I SA/Gl 731/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego, uznając, że wyrok NSA uchylający wcześniejsze decyzje zabezpieczające nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania.
Podatnik domagał się wznowienia postępowania podatkowego w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na wyrok NSA uchylający wcześniejsze decyzje zabezpieczające jako nową okoliczność faktyczną. Sąd uznał, że wyrok ten, uchylający decyzję o zabezpieczeniu za wcześniejsze okresy, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania, ponieważ nie istniał w dniu wydania decyzji, której wznowienia domagał się podatnik, a jedynie potwierdził wadliwą ocenę stanu faktycznego przez organ. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji określającej przybliżone kwoty zobowiązania podatkowego w VAT za okres od lutego do grudnia 2016 r. i dokonującej zabezpieczenia na majątku dłużnika. Podatnik wnioskował o wznowienie postępowania, argumentując, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I FSK 596/21) uchylający wcześniejsze decyzje zabezpieczające (z 2013 i 2014 r.) stanowił nową okoliczność faktyczną, nieznaną organowi wydającemu decyzję z 2020 r. Podkreślał, że decyzje te okazały się bezprawne i zabezpieczone nimi zobowiązania wygasły wskutek przedawnienia. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznali jednak, że wyrok NSA nie spełnia przesłanek wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że wyrok ten nie istniał w dacie wydania decyzji z 2 grudnia 2020 r., a jedynie potwierdził wadliwą ocenę stanu faktycznego przez organ, a nie brak wiedzy o tej okoliczności. Ponadto, uchylenie decyzji o zabezpieczeniu nie oznaczało jej nieważności od początku, a decyzja ostateczna podlega wykonaniu. Sąd podkreślił, że odmienna ocena dowodów przez organ nie jest podstawą do wznowienia postępowania. W związku z tym, skarga podatnika została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok NSA uchylający wcześniejsze decyzje zabezpieczające nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania, ponieważ nie istniał w dniu wydania decyzji, której wznowienia domaga się strona, a jedynie potwierdził wadliwą ocenę stanu faktycznego przez organ.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanka wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Wyrok NSA, który zapadł po wydaniu decyzji, nie spełnia tego warunku, nawet jeśli potwierdza wadliwość wcześniejszych rozstrzygnięć. Odmienna ocena dowodów przez organ nie jest tożsama z brakiem wiedzy o okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
OP art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
OP art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 OP wymaga łącznego spełnienia czterech przesłanek: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) są istotne dla sprawy; 3) nie były znane organowi wydającemu decyzję; 4) istniały w dniu wydania decyzji.
OP art. 245 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje decyzję uchylającą decyzję dotychczasową i orzekającą co do istoty sprawy, jeżeli stwierdzi istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 240 § 1.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
OP art. 33 § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 121
Ordynacja podatkowa
OP art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 191
Ordynacja podatkowa
OP art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 239e
Ordynacja podatkowa
Decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie.
OP art. 239c
Ordynacja podatkowa
Decyzja o zabezpieczeniu ma rygor natychmiastowej wykonalności z mocy prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok NSA uchylający wcześniejsze decyzje zabezpieczające stanowi nową okoliczność faktyczną, ponieważ potwierdza niezgodność z prawem tych decyzji, która istniała w dacie ich wydania, mimo że dowód na to ujawnił się później. Niezgodność z prawem wcześniejszych decyzji zabezpieczających oznacza, że ustalenia stanu faktycznego w późniejszej decyzji ostatecznej, oparte na tych wadliwych decyzjach, są błędne.
Odrzucone argumenty
Wyrok NSA uchylający wcześniejsze decyzje zabezpieczające stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania. Wadliwa ocena stanu faktycznego przez organ przy wydawaniu decyzji o zabezpieczeniu jest podstawą do wznowienia postępowania w sprawie późniejszej decyzji ostatecznej.
