Orzeczenie · 2026-05-14

I SA/Gl 671/25Oddalenie skargi VAT nierzetelność ksieg 3

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-14
NSAPodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługnierzetelność ksiągszacowaniekontrola podatkowaewidencja sprzedażyparagony fiskalneJPK_VATdodatkowe zobowiązanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki N. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w K. określającą spółce podatek od towarów i usług oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe za I i II kwartał 2020 r. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 193 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów o nierzetelności ksiąg podatkowych, a także naruszenie zasad prowadzenia postępowania (art. 120, 121, 122 O.p.) poprzez tendencyjność i dowolną ocenę dowodów. Kwestionowano również niezastosowanie art. 2a O.p. Sąd, po analizie materiału dowodowego, uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Stwierdzono, że dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania bez konieczności jej szacowania. Sąd podzielił stanowisko organów co do nierzetelności ksiąg podatkowych w zakresie ewidencji sprzedaży, braku refakturowania sprzedaży energii elektrycznej oraz niewykazania wszystkich wystawionych faktur. Uznano również, że zastosowanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w maksymalnej wysokości było uzasadnione. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie nierzetelności ksiąg podatkowych w przypadku rozbieżności między danymi z kas fiskalnych, wyciągami bankowymi i plikami JPK_VAT. Określanie podstawy opodatkowania bez szacowania, gdy dostępne są wystarczające dowody. Uzasadnienie stosowania dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych dowodów. Należy uwzględnić aktualne orzecznictwo i zmiany w przepisach.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organy podatkowe prawidłowo uznały księgi podatkowe spółki za nierzetelne w zakresie ewidencji sprzedaży?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo uznały księgi podatkowe za nierzetelne, ponieważ nie ujmowały one całości osiągniętych przychodów, co potwierdził zebrany materiał dowodowy, w tym rozbieżności między danymi z kas fiskalnych, wyciągami bankowymi i plikami JPK_VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy skutecznie wzruszyły domniemanie rzetelności ksiąg podatkowych, przedstawiając dowody podważające ich moc dowodową, takie jak rozbieżności w ewidencji sprzedaży detalicznej, brak refakturowania faktur oraz niewykazanie wszystkich wystawionych faktur.

Czy organy podatkowe prawidłowo określiły podstawę opodatkowania bez konieczności szacowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo określiły podstawę opodatkowania bez szacowania, ponieważ dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwoliły na jej ustalenie.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że dane z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami z kontroli i postępowania podatkowego, pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania na podstawie art. 23 § 2 pkt 2 O.p., co wyłączało potrzebę szacowania.

Czy ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego było uzasadnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w maksymalnej wysokości było uzasadnione, ponieważ działania spółki miały charakter świadomy i trwały, prowadząc do uszczuplenia należności budżetowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieprawidłowości w rozliczeniach podatnika nie stanowiły błędów rachunkowych czy oczywistych omyłek, lecz świadome działanie mające na celu zaniżenie zobowiązań podatkowych, co uzasadniało zastosowanie sankcji w górnej granicy.

Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka i powołania biegłego?

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo odmówiły przeprowadzenia tych dowodów, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia stanu faktycznego, a wnioski dowodowe nie były konieczne do rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłuchanie pracownika nie było konieczne, gdyż organ ustalił stan faktyczny na podstawie innych dowodów, a powołanie biegłego nie było uzasadnione, gdyż szacowanie podstawy opodatkowania należy do kompetencji organu, a nie wymaga wiadomości specjalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę spółki N. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w K. określającą spółce podatek od towarów i usług oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe za I i II kwartał 2020 r.

Przepisy (16)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 19a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi.

u.p.t.u. art. 111 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.

u.p.t.u. art. 111 § ust. 3a pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy prowadzący ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących są obowiązani dokonywać wydruku paragonu fiskalnego lub faktury z każdej sprzedaży oraz wydawać wydrukowany dokument nabywcy.

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego określa odpowiednio wysokość tych kwot w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości do 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 193 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.

O.p. art. 193 § § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że księgi podatkowe są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy, w protokóle badania ksiąg określa, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.

O.p. art. 23 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy odstąpi od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi przez sąd, sąd oddala skargę.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 8 § ust. 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku gdy podatnik działając we własnym imieniu zawiera transakcje podobne do tych, które są zawierane w imieniu innego podmiotu, uważa się, że podatnik ten otrzymał towary lub usługi, do których odnosi się transakcja.

u.p.t.u. art. 103 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy są obowiązani składać deklaracje podatkowe urzędom skarbowym, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin płatności podatku.

u.p.t.u. art. 106b § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę stwierdzającą sprzedaż.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych obciąża organy podatkowe.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Analiza i ocena dowodów winna być dokonana w całokształcie i wzajemnym powiązaniu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może dopuścić dowód z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego lub prawnego sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły nierzetelność ksiąg podatkowych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. • Dane uzyskane w toku postępowania pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania bez konieczności szacowania. • Zastosowanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w maksymalnej wysokości było uzasadnione ze względu na świadomy charakter działań spółki.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 193 O.p. i zasady swobodnej oceny dowodów. • Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i wadliwego szacowania podstawy opodatkowania. • Zarzuty dotyczące niezastosowania art. 2a O.p. i odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe w wydanych decyzjach uznały błędne ewidencjonowanie przychodów przez skarżącą na podstawie materiału dowodowego sprawy, z uwzględnieniem protokołu badania księg. • Dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania bez konieczności jej szacowania. • Podatek od towarów i usług oraz podatek dochodowy to dwa zupełnie niezależne od siebie zobowiązania.

Skład orzekający

Bożena Pindel

sprawozdawca

Mikołaj Darmosz

członek

Paweł Kornacki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie nierzetelności ksiąg podatkowych w przypadku rozbieżności między danymi z kas fiskalnych, wyciągami bankowymi i plikami JPK_VAT. Określanie podstawy opodatkowania bez szacowania, gdy dostępne są wystarczające dowody. Uzasadnienie stosowania dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych dowodów. Należy uwzględnić aktualne orzecznictwo i zmiany w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy typowych problemów podatkowych związanych z ewidencjonowaniem sprzedaży i nierzetelnością ksiąg, ale zawiera szczegółowe omówienie metodologii organów podatkowych i argumentacji sądu, co jest cenne dla praktyków.

Nierzetelne księgi VAT: Jak sądy oceniają dowody i szacowanie podstawy opodatkowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst