I SA/GL 673/06

I SA/Gl 673/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Eugeniusz Christ
Małgorzata Wolf-Mendecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Sygn. powiązane
II FSK 218/07 - Wyrok NSA z 2008-04-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ,, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant asystent sędziego Joanna Małachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku - Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
ZASKARŻONĄ DECYZJĄ Z DNIA [...]R. NR [...] DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ NACZELNIKA [...] URZĘDU SKARBOWEGO W B. Z DNIA [...] R. NR [...], KTÓRĄ ORGAN TEN OKREŚLIŁ ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE A. W. W PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH ZA ROK 2000 W KWOCIE [...] ZŁ, TJ. WIĘKSZEJ O [...] ZŁ. OD WYKAZANEJ PRZEZ NIEGO W ZEZNANIU PIT-31.
W UZASADNIENIU SWOJEJ DECYZJI DYREKTOR IZBY PRZEDSTAWIŁ W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI DOTYCHCZASOWY PRZEBIEG POSTĘPOWANIA. NAPISAŁ ZATEM, ŻE [...] 2001 R. MAŁŻONKOWIE S. I A. W. ZŁOŻYLI W [...] URZĘDZIE SKARBOWYM W B. NA FORMULARZU PIT – 31 ZEZNANIE O WYSOKOŚCI WSPÓLNYCH DOCHODÓW MAŁŻONKÓW UZYSKANYCH W 2000 R., W KTÓRYM ZAWARTY BYŁ WNIOSEK O ŁĄCZNE OPODATKOWANIE ICH DOCHODÓW.
W ZAŁĄCZNIKU PIT-0 DO TEGO ZEZNANIA PODATNIK A. W. WYKAZAŁ ODLICZENIE W WYSOKOŚCI [...] ZŁ, Z TYTUŁU USTANOWIONEJ PRZEZ NIEGO NA RZECZ JEGO SYNA I TEŚCIOWEJ RENTY. W TOKU POSTĘPOWANIA PODATNIK PRZEDSTAWIŁ DWA ODPISY AKTÓW NOTARIALNYCH ZAWIERAJĄCYCH OŚWIADCZENIE PODATNIKA O USTANOWIENIU RENTY, A TAKŻE OŚWIADCZENIA C. J. W. (SYNA PODATNIKA) O OTRZYMANIU W DNIU [...] 2000 R. KWOTY [...] ZŁ STANOWIĄCEJ RENTĘ USTANOWIONĄ W DNIU [...] 2000 R. ORAZ F. J. (TEŚCIOWEJ PODATNIKA) O OTRZYMANIU W DNIU [...] 2000 R. KWOTY [...] ZŁ, STANOWIĄCEJ RENTĘ USTANOWIONĄ W DNIU [...] 2000 R.
W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI ORGAN PODATKOWY WYJAŚNIŁ, IŻ ZGODNIE Z PODSTAWOWĄ ZASADĄ WYRAŻONĄ W ART. 6 UST. 1 POWOŁANEJ W SENTENCJI USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH (TEKST JEDNOLITY DZ.U. Z 1993 R. NR 90 POZ. 416 ZE ZM.) MAŁŻONKOWIE PODLEGAJĄ ODRĘBNEMU OPODATKOWANIU OD OSIĄGANYCH PRZEZ NICH DOCHODÓW. ODSTĘPSTWEM OD POWYŻSZEJ ZASADY JEST OPODATKOWANIE ŁĄCZNE OD SUMY DOCHODÓW MAŁŻONKÓW, KTÓRE MOŻLIWE JEST PO SPEŁNIENIU TRZECH WARUNKÓW: ISTNIENIE NIEOGRANICZONEGO OBOWIĄZKU PODATKOWEGO, ISTNIENIE WSPÓLNOŚCI MAJĄTKOWEJ ORAZ POZOSTAWANIE W ZWIĄZKU MAŁŻEŃSKIM PRZEZ CAŁY ROK PODATKOWY.
Organ przyjął, że między małżonkami istnieje wspólność majątkowa, gdyż pozostawali oni przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim oraz posiadali na terenie Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania – w J. przy ul. [...]
ODNOSZĄC SIĘ DO ZASADNOŚCI ODLICZEŃ WYDATKÓW Z TYTUŁU RENT DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ PODZIELIŁ POGLĄD ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI, IŻ W MYŚL PRZEPISU ART. 903 KC, ISTOTĄ RENTY JEST ZOBOWIĄZANIE DO STAŁYCH ŚWIADCZEŃ OKRESOWYCH, CO WYKLUCZA JEJ JEDNORAZOWĄ WYPŁATĘ I POZWALA ODRÓŻNIĆ JĄ OD DAROWIZNY, KTÓRA JEST ŚWIADCZENIEM JEDNORAZOWYM. TAKIE JEDNORAZOWE ŚWIADCZENIE – ZDANIEM ORGANU – ZOSTAŁO USTANOWIONE NA RZECZ TEŚCIOWEJ I SYNA SKARŻĄCEGO, Z TYM, ŻE WYPŁACONO JE W RATACH, CO WYNIKA Z OŚWIADCZEŃ WW. OSÓB. UZASADNIAJĄC SWOJE STANOWISKO ORGAN PRZYWOŁAŁ POGLĄDY DOKTRYNY WEDŁUG KTÓRYCH O JEDNORAZOWOŚCI ŚWIADCZENIA PRZESĄDZA OKREŚLENIE Z GÓRY JEGO ROZMIARU I TO BEZ ODWOŁANIA SIĘ DO ELEMENTU CZASU. ORGAN ODWOŁAWCZY ODRZUCIŁ TYM SAMY ARGUMENTACJĘ PEŁNOMOCNIKA PODATNIKÓW, KTÓRY POWOŁUJĄC SIĘ NA BRZMIENIE ART. 907 KC I TEZY Z PIŚMIENNICTWA WYPROWADZIŁ WNIOSEK, IŻ PRZEPISU KODEKSU CYWILNEGO NIE WPROWADZAJĄ ŻADNYCH OGRANICZEŃ CO DO RAM CZASOWYCH TEGO STOSUNKU. ZDANIEM PEŁNOMOCNIKA NIEDOPUSZCZALNA WYKŁADNIA CONTRA LEGEM DOPROWADZIŁA URZĄD SKARBOWY DO KONKLUZJI, IŻ USTANOWIONE PRZEZ PODATNIKA NA RZECZ CZŁONKÓW JEGO RODZINY ŚWIADCZENIE NIE JEST RENTĄ, ZE WZGLĘDU NA JEJ CZASOWY CHARAKTER.
PODKREŚLAJĄC KOMPETENCJE ORGANÓW PODATKOWYCH DO OCENY SKUTKÓW UMÓW CYWILNOPRAWNYCH W SFERZE PRAWA PUBLICZNEGO I ICH KWESTIONOWANIA DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ PODDAŁ ANALIZIE OŚWIADCZENIA F. J. I C. J. W. O OTRZYMANIU WSKAZANYCH W NICH KWOT, A TAKŻE DOWODY BANKOWE I WYJAŚNIENIA SKŁADANE PRZEZ PODATNIKA W ZAKRESIE REALIZACJI UMÓW RENTOWYCH. ORGAN WSKAZAŁ NASTĘPNIE, ŻE NIEMOŻNOŚĆ PRZESŁUCHANIA RENTOBIORCÓW ORAZ BRAK JAKIEGOKOLWIEK DOWODU WYSTAWIONEGO NA IMIĘ RENTOBIORCY LUB RENTOBIORCZYNI STAŁY SIĘ PODSTAWĄ ZAKWESTIONOWANIA PRZEZ ORGAN AUTENTYCZNOŚCI OŚWIADCZEŃ, A TYM SAMYM DOKONANIA WYPŁAT, KTÓRE DECYDUJĄ O DOPUSZCZALNOŚCI ODLICZANIA WYDATKÓW PONOSZONYCH NA TEJ PODSTAWIE. ZA UZNANIEM, IŻ ZŁOŻENIE OŚWIADCZEŃ WOLI PRZEZ TEŚCIOWĄ I SYNA PODATNIKA MIAŁO NA CELU STWORZENIE POZORÓW USTANOWIENIA RENT W CELU UMOŻLIWIENIA ICH ODLICZENIA OD DOCHODU PRZED OPODATKOWANIEM, PRZEMAWIA W OCENIE ORGANU RÓWNIEŻ BRAK JASNEGO I WIARYGODNEGO CELU, DLA KTÓREGO PODATNIK MIAŁBY USTANOWIĆ RENTĘ.