Godne uwagi sformułowania
Wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 240 i nast. Ordynacji podatkowej, jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. O zaistnieniu sytuacji określonej w 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji. Należy przy tym zaznaczyć, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody to okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym wyrażenie to powinno być interpretowane przez pryzmat określenia "wyjdą na jaw", co oznacza że można powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź na takie dowody, co do których istnienia strona nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego prowadzonego w trybie zwykłym. Istotne jest również i to, że uchylenie decyzji nastąpiło wskutek stwierdzenia przez NSA dokonania przez organ wadliwej oceny stanu faktycznego przez pryzmat przesłanek zabezpieczenia. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie powołanego przepisu.
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący
Dorota Kozłowska
członek
Piotr Pyszny
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w szczególności rozróżnienie między nową okolicznością faktyczną a wadliwą oceną dowodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w kontekście decyzji o zabezpieczeniu i wyroków NSA uchylających wcześniejsze decyzje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji procesowej, jaką jest wznowienie postępowania podatkowego, i precyzyjnie wyjaśnia, kiedy wyrok sądu wyższej instancji może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy wyrok NSA otwiera drzwi do wznowienia postępowania podatkowego? Kluczowa interpretacja WSA.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 731/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-02-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-06-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Dorota Kozłowska Paweł Kornacki /przewodniczący/ Piotr Pyszny /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 240 par. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 marca 2022 r. nr 2401-IEW2.603.16.2021.10 UNP: 2401-22-063087 w przedmiocie odmowy uchylenia, w trybie wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej określającej przybliżone kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2016 r. i dokonującej zabezpieczenia na majątku dłużnika oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 31 marca 2022 r., znak 2401-IEW2.603.16.2021.10, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 27 września 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej również jako NUS, organ I instancji) z 2 grudnia 2020r.nr [...] określającej Z. O. (dalej jako strona, podatnik, skarżący) przybliżone kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2016 r. oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania i dokonującej zabezpieczenia na majątku strony, wtoku kontroli podatkowej, zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2016 r. oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania. Stan sprawy: Opisana wyżej decyzja NUS z 2 grudnia 2020r. została doręczona pełnomocnikowi strony na adres e-PUAP 17.12.2021 r. Ponieważ od tej decyzji strona nie wniosła odwołania, stała się ona ostateczna 1 stycznia 2021 r. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z 3 sierpnia 2021 r. wystąpiła z żądaniem wznowienia postępowania zabezpieczającego, powołując się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz 2651 – dalej jako OP, Ordynacja podatkowa). Zdaniem strony wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Otóż, wcześniejszą decyzją z 26 lipca 2019 r., utrzymaną w mocy decyzją DIAS z 8 stycznia 2020 r., dokonano zabezpieczenia na majątku strony zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres grudzień 2013r. oraz styczeń-grudzień 2014 r. Ustalenia zawarte w tej decyzji stały się istotnym argumentem w uzasadnieniu decyzji z 2 grudnia 2020 r., ponieważ istnienie zabezpieczenia za wcześniejsze okresy wpłynęło negatywnie na ocenę sytuacji majątkowej podatnika. Decyzja z 26 lipca 2019 r. okazała się jednak bezprawna, a zobowiązanie nią zabezpieczone wygasło wskutek przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 596/21 uchylił bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 19 listopada 2020 r., sygn.. akt I SA/Gl 349/20 oddalający skargę strony na decyzję w przedmiocie zabezpieczenia oraz uchylił decyzję DIAS z 8 stycznia 2020 r. oraz decyzję NUS z 26 lipca 2019 r. Argumentacji tej nie podzielił organ I instancji odmawiając uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji z 2 grudnia 2020 r. