I SA/Gl 1084/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie utrzymujące w mocy decyzję o zarzutach w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych RTV, uznając, że ciężar udowodnienia wyrejestrowania odbiorników spoczywa na zobowiązanym.
Skarga dotyczyła postanowienia utrzymującego w mocy decyzję odrzucającą zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych RTV. Zobowiązana twierdziła, że wyrejestrowała odbiorniki w 2006 r. i nie używała ich w spornych latach, a także przebywała za granicą. Sąd uznał, że brak jest dowodów na wyrejestrowanie odbiorników, a ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na skarżącej. Podkreślono, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z ustawy i trwa do czasu wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia formalności zwalniających z opłat, a sama rejestracja odbiornika jest wystarczająca do powstania obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych RTV. Sprawa dotyczyła kwoty 939,70 zł zaległych opłat, 126,77 zł odsetek i 11,60 zł kosztów upomnienia. Skarżąca podnosiła zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że wyrejestrowała odbiorniki w czerwcu 2006 r. i nie była ich użytkownikiem w okresie objętym tytułem wykonawczym, a także przebywała za granicą. Sąd, analizując przepisy ustawy o opłatach abonamentowych oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje z chwilą rejestracji odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania lub dopełnienia formalności zwalniających z opłat. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy odbiorniki zostały skutecznie wyrejestrowane. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia faktu wyrejestrowania spoczywa na zobowiązanym, a skarżąca nie przedstawiła dowodu na tę okoliczność. Poczta Polska nie posiadała dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie, a sama skarżąca jedynie twierdziła, że przechowywała dowód przez 10 lat do czasu jego zaginięcia. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym brak dowodu wyrejestrowania obciąża stronę skarżącą. Zauważono również, że nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego przez Pocztę Polską miało charakter informacyjny i nie wpływało na skuteczność nadania numeru ani na istniejący obowiązek abonamentowy. W konsekwencji, sąd uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak przedstawienia przez zobowiązanego dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV, przy braku dokumentacji po stronie wierzyciela, nie uzasadnia zarzutu nieistnienia obowiązku, gdyż ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na zobowiązanym.
Uzasadnienie
Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z ustawy i trwa do czasu wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia formalności zwalniających z opłat. Ciężar udowodnienia faktu wyrejestrowania spoczywa na zobowiązanym, który musi przedstawić dowód na tę okoliczność. Brak takiego dowodu, pomimo braku dokumentacji po stronie wierzyciela, skutkuje uznaniem obowiązku za istniejący.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa zamknięty katalog podstaw do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
ustawa abonamentowa art. 7 § 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
Określa cel przepisów dotyczących kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu.
ustawa abonamentowa art. 2 § 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
Określa powstanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika.
ustawa abonamentowa art. 2 § 3
Ustawa o opłatach abonamentowych
Określa, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do czasu wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przekazania przez organ egzekucyjny wniesionych przez zobowiązanego zarzutów wierzycielowi w celu wyrażenia stanowiska.
u.p.e.a. art. 17 § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa abonamentowa art. 7 § 3
Ustawa o opłatach abonamentowych
Stanowi, że nieuiszczone opłaty abonamentowe mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej.
Rozporządzenie
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych
Normuje szczegóły procesu rejestracji odbiorników.
Rozporządzenie
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych
Normuje szczegóły procesu rejestracji odbiorników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar udowodnienia wyrejestrowania odbiorników RTV spoczywa na zobowiązanym. Brak przedstawienia przez zobowiązanego dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z ustawy i trwa do czasu wyrejestrowania lub dopełnienia formalności zwalniających z opłat. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego ma charakter informacyjny i nie wpływa na skuteczność nadania ani na istniejący obowiązek abonamentowy.
Odrzucone argumenty
Zobowiązana wyrejestrowała odbiorniki w czerwcu 2006 r. i nie była ich użytkownikiem w spornych latach. Zobowiązana przebywała za granicą w latach objętych egzekucją. Dane zobowiązanej powinny zostać usunięte z bazy danych o abonentach.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu dopóki posiadacz odbiornika RTV nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nadawanie przez Pocztę Polską indywidualnych numerów identyfikacyjnych nie było decyzją administracyjną
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący
Dorota Kozłowska
sprawozdawca
Monika Krywow
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądowoadministracyjnego w kwestii ciężaru dowodu w przypadku zarzutu nieistnienia obowiązku z powodu wyrejestrowania odbiorników RTV, a także interpretacji przepisów dotyczących nadawania indywidualnych numerów identyfikacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatami abonamentowymi RTV i postępowaniem egzekucyjnym, gdzie brak jest dowodów wyrejestrowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku abonamentowego RTV i pokazuje, jak ważne jest posiadanie dowodów na spełnienie formalności, nawet po wielu latach. Jest to praktyczny przykład dla obywateli.
“Zapomniałeś wyrejestrować radio? Poczta Polska może ścigać Cię za zaległe abonamenty nawet po latach – kluczowy jest dowód!”
Dane finansowe
WPS: 939,7 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1084/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-03-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Dorota Kozłowska /sprawozdawca/ Monika Krywow Paweł Kornacki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 par. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędzia WSA Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 6 czerwca 2023 r. nr COF.OUR.635.2632.2023 ŁD.SK.ZZ 12847798 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z 6 czerwca 2023 r. nr COF.OUR.635.2632.2023 ŁD.SK.ZZ 12847798, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 776), dalej: K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689), dalej: ustawa abonamentowa, po rozpoznaniu zażalenia A. M. (dalej: zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie z 12 kwietnia 2023 r. nr COF.OUR.635.2632.2023 ŁD.SA.P 12847798 wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty skarżącej uznano za nieuzasadnione. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV przez zobowiązaną przekazał, do Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy o numerze [...] z 10 lutego 2023 r., obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2018 r. do maja 2021 r. w wysokości 939,70 zł, odsetek za zwłokę w wysokości 126,77 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 11,60 zł. Organ egzekucyjny pismem z 22 marca 2023 r. przekazał wierzycielowi na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. wniesione przez zobowiązaną, pismo z 8 marca 2023 r. zatytułowane "skarga na czynność egzekucyjną", sprecyzowane pismem z 15 marca 2023 r. jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, w celu wyrażenia przez wierzyciela stanowiska. Wierzyciel postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. W załączeniu do postanowienia Dyrektor COF przekazał dokumentację, tj.: wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający zarejestrowanie zobowiązanej jako abonenta w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., wydruk danych systemowych Poczty Polskiej S.A. potwierdzający wymianę książeczki i dokonywanie opłat abonamentowych oraz duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 27 sierpnia 2008 r. Zobowiązana wniosła zażalenie na postanowienie wierzyciela z 12 kwietnia 2023 r. Podtrzymała ona zarzut nieistnienia obowiązku twierdząc, że w okresie objętym tytułem wykonawczym oraz późniejszym, nie była użytkownikiem odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zobowiązana uzasadniła podniesiony zarzut wyrejestrowaniem odbiorników w czerwcu 2006 r., w placówce pocztowej w G.. Potwierdzenie przechowywała przez okres 10 lat do czasu jego zaginięcia. Ponadto zobowiązana podniosła, że od czerwca 2006 r. do sierpnia 2019 r. przebywała w Wielkiej Brytanii, więc nie mogła używać odbiorników w Polsce. W związku z dokonaniem wyrejestrowania w 2006 r. nie miała żadnych zaległości w opłatach abonamentowych, a zatem jej dane osobowe powinny zostać usunięte z bazy danych o abonentach z końcem 2011 r. Zobowiązana podniosła, że w związku z wyrejestrowaniem odbiorników w czerwcu 2006 r. nie powinna również zostać w 2008 r. wydana nowa książeczka opłat na jej nazwisko(indywidualny numer identyfikacyjny), której nie odebrała. Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor COF stwierdził istnienie po stronie zobowiązanej obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, bowiem zgłoszona została rejestracja odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego na dane osobowe zobowiązanej. W bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. znajduje się informacja o zgłoszonej rejestracji i wydaniu książeczki radiofonicznej nr [...], stanowiącej dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służącej do dokonywania opłat abonamentowych z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Ustalono także, iż w dniu 12 czerwca 1998 r. została wydana nowa książeczka nr [...] oraz w dniu 14 listopada 2001 r. książeczka radiofoniczna nr [...]. Opłaty abonamentowe uiszczone zostały do 15 stycznia 2004 r. Wierzyciel podniósł, że kwestią sporną pozostaje wyrejestrowanie odbiornika telewizyjnego i radiowego w czerwcu 2006 r. i brak posiadania przez zobowiązaną - w chwili obecnej - dowodu na tę okoliczność. Zobowiązana twierdzi, że dokument świadczący o wyrejestrowaniu przechowywała 10 lat. Jeśli zatem w czerwcu 2006 r. złożony zostałby odcinek "W" z książeczki radiofonicznej [...] (wydanej 14 listopada 2001 r.) wierzyciel posiadałby go w zasobach archiwalnych, a zapis zostałby umieszczony w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Następnie wierzyciel wyjaśnił, że imienna książeczka radiofoniczna (do czasu wprowadzenia w 2007 r. zmian technologicznych) służyła abonentom do dokonywania opłat z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Książeczka posiadała również druki; "Z" - odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiany nazwiska, adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej, celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych. Każda dokonana formalność w placówce pocztowej, np. zmiana danych, wystąpienie o wydanie nowej książeczki radiofonicznej, wyrejestrowanie odbiorników, odnotowywana była i potwierdzana datownikiem placówki pocztowej w książeczce radiofonicznej (potwierdzenie dla abonenta), jak również na odcinku (potwierdzenie dla Poczty) przesyłanym celem odnotowania odpowiedniej dla zgłoszenia zmiany i archiwizacji. W wyniku przeprowadzonego postępowania wierzyciel stwierdził, że Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania przedmiotowych odbiorników wcześniej niż w dniu 16 marca 2023 r., a zobowiązana takiego dokumentu w ramach prowadzonego postępowania nie przedstawiła. W sytuacji dopełnienia formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, powyższy fakt zostałby odnotowany w książeczce radiofonicznej [...] (obecnie na indywidualnym numerze identyfikacyjnym) - a dokument zarchiwizowany, następnie zapis dotyczący wyrejestrowania w zostałby wprowadzony do elektronicznej bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Zatem wierzyciel nie uznał dokonania wyrejestrowania odbiorników na podstawie przekazanej przez zobowiązaną informacji, iż pracownik placówki pocztowej w G., kilkanaście lat po dokonaniu wyrejestrowania potwierdził jej ten fakt. Zdaniem Dyrektora COF nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych W świetle obowiązujących przepisów to na abonencie ciąży obowiązek informowania o każdej zmianie mającej wpływ na zgłoszoną rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego (zmiana danych adresowych, zaprzestanie używania odbiorników). Wierzyciel podniósł, że skoro nie doszło do wyrejestrowania odbiorników w czerwcu 2006 r., to po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342), dalej: Rozporządzenie, zobowiązanej został jako użytkownikowi odbiorników przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Do zaskarżonego postanowienia jako dowód załączono duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], który zastąpił książeczkę radiofoniczną nr [...]. Dodatkowo wierzyciel podniósł, że bez znaczenia dla istnienia egzekwowanego obowiązku jest (ewentualne) faktyczne nieużytkowanie i nieposiadanie przez zobowiązaną odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego. Bowiem regulacje nakładają na osobę, która dokonała rejestracji odbiorników, obowiązek powiadomienia wierzyciela o zaprzestaniu ich używania. Dopiero ta czynność znosi obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wskazała, że egzekucja pieniędzy z jej konta bankowego nie ma podstawy prawnej, gdyż w objętych nią latach nie była użytkownikiem, ani posiadaczem odbiorników RTV. W 2018 r. oraz do sierpnia 2019 r. przebywała ciągle w Wielkiej Brytanii. Sam ten fakt powinien wykluczać ściąganie opłat w Polsce. W czerwcu 2006 r. wyrejestrowała zepsuty już odbiornik TV i od tej daty nie była posiadaczem sprzętu RTV. To, że jej dane istnieją w bazie jest dowodem zaniedbania prowadzących te rejestry. Dane te winny być usunięte z bazy danych w 2011 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Podstawą zarzutu może być tylko: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324). Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej). Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 Rozporządzenia zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie Rozporządzenia. Reasumując, wskazany w Rozporządzeniu tryb wykonania przez Pocztę Polską obowiązku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych użytkownikom odbiorników nie jest tożsamy z trybem przyjętym w postępowaniu administracyjnym, w którym następuje wydanie decyzji. Nadawanie przez Pocztę Polską indywidualnych numerów identyfikacyjnych nie było decyzją administracyjną. Przepisy Rozporządzenia, normujące, w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie odwoływały się również do przepisów K.p.a., co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia". Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 1297/15 z treści przepisów § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, "nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia" (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15). Z akt sprawy wynika, iż skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV, gdyż w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. znajduje się informacja o zgłoszonej rejestracji i wydaniu książeczki radiofonicznej nr [...], stanowiącej dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służącej do dokonywania opłat abonamentowych z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Ponadto skarżącej zostały wydane kolejne książeczki: 12 czerwca 1998 r. nr [...] oraz 14 listopada 2001 r. nr [...]. Opłaty abonamentowe były uiszczane przez skarżącą do 15 stycznia 2004 r. Zauważyć przy tym należy, że przedmiotowej rejestracji odbiorników RTV skarżąca nie zaprzecza. Następnie po wejściu w życie Rozporządzenia, został skarżącej, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiornika RTV, nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane do skarżącej pismem z 27 sierpnia 2008 r. W ocenie Sądu wskazane powyżej okoliczności są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. W tym miejscu należy zaznaczyć, że obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i zawiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiorników RTV. Przesłanie zawiadomienia miało charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana była z urzędu, a Dyrektor COF nie był zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru zawiadomienia abonenta o jego nadaniu. Natomiast zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem, ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy abonamentowej, to nawet w sytuacji, gdyby skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, to okoliczność ta i tak nie uwalniałaby jej od (nałożonego przecież ustawą) obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Należy przyznać rację wierzycielowi, że w przypadku wyrejestrowania odbiorników w czerwcu 2006 r. złożony zostałby odcinek "W" z książeczki radiofonicznej [...] (wydanej 14 listopada 2001 r.). Wierzyciel posiadałby go w zasobach archiwalnych, a zapis zostałby umieszczony w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Natomiast wierzyciel nie posiada w zasobach archiwalnych dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie przez skarżącą w 2006 r. odbiornika RTV, brak również potwierdzenia wyrejestrowania odbiornika w prowadzonym przez wierzyciela elektronicznym rejestrze abonentów. Również skarżąca nie dysponuje dowodem wyrejestrowania odbiornika RTV twierdząc jedynie, że przechowywała go przez okres 10 lat, do czasu jego zaginięcia. Należy jednak zaznaczyć, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym udowodnienie dokonania formalności wyrejestrowania odbiornika leży po stronie skarżącej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 264/22 to na skarżącej spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania, że wyrejestrowała ona odbiornik RTV. Dowód taki jednak nie został przez nią przedstawiony. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne było stanowisko Sądu pierwszej instancji, że ciężar dowodu w tym zakresie może przejść na organ egzekucyjny i wierzyciela w sytuacji, gdy skarżąca kwestionuje obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, zaś okoliczności kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy miały miejsce wiele lat temu, a ponadto abonent nie ma obowiązku bezterminowo przechowywać dowodów wyrejestrowania odbiornika RTV. Zatem regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać dokument wyrejestrowania, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie zobowiązanego jest zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. Dopóki posiadacz odbiornika RTV nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18). Trzeba także zaznaczyć, iż obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Dla ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych nie ma także znaczenia wyjazd za granicę i nieużywanie odbiorników w Polsce. Reasumując, w świetle powyższych rozważań, za niezasadny Sąd uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI