I SA/GL 696/18

I SA/Gl 696/18 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2018-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Bożena Suleja-Klimczyk /przewodniczący/
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 738/19 - Wyrok NSA z 2023-05-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 33 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru) postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna), po rozpoznaniu zażalenia W. M. (dalej: zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel) nr [...] z dnia [...].
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ egzekucyjny wszczął wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wierzyciela, obejmującego zaległy abonament RTV za okres od lipca 2012 r. do lutego 2017 r. w kwocie [...] zł plus należne odsetki za zwłokę, doręczając w dniu [...] jego odpis wraz z zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w A S.A.
Pismem z dnia 27 listopada 2017 r. A S.A. poinformował o przyjęciu do realizacji zawiadomienia o zajęciu, przekazując zestawienie wynagrodzenia zobowiązanego za okres sierpień – październik 2017 r.
Na prowadzone postępowanie egzekucyjne zobowiązany w dniu 6 grudnia 2017 r. wniósł zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wskazując na nieistnienie obowiązku ze względu na brak podstaw prawnych do naliczania opłat abonamentowych oraz przedawnienie zaległości za okres od lipca 2012 r. do listopada 2014 r. Zobowiązany podniósł, iż w okresie ostatnich 10 lat nie dokonywał rejestracji żadnego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Stwierdził także, że w stosunku do opłat radiowo-telewizyjnych należy stosować art. 118 kodeksu cywilnego, przewidujący 3 letni termin przedawnienia świadczeń okresowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Stanowisko w przedmiocie zarzutów wierzyciel wyraził postanowieniem z dnia [...] nr [...] uznającym zarzuty za nieuzasadnione. Wierzyciel podkreślił, że na imię i nazwisko zobowiązanego zgłoszona została rejestracja odbiornika używanego pod adresem: L., ul. [...]. Wydana została książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników, którą następnie zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało przesłane abonentowi w dniu 10 września 2008 r. Wypowiadając się w kwestii zarzutu przedawnienia zaległości za okres od lipca
2012 r. do listopada 2014 r. wierzyciel wyjaśnił, iż należności z tytułu opłat abonamentu RTV są należnościami publicznoprawnymi, do których stosuje się art. 70 Ordynacji podatkowej. Za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych świadczy treść art. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1204, dalej: ustawa abonamentowa), zgodnie z którym do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, oraz że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Na poparcie swojego stanowiska wierzyciel powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 210/12, zgodnie z którym opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego stanowi opłatę, do której zastosowanie ma art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, czyli opłata ta przedawnia się po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.
Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie wierzyciela.
Wierzyciel ostatecznym postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił w części postanowienie z dnia [...] i uznał za niezasadny zarzut przedawnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym o nr [...] z dnia [...] za okres od lipca 2012 r. do lutego 2017 r., utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie. Wierzyciel stwierdził, że tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] objęty został okres od lipca 2012 r. do lutego 2017 r., natomiast w zaskarżonym postanowieniu odniesiono się wyłącznie do opłaty abonamentowej należnej za okres od lipca 2012 r. do listopada 2014 r. Stąd uznał za niezasadny zarzut przedawnienia dochodzonej opłaty abonamentowej za cały okres wskazany w tytule wykonawczym.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego. Organ ten przedstawił stanowisko wierzyciela nieuwzględniające zarzutów nieistnienia dochodzonej przymusowo opłaty abonamentowej RTV oraz jej przedawnienia, zgłoszonych przez zobowiązanego w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Następnie organ egzekucyjny stwierdził, że w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego, wnosząc o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zobowiązany podniósł, iż wierzyciel nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie rejestracji przez niego odbiornika telewizyjnego oraz nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Nie załączył wniosku rejestracyjnego, imiennej książeczki, ani też oryginału zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie udowodnił także nadania przesyłki z tym zawiadomieniem. Dołączony do postanowienia wierzyciela z [...] duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest jedynie wydrukiem komputerowym, który nie może stanowić dowodu w sprawie. Jego zdaniem twierdzenia poczty jakoby zaniechał obowiązku uregulowania zobowiązań naruszają zasadę prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Obowiązkiem więc organu egzekucyjnego było uzyskanie od wierzyciela stanowiska w sprawie zarzutów zobowiązanego i takie stanowisko wierzyciel wyraził w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] nr [...]. Zatem uznanie przez wierzyciela za niezasadne zarzutów nieistnienia obowiązku zapłaty zaległego abonamentu RTV i jego przedawnienia, wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. musiało skutkować uznaniem za nieuzasadnione zarzutów przez organ pierwszej instancji. Co więcej stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów jest także wiążące dla organu nadzoru.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej poprzez błędne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do pobierania opłaty abonamentowej, podczas gdy nie dokonywał rejestracji żadnego odbiornika radiofonicznego ani telewizyjnego;
2. § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przez niedołączenie i nieokazanie przez Pocztę Polską S.A. dowodu nadania i dowodu odbioru dokumentu "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego", co dowodzi nieistnienia zobowiązania w świetle przepisów prawa, a w konsekwencji niemożności prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 85 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpoznaniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz oparcie się na kserokopiach, czy też wydrukach systemowych, nie zawierających oryginalnych podpisów.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, rozpatrzenie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący odwołał się do treści art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej, dalej wskazując, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nakazano operatorowi pocztowemu nadanie każdemu posiadaczowi odbiornika radiowego lub telewizyjnego nowego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska miała na to czas od listopada 2007 r. do listopada 2008 r. (po tym czasie stare numery traciły ważność) i musiała powiadomić każdego użytkownika o tym fakcie (§ 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika. Skarżący stwierdził, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu mu numeru indentyfikacyjnego. Zatem Poczta Polska nie ma podstaw do żądania opłat za abonament. Zaś przedstawiony przez Pocztę Polską duplikat zawiadomienia nie nosi cech dokumentu, nie jest podpisany. Nie zgodził się też z twierdzeniami wierzyciela, iż pisma kierowane do abonentów w formie zawiadomienia mają charakter jedynie informacyjny i wysyłany dokument jest wydrukiem komputerowym, nie wymagającym podpisów oraz pieczęci. Zgodnie ze stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wzorem zawiadomienia, zawiadomienie powinno zawierać datę i podpis uprawnionego pracownika operatora publicznego.
Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 264/17 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/GI 1304/17.
Ponadto skarżący podniósł, że wierzyciel nie załączył wniosku rejestracyjnego, imiennej książeczki, ani nie przedstawił oryginału zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Zatem twierdzenia jakoby na podstawie zebranego i przedstawionego przez wierzyciela materiału dowodowego wynikało, iż zaniechał on obowiązku uregulowania zobowiązań, są naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów. Organy egzekucyjne obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, wynikającym ze stanowiska wierzyciela, uznając, iż stanowisko to jest dla nich wiążące, przy czym naruszyły przepisy prawa administracyjnego, w tym: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak również wydanego w rozpoznawanej sprawie postanowienia organu egzekucyjnego i postanowień wierzyciela Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa.
Skarżący w terminie wniósł zarzuty na podstawie w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia zaległości z tytułu opłaty abonamentowej za okres od lipca 2012 r. do listopada 2014 r.
Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia wskazać w pierwszej kolejności należy na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, mogących stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. I tak zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Natomiast art. 34 § 1 u.p.e.a. reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Należy zatem podkreślić, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1–5 i 7 u.p.e.a., nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 545/14 oraz z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 153/17 – wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniami dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.).
Reasumując tę część rozważań, związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Postanowienie organu nadzoru jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa, przy czym dla konstatacji tej istotne są również wywody, zawarte w dalszej części uzasadnienia.
W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że pomimo tego, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.
Zarysowany powyżej zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowień wierzyciela daje się wyprowadzić z art. 135 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego i organu nadzoru.
Uwzględniając zatem treść art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 135 tej ustawy, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu nadzoru i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, ale także postanowień wierzyciela, uznających wniesione przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/10; z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1904/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1274/14).
W ocenie Sądu, postanowienia wierzyciela wydane w niniejszej sprawie nie naruszają prawa, co z kolei powoduje brak wadliwości postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.
W konsekwencji jedynym prawnie usankcjonowanym rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego, a następnie organu nadzoru w sprawie zarzutów zobowiązanego mogło być wyłącznie wydanie orzeczenia tożsamego ze stanowiskiem wierzyciela, który wyjaśnił, że na imię i nazwisko oraz adres zobowiązanego zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV. Zobowiązanemu została wydana książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników, którą następnie zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało przesłane zobowiązanemu w dniu 10 września 2008 r. i korespondencja nie została zwrócona. Natomiast wierzyciel wypowiadając się w kwestii zarzutu przedawnienia należności z tytułu zapłaty abonamentu RTV zasadnie wyjaśnił, iż należności te są należnościami publicznoprawnymi, do których stosuje się art. 70 Ordynacji podatkowej, czyli opłata ta przedawnia się po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Stanowisko wierzyciela należy uznać za prawidłowe.
Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Należy podkreślić, że Poczta Polska S.A, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: rozporządzenie) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu.
Sąd wskazuje także, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się już pogląd, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14).
Niezasadny jest więc zarzut skarżącego dotyczący nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres objęty postępowaniem egzekucyjnym.
Przechodząc do kolejnego zgłoszonego zarzutu – zarzutu przedawnienia, należy wskazać, że opłaty abonamentowe nie ulegają przedawnieniu po upływie trzech lat. Abonament RTV jest bowiem opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. Wskazane ustalenia Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. pozwalają na uznanie, że do opłat za abonament zastosowanie ma akt prawny rangi ustawowej, jakim jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepis art. 2 Ordynacji podatkowej regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej przepisy Działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy niż wymienione w § 1 punkt 1 ustawy (§ 1 punkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Zatem przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa, a brak jest przepisów odrębnych stanowiących inaczej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny, a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego takiego jak ustawa, w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty". Zatem należy uznać, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, iż ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy stanowiący, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.
Niezasadny okazał się więc zarzut przedawnienia dochodzonych przez wierzyciela należności z tytułu opłat abonamentowych.
Sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego, w tym wskazanych w skardze przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 85 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i to w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Organy dysponowały bowiem wystarczającym materiałem dowodowym, aby wydać prawidłowe rozstrzygnięcia w sprawie. Należy podkreślić, że w sytuacji skarżącego to nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które nastąpiło w dniu 10 września 2008 r. jest dowodem zarejestrowania odbiornika RTV, gdyż zastąpiło ono wcześniej wydaną imienną książeczkę opłat. Zaś znajdujący się w aktach sprawy duplikat zawiadomienia wystawiono na podstawie danych przechowywanych w systemie wierzyciela, dodatkowo został on potwierdzony za zgodność z oryginałem przez pracownika organu egzekucyjnego. Natomiast posłużenie się na zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego faksymilą podpisu nie pozbawia go skuteczności. Niewątpliwie taka praktyka wierzyciela została podyktowana dużą ilością zawiadomień w skali całego kraju.
Na koniec Sąd wyjaśnia, że rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. w trybie uproszczonym. Skoro w rozpoznawanej sprawie na skutek skargi skarżącego kontroli Sądu zostało poddane postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 P.p.s.a., to sprawa ta mogła być skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym z urzędu. Zaznaczyć przy tym należy, że w tym zakresie Sąd nie jest związany innymi wnioskami strony skarżącej oprócz wniosku, wskazanego w art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.