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie: - art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 w zw. art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uchylenia decyzji mimo ujawnienia okoliczności faktycznych nieznanych organowi podatkowemu, który wydał decyzję, - art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stronie kwestii, które w ocenie organu wydają się "nieprzejrzyste", - art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność przyczyn powstania zaległości podatkowych. W wyniku rozpatrzenia odwołania DIAS zajął następujące stanowisko: Na wstępie organ podniósł, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podatkowego jest prowadzone w trybie nadzwyczajnym. Postępowanie to jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją. Jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia), określoną w art. 240 OP. Z powołanego przez stronę art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, że przesłanką wznowienia może być wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, ale nieznanych organowi, który decyzję wydał. Jako "nowe", uznać można takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował - nie były mu ujawnione. Zostały mu ujawnione dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, które to spowodowały. W związku z tym w orzecznictwie oraz doktrynie wskazuje się, że nie uzasadnia wznowienia postępowania powołanie faktów lub dowodów, które powstały po wydaniu decyzji, nawet gdyby miały one istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy. Kolejnym warunkiem niezbędnym do spowodowania wznowienia postępowania jest to, że okoliczność faktyczna lub dowód muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Z treści wniosku wynika, że nową okolicznością był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2021 r. sygn. akt I FSK 596/21. Organ z tym się nie zgodził stwierdzając, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2021 r. sygn. akt I FSK 596/21 nie może stanowić przesłanki wznowienia, ponieważ nie istniał w dniu wydania przedmiotowej decyzji ostatecznej z 2 grudnia 2020r. - wyrok ten został wydany bowiem w 2021r. (nie stanowił zatem ani okoliczności faktycznej ani dowodu, o których mowa w tym przepisie). Przesłanki wznowienia nie mogą też stanowić okoliczności będące konsekwencją tego wyroku. Organ stwierdził, że w dniu wydania decyzji ostatecznej, zarówno decyzja z 26 lipca 2019 r. jak również decyzja organu odwoławczego z 8 stycznia 2020 r, znajdowały się w obrocie prawnym i podlegały wykonaniu. Skarga zaś została oddalona wyrokiem z 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/GI 349/20. Dopiero wyrok NSA uchylił obie decyzje. Organ nie mógł się zgodzić ze stroną, że stan faktyczny sprawy ustalony został w oparciu o rozstrzygnięcie niezgodne z prawem. Organ nie uznał za zasadną i tej argumentacji, zgodnie z którą, gdyby organ I instancji wiedział, że wcześniejsza decyzja zabezpieczająca jest niezgodna z prawem, nie oparłby swojego rozstrzygnięcia na ustaleniach w niej zawartych. Co więcej, w dacie wydawania decyzji o zabezpieczeniu za 2016 r., zobowiązanie za 2013 i 2014 r. nie było jeszcze przedawnione. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny przystąpił do czynności zabezpieczających doręczając stronie 2 września 2019 r. zarządzenia zabezpieczenia, wydane na podstawie decyzji z 26 lipca 2019 r. wraz z zawiadomieniem o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Następnie 13 września 2019 r. dokonano zajęcia zabezpieczającego 61 środków transportu wykazanych w ewidencji środków trwałych, oraz zawiadomieniem z 25 października 2019 r. nr o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonano kolejnego zajęcia rachunku. W okresie kiedy dokonano powyższych czynności decyzja z 26 lipca 2019 r. znajdowała się w obrocie prawnym i podlegała wykonaniu. Zdaniem organu, ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może oznaczać sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów dokonanej przez organ wydający decyzje pierwotną. Natomiast, powtórne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją organu podatkowego z 2 grudnia 2020r., nie może mieć miejsca w postępowaniu wznowieniowym, bez przedstawienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej nieznanych organowi, który wydał decyzję, ponieważ w rozpoznawanym przypadku przesłanka z art. 240 §1 pkt 5) ustawy Ordynacja podatkowa zakreśla granice prowadzonego