I SA/Gl 766/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była odmowa Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach wydania skanów dokumentów w formie elektronicznej, w tym decyzji administracyjnych dotyczących M. C. Skarżąca wniosła o wydanie pełnych wersji dokumentów, argumentując naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Konstytucji RP oraz prawa UE. DIAS odmówił wydania pełnych wersji, wyłączając część dokumentów z akt sprawy ze względu na ochronę danych osobowych i interes publiczny, zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, udostępniając jedynie wersje zanonimizowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że odmowa wydania skanów była zasadna, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wskazuje, że postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu, a jego kontrola następuje w ramach zaskarżenia decyzji kończącej postępowanie podatkowe. Sąd podkreślił, że prawo dostępu do akt sprawy nie jest absolutne i może być ograniczane w celu ochrony interesu publicznego, w tym danych osobowych osób trzecich. Sąd odniósł się również do wyroku TSUE C-189/18, wskazując, że nawet prawo do obrony może podlegać ograniczeniom, jeśli są one proporcjonalne i służą uzasadnionym celom. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia ustawy o dostępie do informacji publicznej są bezpodstawne, gdyż w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności wyłączania dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny w postępowaniu podatkowym oraz zakres kontroli sądowej nad takimi postanowieniami.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy w postępowaniu podatkowym i procedury ich zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy może odmówić wydania skanów dokumentów z akt sprawy, wyłączając je z akt ze względu na interes publiczny, nawet jeśli strona domaga się ich w celu realizacji prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może wyłączyć dokumenty z akt sprawy ze względu na interes publiczny (art. 179 § 1 O.p.), a odmowa wydania skanów tych dokumentów jest zasadna. Kontrola prawidłowości takiego wyłączenia następuje w ramach zaskarżenia decyzji merytorycznej, a nie skargi na postanowienie o odmowie.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny weryfikuje jedynie, czy postanowienie o odmowie wydania skanów respektuje wcześniejsze postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Sama zasadność wyłączenia dokumentów z akt sprawy z uwagi na interes publiczny podlega kontroli sądu w postępowaniu dotyczącym decyzji kończącej postępowanie podatkowe.
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące dostępu do akt sprawy są wyłączone przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim dotyczą dostępu strony do akt postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Ordynacji podatkowej regulujące dostęp strony do akt postępowania podatkowego mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera przepis (art. 1 ust. 2), który stanowi, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji. W przypadku kolizji, przepisy ustaw szczególnych (jak Ordynacja podatkowa) wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Czy odmowa wydania pełnych wersji dokumentów, w tym decyzji administracyjnych dotyczących osób trzecich, narusza prawo do obrony strony oraz przepisy prawa Unii Europejskiej (art. 47 Karty Praw Podstawowych)?
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do obrony nie jest absolutne i może być ograniczane w celu ochrony interesu publicznego, w tym danych osobowych osób trzecich, pod warunkiem, że ograniczenia te są proporcjonalne. Kontrola sądowa w tym zakresie jest ograniczona do oceny zgodności z prawem krajowym.
Uzasadnienie
Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził, że prawo do obrony może być ograniczane w celu ochrony interesu ogólnego, życia prywatnego osób trzecich czy skuteczności działań represyjnych. Skuteczność kontroli sądowej wymaga, aby sąd mógł sprawdzić, czy dowody nie zostały uzyskane z naruszeniem praw gwarantowanych przez prawo UE, jednakże w polskim systemie prawnym kontrola ta odbywa się w ramach zaskarżenia decyzji merytorycznej.
Przepisy (7)
Główne
O.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten pozwala na wyłączenie z akt sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne lub innych dokumentów ze względu na interes publiczny, co ogranicza prawo strony do zapoznania się z aktami.
Pomocnicze
O.p. art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada ogólna nakładająca obowiązek udostępnienia stronie akt sprawy.
O.p. art. 179 § 2
Ordynacja podatkowa
Reguluje tryb odmowy udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt sprawy i prawo do zażalenia na takie postanowienie.
u.d.i.p. art. 1 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepis kolizyjny, wskazujący, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady dostępu do informacji publicznych.
Konstytucja RP art. 53 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo każdego do dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych.
u.o.i.n. art. 5
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Przywołana przez stronę skarżącą w kontekście błędnego zastosowania przez organ.
O.p. art. 293 § 1
Ordynacja podatkowa
Definicja tajemnicy skarbowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy ma prawo wyłączyć dokumenty z akt sprawy ze względu na interes publiczny (art. 179 § 1 O.p.). • Kontrola prawidłowości wyłączenia dokumentów z akt sprawy następuje w postępowaniu dotyczącym decyzji merytorycznej, a nie w postępowaniu skargowym na postanowienie o odmowie wydania skanów. • Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące dostępu do akt sprawy mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 121 § 1 O.p. poprzez uniemożliwianie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. • Naruszenie art. 123 § 1 O.p. poprzez niezapewnianie czynnego udziału w postępowaniu. • Naruszenie art. 179 § 1 O.p. poprzez błędną interpretację i zastosowanie. • Naruszenie art. 294 § 1 w zw. z art. 294 § 4 i § 5 O.p. poprzez nieuwzględnienie zwolnienia z obowiązku przestrzegania tajemnicy skarbowej. • Naruszenie art. 180 w zw. z art. 181 O.p. poprzez odmowę dostępu do dowodów. • Naruszenie art. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych. • Naruszenie wyroku TSUE C-189/18. • Naruszenie art. 120 O.p. w zw. z art. 7 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 123 w zw. z art. 200 O.p. • Naruszenie art. 178 § 3 O.p. w zw. z art. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych. • Naruszenie art. 129 O.p.
Godne uwagi sformułowania
kontrola prawidłowości postanowienia o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny nastąpi podczas sądowej kontroli decyzji kończącej postępowanie podatkowe • prawo wglądu do akt sprawy doznaje jednak ograniczeń stosownie do treści art. 179 § 1 O.p. • skuteczność kontroli sądowej zagwarantowana przez art. 47 Karty wymaga, aby sąd rozpatrujący skargę na decyzję organu podatkowego [...] był uprawniony do sprawdzenia, czy dowody zebrane w toku powiązanego postępowania administracyjnego, którego podatnik nie był stroną i wykorzystane w celu uzasadnienia tej decyzji nie zostały wykorzystane z naruszeniem praw zagwarantowanych przez prawo Unii
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący
Dorota Kozłowska
członek
Beata Machcińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wyłączania dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny w postępowaniu podatkowym oraz zakres kontroli sądowej nad takimi postanowieniami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy w postępowaniu podatkowym i procedury ich zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do akt sprawy i ochrony danych osobowych w postępowaniu podatkowym, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych. Wyjaśnia złożone kwestie proceduralne dotyczące zaskarżania postanowień organów podatkowych.
“Czy zawsze masz prawo do pełnych akt sprawy? Sąd wyjaśnia granice dostępu i ochronę interesu publicznego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.