Orzeczenie · 2009-06-18

I SA/Gl 706/08

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2009-06-18
NSApodatkoweŚredniawsa
potrąceniekompensatazaległości podatkowewierzytelnościSkarb PaństwaOrdynacja podatkowaKodeks cywilnyprawo podatkowepostępowanie podatkowewsparcie prawne

Sprawa dotyczyła próby potrącenia zaległości podatkowych M. J. (właściciela Przedsiębiorstwa A w T.) z wierzytelności wobec Skarbu Państwa, wynikającej z faktury VAT wystawionej na Komendę Miejską Policji w T. Podatnik powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 499 KC), jednak organy podatkowe, począwszy od Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., a następnie Dyrektor Izby Skarbowej w K., konsekwentnie odmawiały dokonania potrącenia, wskazując na konieczność stosowania art. 64 Ordynacji podatkowej. Podkreślano, że potrącenie na gruncie prawa podatkowego jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy wierzytelność jest wzajemna, bezsporna i wymagalna, a w przypadku wierzytelności wobec państwowych jednostek budżetowych, usługa musi być wykonana w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. W tej sprawie ustalono, że wierzytelność była sporna, a usługa nie została wykonana w trybie zamówień publicznych. Podatnik w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagał się uchylenia decyzji oraz skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 64 Ordynacji podatkowej z Konstytucją. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, że nie ma podstaw do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego, gdyż przepis art. 64 Ordynacji podatkowej, regulujący wygasanie zobowiązań podatkowych, jest wyrazem zasady władztwa podatkowego państwa i nie narusza Konstytucji. Sąd podkreślił, że zobowiązania podatkowe są publicznoprawne i ich wykonanie regulują przepisy prawa podatkowego, a nie Kodeksu cywilnego, chyba że Ordynacja podatkowa stanowi inaczej. W związku z tym, że wierzytelność była sporna i nie spełniała warunków określonych w art. 64 Ordynacji podatkowej, odmowa potrącenia była zasadna. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa i państwowych jednostek budżetowych, a także zasady stosowania prawa podatkowego w odniesieniu do zobowiązań publicznoprawnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków potrącenia określonych w Ordynacji podatkowej i nie rozstrzyga ogólnych kwestii potrącenia w prawie cywilnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy potrącenie zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa może być dokonane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, czy wyłącznie na podstawie art. 64 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Potrącenie zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa może być dokonane wyłącznie na podstawie art. 64 Ordynacji podatkowej, a nie przepisów Kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Zobowiązania podatkowe są publicznoprawne i ich wygasanie regulują przepisy prawa podatkowego. Art. 64 Ordynacji podatkowej określa specyficzne warunki potrącenia, które muszą być spełnione, w tym bezsporność i wymagalność wierzytelności oraz, w niektórych przypadkach, wykonanie usługi w trybie zamówień publicznych. Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące potrącenia nie mają zastosowania w relacjach między podatnikiem a organem podatkowym, chyba że Ordynacja podatkowa wprost to przewiduje.

Czy art. 64 Ordynacji podatkowej jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 64 Ordynacji podatkowej jest zgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd nie dostrzegł podstaw do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. Przepis ten, regulujący wygasanie zobowiązań podatkowych, stanowi przejaw zasady władztwa podatkowego państwa i nie narusza zasady równej ochrony praw majątkowych.

Czy wierzytelność wynikająca z faktury VAT wystawionej na jednostkę budżetową (KMP w T.) może być podstawą do potrącenia zaległości podatkowych, jeśli jest sporna i usługa nie została wykonana w trybie zamówień publicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wierzytelność sporna i niezwiązana z zamówieniami publicznymi nie może być podstawą do potrącenia zaległości podatkowych na podstawie art. 64 § 2 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Art. 64 § 2 Ordynacji podatkowej wymaga, aby wierzytelność wobec państwowych jednostek budżetowych była bezsporna i wynikała z usług wykonanych w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. W tej sprawie obie te przesłanki nie zostały spełnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. odmawiającą potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa.

Przepisy (15)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 64 § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 64 § 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 64 § 3

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 499

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania do potrącenia zobowiązań podatkowych.

k.c. art. 498

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania do potrącenia zobowiązań podatkowych.

Konstytucja RP art. 64 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd uznał, że art. 64 Ordynacji podatkowej nie narusza tego przepisu.

Konstytucja RP art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd uznał, że art. 64 Ordynacji podatkowej nie narusza tego przepisu.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd uznał, że art. 64 Ordynacji podatkowej nie narusza tego przepisu.

PPSA art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U.nr.102 poz.643 art. 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym

Ordynacja podatkowa art. 220 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 223

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrącenie zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa może nastąpić wyłącznie na podstawie art. 64 Ordynacji podatkowej. • Wierzytelność musi być bezsporna i wymagalna. • W przypadku wierzytelności wobec państwowych jednostek budżetowych, usługa musi być wykonana w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. • Przepis art. 64 Ordynacji podatkowej jest zgodny z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Możliwość potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa na podstawie art. 499 Kodeksu cywilnego. • Niezgodność art. 64 Ordynacji podatkowej z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Potrącenie (kompensata) jest jednym ze sposobów wygasania zobowiązań. • Potrącenie w prawie podatkowym może być realizowane jedynie tylko przy spełnieniu warunków określonych w Ordynacji podatkowej i w trybie tam przewidzianym. • Zobowiązania podatkowe należą do kategorii zobowiązań publiczno - prawnych. • Przepis ten – regulujący jedną z form wygasania zobowiązań podatkowych - stanowi przejaw zasady władztwa podatkowego państwa.

Skład orzekający

Ryszard Mikosz

przewodniczący

Eugeniusz Christ

członek

Anna Wiciak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa i państwowych jednostek budżetowych, a także zasady stosowania prawa podatkowego w odniesieniu do zobowiązań publicznoprawnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków potrącenia określonych w Ordynacji podatkowej i nie rozstrzyga ogólnych kwestii potrącenia w prawie cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla podatników – możliwości potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma znaczenie dla zrozumienia specyfiki prawa podatkowego w porównaniu do prawa cywilnego.

Czy można potrącić dług podatkowy z pieniędzy, które państwo jest winne firmie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst