I SA/Gl 764/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była odmowa Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach wydania skanów dokumentów w pełnej wersji, w tym decyzji administracyjnych dotyczących M. C. Skarżący domagał się dostępu do wszystkich dowodów materialnych dołączonych do akt sprawy przez DIAS, w formie elektronicznej. Organ odwoławczy przesłał skany większości dokumentów, ale zanonimizowane, w celu ochrony danych osobowych, finansowych i interesu publicznego. DIAS postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r. odmówił wydania skanów w pełnej wersji, powołując się na art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.), który pozwala na wyłączenie z akt sprawy dokumentów ze względu na interes publiczny. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów O.p. oraz Konstytucji RP, a także orzeczeń TSUE i NSA, twierdząc, że odmowa uniemożliwia mu zapoznanie się z materiałem dowodowym. DIAS utrzymał w mocy swoje postanowienie, wyjaśniając, że anonimizacja była konieczna dla ochrony danych wrażliwych i dóbr postępowań karnych, a dostęp do informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy został zapewniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że zasada dostępu do akt sprawy (art. 178 O.p.) doznaje ograniczeń na podstawie art. 179 § 1 O.p. Sąd podkreślił, że kontrola zasadności wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny następuje w ramach kontroli decyzji kończącej postępowanie podatkowe, a nie w postępowaniu ze skargi na postanowienie o odmowie udostępnienia tych dokumentów. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i TSUE, wskazując, że prawo do obrony może być ograniczane w celu ochrony interesu publicznego, a dostęp do akt sprawy nie jest absolutny. Sąd stwierdził, że DIAS zasadnie odmówił wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy z uwagi na interes publiczny, a ocena zasadności tego wyłączenia nastąpi w postępowaniu dotyczącym decyzji merytorycznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zakresu kontroli sądowej postanowień o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny oraz relacji między Ordynacją podatkową a ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy na podstawie art. 179 § 1 O.p. i późniejszej odmowy udostępnienia ich skanów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił wydania skanów dokumentów w pełnej wersji, powołując się na ochronę interesu publicznego i danych osobowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy zasadnie odmówił wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny, zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dostęp do akt sprawy jest ograniczony przez przepisy Ordynacji podatkowej chroniące interes publiczny. Kontrola zasadności wyłączenia dokumentów następuje w ramach kontroli decyzji merytorycznej, a nie skargi na postanowienie o odmowie udostępnienia.
Czy odmowa wydania skanów dokumentów narusza prawo strony do obrony i dostęp do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do obrony może być ograniczane w celu ochrony interesu publicznego, a dostęp do akt sprawy nie jest absolutny. Przepisy Ordynacji podatkowej regulujące dostęp do akt postępowania podatkowego mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i TSUE, wskazując, że ograniczenia dostępu do akt są dopuszczalne w celu ochrony interesu publicznego, a dostęp do informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy został zapewniony poprzez udostępnienie zanonimizowanych wersji dokumentów.
Jaki jest zakres kontroli sądowej postanowienia o odmowie udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli sądowej postanowienia wydanego na podstawie art. 179 § 2 O.p. jest ograniczony do oceny, czy dokumenty, których dotyczy odmowa, są objęte wcześniejszym postanowieniem o wyłączeniu ich z akt sprawy na podstawie art. 179 § 1 O.p. Sąd nie bada zasadności samego wyłączenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu, a jego zasadność weryfikowana jest w postępowaniu dotyczącym decyzji kończącej postępowanie podatkowe.
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 179 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
Przepis ten pozwala na wyłączenie z akt sprawy dokumentów ze względu na interes publiczny, co ogranicza prawo strony do ich przeglądania i sporządzania kopii.
Pomocnicze
O.p. art. 178
Ordynacja podatkowa
Reguluje prawo strony do przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.
O.p. art. 293 § § 1
Ordynacja podatkowa
Definiuje tajemnicę skarbową.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W przypadku kolizji, przepisy ustaw odrębnych mają pierwszeństwo.
Konstytucja RP art. 53 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.i.n. art. 5
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych art. 5
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wydania skanów dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny jest zgodna z art. 179 § 1 O.p. • Kontrola zasadności wyłączenia dokumentów następuje w postępowaniu dotyczącym decyzji merytorycznej, a nie w skardze na postanowienie o odmowie udostępnienia. • Przepisy Ordynacji podatkowej regulujące dostęp do akt postępowania podatkowego mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 179 § 1, art. 294 § 1, art. 180, art. 181 O.p., ustawy o ochronie informacji niejawnych, orzeczeń TSUE i NSA przez organ podatkowy. • Żądanie udostępnienia decyzji administracyjnych wydanych wobec M. C. na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Prawo wglądu do akt sprawy doznaje jednak ograniczeń stosownie do art. 179 § 1 O.p. • Kognicja sądu administracyjnego w takiej sprawie jest ograniczona do oceny czy dokumenty, których dotyczy odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z nimi, są dokumentami objętymi zapadłym już postanowieniem o ich wyłączeniu z akt sprawy/akt kontroli podatkowej ze względu na interes publiczny. • Skuteczność kontroli sądowej zagwarantowanej przez art. 47 Karty wymaga, aby sąd rozpatrujący skargę na decyzję organu podatkowego [...] był uprawniony do sprawdzenia, czy dowody zebrane w toku powiązanego postępowania administracyjnego [...] nie zostały wykorzystane z naruszeniem praw zagwarantowanych przez prawo Unii.
Skład orzekający
Beata Machcińska
sprawozdawca
Dorota Kozłowska
członek
Paweł Kornacki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakresu kontroli sądowej postanowień o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny oraz relacji między Ordynacją podatkową a ustawą o dostępie do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy na podstawie art. 179 § 1 O.p. i późniejszej odmowy udostępnienia ich skanów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do akt sprawy w postępowaniu podatkowym i konfliktu między prawem strony do informacji a ochroną interesu publicznego i danych osobowych. Wyjaśnia procedury sądowe w takich przypadkach.
“Czy zawsze masz prawo do pełnych akt sprawy? Sąd wyjaśnia granice dostępu do dokumentów w postępowaniu podatkowym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.