postępowania wznowieniowego. W skardze złożonej do tutejszego Sądu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe uznanie, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję, w skutek czego Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 233 § 1 pkt 1 OP utrzymując w mocy decyzję Organu I instancji, podczas gdy winien ją uchylić i orzec co do istoty sprawy; - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i 3 i 191 OP poprzez wydanie orzeczenia utrzymującego w mocy decyzję ostateczną z 2 grudnia 2020r, która to decyzja oparta została o błędne ustalenie, że na majątku skarżącego zabezpieczono zgodnie z obowiązującym prawem zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2013 r. do grudnia 2014 r. i od marca 2015 r. do listopada 2015 r. W efekcie wskazanego naruszenia, w mocy pozostaje decyzja oparta na podstawach, które okazały się niezgodne z prawem. W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że przez okoliczności faktyczne należy rozumieć te okoliczności dotyczące elementów stanu faktycznego danej sprawy podatkowej, które mogą warunkować zastosowanie określonych przepisów prawa podatkowego. Niewątpliwie takim istotnym faktem w tej sprawie było dokonanie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od grudnia 2013 r. do grudnia 2014 r. i od marca 2015 r. do listopada 2015 r. Kwota dokonanych zabezpieczeń stanowiła dla organu I instancji znaczący argument za zastosowaniem instytucji zabezpieczenia również w stosunku do zobowiązań za rok 2016. Nowa okoliczność faktyczna została potwierdzona przez NSA wyrokami z 30 czerwca 2021r. sygn. akt FSK 596/21 oraz z 25 listopada 2021r. sygn. akt I FSK 1453/21. Wymienionymi wyrokami Naczelny Sąd Administracyjny wyeliminował z obiegu prawnego decyzje organu I instancji oraz organu odwoławczego, wydane na podstawie art. 33 § 1 OP. Wyroki te stanowią jedynie dowód istnienia okoliczności bezprawności decyzji za wcześniejsze lata, dowód tego, że w istniejącym stanie faktycznym organ egzekucyjny nie powinien prowadzić postępowania zabezpieczającego. Wreszcie wyroki te dowodzą, że zabezpieczenie na majątku podatnika nie jest w tym wypadku okolicznością uzasadniającą zastosowanie art. 33 OP za okres wskazany w Decyzji. Dowód w postaci wyroku Sądu, rzeczywiście nie istniał w dacie wydawania decyzji. Jednak zdaniem skarżącego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten wyliczając przesłanki wznowienia posługuje się alternatywą. Łącznik "lub" wskazuje, że wystąpienie co najmniej jednego członu tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania. Jeśli dana okoliczność faktyczna istniała w dacie wydania decyzji ale dowód na tę okoliczność został przeprowadzony już po jej wydaniu to istnieje podstawa do uchylenia decyzji. Przyjęcie innej koncepcji, że nowa okoliczność musi zostać stwierdzona dowodem istniejącym w dacie jej wydania jest sprzeczne z wykładnią językową analizowanego przepisu. Trudno też - w oparciu o dyrektywy wykładni funkcjonalnej - zaakceptować tak radykalne zawężenie możliwości wzruszenia decyzji ostatecznych. Organ błędnie przyjął, że nową okolicznością faktyczną jest wyrok NSA, uchylający decyzję o zabezpieczeniu za okresy grudzień 2013r. - grudzień 2014r. W ocenie strony nową okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest fakt, że decyzja o zabezpieczeniu z dnia 26 lipca 2019 r. okazała się niezgodna z prawem i została wyeliminowana z obiegu prawnego. Okoliczność ta nie mogła być także znana organowi w momencie wydania decyzji, gdyż ta została wydana przed orzeczeniami NSA. Powyższe wskazuje również, że decyzja oparta została na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego - ponieważ jako wysokość zobowiązań podatnika przyjęto kwoty wymienione w uchylonych decyzjach. Skutkiem uchylenia tych decyzji i ich niezgodności z prawem jest niemożność powoływania się na istnienie tych zobowiązań-zostały one bowiem ustalone nieprawidłowo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 240 i nast. Ordynacji podatkowej, jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Omawiana instytucja znajduje zastosowanie wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 Ordynacji podatkowej. W zależności zatem od poczynionych ustaleń, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 1 OP., organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Istotą sporu między stronami w rozpoznawanej sprawie jest kwestia prawidłowości odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z powodu niestwierdzenia przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończone decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Rację w tym sporze przyznać należy DIAS, zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, natomiast podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. O zaistnieniu sytuacji określonej w 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji. Brak jakiejkolwiek z ww. cech powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Należy przy tym zaznaczyć, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody to okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym wyrażenie to powinno być interpretowane przez pryzmat określenia "wyjdą na jaw", co oznacza że można powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź na takie dowody, co do których istnienia strona nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego prowadzonego w trybie zwykłym. Skarżący podstawy wzruszenia decyzji upatruje nie tyle w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym uchylono decyzje zabezpieczające za wcześniejsze okresy, o ile w potwierdzeniu niejako przez ten wyrok istniejącego stanu niezgodności z prawem tych decyzji. Stan niezgodności z prawem decyzji w ocenie skarżącego istniał w dacie ich wydania. A skoro tak, to ustalenia co do sytuacji majątkowej podatnika poczynione w oparciu o niezgodne z prawem decyzje były wadliwe. Dopiero jednak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylający decyzje w przedmiocie zabezpieczenia za wcześniejsze okresy doprowadził do tego, że nowe okoliczności wyszły na jaw mimo, że istniały w dacie wydawania decyzji przez organ. Sąd argumentacji tej nie podziela. Przede wszystkim należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję w przedmiocie zabezpieczenia za 2013 i 2014 rok, a nie stwierdził jej nieważności. Wyrok Sądu wywarł zatem skutek od daty jego wydania. Oznacza to, że decyzja do chwili jej uchylenia korzystała z przymiotu decyzji ostatecznej. Nie była zatem nieważna od chwili jej wydania. A skoro tak, to organ oceniając stan majątkowy strony w decyzji z 2 grudnia 2020 r., dotyczącej zobowiązania podatkowego za 2016 r., mógł się powołać na ocenę stanu majątkowego strony dokonaną przez wcześniejszą decyzję zabezpieczającą. Decyzja ostateczna podlega wykonaniu, co wynika z art. 239e Ordynacji podatkowej, chyba, że wstrzymano jej wykonanie. Decyzja o zabezpieczeniu zaś ma rygor natychmiastowej wykonalności z mocy prawa, chyba że przyjęto zabezpieczenie, o którym mowa w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej (art. 239c Ordynacji podatkowej). Zdaniem Sądu nie jest tak, jak tego chce skarżący, że okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia istniała w dacie wydawania decyzji, której wzruszenia stron się domaga, a NSA tylko potwierdził jej istnienie. Przyjęcie takiej koncepcji prowadziłoby do zawieszenia skuteczności decyzji administracyjnej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Taka koncepcja stoi w sprzeczności z powołanym wyżej art. 239e Ordynacji podatkowej. Istotne jest również i to, że uchylenie decyzji nastąpiło wskutek stwierdzenia przez NSA dokonania przez organ wadliwej oceny stanu faktycznego przez pryzmat przesłanek zabezpieczenia. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie powołanego przepisu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 114/15; CBOSA). W dacie wydawania decyzji z 2 grudnia 2020 r. istniał określony stan faktyczny. Organ oceniając ten stan faktyczny dostrzegł konieczność wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego za 2016 r., opierając się po części na decyzji o zabezpieczeniu za wcześniejszy okres. Nawet jeśli decyzja o zabezpieczeniu za 2013 i 2014 r. została uchylona wyrokiem NSA wskutek wadliwie dokonanej oceny stanu faktycznego przez organ, to nie zachodziła podstawa do uchylenia decyzji za 2016 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Stan faktyczny bowiem się nie zmienił; zmieniła się tylko jego ocena. Nie są zasadne i te twierdzenia skargi, że wskutek uchylenia decyzji za 2013 i 2014 r., zobowiązanie podatkowe za ten okres było przedawnione w dacie wydawania decyzji o zabezpieczeniu za 2016 r. Jak słusznie wyjaśnił organ, w oparciu o decyzję o zabezpieczeniu organ podjął środki skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Procedując w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego za 2016 r., organ zasadnie twierdził, że zobowiązanie za wcześniejsze okresy nie było przedawnione. W związku z powyższym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI