I SA/Gl 80/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi A Sp. z o.o. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014 r. Spółka kwestionowała opodatkowanie należności z tytułu prowizji, kosztów dodatkowych oraz dodatku z tytułu ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, wynikających z umów kooperacyjnych i eksploatacyjnych z Kontrahentem. Zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym rażąco dowolną ocenę materiału dowodowego oraz brak ustalenia spornego charakteru stosunku prawnego z Kontrahentem. Spółka argumentowała, że istnienie umów i załączników nie jest wystarczającą podstawą do opodatkowania, a charakter wierzytelności był sporny, co potwierdzały liczne postępowania cywilne i wniosek o upadłość. Podnosiła również błąd w dacie wygaśnięcia umowy dotyczącej Szkoły Podstawowej w D. oraz niewłaściwe zastosowanie kursu euro do przeliczenia należności. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że należności te stanowiły ekwiwalent za zaangażowanie Spółki w realizację inwestycji Kontrahenta i miały charakter usług podlegających opodatkowaniu VAT, niezależnie od sporu co do wysokości kwot czy faktu wystawienia faktur. Podkreślił, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże jego powstanie, a nie zależy od czynności cywilnoprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Stwierdził, że świadczenia Spółki miały charakter odpłatnych usług, a spór z Kontrahentem dotyczył głównie wysokości należności, a nie samej zasady opodatkowania. Sąd podkreślił, że organy podatkowe mają prawo do oceny skutków transakcji handlowych w aspekcie podatkowym i nie są związane jedynie treścią umów cywilnoprawnych. Odnosząc się do zarzutów dotyczących Szkoły Podstawowej w D., Sąd uznał, że Dyrektor prawidłowo zinterpretował postanowienia umowne, a Spółka nie udowodniła błędu merytorycznego. Sąd zaakceptował również sposób przeliczenia należności z waluty obcej na złote zgodnie z art. 31a ust. 1 u.p.t.u. W konsekwencji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego ani materialnego, a skarga jest niezasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie opodatkowania VAT należności z tytułu prowizji, kosztów dodatkowych i dodatku z tytułu ryzyka, nawet w sytuacji sporu z kontrahentem. Ustalenie, że spór co do wysokości należności nie wyłącza obowiązku podatkowego. Wyjaśnienie zasad stosowania art. 199a Ordynacji podatkowej i art. 31a u.p.t.u.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umowami kooperacyjnymi i eksploatacyjnymi w branży energetycznej. Interpretacja przepisów VAT i Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy należności z tytułu prowizji, kosztów dodatkowych oraz dodatku z tytułu ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, wynikające z umów kooperacyjnych i eksploatacyjnych, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, nawet jeśli istnieje spór z kontrahentem co do ich wysokości lub podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, należności te stanowią ekwiwalent za zaangażowanie Spółki w realizację inwestycji Kontrahenta i mają charakter usług podlegających opodatkowaniu VAT, niezależnie od sporu z kontrahentem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenia Spółki miały charakter odpłatnych usług, a spór z Kontrahentem dotyczył głównie wysokości należności, a nie samej zasady opodatkowania. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże jego powstanie, a nie zależy od czynności cywilnoprawnych.
Czy w przypadku wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, organ podatkowy powinien wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie tego stosunku lub prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie musi występować do sądu powszechnego, jeśli na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie ma wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy podatkowe samodzielnie ustalają istnienie lub nieistnienie stosunku prawnego lub prawa. W sytuacji braku wątpliwości organów, brak jest podstaw do wystąpienia z powództwem o ustalenie do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej.
Czy błędne wpisanie daty wygaśnięcia umowy eksploatacyjnej, skutkujące ustaleniem dłuższego okresu obowiązywania, może stanowić podstawę do kwestionowania opodatkowania usług w tym okresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona nie udowodni błędu merytorycznego i umowa w swojej treści wskazuje na określony okres obowiązywania, a inne postanowienia umowne (np. dotyczące przedłużenia umowy) potwierdzają ten okres.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Dyrektor prawidłowo zinterpretował postanowienia umowy eksploatacyjnej dotyczące Szkoły Podstawowej w D., wskazujące na 20-letni okres dostawy ciepła. Strona nie udowodniła błędu merytorycznego, a późniejsze zmiany w umowie o dostawę ciepła sugerowały możliwość przedłużenia okresu do 20 lat.
Jak należy przeliczać na złote należności wyrażone w walucie obcej, gdy podstawa opodatkowania jest określona w walucie obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przeliczenia należy dokonać według kursu średniego danej waluty obcej, ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd zaakceptował zastosowanie art. 31a ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym przeliczenia na złote kwot wyrażonych w EURO dokonuje się według kursu średniego NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Strona nie podważyła prawidłowości tego wyliczenia.
Przepisy (18)
Główne
u.p.t.u. art. 8 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
u.p.t.u. art. 19a § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.
u.p.t.u. art. 5 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
u.p.t.u. art. 31a § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku, gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej, ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 29a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej.
o.p. art. 199a § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy może zwrócić się do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli od tego zależy dokonanie czynności przez organ podatkowy.
o.p. art. 199a § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
W przypadku, gdy organ podatkowy uzna, że zachodzi potrzeba ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, może zwrócić się do sądu powszechnego o ustalenie tego stosunku lub prawa.
o.p. art. 201 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy wymaga tego interes strony lub interes publiczny.
o.p. art. 210 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.
o.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.
o.p. art. 121 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Dz.U. 2020 poz 106 art. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2020 poz 106 art. 19a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2019 poz 900 art. 199a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
t.j.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Należności z tytułu prowizji, kosztów dodatkowych i dodatku z tytułu ryzyka stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. • Spór z kontrahentem co do wysokości należności lub podstawy prawnej nie wyłącza obowiązku podatkowego. • Obowiązek podatkowy powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże jego powstanie, a nie zależy od czynności cywilnoprawnych. • Organy podatkowe mają prawo do oceny skutków transakcji handlowych w aspekcie podatkowym. • Przeliczenie należności z waluty obcej na złote powinno nastąpić zgodnie z art. 31a ust. 1 u.p.t.u.
Odrzucone argumenty
Należności z tytułu prowizji, kosztów dodatkowych i dodatku z tytułu ryzyka nie podlegają opodatkowaniu VAT z uwagi na sporny charakter wierzytelności i niewystarczające dowody wykonania usług. • Organ podatkowy powinien wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku prawnego. • Umowa dotycząca Szkoły Podstawowej w D. wygasła wcześniej niż wskazano w decyzji. • Niewłaściwe zastosowanie kursu euro do przeliczenia należności. • Postępowanie podatkowe było bezprzedmiotowe z uwagi na kwestionowanie przez kontrahenta świadczenia usług i wymagalności roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
świadczenia te nie mają charakteru odszkodowawczego lecz jako usługi podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług • spór ten nie dotyczy samej zasady, a wysokości należności • to, czy dana czynność podlega opodatkowaniu nie zależy od faktu wystawienia faktury, czy też zaakceptowania przez kontrahenta treści faktury, bądź potwierdzenia podstawy prawnej świadczenia • Zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania • Prawo podatkowe jest w systemie prawa gałęzią w pełni samodzielną, a umowy cywilnoprawne nie mogą ograniczać stosowania prawa podatkowego.
Skład orzekający
Agata Ćwik-Bury
sprawozdawca
Beata Machcińska
przewodniczący
Monika Krywow
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie opodatkowania VAT należności z tytułu prowizji, kosztów dodatkowych i dodatku z tytułu ryzyka, nawet w sytuacji sporu z kontrahentem. Ustalenie, że spór co do wysokości należności nie wyłącza obowiązku podatkowego. Wyjaśnienie zasad stosowania art. 199a Ordynacji podatkowej i art. 31a u.p.t.u."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umowami kooperacyjnymi i eksploatacyjnymi w branży energetycznej. Interpretacja przepisów VAT i Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego sporu między spółką a kontrahentem w kontekście podatku VAT, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Wyjaśnia, jak sąd podchodzi do opodatkowania usług w sytuacji spornych umów i należności.
“Spór o VAT: Czy spór z kontrahentem zwalnia z podatku? WSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.