokości 758,76 zł, które pokryły: koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł, opłatę manipulacyjną w kwocie 17,80 zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie 74,70 zł, należność główną w kwocie 541,99 zł oraz odsetki w kwocie 112,67 zł.
Wobec powyższego DIAS podzielił stanowisko organu egzekucyjnego o braku
przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § 1 u.p.e.a.
Nadto wyjaśniono stronie, że kwestie związane z zawarciem układu ratalnego wykraczają poza granice tej sprawy.
W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wniosła o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie skargi z dnia 20 lutego 2023 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także jej prawa do obrony i wypowiedzenia się w tej sprawie. Podniosła, że DIAS stanął po stronie ZUS, który od samego początku tej sprawy świadomie łamie porządek prawny, pozbawiając stronę możliwości dobrowolnej spłaty należności głównej (bez odsetek i wymyślonych kosztów).
Zdaniem strony stanowisko DIAS jest niespójne, nieobiektywne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Nadto strona podniosła, że wnioskowała o bieżące informowanie jej o aktualnym stanie sprawy, tymczasem organ II instancji nawet nie powiadomił jej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z dnia 3 kwietnia 2023 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w C. z dnia 14 lutego 2023 r., odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2020.
Kontrolę tą rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. (które znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż tytuł wykonawczy wystawiono w dniu 15 stycznia 2020 r.) postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.
Skoro umorzenia postępowania egzekucyjnego żąda zobowiązana to jej obowiązkiem jest wskazanie na jakiej konkretnie przesłance opiera swoje żądanie, zaś rzeczą organu nie jest ocena każdej z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale ocena zasadności żądania opartego na skonkretyzowanej przez zobowiązanej przesłance (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 375/22).
W realiach tej sprawy skarżąca, domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego, w istocie podniosła, że bezpodstawnie są od niej dochodzone odsetki od należności głównej stanowiącej nienależnie pobrany zasiłek chorobowy. W jego uzasadnieniu wskazała, że Oddział ZUS w C. wszczął egzekucję niezgodnie z prawem, doliczając bezprawnie odsetki i koszty egzekucyjne. Podniosła, że Oddział ZUS w C. nie wykonuje orzeczenia Sądu Rejonowego w C. i nie stosuje się do stanowiska wydanego w tej sprawie przez DIAS. Jednocześnie zakwestionowała wysokość dochodzonych należności wskazując, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w C. jest zobowiązana do zwrotu wyłącznie należności głównej w kwocie 1.575,09 zł bez odsetek i innych kosztów. Wskazała także, iż Oddział ZUS w C. pomimo otrzymania już znacznej kwoty, jako należności głównej, przekazał sprawę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. celem ściągnięcia całej kwoty zadłużenia, tj. 1.575,09 zł, doliczając koszty i odsetki zwiększające zadłużenie. Wskazała również, że po uwzględnieniu przekazanych pieniędzy z zajętego wynagrodzenia za pracę w kwocie 758,78 zł pozostała do zapłaty spłaty kwota 816 zł, stanowiąca ostatecznie całość zadłużenia wobec ZUS.
Podstawą stanowiska procesowego strony skarżącej stało się zatem twierdzenie dotyczące nieistnienia egzekwowanego w niniejszej sprawie obowiązku (ponad wskazaną wyżej, pozostałą jeszcze do spłaty część należności głównej).
Stanowisko to nie jest zasadne. Wskazać bowiem należy, iż jeśli w toku postępowania egzekucyjnego w obrocie prawnym pozostaje decyzja, z której wynika egzekwowana należność, postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o konkretny wynikający z niej tytuł wykonawczy jest legalne i może być dalej prowadzone, a co za tym idzie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu do 20 lipca 2020 r. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 207/22, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga, że Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 5 września 2018 r., [...] zmienił wydaną wobec skarżącej decyzję ZUS Oddział w C. z dnia 27 lutego 2018 r. i zwolnił skarżącą z obowiązku zapłaty odsetek w wysokości 126,27 zł naliczonych jedynie za okres od 11 stycznia 2017 r. do 27 lutego 2018 r., a więc za okres, który upłynął przed doręczeniem wspomnianej decyzji. Jednocześnie Sąd stwierdził, że strona pozostaje w opóźnieniu w zwrocie nienależnie pobranego zasiłku chorobowego dopiero z chwilą doręczenia jej decyzji z dnia 27 lutego 2018 r. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru strona odebrała decyzję osobiście w dniu 2 marca 2018 r.
Powyższe zostało uwzględnione w tytule wykonawczym z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2020, zgodnie z którym od strony nie są egzekwowane odsetki za okres do dnia 2 marca 2018 r. W tytule tym naliczono odsetki:
- od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji, tj. od dnia 3 marca 2018 r. do dnia przekazania decyzji z Wydziału Zasiłków tj. do dnia 30 października 2018 r., (w kwocie 73,10 zł) oraz
- kolejne odsetki liczone od dnia 1 listopada 2018 r. do dnia wystawienia tytułu wykonawczego w kwocie 133,50 zł.
Jak więc wykazano powyżej odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 stycznia 2020 r. nr P-7/2020 była zasadna.
W nawiązaniu do argumentacji skargi, w której strona zarzuca brak bieżącego informowania jej o stanie sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Podkreślenia jednak wymaga, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji (postanowienia) jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Na okoliczności takie strona w niniejszej sprawie nie wskazała.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec czego skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI