I SA/Gl 769/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spór dotyczył zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego VAT za maj 2022 r. na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych wraz z odsetkami. Organ odwoławczy powołał się na wyroki sądów administracyjnych, które wskazały na wadliwość postanowienia organu I instancji w zakresie odmowy zastosowania obniżonej stawki odsetek. Spółka O. Sp. z o.o. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 234 (wydanie rozstrzygnięcia wykraczającego ponad żądanie zażalenia), art. 153 P.p.s.a. (brak zastosowania ocen prawnych sądu), art. 233 § 2 i 239 o.p. (niewłaściwe zastosowanie przepisu o uchyleniu do ponownego rozpatrzenia) oraz art. 125 § 1 i § 2 o.p. (uchylanie się od rozpoznania sprawy). Sąd administracyjny uznał, że Dyrektor nie naruszył art. 153 p.p.s.a., gdyż jego postanowienie było zgodne z wykładnią prawa materialnego. Jednakże, Sąd stwierdził, że Dyrektor niezasadnie uchylił postanowienie organu I instancji, zamiast orzec co do istoty sprawy, naruszając tym samym art. 233 § 2 o.p. oraz zasadę sprawności postępowania (art. 125 o.p.). Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i nakazał Dyrektorowi ponowne rozpatrzenie sprawy, wydając merytoryczne rozstrzygnięcie, chyba że wystąpiły nowe okoliczności faktyczne lub prawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania nadwyżek podatku naliczonego na poczet zaległości, a także zasady postępowania odwoławczego i kontroli sądowej nad działaniami organów administracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania nadwyżki VAT na poczet zaległości CIT, z uwzględnieniem obniżonej stawki odsetek. Interpretacja art. 233 § 2 o.p. może być stosowana w podobnych sprawach, gdzie organ odwoławczy uchyla postanowienie zamiast orzec co do istoty.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast orzec co do istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy niezasadnie uchylił postanowienie organu I instancji, naruszając tym samym art. 233 § 2 o.p. oraz zasadę sprawności postępowania (art. 125 o.p.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy, gdzie stan faktyczny był ustalony, a spór dotyczył wykładni prawa materialnego, organ odwoławczy powinien był orzec co do istoty sprawy, a nie uchylać postanowienie do ponownego rozpoznania. Uchylenie powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zachodzą braki dowodowe lub podstawa faktyczna może ulec istotnej zmianie.
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu I instancji w całości, naruszył zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się (art. 234 o.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie naruszył art. 234 o.p., ponieważ rozstrzygnięcie kasatoryjne (uchylające) nie prowadzi z zasady do pogorszenia sytuacji strony, a ponadto organ nie wyszedł poza zakres zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 234 o.p. krępuje organ odwoławczy przy rozstrzyganiu co do istoty, a nie przy uchylaniu postanowienia. Ponadto, organ odwoławczy nie jest związany wnioskami strony w zakresie sposobu rozstrzygnięcia, a sprawa dotycząca zaliczenia podatku była niepodzielna.
Czy organ odwoławczy zastosował się do wiążącej wykładni prawa materialnego wyrażonej w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy nie działał w sposób sprzeczny z oceną prawną i wskazaniami odnośnie dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnych wyrokach.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Dyrektora nie było sprzeczne z wykładnią przepisów i zaleceniami sądu, a Dyrektor wyraźnie wskazał na konieczność zastosowania stanowiska sądu. Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. nie potwierdził się.
Przepisy (25)
Główne
o.p. art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 56
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 56a § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 153
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
o.p. art. 56a § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 76b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 55 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 62
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 76a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 51 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 59a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy niezasadnie uchylił postanowienie organu I instancji, zamiast orzec co do istoty sprawy, naruszając tym samym art. 233 § 2 o.p. i zasadę sprawności postępowania. • Zebrany materiał dowodowy nie wskazywał na zasadność wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 234 o.p. poprzez wydanie niekorzystnego dla Spółki rozstrzygnięcia w zakresie wykraczającym ponad żądanie zażalenia. • Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania i zignorowanie ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez WSA w Gliwicach. • Zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 239 o.p. poprzez brak zastosowania i nie wydanie postanowienia zmieniającego. • Zarzut naruszenia art. 125 § 1 i § 2 o.p. poprzez uchylanie się od rozpoznania sprawy i oddalanie w czasie rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Nierespektowanie przez organy administracji stanowiska wyrażonego przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku, czyniłoby iluzoryczną kontrolę sprawowaną przez sądy administracyjne. • W istotę ponownego rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym wpisana jest możliwość odmiennej oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy przez organ wykonujący kontrolę instancyjną, prowadząca do zmiany rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. • Brak wiążącego orzeczenia odnośnie wygaszenia spoczywających na niej zobowiązań podatkowych może mieć znaczenie dla strony, w perspektywie uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu.
Skład orzekający
Dorota Kozłowska
przewodniczący
Katarzyna Stuła-Marcela
członek
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania nadwyżek podatku naliczonego na poczet zaległości, a także zasady postępowania odwoławczego i kontroli sądowej nad działaniami organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania nadwyżki VAT na poczet zaległości CIT, z uwzględnieniem obniżonej stawki odsetek. Interpretacja art. 233 § 2 o.p. może być stosowana w podobnych sprawach, gdzie organ odwoławczy uchyla postanowienie zamiast orzec co do istoty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z interpretacją przepisów podatkowych i procedurą odwoławczą, a także znaczenie związania organów administracji wyrokami sądów. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Sąd administracyjny ukarał organ podatkowy za unikanie rozstrzygnięcia sprawy!”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.