I SA/Gl 79/21

I SA/Gl 79/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Krzysztof Kandut
Wojciech Gapiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1483/21 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 par. 1 pkt 1, 7, 10
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Krzysztof Kandut, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez M. G. (dalej – Skarżący, Zobowiązany), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] , mocą którego uznano za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia dochodzonego obowiązku, braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia oraz niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., które wniesiono na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. nr [...].
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor COF wydał w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do września 2019 r. Na jego podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej – Naczelnik US) prowadził wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne. Tytuł wykonawczy doręczono Zobowiązanemu w dniu [...] r. Nadmienić należy, że cała zaległość wraz z odsetkami i kosztami upomnienia została wyegzekwowana.
Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. Skarżący złożył zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzucając:
1. rażące naruszenie przepisów obowiązującego prawa, a mianowicie:
1. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez świadome i bezzasadne pominięcie faktu, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka istnienia obowiązku zapłaty abonamentu;
2. niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż Skarżący nadal posiada odbiornik pomimo faktu, iż Skarżący poinformował Wierzyciela, że z adresu pod którym odbiornik był zarejestrowany wyprowadził się ponad 20 lat temu, a sam odbiornik został zbyty i wyrejestrowany;
3. art. 15 ust. 1 u.p.e.a. poprzez brak przesłania należycie podpisanego pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego;
4. art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez brak wykazania umocowania P. B. do działania w imieniu wierzyciela;
5. § 5 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676) poprzez brak powiadomienia Skarżącego o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta.
2. Konsekwencją powyższych uchybień i naruszeń było wadliwe ustalenie rzekomego istnienia obowiązku zapłaty abonamentu przez Skarżącego i tym samym bezzasadne wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie było podstaw do przyjęcia takiego stanowiska.
Zobowiązany wniósł jednocześnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych zajęć rachunków bankowych Skarżącego prowadzonych przez A S.A. i B S.A. i zwrot niezasadnie pobranych kwot.
Zobowiązany uzasadniając zarzut nieistnienia obowiązku wskazał, że z lokalu, w którym użytkowany był odbiornik telewizyjny, wyprowadził się ponad 20 lat temu i wtedy też został wyrejestrowany odbiornik. Telewizor natomiast został podarowany mamie. Okoliczność tą, jak zaznaczono w piśmie, potwierdzają zeznania świadków (D. L., Z. L., F. G., B. C. i A. R.), zeznania Skarżącego jako strony i dowody z dokumentów, znajdujących się w posiadaniu Wierzyciela (wyrejestrowanie odbiornika, pismo skierowane do Wierzyciela z dnia 24 października 2019 r., pismo Wierzyciela z dnia 31 stycznia 2020 r.). Zauważono przy tym, że Wierzyciel nie kwestionuje faktu wyrejestrowania odbiornika, a jedynie powołuje się na wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676) tryb dokonywania zmian w bazie abonentów całkowicie ignorując fakt, że w dacie dokonywania wyrejestrowywania odbiornika przepisy te nie obowiązywały i siłą rzeczy Skarżący nie mógł się do nich zastosować. Podkreślono także, że w sposób nieuprawniony Wierzyciel zakłada, że Zobowiązany nadal posiada odbiornik, czym naruszono art. 7 ust. 1 i 3 u.o.a.
Zarzut braku doręczenia upomnienia Skarżący umotywował tym, że otrzymany przez niego dokument opatrzony został podpisem mechanicznie otworzonym, podczas gdy żaden przepis prawa nie uprawniał do tego rodzaju działania. Dodatkowo wskazano, że do upomnienia nie załączono upoważnienia dla G. S. do działania w imieniu Wierzyciela. Naruszenie art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. również uzasadniono brakiem wykazania umocowania osoby podpisanej na tytule wykonawczym do działania w imieniu Wierzyciela.
Końcowo Zobowiązany stwierdził również, że nie został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego abonenta.
Naczelnik US pismem z dnia 30 czerwca 2020 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.
Odpowiadając na to wezwanie Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. orzekł o niezasadności zarzutów w postaci: nieistnienia dochodzonego obowiązku, braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia oraz niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.
Zauważono także, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 u.o.a. Wierzyciel jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym.
Następnie Wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV pod adresem: G., ul. [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do Zobowiązanego w dniu [...] r. na adres pod którym pozostaje zameldowany od [...] r.
Wobec powyższego, zdaniem Wierzyciela, okoliczności podniesione przez Zobowiązanego, jak zmiana miejsca zamieszkania, czy też zaprzestanie korzystania z odbiorników RTV nie uzasadniają twierdzenia o ustaniu obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Przyjął bowiem, że wyłącznie wyrejestrowanie odbiornika RTV prowadzi do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Tymczasem, jak wskazano w postanowieniu pierwszoinstancyjnym, Wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązanego formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiornika RTV. Dlatego też, zdaniem Dyrektora COF, brak dokumentu stanowiącego o wyrejestrowaniu odbiornika oznacza, iż Skarżący zobligowany jest do uregulowania zaległych opłat abonamentowych, a nadto, że wszczęta egzekucja, administracyjna jest w pełni uzasadniona. Jak bowiem podkreślono, na Zobowiązanym spoczywa ciężar dowodu wykazania wyrejestrowania odbiornika, gdyż to on wnosząc zarzut egzekucyjny usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie rozwiązań.
Za niezasadny uznano również zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stwierdzono bowiem, że dokument ten został odebrany osobiście przez Skarżącego w dniu [...] r. Wierzyciel przyznał, że upomnienie zostało opatrzone podpisem osoby upoważnionej. Uargumentowano to ilością podejmowanych czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Dodano także, że upomnienie opatrzone takim podpisem jest traktowane przez Wierzyciela za równoważne z oryginalnym podpisem. Zauważono również, że brak jest obowiązku dołączania do upomnień upoważnień pracowników wyznaczonych przez Dyrektora COF do występowania w jego imieniu, co zostało zasugerowane we wniesionych zarzutach.
Wierzyciel nie przychylił się również do zasadności zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Wyjaśnił bowiem, że tytuł wykonawczy został przekazany do organu egzekucyjnego drogą elektroniczną i z tego też względu został opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym ważnym certyfikatem kwalifikowanym pracownika upoważnionego przez Dyrektora COF, na co zezwala art. 27 § 4 u.p.e.a. Taki sposób postępowania przewiduje również rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 850). Dyrektor COF podniósł przy tym, że brak jest obowiązku dołączania do tytułu wykonawczego upoważnień pracowników wyznaczonych przez Dyrektora COF do występowania w jego imieniu. Zauważono również, że organ egzekucyjny – na podstawie art. 29 u.p.e.a. - po otrzymaniu wniosku Poczty Polskiej S.A. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Wierzyciel nie znalazł przesłanek do wystąpienia do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a., czy też o zwrot kwoty zrealizowanej przez organ egzekucyjny.
Końcowo Dyrektor COF wyjaśnił, że na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a.
W zażaleniu z dnia 25 września 2020 r. Zobowiązany zakwestionował postanowienie z dnia [...] r. zarzucając mu:
1. rażące naruszenie przepisów obowiązującego prawa, a mianowicie:
1. art. 34 § 2 u.p.e.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wniesionych przez Skarżącego zarzutów w przewidzianej przez ustawę formie;
2. art. 34 § 2 u.p.e.a. poprzez brak wydania w sentencji zaskarżonego postanowienia rozstrzygnięcia odnośnie zarzutów podniesionych w punktach 1.2. i 1.5.;
3. art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia wyłącznie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego odnośnie faktu wyrejestrowania przez Skarżącego odbiornika RTV oraz bezpodstawne uznanie, że ciężar dowodu w tej kwestii spoczywa wyłącznie na Skarżącym;
4. art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych wskazanych w zarzutach wniesionych przez Skarżącego w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...];
5. art. 15 ust. 1 i art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 107 pkt 8 k.p.a poprzez bezpodstawne uznanie, że przesłanie opatrzonego jedynie mechanicznie odtwarzanym podpisem upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego było zgodne z przepisami obowiązującego prawa i stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
2. Konsekwencją powyższych uchybień i naruszeń jest nieważność zaskarżonego postanowienia oraz konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Wobec powyższych zarzutów Zobowiązany wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia ewentualnie o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu zawarto również żądanie uchylenia dokonanych zajęć rachunków bankowych Skarżącego prowadzonych przez A S.A. i B S.A. i zwrot niezasadnie pobranych kwot.
W jego motywach Skarżący wskazał, że organ w sentencji rozstrzygnięcia posłużył się zwrotem "uznać zarzut za nieuzasadniony", który nie jest znany ustawie. Otóż, jak wskazał Skarżący, art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. posługuje się formułą "oddalenia", której nie można utożsamiać, ze wspomnianym zwrotem użytym przez organ. Podkreślono również, że Wierzyciel nie odniósł do zarzutów z pkt 1.2 i 1.5.
W kwestii naruszenia art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. podniesiono, że zaskarżone rozstrzygnięcie oparto wyłącznie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego odnośnie faktu wyrejestrowania przez Skarżącego odbiornika RTV oraz bezpodstawne uznanie, że ciężar dowodu w tej kwestii spoczywa wyłącznie na Skarżącym. Zasadność tego stanowiska wzmocniono odwołaniem się do wyroku WSA w Szczecinie z dnia 22 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 330/20. Zatem według Zobowiązanego, w przypadku wniesienia zarzutu Wierzyciel zobligowany jest zbadać istnienie i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ponieważ to Wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę. Skarżący podkreślił także, że Dyrektor COF pominął zgłoszone przez niego wnioski dowodowe.
Odnośnie opatrzenia upomnienia podpisem mechanicznym powtórzono argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 22 czerwca 2020 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. Wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu.
W skardze z dnia 15 grudnia 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na postanowienia Dyrektora COF z dnia [...] r. Zobowiązany zarzucił:
1. naruszenie 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej – u.p.e.a.) - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. - poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przez nieuprawniony organ, tj. przez Pocztę Polską S.A., jako wierzyciela, a nie przez uprawniony organ egzekucyjny, skutkujące w konsekwencji nieważnością zaskarżonego postanowienia;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie:
1. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez świadome i bezzasadne pominięcie faktu, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka istnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV;
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na:
– niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rzetelnego załatwienia sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnieniu, czy w przedmiotowej sprawie doszło do wyrejestrowania odbiornika TV przez Skarżącego oraz pominięcie wskazanych przez Skarżącego wniosków dowodowych w tym przedmiocie wskazujących, że Skarżący wyrejestrował odbiornik TV dwadzieścia lat temu i go zbył;
– niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie poprzez dokonanie arbitralnych i dowolnych ustaleń, że nie doszło do wyrejestrowania odbiornika TV przez Skarżącego, jak również, iż do Skarżącego zostało wysłane zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta pomimo faktu, iż od 20 lat Skarżący nie mieszka pod adresem, na który rzekomo wysłano zawiadomienie,
co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uznania, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka istnienia obowiązku zapłaty abonamentu;
3. art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej – p.p.s.a.) w związku z art. 59 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe wskazanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jako Sądu rzekomo właściwego do rozpoznania niniejszej skargi;
2. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 2 ust. 1 - 3 u.o.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek bezzasadnego przyjęcia, iż Skarżący obowiązany jest do uiszczania abonamentu RTV pomimo, że z mieszkania przy ul. [...] w G. wyprowadził się ponad 20 lat temu, wyrejestrował odbiornik TV, zbył go i poinformował o tym fakcie Wierzyciela.
Wobec tych zarzutów Zobowiązany wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia względnie o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia go poprzedzającego i umorzenie postępowania egzekucyjnego, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto Skarżący zażądał zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W motywach skargi w pierwszej kolejności Zobowiązany podniósł, że w myśl art. 13 § 2 i art. 59 § 1 p.p.s.a. sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż siedziba Wierzyciela, tj. Poczty Polskiej S.A., mieści się w Warszawie. Podkreślił, iż merytorycznej oceny może dokonać tylko sąd właściwy, dlatego też uznał za zasadne wystąpić z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wskazano przy tym, że argumentacja ta znajduje oparcie w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 września 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 440/04.
Zobowiązany zaznaczył, że w zaskarżonym postanowieniu wadliwie wskazano katowicki adres jednostki organizacyjnej Poczty Polskiej - Centrum Obsługi Finansowej, ponieważ mieści się ona w B., co ewentualnie mogłoby uzasadniać właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.. Na sam koniec tego wątku zauważono, że gdyby zaskarżone postanowienie zostało wydane przez uprawniony organ egzekucyjny, to z kolei właściwym Sądem do rozpoznania sprawy byłby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.
Wskazując na art. 32 § 4 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r.) Zobowiązany wyraził pogląd, że rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów winno być wydane przez właściwy organ egzekucyjny, a nie przez Wierzyciela. Zatem wobec wydania postanowienia przez organ niewłaściwy zasadnym jest wniosek o stwierdzenie jego nieważności.
W zakresie naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a. polegającego na świadomym pominięciu faktu nieistnienia obowiązku, Skarżący odwołał się do argumentacji prezentowanej we wcześniejszej korespondencji. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. uzasadniono niewyjaśnieniem stanu faktycznego, czego wyrazem jest brak zbadania, czy doszło do wyrejestrowania odbiornika i poprzestaniu na gołosłownym stwierdzeniu, że Wierzyciel nie dysponuje takim dowodem. Pominięto przy tym wnioski dowodowe, które miały dowieść tej okoliczności. Tymczasem, jak podkreślił Zobowiązany, dokonał formalnego wyrejestrowania, a potwierdzający to odcinek z książeczki zaginął przy przeprowadzce. Dodatkowo podkreślono, że Skarżący nie miał obowiązku jego przechowywania przez okres ponad 20 lat. Zobowiązany wyraził także pogląd, że brak od 2000 r. jakiejkolwiek reakcji Wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych usprawiedliwiało przeświadczenie Skarżącego, że dopełnił wszelkich formalności w zakresie wyrejestrowania odbiorników oraz nie ma obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Według Skarżącego, Wierzyciel nie sprostał wymaganiom wynikającym z powyższych przepisów procesowych. Otóż zobowiązany był on do wyjaśnienia kwestii wyrejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Za nieuprawnione uznał stanowisko Poczty Polskiej S.A., że w każdym przypadku ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W opinii Skarżącego, dowiódł on swych racji, natomiast Poczta Polska S.A. uniemożliwiła mu przeprowadzenie zaoferowanych dowodów.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo ustosunkował się do twierdzeń Zobowiązanego dotyczących właściwości sądu administracyjnego oraz swego umocowania do wydania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie koniecznym jest wyjaśnienie zagadnienia właściwości tutejszego Sądu do rozpatrzenia skargi na postanowienie Dyrektora COF oraz właściwości tego podmiotu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zajmując się pierwszym zagadnieniem wskazać przyjdzie, iż zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W tym względzie podnieść przyjdzie, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (art. 7 ust. 1 u.o.a.). Z kolei uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej wspomnianych obowiązków są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego (art. 7 ust. 5 u.o.a.). Wyjaśniając omawianą kwestię odwołać się również należy do aktu prawnego wydanego na podstawie delegacji zawartej w ustawie o opłatach abonamentowych, a konkretnie do § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. z 2013 r. poz. 1140), który stanowi, iż jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Siedzibą tej jednostki są Katowice. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że właściwym miejscowo sądem administracyjnym dla rozpatrzenia skargi wniesionej na postanowienie Dyrektora COF jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Na marginesie należy zauważyć, że w B. mieści się jedynie Wydział Abonamentu RTV Centrum Obsługi Finansowej. Zatem jego lokalizacja w świetle przywołanych uregulowań nie determinuje właściwości miejscowej sądu administracyjnego.
Nie można również zaakceptować stanowiska Skarżącego, że Dyrektor COF nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jak bowiem stwierdził Zobowiązany, uprawnienie w tej materii przysługuje właściwemu organowi egzekucyjnemu. W skardze Zobowiązany jako podstawę tego twierdzenia wskazał art. 32 § 4 u.p.e.a. (przepis ten nie jest podzielony na jednostki redakcyjne). Prawdopodobnie Skarżący miał na myśli art. 34 § 4 u.p.e.a., który stanowi, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Wyjaśniając ten problem wskazać należy, że organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego jest właściwy dla rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. Jednak przed wydaniem rozstrzygnięcia zobligowany jest do uzyskania stanowiska wierzyciela (w tym przypadku Dyrektora COF), o czym stanowi art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. Wspomniane stanowisko przybiera postać postanowienia, na które przysługuj zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Zatem zaskarżone postanowienie, będące właśnie stanowiskiem wierzyciela, jest obligatoryjnym etapem w procedowaniu nad zarzutami zgłoszonymi przez Skarżącego. Zakończenie tego postępowania w sposób ostateczny daje dopiero możliwość Naczelnikowi US do wydania postanowienia w przedmiocie zarzutów wyrażonych przez Skarżącego w piśmie z dnia 22 czerwca 2020 r. Konkludując Dyrektor COF, działając jako wierzyciel, był uprawniony do wydania zaskarżonego postanowienia.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań wskazać przyjdzie, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis stwierdzić należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z grudnia 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzuty zgłoszone przez Skarżącego na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. nr [...].
Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);
3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
W piśmie z dnia 22 czerwca 2020 r. Skarżący oparł swe zarzuty na art. 33 § 2 pkt 1 (nieistnienie obowiązku), pkt 7 (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia) oraz pkt 10 (niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku (pkt 1) Zobowiązany oparł przede wszystkim na okoliczności zmiany miejsca zamieszkania w 2000 r., a także wyrejestrowaniu w tym samym czasie odbiornika RTV. Skarżący zaznaczyła przy tym, że z racji na upływ czasu nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dokonanie tej czynności. Ponadto zasygnalizował, że nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, które skierowane zostało na nieaktualny adres jego zamieszkania. Natomiast zarzut niedoręczenia upomnienia (pkt 7) powiązano z opatrzeniem go podpisem mechanicznym pracownika Wierzyciela, podczas gdy, jak twierdzi Zobowiązany, żaden przepis prawa nie upoważnia do tego rodzaju działania. Ponadto Wierzyciel nie przedstawił upoważnienia dla tej osoby do działania w jego imieniu. Taki argument został podniesiony również odnośnie zarzutu dotyczącego braków tytułu wykonawczego (pkt 10). Dodatkowo zauważono, że tytuł ten nie posiada podpisu osoby na nim wymienionej.
Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to aktualnego miejsca zameldowania (według Zobowiązanego nie jest to miejsce jego zamieszkania). Zobowiązany nie zaprzecza temu faktowi. Dodatkowo negując obowiązek uiszczania abonamentu powołuje się na okoliczność poinformowania Wierzyciela o zaprzestaniu użytkowania odbiornika RTV, co również przemawia za tym, że taka rejestracja miała miejsce. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącego do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).
Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:
– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;
– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;
– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.
W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżący nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.
Według Zobowiązanego, Dyrektor COF naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. gdyż nie ustalił stanu faktycznego sprawy oraz pominął zgłoszone wnioski dowodowe, które wykazałyby, że doszło do wyrejestrowania odbiornika RTV. Zarzut ten jednak nie jest trafiony. Otóż sam Skarżący stwierdził, że dopełnił wymaganiom formalnym związanym z wyrejestrowaniem odbiornika RTV. Tym samym przyznał, że potwierdzeniem wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego był zapis w książeczce abonamentowej. Skoro zatem wyrejestrowanie odbiornika telewizyjnego wymagało dokonania w tej książeczce adnotacji, potwierdzającej tą czynność, to wyłączona jest możliwość dowodzenia tej okoliczności za pomocą innych środków dowodowych, w tym z przesłuchania świadka, czy samej strony (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Co istotne Skarżący nie zakwestionował wyjaśnień organu zawartych w zaskarżonym postanowieniu, z których wynika, że wyrejestrowanie odbiornika wymagało wypełnienia odcinka "W" z książeczki i przedstawienia go w placówce pocztowej. Jedną część odcinka oraz okładki książeczki pracownik urzędu pocztowego odsyłał celem archiwizacji, natomiast środek książeczki radiofonicznej wraz z dowodami wpłat i drugą częścią odcinka "W" (potwierdzoną datownikiem urzędu pocztowego) pozostawał w posiadaniu abonenta.
Zobowiązany twierdzi także, że nie zostało mu doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Stwierdził w tym zakresie, iż wspomniany dokument skierowany został na nieaktualny adres.
Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, Lex nr 2141379; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15, Lex nr 2205628; z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Lex nr 2432993; z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, Lex nr 3015347).
Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu Skarżącemu indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Dodać należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat Skarżący powinien wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika czego nie uczynił (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18, Lex nr 2596734).
Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wyprowadzony został z faktu opatrzenia upomnienia podpisem mechanicznym pracownika Wierzyciela. Zobowiązany nie neguje natomiast samego faktu jego otrzymania. Zajmując się tym zagadnieniem odwołać się należy do stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 990/15 (Lex nr 2017004), że podpis na zawiadomieniach może mieć formę "mechanicznego odtworzenia", skoro zawiadomienie to nie służy celom postępowania administracyjnego i podobnie jak upomnienie informuje o zaistniałym fakcie. W tym zakresie prawo nie wyklucza tej formy składania podpisu. Pogląd ten z zyskała również uznanie w wyroku NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 1793/18 (Lex nr 2775129). Aprobując ten pogląd podkreślić należy, że upomnienie nie jest aktem kreującym prawa i obowiązki jego adresata. Upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. nie ma więc charakteru władczego. Jest czynnością wierzyciela skierowaną do zobowiązanego, zawierającą informację o możliwości dobrowolnego wykonania przez niego zobowiązania (zob. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3197/14, Lex nr 2175724). Skora zatem upomnienie zostało podpisane przez osobę upoważnioną przez Wierzyciela do dokonania tej czynności i pozwalało na identyfikację tej osoby, to brak jest podstaw do kwestionowania tego podpisu.
Ostatni zarzut Skarżącego, jaki został wymieniony w piśmie z dnia 22 czerwca 2020 r. związany jest z brakiem formalnym tytułu wykonawczego określonym w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Mianowicie zdaniem Zobowiązanego, wspomniany dokument wbrew wymogowi wynikającemu ze wskazanego przepisu, nie został podpisany przez osobę upoważnioną. Wyjaśniając tą kwestię wskazać należy na art. 26 § 1c u.p.e.a., który dopuszcza możliwość przesyłania tytułów wykonawczych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego lub z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy sporządzony został w formie elektronicznej i dostarczony organowi egzekucyjnemu w sposób określony w art. 26 § 1c u.p.e.a. Istotne znaczenie dla omawianego zagadnienia ma również art. 26e u.p.e.a., który określa sposoby uwierzytelniania pisma sporządzonych przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej (m.in. tytułów wykonawczych). Przepis ten nie określa natomiast warunków dopuszczalności sporządzania pism w postaci elektronicznej. W myśl art. 26e § 2 u.p.e.a. w przypadku sporządzenia dokumentu w formie dokumentu elektronicznego (np. tytułu wykonawczego), który ma być doręczony stronie w postaci tradycyjnej (papierowej), dokonuje się jego wydruku, który winien odzwierciedlać jego treść oraz zawierać informację o: 1) sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej; 2) opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1. Taki wydruk stanowi dowód tego, co zostało w piśmie tym stwierdzone (art. 26e § 3 u.p.e.a.). Z kolei doręczenie wydruku pisma uznaje się za doręczenie tego pisma lub jego odpisu (art. 26e § 4 u.p.e.a.).
W świetle powyższych uregulować należy więc stwierdzić, że tytuł wykonawczy, który został doręczony Skarżącemu spełnia wymagania określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Mianowicie skoro zaistniały przesłanki ku temu, aby tytuł wykonawczy przesłany Zobowiązanemu przybrał formę wydruku dokumentu elektronicznego, to wystarczającym dla dochowania wymogu z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. jest zamieszczenie na nim informacji o tym, że opatrzony został on kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Dodać należy, że w aktach znajduje się upoważnienie dla pracownika Wierzyciela, który podpisał tytuł wykonawczy kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów wskazanych w skardze, jak również nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.