W UZASADNIENIU DECYZJI WSKAZANO, IŻ UMOWA RENTY MUSI MIEĆ SWOJĄ PRZYCZYNĘ I NIE MOŻE BYĆ POZORNĄ CZYNNOŚCIĄ PRAWNĄ. OCENA CZY UMOWA SPEŁNIA TE WARUNKI BYŁA – ZDANIEM ORGANU – UTRUDNIONA Z UWAGI NA NIE WYKAZANIE PRZEZ PODATNIKA WYSTARCZAJĄCYCH POWODÓW DO USTANOWIENIA RENTY, ZWAŻYWSZY NA OTRZYMYWANIE W 2000 R. PRZEZ SYNA A. W. (ZAWODOWEGO ŻOŁNIERZA) ŻOŁDU W WYSOKOŚCI [...] USD ORAZ UZYSKANIE PRZEZ F. J. ROCZNEGO DOCHODU W WYSOKOŚCI [...] USD (ZE SPRZEDAŻY I HODOWLI RYB).
WYWODZĄC SKUTKI Z CZYNNOŚCI DOKONANYCH PRZEZ SKARŻĄCEGO ORGAN WSKAZAŁ PONADTO, ŻE WARUNKIEM DOPUSZCZALNOŚCI ODLICZEŃ PODATKOWYCH JEST ZGODNOŚĆ ZAWARTEJ UMOWY RENTY Z PRZEPISAMI PRAWA ORAZ JEJ WYKONANIE, A ZAWARTA UMOWA NIE MOŻE BYĆ UMOWĄ POZORNĄ, A ZATEM DOKONUJĄC ODLICZEŃ SKARŻĄCY POWINIEN SIĘ LICZYĆ Z KONIECZNOŚCIĄ WYKAZANIA, KIEDY, KOMU, JAKĄ KWOTĘ I NA PODSTAWIE JAKIEGO TYTUŁU PRAWNEGO WYPŁACIŁ ŚWIADCZENIA. W UZASADNIENIU DECYZJI ORGAN ZWRÓCIŁ UWAGĘ NA TO, ŻE PODATNIK WPRAWDZIE PODAŁ TE INFORMACJE W POSTACI OŚWIADCZEŃ Z DNIA [...] 200 ROKU W PRZYPADKU SYNA I [...].2000 ROKU W PRZYPADKU TEŚCIOWE, LECZ ORGANY PODATKOWE NIE MIAŁY MOŻLIWOŚCI SKONTROLOWANIA ICH AUTENTYCZNOŚCI ORAZ WYDATKÓW KTÓRYCH W TYM CELU DOKONAŁ SKARŻĄCY. ORGAN PONADTO POWOŁAŁ SIĘ NA WYJAŚNIENIA SKARŻĄCEGO ZAWARTE W PISMACH Z DNIA [...].2001 ROKU , ZŁOŻONYCH DO PROTOKOŁU Z [...].2001 ROKU, W PIŚMIE Z [...].2001 ROKU I KOLEJNYM Z DNIA [...].2002 ROKU ORAZ NA DOWODY PRZEKAZANIA LUB WYWOZU W 2000 ROKU ŚRODKÓW ZA GRANICĘ, W KTÓRYCH BRAK JEST JAKIEGOKOLWIEK DOWODU WYSTAWIONEGO NA IMIĘ RENTOBIORCY LUB RENTOBIORCZYNI POTWIERDZAJĄCE PRZEKAZANIA ŚRODKÓW ODLICZONYCH PRZEZ SKARŻĄCEGO. ORGAN PODNIÓSŁ, ŻE WŚRÓD DOWODÓW TYLKO JEDEN Z DOKUMENTÓW POLECENIA WYPŁATY ŚRODKÓW ZA GRANICĘ WSKAZUJE BENEFICJENTA KWOTY [...] USD – S. J. WŁAŚCICIELKĘ KONTA W B. "A" W T. A JAKO TYTUŁ PŁATNOŚCI: “[...]".
Organ wskazał ponadto, że dążąc do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zwrócił się za pośrednictwem Ministerstwa Finansów do właściwych organów podatkowych T. i S. z prośbą o informacje czy rentobiorcy w latach 1997-2000 deklarowali uzyskiwanie dochodów, a z odpowiedzi z dnia [...] 2003 roku nr [...] wynika, iż C. W. uzyskiwał przychody z funduszy rządowych – żołd, a wydatki na codzienne życie pokrywał rząd [...]. Natomiast z kolejnego pisma Ministra Finansów z [...] roku nr [...] wynika, że F. J. uzyskiwała w tym okresie roczny dochód około [...] USD a aktualnie jest na emeryturze i nie deklarowała żadnych dochodów dla celów podatkowych za lata 1997-2000.
Mając na względzie powyższe Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż dokonane przez podatnika odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem nastąpiły z naruszeniem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W SKARDZE PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEGO A. W. KRYTYCZNIE ODNIÓSŁ SIĘ DO ROZSTRZYGNIĘCIA ORGANU DRUGIEJ INSTANCJI, ZARZUCAJĄC MU NARUSZENIE SZEREGU PRZEPISÓW, W TYM ART. 120 ORDYNACJI PODATKOWEJ I ART. 26 UST. 1 PKT 1 USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH, A TAKŻE PRZEPISÓW ART. 903-907 K.C..
ODNOSZĄC SIĘ DO KWESTII WPŁYWU ZAWARTEGO W UMOWIE RENTY OGRANICZENIA CZASOWEGO I OKREŚLENIA JEJ WYSOKOŚCI NA CHARAKTER TEGO ŚWIADCZENIA I MOŻLIWOŚĆ DOKONANIA Z TEGO TYTUŁU ODLICZEŃ STRONA SKARŻĄCA PRZYPOMNIAŁA WSKAZYWANE WCZEŚNIEJ PRZEZ SIEBIE ARGUMENTY, AKCENTUJĄC, ŻE SKORO W MYŚL ART. 907 KC DOPUSZCZALNE JEST CZASOWE OGRANICZENIE RENTY, A JEDNOCZEŚNIE MOŻNA OZNACZYĆ WYSOKOŚĆ POSZCZEGÓLNYCH KWOT WYPŁACANYCH W KOLEJNYCH OKRESACH, TO Z MATEMATYCZNEGO RACHUNKU WYNIKA OKREŚLENIE ŁĄCZNEJ KWOTY ŚWIADCZENIA. ZATEM W OCENIE PEŁNOMOCNIKA, ZARÓWNO WYSOKOŚĆ RENTY, JAK I CZAS JEJ TRWANIA MOGĄ BYĆ USTALONE W UMOWIE, NA CO Z RESZTA WSKAZUJE WYRAŹNIE TREŚĆ PRZYWOŁANEGO JUŻ ART. 907 KC.
PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEGO PODNIÓSŁ NADTO, IŻ CHOĆ ORGANY PODATKOWE NIE MIAŁY MOŻLIWOŚCI PRZESŁUCHANIA RENTOBIORCÓW, TO NIE MOŻE BUDZIĆ WĄTPLIWOŚCI, ŻE MIELI ONI PEŁNĄ ZNAJOMOŚĆ TREŚCI ZŁOŻONYCH OŚWIADCZEŃ I PODPISY POD ICH OŚWIADCZENIAMI NIE BUDZĄ WĄTPLIWOŚCI.
KONKLUDUJĄC SWOJE ROZWAŻANIA STRONA SKARŻĄCA PODKREŚLIŁA, IŻ ŚWIADCZENIE USTANOWIONE PRZEZ A.W. NA RZECZ TEŚCIOWEJ I SYNA ZOSTAŁO USTANOWIONE PRAWIDŁOWO JAKO RENTA I WINNO – ZGODNIE Z PRZEPISEM ART. 26 UST.1 PKT 1 USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH – PODLEGAĆ ODLICZENIU OD PODSTAWY OPODATKOWANIA.
ODPOWIADAJĄC NA ZARZUTY SKARGI DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ PODKREŚLIŁ, IŻ PRZEPROWADZONE POSTĘPOWANIE NIE DOSTARCZYŁO DOWODÓW DOTYCZĄCYCH SPEŁNIENIA ŚWIADCZENIA, POZA WĄTPLIWYMI I NIE POTWIERDZONYMI W ŻADEN INNY SPOSÓB OŚWIADCZENIAMI RENTOBIORCÓW. DYREKTOR PODKREŚLIŁ TAKŻE, ŻE WBREW TWIERDZENIOM SKARGI ORGANY PODATKOWE OBU INSTANCJI W SWOICH DECYZJACH, JAKO PRZESŁANKI DO NIEUWZGLĘDNIENIA DOKONANYCH PRZEZ PODATNIKA ROZLICZEŃ WSKAZYWAŁY CHARAKTER USTANOWIONYCH ŚWIADCZEŃ (ŚWIADCZENIA JEDNORAZOWE), BRAK JEDNOZNACZNEGO CELU ICH USTANOWIENIA I BRAK DOWODÓW POTWIERDZAJĄCYCH ICH WYPŁATĘ.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Skarga nie jest uzasadniona.
Istota sporu sprowadzała się do ustalenia zasadności dokonanych przez podatników S. i A. W. odliczeń od dochodu w zeznaniu podatkowym za 2000 r. kwoty [...] złotych tytułem rent.
Dokonując rozważań dotyczących zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, iż zgodnie z treścią przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 1999 roku, podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3 i art. 28 - 30, stanowił dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 -7 lub art. 25 ustawy, po odliczeniu kwot rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym, nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, oraz alimentów, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym (wyjaśnić dodatkowo należy, iż możliwość odliczenia wskazanych wyżej kwot istniała do końca roku 2000, gdyż na mocy ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 104, poz. 1104, począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r. w art. 26 ust. 1 ustawy skreślony został pkt 1).
Wskazać należy (na co zwrócił też uwagę pełnomocnik strony), że ustawodawca w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zdefiniował pojęcia umowy renty. Powszechny i jednolity jest więc pogląd, że w tym zakresie należy odnieść się do definicji umowy renty zawartej w przepisach Kodeksu cywilnego. Przez wzgląd bowiem na zasadę pewności prawa, nie można doszukiwać się innego znaczenia umowy renty, aniżeli ta, która przewidziana jest w prawie cywilnym, skoro w przepisach podatkowych brak jest w tym zakresie szczególnych regulacji.
Zgodnie zatem z przepisem art. 903 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), przez umowę renty jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku. Przepisy Kodeksu cywilnego o rentach umownych nie wykluczają możliwości zawarcia tych umów także na czas określony, nie wprowadzają bowiem żadnych ograniczeń co do czasu zawarcia umowy o rentę. Wskazany przepis wymaga jedynie, aby było to zobowiązanie do świadczeń okresowych, co stanowi zasadniczą różnicę pomiędzy umową renty a umową darowizny. Renta jest bowiem zobowiązaniem o charakterze ciągłym, ponieważ świadczenie zobowiązanego polega na stałym zachowaniu się w sposób określony przez źródło tego zobowiązania. Świadczenie ciągłe polega z kolei na oznaczonym, niezmiennym zachowaniu się dłużnika przez cały czas trwania stosunku zobowiązaniowego.
W świetle przywołanego już przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczeniu podlegają tylko kwoty wypłacone w wykonaniu umowy renty. Podkreślić należy, że warunkiem dopuszczalności tego odliczenia jest zgodność umowy renty z przepisami Kodeksu cywilnego - umowa renty musi mieć swoją przyczynę i nie może być pozorną czynnością prawną (art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż "oświadczenia o ustanowieniu rent" zawarte z dnia [...] 2000 roku zobowiązywały podatnika do wypłaty kwot: [...] zł (dla syna) i [...] zł (dla teściowej) do [...] każdego roku
Organy podatkowe słusznie zatem uznały, iż przedmiotowe oświadczenia nie były
w istocie umowami rent, o których mowa w art. 903 i następnych kodeksu cywilnego. W szczególności za takim wnioskiem przemawiał fakt, iż zostały one ustanowione na z góry określony okres i opiewały na z góry określone kwoty. Renta zaś stanowiąca podstawę do odliczenia jej kwoty od dochodu powinna nosić cechę trwałości Jedynie bowiem kwoty renty będące trwałym ciężarem korzystać mogą z przywileju określonego w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 1999 r., sygn. akt III SA 8073- 74/98, PP 1999, nr 12).
Odliczone od dochodu do opodatkowania mogą być tylko te kwoty wydatkowane przez podatnika (między innymi w oparciu o umowę renty), które stanowiły dla niego trwały ciężar oparty na tytule prawnym (podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 2629/04 – niepubl.).
Nadto, zauważyć należy, iż umowa renty jest czynnością kauzalną, a cel prawny ma decydujący wpływ na jej ważność. Jak podkreśla się w doktrynie, umowa renty pełni funkcje alimentacyjną. W niniejszej sprawie cel zawartych przez skarżącą umów nie jest zrozumiały, gdyż syn skarżącego (urodzony w [...] r.) oraz jego teściowa (zamieszkująca w T.) zamieszkiwali za granicą i posiadali własne źródła dochodów.
Zwrócić należy też uwagę, że w toku postępowania podatkowego zeznania i oświadczenia składane przez podatnika były niejednoznaczne, co podważa ich wiarygodność, na co wskazuje również okoliczność sporządzenia oświadczeń w języku polskim przez podatnika i jego małżonkę, w imieniu syna i teściowej posługujących się obcymi językami i na stałe zamieszkałych za granicą w [...] i T., które składane były listownie a nadto, że oświadczenia te potwierdzać mają otrzymanie kwot opiewających na polską walutę, którą osoby te się nie posługują i kwot tych osoby te nie przeliczały.
Budzą też wątpliwości oświadczenia składane przez podatnika, że rentobiorcy znali treść złożonych oświadczeń, skoro potwierdzili otrzymanie rent w konkretnych dniach tj. w [...] 2000 r. (C. J. W.) oraz [...] 2000 roku (F. J.), skoro skarżący twierdzi, że renta była wypłacana w ratach.
Ponadto rentobiorcy potwierdzili otrzymanie konkretnych kwot w walucie polskiej podczas, gdy z uwagi na kraje w których zamieszkują kwoty tej w walucie polskiej nie mogli wydatkować. Okoliczności te są istotne wobec braku ustaleń co do faktycznej sytuacji życiowej rentobiorców.
W świetle tych ustaleń, stwierdzić należy, iż kwoty wypłacone przez skarżących nosiły raczej cechy świadczenia dobrowolnego – darowizny i nie uprawniały do dokonania odliczeń od podstawy opodatkowania na podstawie art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podobne orzeczenie zapadło przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Gliwicach w dniu 27 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Gl 134/04 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r.
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, iż organom podatkowym rozstrzygającym
w rozpatrywanej sprawie niepodobna postawić zarzutu naruszenia prawa. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie
art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.