I SA/Gl 747/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B.B. na postanowienie ZUS utrzymujące w mocy decyzję o nieuznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Skarżąca B.B. wniosła skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o nieuznaniu jej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z prawem, braku upomnienia, wygaśnięcia obowiązku oraz braku wymagalności. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że ZUS prawidłowo określił obowiązek i podmiot zobowiązany, a zarzuty skarżącej nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę B.B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 24 kwietnia 2024 r., które utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 21 marca 2024 r. w sprawie nieuznania zarzutów skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z prawem, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, wygaśnięcia obowiązku oraz braku wymagalności. ZUS, jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za październik 2023 r., opierając się na deklaracjach rozliczeniowych złożonych przez skarżącą. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, uznał skargę za bezzasadną. Stwierdzono, że obowiązek uiszczenia składek istniał, ponieważ skarżąca nadal figuruje jako czynny przedsiębiorca, a należności nie uległy przedawnieniu ani nie zaszły inne przyczyny powodujące wygaśnięcie lub brak wymagalności obowiązku. Sąd podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających jej zarzuty, a ZUS prawidłowo przeprowadził postępowanie egzekucyjne, w tym doręczył wymagane upomnienie. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie są uzasadnione, ponieważ obowiązek istnieje, został prawidłowo określony, upomnienie zostało doręczone, a należności nie wygasły ani nie utraciły wymagalności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że obowiązek uiszczenia składek wynika z deklaracji rozliczeniowych i faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą. ZUS prawidłowo doręczył upomnienie, a należności nie uległy przedawnieniu ani nie zaszły inne przyczyny powodujące wygaśnięcie lub brak wymagalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1-6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83c § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.o.z.f. art. 66 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.o.z.f. art. 82 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 24 § pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe określenie obowiązku i podmiotu zobowiązanego przez ZUS. Doręczenie upomnienia egzekucyjnego skarżącej. Należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu. Brak innych przyczyn powodujących brak wymagalności obowiązku. Skarżąca nadal jest czynnym przedsiębiorcą, co potwierdza istnienie obowiązku.
Odrzucone argumenty
Nieistnienie obowiązku zapłaty składek. Określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, dokumentu lub przepisu prawa. Brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Brak wymagalności obowiązku z powodu odroczenia terminu, rozłożenia na raty lub innych przyczyn. Przedstawiona dokumentacja dowodzi nieistnienia obowiązku.
Godne uwagi sformułowania
Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, obowiązany jest wskazać na uchybienia enumeratywnie wymienione w § 2 omawianego przepisu. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za październik 2023 roku nie uległy również przedawnieniu, gdyż zgodnie z treścią art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Skład orzekający
Anna Rotter
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Pindel
członek
Piotr Pyszny
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz dowodów przedstawianych przez zobowiązanych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zastosowania przepisów u.p.e.a. oraz u.s.u.s. w odniesieniu do składek ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy rutynowego postępowania egzekucyjnego ZUS i zarzutów w nim podnoszonych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i ubezpieczeń społecznych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.
“ZUS egzekwuje składki? Poznaj kluczowe zarzuty i jak sąd je ocenia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 747/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-01-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Rotter /przewodniczący sprawozdawca/ Bożena Pindel Piotr Pyszny Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 132 art. 33 par. 2 pkt 1-6 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Rotter (spr), Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 6124 480000/71/183909/2024 480000/71/128134/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024r. nr 6124 480000/71/183909/2024 480000/71/128134/2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej: ZUS, wierzyciel) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 21 marca 2024r. nr 5979/TW 480000/71/128134/2024 w sprawie nie uznania zarzutów B.B. (dalej: skarżąca, zobowiązana) w postępowaniu egzekucyjnym za uzasadnione. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 83c ust. 1a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 497 ze zm., dalej: u.s.u.s.) oraz art. 33 § 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 132, dalej: u.p.e.a.). Stan sprawy. Postanowieniem z dnia 21 marca 2024r. ZUS uznał za nieuzasadnione zarzuty skarżącej: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1. c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 4) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 5) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 31 stycznia 2024 r. skarżąca złożyła do wierzyciela w odniesieniu do tytułów wykonawczych o nr od TW1480024000130 do TW1480024000131 zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z brakami formalnymi wniesionych zarzutów ZUS wezwał skarżącą do ich uzupełnienia, na skutek czego zobowiązana określiła istotę zarzutów. Jako podstawę do wniesienia zarzutów zobowiązana wskazała: 1) nieistnienie obowiązku, 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu, 3) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane, 4) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części, 5) brak wymagalności obowiązku w przypadku, a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131. Dodatkowo zobowiązana wskazała, na znajdujące się w aktach sprawy oznaczonej sygnaturą [...] dowody, które zostały złożone w piśmie z 17 marca 2023r. dotyczące zarzutów z 13 lutego 2023r. Są to następujące dokumenty : - pismo z 21 grudnia 2018r., - pismo z 3 stycznia 2019r., - pismo z 7 stycznia 2019r., - protokół z 2 stycznia 2019r., - pismo od komornika sądowego z 28 marca 2019r., - PIT 36L za 2018r. wskazujący na ostatni rok prowadzenia działalności, - PIT 36L za 2019r. zerowy, - PIT 36L za 2020r. zerowy, - PIT 36L za 2021r. zerowy, - PIT 36L za 2022r. zerowy, - PIT 36L za 2022r. zerowy w aktach sprawy dot.: [...]. Odnosząc się do powyższych zarzutów ZUS wyjaśnił, iż dnia 6 września 2023r. działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o nr od TW1480024000130 do TW1480024000131 obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres 10/2023, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 10/2023. Jak podano podstawą do wystawienia powyższych tytułów wykonawczych była deklaracja rozliczeniowa, a istnienie obowiązku opłacenia składek wynikało z tego tytułu. Jak wyjaśniono, obowiązującą zasadą jest zgodność tytułu wykonawczego z dokumentem stanowiącym podstawę do jego wystawienia. Wierzyciel podniósł, iż podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131 była deklaracja rozliczeniowa, a wskazane należności do zapłaty w deklaracji rozliczeniowej odzwierciedlają kwoty wykazane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym w przekonaniu wierzyciela, zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony. Wierzyciel uznał za niezasadny zarzut uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne, gdyż ustalił, że w aktach egzekucyjnych sprawy jest zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia egzekucyjnego. Natomiast upomnienie egzekucyjne zostało doręczone skarżącej dnia 22 grudnia 2023r. W odniesieniu do zarzutu wygaśnięcia obowiązku, wierzyciel stwierdził, iż w rozpoznanej sprawie nie doszło ani do wygaśnięcia obowiązku w całości, ani w części. Zdaniem wierzyciela nie odnotowano żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych o nr od TW1480024000130 do TW1480024000131, które mogły spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych wskazanymi powyżej tytułami wykonawczymi. Wierzyciel wyjaśnił, iż zgodnie z art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W postanowieniu podniesiono, ż tytuły wykonawcze o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131, obejmują składki na ubezpieczenie społeczne za okres 10/2023, składki na ubezpieczenie zdrowotne za 10/2023. Bez względu na okoliczności mogące mieć wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, należności wykazane w ww. tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu. W zakresie zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b artykułu 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., to według wierzyciela w niniejszej sprawie nie stwierdzono innych przyczyn wpływających na brak wymagalności obowiązku. W ocenie ZUS nie wystąpiły żadne przeszkody formalno-podmiotowe lub przedmiotowe, natomiast tytuły wykonawcze o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131 zostały wystawione w oparciu o deklaracje rozliczeniowe. W konsekwencji ZUS postanowił nie uznać za słuszne złożone zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie założonych zarzutów podnosząc, iż treść art. 33 u.p.e.a. jest dla niej niezrozumiała i zawiła. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024r. ZUS utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 21 marca 2024r. w sprawie nieuznania zarzutów B.B. za uzasadnione. W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku podniesiono, iż dnia 3 stycznia 2024 r. ZUS działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131, obejmujące składki za okres 10.2023 r. na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Podstawą do wystawienia ww. tytułów wykonawczych była deklaracja rozliczeniowa, a istnienie obowiązku opłacenia składek wynikało z tego tytułu. Wierzyciel wskazał, iż zobowiązana powołała się na dokumentację mającą być dowodami w postępowaniu. Wśród dokumentów znalazły się : - kserokopia wniosku z 21 grudnia 2018 r. kierowanego do Spółdzielni Rzemieślniczej Wielobranżowej w G., - wezwanie z 3 stycznia 2019 r. kierowane do Zarządu i Rady Nadzorczej Spółdzielni Rzemieślniczej Wielobranżowej w G., - wezwanie z 7 stycznia 2019 r. kierowane do Zarządu i Rady Nadzorczej Spółdzielni Rzemieślniczej Wielobranżowej w G., - kserokopia pisma z 28 marca 2019 r. od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. M.B., - kserokopia protokołu z 2 stycznia 2019 r. od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. M.B.,, - PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2018, - PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2019, - PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2020, - PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2021, - PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2022. ZUS stwierdził, iż powyższa dokumentacja nie ma wpływu na stwierdzenie nieistnienia obowiązku w zakresie zapłaty należnych składek. Skarżąca w dalszym ciągu jest czynnym przedsiębiorcą, co znajduje potwierdzenie w zapisach w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. ZUS wyjaśnił zobowiązanej, że jeżeli faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, należy wyrejestrować działalność poprzez złożenie stosownego dokumentu. W zakresie zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z aktu będącego podstawą egzekucji, to wierzyciel wskazał, iż podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131 obejmujących miesiąc 10.2023 r. były deklaracje rozliczeniowe złożone przez skarżącą. Zdaniem wierzyciela wskazane należności do zapłaty w deklaracji rozliczeniowej odzwierciedlają kwoty podane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. W rezultacie ZUS uznał, iż zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony przez wierzyciela w wyżej wymienionych tytułach wykonawczych. W zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne, ZUS zwrócił uwagę, iż w aktach egzekucyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia egzekucyjnego, a upomnienie egzekucyjne skarżąca odebrała dnia 22 grudnia 2023 r. W przekonaniu wierzyciela nie doszło ani do wygaśnięcia obowiązku w całości, ani w części. Po pierwsze nie odnotowano żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131, które mogły spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych wspomnianymi tytułami wykonawczymi. W postanowieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Tytuły wykonawcze o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131, obejmują składki za okres 10.2023 r. na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Bez względu na okoliczności mogące mieć wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, należności wykazane w ww. tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu. Rozpatrując zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. wierzyciel nie dopatrzył się innych przyczyn wpływających na brak wymagalności obowiązku. Dalej wierzyciel podał, iż nie wystąpiły żadne przeszkody formalno-podmiotowe lub przedmiotowe. Tytuły wykonawcze o numerach od TW1480024000130 do TW1480024000131 zostały wystawione w oparciu o deklarację rozliczeniową. Jak wyjaśniono, zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 146 ze zm., dalej: u.o.z.f.) wymieniony został katalog osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W katalogu tym wymienione zostały między innymi osoby prowadzące działalność pozarolniczą (pkt 1 lit. c) oraz osoby pobierające emeryturę lub rentę (pkt. 16). Jak następnie podano, przepis art. 82 ust. 1 u.o.z.f. stanowi, że w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie ZUS do tut. Sądu Zobowiązana zarzuciła postanowieniu wierzyciela brak podstawy faktycznej i prawnej, błędną interpretację przepisów o egzekucji i nieprawidłowe dokonanie zajęcia należności pieniężnych przez ZUS. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącej wierzyciel niezgodnie z prawem uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Zdaniem zobowiązanej nie istnieją podstawy do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej. Podała ponadto, iż z uwagi na zmiany przepisów nowe brzmienie art. 33 u. p. e. a. jest dla niej niezrozumiałe i zawiłe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie ZUS z dnia 24 kwietnia 2024r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 21 marca 2024r. w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Należy wskazać, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 u.p.e.a. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Podstawą do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest art. 33 u.p.e.a. W myśl § 1 tego przepisu zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, obowiązany jest wskazać na uchybienia enumeratywnie wymienione w § 2 omawianego przepisu. Tak więc zgodnie z treścią art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. W analizowanej sprawie skarżąca sformułowała zarzuty: nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1; przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, braku wymagalności obowiązku w przypadku: odroczenia terminu wykonania obowiązku; rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej; wystąpienia innej przyczyny niż określone powyżej. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skarżącej należy zauważyć, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Przyjmuje się, że podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydanie aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22, LEX nr 3446992). Sąd zauważa, iż w analizowanym przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10/2023. Podstawą do wystawienia tych tytułów wykonawczych były deklaracje rozliczeniowe złożone przez samą skarżącą. Co więcej, wbrew twierdzeniom skarżącej, nadal pozostaje ona czynnym przedsiębiorcą, co znajduje potwierdzenie w zapisach w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Nie odnotowano bowiem wyrejestrowania tej działalności. Nie sposób zatem uznać, aby obowiązek uiszczenia składek nie istniał. Kolejno, w ocenie Sądu nie doszło również do wygaśnięcia obowiązku w całości bądź w części. ZUS nie odnotował bowiem żadnych wpłat na poczet omawianych tytułów wykonawczych, które mogłyby spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych tymi tytułami wykonawczymi. Należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za październik 2023 roku nie uległy również przedawnieniu, gdyż zgodnie z treścią art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zarzut ten oceniony został zatem jako bezzasadny. W odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. należy wyjaśnić, że w aktach egzekucyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnień egzekucyjnych z dnia 4 grudnia 2023r., które skarżąca odebrała osobiście w placówce pocztowej dnia 22 grudnia 2023r. Stąd też przedmiotowy zarzut jawi się jako niezasadny. Przechodząc do ostatniego z zarzutów zobowiązanej Sąd stwierdził, że przez wymagalność obowiązku należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Brak wymagalności obowiązku występuje wówczas, gdy obowiązek istnieje, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie z uwagi na odroczenie terminu jego wykonania, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej bądź z innych przyczyn. W odniesieniu wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § pkt 6 lit. a i b u.p.e.a. podstawą tego zarzutu mogą być zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane, jak na przykład wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wyjaśniła z jakiego powodu należy stwierdzić, iż jej obowiązki w zakresie egzekwowanych składek miałyby nie być wymagalne. Sąd nie dostrzegł również takich okoliczności z urzędu. Z powyższego względu zarzut braku wymagalności obowiązku nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na względzie, Sąd nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI