I SA/Gl 706/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła próby potrącenia zaległości podatkowych M. J. (właściciela Przedsiębiorstwa A w T.) z wierzytelności wobec Skarbu Państwa, wynikającej z faktury VAT wystawionej na Komendę Miejską Policji w T. Podatnik powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 499 KC), jednak organy podatkowe, począwszy od Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., a następnie Dyrektor Izby Skarbowej w K., konsekwentnie odmawiały dokonania potrącenia, wskazując na konieczność stosowania art. 64 Ordynacji podatkowej. Podkreślano, że potrącenie na gruncie prawa podatkowego jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy wierzytelność jest wzajemna, bezsporna i wymagalna, a w przypadku wierzytelności wobec państwowych jednostek budżetowych, usługa musi być wykonana w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. W tej sprawie ustalono, że wierzytelność była sporna, a usługa nie została wykonana w trybie zamówień publicznych. Podatnik w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagał się uchylenia decyzji oraz skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 64 Ordynacji podatkowej z Konstytucją. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, że nie ma podstaw do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego, gdyż przepis art. 64 Ordynacji podatkowej, regulujący wygasanie zobowiązań podatkowych, jest wyrazem zasady władztwa podatkowego państwa i nie narusza Konstytucji. Sąd podkreślił, że zobowiązania podatkowe są publicznoprawne i ich wykonanie regulują przepisy prawa podatkowego, a nie Kodeksu cywilnego, chyba że Ordynacja podatkowa stanowi inaczej. W związku z tym, że wierzytelność była sporna i nie spełniała warunków określonych w art. 64 Ordynacji podatkowej, odmowa potrącenia była zasadna. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa i państwowych jednostek budżetowych, a także zasady stosowania prawa podatkowego w odniesieniu do zobowiązań publicznoprawnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków potrącenia określonych w Ordynacji podatkowej i nie rozstrzyga ogólnych kwestii potrącenia w prawie cywilnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy potrącenie zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa może być dokonane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, czy wyłącznie na podstawie art. 64 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Potrącenie zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa może być dokonane wyłącznie na podstawie art. 64 Ordynacji podatkowej, a nie przepisów Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Zobowiązania podatkowe są publicznoprawne i ich wygasanie regulują przepisy prawa podatkowego. Art. 64 Ordynacji podatkowej określa specyficzne warunki potrącenia, które muszą być spełnione, w tym bezsporność i wymagalność wierzytelności oraz, w niektórych przypadkach, wykonanie usługi w trybie zamówień publicznych. Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące potrącenia nie mają zastosowania w relacjach między podatnikiem a organem podatkowym, chyba że Ordynacja podatkowa wprost to przewiduje.
Czy art. 64 Ordynacji podatkowej jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 64 Ordynacji podatkowej jest zgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd nie dostrzegł podstaw do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. Przepis ten, regulujący wygasanie zobowiązań podatkowych, stanowi przejaw zasady władztwa podatkowego państwa i nie narusza zasady równej ochrony praw majątkowych.
Czy wierzytelność wynikająca z faktury VAT wystawionej na jednostkę budżetową (KMP w T.) może być podstawą do potrącenia zaległości podatkowych, jeśli jest sporna i usługa nie została wykonana w trybie zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wierzytelność sporna i niezwiązana z zamówieniami publicznymi nie może być podstawą do potrącenia zaległości podatkowych na podstawie art. 64 § 2 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Art. 64 § 2 Ordynacji podatkowej wymaga, aby wierzytelność wobec państwowych jednostek budżetowych była bezsporna i wynikała z usług wykonanych w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. W tej sprawie obie te przesłanki nie zostały spełnione.
Przepisy (15)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 64 § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 64 § 2
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 64 § 3
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do potrącenia zobowiązań podatkowych.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do potrącenia zobowiązań podatkowych.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd uznał, że art. 64 Ordynacji podatkowej nie narusza tego przepisu.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd uznał, że art. 64 Ordynacji podatkowej nie narusza tego przepisu.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd uznał, że art. 64 Ordynacji podatkowej nie narusza tego przepisu.
PPSA art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PPSA art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U.nr.102 poz.643 art. 3
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym
Ordynacja podatkowa art. 220 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 223
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrącenie zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa może nastąpić wyłącznie na podstawie art. 64 Ordynacji podatkowej. • Wierzytelność musi być bezsporna i wymagalna. • W przypadku wierzytelności wobec państwowych jednostek budżetowych, usługa musi być wykonana w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. • Przepis art. 64 Ordynacji podatkowej jest zgodny z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Możliwość potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa na podstawie art. 499 Kodeksu cywilnego. • Niezgodność art. 64 Ordynacji podatkowej z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Potrącenie (kompensata) jest jednym ze sposobów wygasania zobowiązań. • Potrącenie w prawie podatkowym może być realizowane jedynie tylko przy spełnieniu warunków określonych w Ordynacji podatkowej i w trybie tam przewidzianym. • Zobowiązania podatkowe należą do kategorii zobowiązań publiczno - prawnych. • Przepis ten – regulujący jedną z form wygasania zobowiązań podatkowych - stanowi przejaw zasady władztwa podatkowego państwa.
Skład orzekający
Ryszard Mikosz
przewodniczący
Eugeniusz Christ
członek
Anna Wiciak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności wobec Skarbu Państwa i państwowych jednostek budżetowych, a także zasady stosowania prawa podatkowego w odniesieniu do zobowiązań publicznoprawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków potrącenia określonych w Ordynacji podatkowej i nie rozstrzyga ogólnych kwestii potrącenia w prawie cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla podatników – możliwości potrącenia zaległości podatkowych z wierzytelności. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma znaczenie dla zrozumienia specyfiki prawa podatkowego w porównaniu do prawa cywilnego.
“Czy można potrącić dług podatkowy z pieniędzy, które państwo jest winne firmie? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.