I SA/Gl 666/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-12-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
odpady komunalnesegregacja odpadówpodwyższona opłataustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachOrdynacja podatkowadecyzja administracyjnaodpowiedzialność właściciela nieruchomościkontroladowody

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej na decyzję nakładającą podwyższoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z powodu braku selektywnej zbiórki.

Spółdzielnia mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, kwestionując dowody w postaci zdjęć i twierdząc, że pojemniki na odpady zmieszane były podstawione przez firmę odbierającą odpady. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym zdjęcia i powiadomienia, jednoznacznie wskazuje na brak segregacji odpadów, a podwyższona opłata jest uzasadniona.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podwyższona opłata została nałożona z powodu stwierdzenia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w maju 2024 r. Spółdzielnia podnosiła szereg zarzutów, w tym błędy w ustaleniach faktycznych, kwestionując dowody w postaci zdjęć i twierdząc, że pojemniki na odpady zmieszane były podstawione przez firmę odbierającą odpady, co wprowadzało w błąd mieszkańców. Zarzucała również naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady zaufania do organów, szybkości postępowania i równego traktowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że zebrany materiał dowodowy, w tym zdjęcia altany śmietnikowej i powiadomienia od podmiotu odbierającego odpady, jednoznacznie wskazuje na brak segregacji odpadów. Sąd podkreślił, że przepis art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wymaga wykazania uporczywości lub notoryczności naruszenia, a wystarczy stwierdzenie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji. Sąd uznał również, że podwyższona opłata ma charakter rekompensaty za wyższe koszty zagospodarowania niesegregowanych odpadów i że odpowiedzialność ponoszą wszyscy mieszkańcy nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.

Uzasadnienie

Przepis art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wymaga wykazania uporczywości lub notoryczności naruszenia. Wystarczy stwierdzenie niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, co potwierdzają zebrane dowody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.c.p.g. art. 6ka § 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

u.c.p.g. art. 6ka § 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

u.c.p.g. art. 6ka § 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 5 § 1 pkt 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie.

u.o. art. 3 § 1 pkt 7

Ustawa o odpadach

Definicja odpadów komunalnych, w tym niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i odpadów selektywnie zebranych.

u.o. art. 3 § 1 pkt 24

Ustawa o odpadach

Definicja selektywnego zbierania odpadów.

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 121

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

O.p. art. 125

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada szybkiego działania organów.

O.p. art. 210 § 1 pkt 6

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

O.p. art. 222

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Rozpoznanie całości odwołania.

O.p. art. 235

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, potwierdzone dowodami fotograficznymi i powiadomieniami, uzasadnia nałożenie podwyższonej opłaty. Podwyższona opłata stanowi rekompensatę za zwiększone koszty zagospodarowania niesegregowanych odpadów. Odpowiedzialność za nieprawidłową segregację ponoszą wszyscy mieszkańcy nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i wadliwości dowodów fotograficznych. Argument, że pojemniki na odpady zmieszane były podstawione przez firmę odbierającą odpady. Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady zaufania, szybkości postępowania i równego traktowania. Argument, że podwyższona opłata nie powinna obciążać mieszkańców, którzy segregowali odpady. Zarzut nierozpoznania przez organ odwoławczy zarzutu odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów.

Skład orzekający

Dorota Kozłowska

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Mikołaj Darmosz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku stwierdzenia niedopełnienia obowiązku selektywnej zbiórki, nawet jednorazowego. Potwierdzenie znaczenia dowodów fotograficznych i powiadomień od firm odbierających odpady."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Ordynacji podatkowej. Interpretacja przepisów może być odmienna w zależności od lokalnych regulaminów i specyfiki stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odpady i segregacji, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców, choć prawnie jest to standardowa interpretacja przepisów.

Zapłacisz więcej za śmieci, nawet jeśli tylko raz zapomnisz o segregacji? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 666/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Kozłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Stuła-Marcela
Mikołaj Darmosz
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6ka
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 24 marca 2025 r. nr SKO.V/428/58/2025 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. [...] za maj 2024 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 24 marca 2025 r. nr SKO.V/428/58/2025, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.), dalej: O.p. po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w B. (dalej: Spółdzielnia, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (dalej: organ pierwszej instancji) z 20 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w B. przy ul. [...].
Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 3 grudnia 2024 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. w związku z niedopełnieniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Organ pierwszej instancji decyzją z 20 grudnia 2024 r. określił Spółdzielni wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] za maj 2024 r. w wysokości 6.248 zł z uwagi na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Od decyzji organu pierwszej instancji Spółdzielnia wniosła odwołanie, w którym zarzuciła:
1. błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść na rozstrzygnięcie poprzez przejęcie, że umieszczenie niesegregowanych odpadów w pojemnikach oznaczonych, jako niesegregowane (zmieszane) stanowi zawinione przez Spółdzielnię niedopełnienie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, podczas gdy podstawienie w altanie śmieciowej niezamówionego przez Spółdzielnię pojemnika z opisem niesegregowane (zmieszane) jest równoznaczne z przyzwoleniem przedsiębiorcy, realizującego usługę odbioru odpadów komunalnych na składowanie odpadów niesegregowanych (zmieszanych);
2. błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że Spółdzielnia nie dopełniła obowiązku selektywnego zbierania odpadów na nieruchomości przy ul. [...], a tym samym, że zaszły przesłanki nałożenia wyższych opłat za odbiór odpadów, podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że mieszkańcy ww. nieruchomości nie segregowali odpadów, albowiem załączone zdjęcia przedstawiają zamknięte worki bez uwidocznienia ich zawartości; wątpliwości budzi czas i miejsce wykonania zdjęcia; Spółdzielnia kwestionuje, że pochodzą one z altany śmietnikowej wskazanej nieruchomości; nie sposób stwierdzić, czy pojemniki na poszczególne frakcje odpadów zostały prawidłowo ustawione przez przedsiębiorcę tzn. czy pojemniki zostały ustawione pod tabliczkami oznaczającymi pojemnik konkretnej frakcji;
3. naruszenie art. 122 O.p. poprzez zaniechanie przez organ pierwszej instancji podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. zaniechanie wyjaśnienia, dlaczego pojemniki były opatrzone opisem śmieci niesegregowane, skoro Spółdzielnia deklarowała selektywną zbiórkę odpadów;
4. naruszenie art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do organów podatkowych, polegający na wszczęciu postępowania dopiero w grudniu tj. 9 i 10 miesięcy od zdarzeń; upływ czasu powoduje niemożność wszechstronnej weryfikacji przedstawionych przez organ twierdzeń, w tym rozpytania świadków, analizy zawartości pojemników; naruszenie zasady równego traktowania poprzez nałożenie większej opłaty na mieszkańców, którzy bez zarzutu realizują zadeklarowany obowiązek selektywnej zbiórki odpadów; odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygana spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, albowiem organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w analogicznych sprawach nr [...]; [...]; [...];
5. naruszenie art. 125 O.p. poprzez zaniechanie wnikliwego i szybkiego działania i wszczęcie postępowania 9 i 10 miesięcy po zdarzeniu;
6. naruszcie zasady indywidualnej odpowiedzialności przed organami państwowymi poprzez nałożenie wyższej opłaty na mieszkańców, którzy bez zarzutu realizują zadeklarowany obowiązek selektywnej zbiórki odpadów.
Organ odwoławczy decyzją z 24 marca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 20 grudnia 2024 r.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie omówił przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm.), dalej: u.c.p.g., mające zastosowanie w sprawie, w tym art. 6ka u.c.p.g.
W tym zakresie wskazał, że regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (załącznik do uchwały nr XXXI/578/2017 z 20 czerwca 2017 r.) zobowiązuje właścicieli nieruchomości do gromadzenia odpadów komunalnych w sposób selektywny z podziałem na pięć frakcji: 1) szkło, 2) papier, 3) metale, tworzywa sztuczne i opakowania wielomateriałowe, 4) bioodpady i 5) niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne (poprzednio nazywane pozostałości po segregowaniu).
Organ odwoławczy wskazał, że przedsiębiorca realizujący usługę odbioru odpadów komunalnych stwierdził w altanie śmietnikowe| zlokalizowanej na nieruchomości położonej przy ul. [...] brak selektywnego zbierania odpadów komunalnych w pojemnikach na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne w dniach: 7 i 21 marca 2024 r oraz 6 maja 2024. i o każdym fakcie stwierdzonego braku selektywnego zbierania odpadów powiadomił Spółdzielnię wysyłając wiadomość -e-mail. Informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach zostały również przekazane do organu pierwszej instancji zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.
W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał zdjęciowy potwierdza, że właściciel nieruchomości dopuścił się mieszania odpadów podlegających selektywnej zbiórce. W pojemnikach przeznaczonych na odpady niesegregowane (zmieszane) umieszczane były worki ze zbiorczo zebranymi odpadami wszystkich frakcji, głównie stanowią surowce wtórne - plastik, papier, szkło opakowaniowe. Pojemniki na odpady komunalne oznaczone są indywidualnymi numerami RFID, pozwalającymi na ich identyfikację i jednoznaczne stwierdzenie, do której nieruchomości zostały przypisane, a jednocześnie w której altanie śmietnikowej się znajdują. Spółdzielnia na bieżąco otrzymywała informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach nie podjęła działań w celu wyeliminowania uchybień.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie można zgodzić się ze Spółdzielnią, że w sprawie nie wyjaśniono należycie niedopełnienia przez właściciele nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Wbrew temu co podnosi Spółdzielnia zebrany materiał jednoznacznie wskazuje na fakt braku segregacji odpadów komunalnych, a wykonane zdjęcia pojemników umożliwiają zlokalizowanie miejsca, a tym samym ustalenie, że dotyczą pojemników znajdujących się na konkretnej nieruchomości. Również widoczne naklejki na pojemnikach wskazują jaki strumień odpadów winien być gromadzony w pojemniku. Co więcej pojemniki na odpady komunalne oznaczone są indywidualnymi numerami RFID, pozwalającymi na ich identyfikację i jednoznaczne stwierdzenie do której nieruchomości zostały przypisane, a jednocześnie w której altanie śmietnikowej się znajdują. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia altany śmietnikowej wykonane we wskazanych dniach odbioru odpadów jednoznacznie wskazują na brak segregacji odpadów - w pojemnikach znajdują się kartony, folie plastikowe, opakowania po kartonach.
Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu podstawienia niewłaściwych, niezamawianych przez Spółdzielnię kontenerów na "niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne", które wprowadzają w błąd mieszkańców wskazał, że ustawodawca się posługuje terminem "niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne". Natomiast termin "pozostałości po segregowaniu" funkcjonuje od 2018 r. na terenie Gminy B.. I to właśnie taką czarną naklejką z opisem "pozostałości po segregowaniu" opatrzone są wszystkie kontenery w mieście służące do wyrzucania odpadów zmieszanych, czyli takich, których nie można odzyskać w procesie recyklingu z wyłączeniem odpadów niebezpiecznych. Jednocześnie należy dodać, że "pozostałości po segregacji" to jedna z frakcji odpadów komunalnych, podlegających segregacji.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. błędne zastosowanie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., albowiem odpady zmieszane są odbierane jako niesegregowane, a zatem nie ma do nich zastosowania sankcja z art. 6ka u.c.p.g.;
2. błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że umieszczenie niesegregowanych odpadów w pojemnikach oznaczonych jako niesegregowane (zmieszane) stanowi zawinione przez Spółdzielnię niedopełnienie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych;
3. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że Spółdzielnia nie dopełniła obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w maju 2024 r. na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], a tym samym, że zaszły przesłanki nałożenia wyższych opłat za odbiór odpadów, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że mieszkańcy nieruchomości nie segregowali odpadów albowiem:
- załączone zdjęcia przedstawiają zamknięte worki bez uwidocznienia ich zawartości,
- wątpliwości budzi czas i miejsce wykonania zdjęcia - Spółdzielnia kwestionuje, by zdjęcia pochodziły z altany śmieciowej przeznaczonej na segregację odpadów dla nieruchomości wskazanej w zaskarżonej decyzji,
- nie sposób stwierdzić, czy pojemniki na poszczególne frakcje odpadów, pojemniki na niesegregowane (zmieszane) odpady zostały poprawnie ustawione przez przedsiębiorcę realizującego usługę odbioru odpadów komunalnych, tzn. czy pojemniki zostały ustawione pod tabliczkami oznaczającymi pojemnik konkretnej frakcji;
4. naruszenie art. 121 O.p. poprzez:
- prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania jego uczestników do organów podatkowych polegające na wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego okresu luty - październik 2024 r. dopiero w miesiącu grudniu 2024 r., tj. po upływie ponad 6 miesięcy od zdarzeń uzasadniających zdaniem organu wszczęcie postępowania; upływ czasu powoduje niemożność wszechstronnej weryfikacji przedstawionych przez organ twierdzeń, w tym rozpytanie świadków, przeprowadzenie analizy zawartości pojemników,
- naruszenie zasady równego traktowania poprzez nałożenie wyższej opłaty na mieszkańców, którzy bez zarzutu realizują zadeklarowany obowiązek selektywnej zbiórki odpadów;
5. naruszenie art. 125 O.p. poprzez zaniechanie wnikliwego i szybkiego działania, tj. wszczęcie z urzędu postępowania dotyczącego maja 2024 r. dopiero w miesiącu grudniu 2024 r., tj. po upływie ponad 6 miesięcy od zdarzeń uzasadniających zdaniem organu wszczęcie postępowania;
6. naruszenie zasady indywidualnej odpowiedzialności przed organami państwowymi poprzez nałożenie wyższej opłaty ma mieszkańców, którzy bez zarzutu realizują zadeklarowany obowiązek selektywnej zbiórki odpadów;
7. naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 222 w zw. z art. 235 O.p. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutów odwołania, nierozpoznanie całości odwołania, zaniechanie ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutu odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, albowiem organ pierwszej instancji uchylił decyzje i umorzył postępowania w analogicznych sprawach prowadzonych pod numerami [...], [...] , [...].
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodziła, że organy obu instancji naruszyły przepisy u.c.p.g. poprzez błędne zastosowanie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., albowiem odpady zmieszane są odbierane jako niesegregowane, a zatem nie ma do nich zastosowania sankcja z art. 6ka u.c.p.g. Nie sposób czynić zarzutu, że w pojemniku oznakowanym przez przedsiębiorcę realizującego usługę odbioru odpadów komunalnych jako śmieci niesegregowane (zmieszane) znajdują się odpady niesegregowane (zmieszane), skoro tak opisany pojemnik jest przeznaczony właśnie dla takich zmieszanych odpadów. Jeżeli przedsiębiorca realizujący usługę odbioru odpadów komunalnych umieścił w altanie śmieciowej pojemnik na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, to winien przyjąć na siebie wszelkie konsekwencje wyrzucania przez mieszkańców niesegregowanych odpadów do pojemnika na odpady niesegregowane.
Ponadto, w ocenie skarżącej, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji, nie dysponował materiałem dowodowym, z którego wynika w sposób nie budzący wątpliwości niedopełnienie przez Spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych we wskazanych w decyzji dniach. Dowodem takim nie mogą być pisma P S.A., albowiem z załączonych zdjęć nie wynika. ani miejsce, ani czas wykonanych fotografii. Nie sposób jednoznacznie stwierdzić, by poszczególne zdjęcia obrazowały zawartość kontenera w tej konkretnej altanie śmietnikowej, która jest przypisana do segregacji odpadów dla nieruchomości objętej postępowaniem. Ponadto załączone zdjęcia przedstawiają wyłącznie zamknięte worki bez uwidocznienia ich zawartości, wobec czego nieuprawnione jest twierdzenie, że zawierały one zbiorczo zebrane odpady różnych frakcji.
Skarżąca wskazała także, że całość materiału dowodowego pochodzi od firmy P S.A. Jak wynika z informacji zamieszczonych na stronie internetowej przedsiębiorcy realizującego usługę odbioru odpadów w B. "P jest spółką-córką firmy G i tym samym częścią niemieckiej Grupy S.. (...) międzynarodową korporacją działającą w branży usuwania odpadów." Z faktu bycia przedsiębiorcą i to w formie spółki prawa handlowego wynika, że P S.A. jest zainteresowana osiągnięciem jak największego zysku, a zatem zainteresowana jest m.in. otrzymywaniem jak najwyższej opłaty za wywóz odpadów. Nie sposób wykluczyć, że przełożenia odpadu jednej frakcji do pojemnika na odpady innej frakcji dokonał pracownik P S.A., któremu polecono udokumentowanie naruszenia - niezależnie od faktycznego wystąpienia naruszenia w danej altanie śmietnikowej. Czynności dokonywane przez pracowników P nie są kontrolowane przez przedstawicieli stron postępowania - tj. czynność kontroli prawidłowości selektywnej zbiórki odpadów nie odbywa się ani w obecności pracowników organu pierwszej instancji, ani w obecności osób działających z ramienia Spółdzielni. Zdjęcia wykonane przez pracownika firmy, która byłaby lepiej opłacana, gdyby wystąpiły naruszenia selektywnej zbiórki odpadów, nie powinny korzystać z waloru obiektywności i jako takie nie mogą zostać uznane za wystarczające dla ustalenia wyższej opłaty za gospodarowanie odpadami.
Skarżąca podniosła także, że na skutek decyzji organu odwoławczego wyższą stawkę opłaty obowiązani są uiścić także ci mieszkańcy, którzy bez zarzutu segregowali odpady, a także ci, którzy lokal mieszkalny w nieruchomości objętej decyzją nabyli odpowiednio po 31 maja 2024 r., tj. po dacie ewentualnego naruszenie zasady deklarowanej selektywnej zbiórki odpadów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia co do prawidłowości określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 6ka ust. 3, art. 6q ust. 1 u.c.p.g.
Stosownie do treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.). Natomiast według art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Z mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. dotyczy także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g. należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych - przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości (ust. 7).
Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce (ust. 24).
W art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia altany śmietnikowej wykonane we wskazanych dniach odbioru odpadów jednoznacznie wskazują na brak segregacji odpadów - w pojemnikach znajdują się kartony, folie plastikowe, opakowania po kartonach.
Nie można podzielić argumentacji skarżącej, że odpady zmieszane są odbierane jako niesegregowane, a zatem nie ma do nich zastosowania sankcja z art. 6ka u.c.p.g. Ustawodawca się posługuje terminem "niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne". Natomiast termin "pozostałości po segregowaniu" funkcjonuje od 2018 r. na terenie Gminy B.. I to właśnie taką czarną naklejką z opisem "pozostałości po segregowaniu" opatrzone są wszystkie kontenery w mieście służące do wyrzucania odpadów zmieszanych, czyli takich, których nie można odzyskać w procesie recyklingu z wyłączeniem odpadów niebezpiecznych. Jednocześnie należy podkreślić, że "pozostałości po segregacji" to jedna z frakcji odpadów komunalnych, podlegających segregacji.
Drugą przesłanką jest powiadomienie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z akt sprawy wynika, że również i ta przesłanka została spełniona.
Trzeba także zaznaczyć, że treść przepisu art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny.
Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.c.p.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4930/21 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.
Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
W tych okolicznościach argumentacja skargi, że P S.A. jest zainteresowana osiągnięciem jak największego zysku, a zatem zainteresowana jest m.in. otrzymywaniem jak najwyższej opłaty za wywóz odpadów nie zasługuje na uwzględnienie. Zaś sugerowanie, że przełożenia odpadu jednej frakcji do pojemnika na odpady innej frakcji dokonał pracownik P S.A. jest twierdzeniem bez żadnego poparcia dowodowego.
Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów.
Jeżeli odpady komunalne nie są gromadzone w sposób selektywny, odpowiedzialność ponoszą wszyscy mieszkańcy danej nieruchomości. Nie jest wymagane udowodnienie, że nieselektywna zbiórka odpadów dokonana była przez mieszkańców danego lokalu. Dlatego też argumentacja skarżącej, że wyższą stawkę opłaty obowiązani są uiścić także ci mieszkańcy, którzy bez zarzutu segregowali odpady, nie może zostać uwzględniona. Natomiast opłatę określono w oparciu o dane zawarte w deklaracjach złożonych przez Spółdzielnię.
W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania - O.p., w tym przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Dowody zgromadzone w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji wskazywały na to, że na nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów. Tymi dowodami są zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniu stwierdzenia nieprawidłowości. Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej wynikającej ze wskazanej przez organy uchwały Rady Miasta.
Należy przy tym podkreślić, że organy poddały analizie całość materiału dowodowego mającego znaczenie w sprawie, nie zaś jego poszczególne elementy, dokonując jego kompletnej oceny.
Nie doszło zatem do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p. Organ pierwszej instancji zebrał w wyczerpujący sposób pełny materiał dowodowy. Należy podkreślić, że minimalny zakres materiału dowodowego w tego typu sprawach wyznacza zawarte w art. 6ka u.c.p.g. określenie "niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych".
Nie można też zgodzić się z zarzutami skargi, że materiał dowodowy został błędnie oceniony przez organy podatkowe. Wręcz przeciwnie materiał dowodowy został prawidłowo oceniony, wyciągnięto poprawnie logiczne wnioski. Analiza materiału dowodowego przeprowadzona przez organy mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów. Natomiast sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona skarżąca, nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania: art. 121 § 1, art. 122, i art. 191 O.p.
Wbrew temu co podnosi skarżąca zebrany materiał dowodowy wskazuje na fakt braku segregacji odpadów komunalnych, a wykonane zdjęcia pojemników umożliwiają zlokalizowanie miejsca, a tym samym ustalenie, że dotyczą pojemników znajdujących się na konkretnej nieruchomości. Również widoczne naklejki na pojemnikach wskazują jaki strumień odpadów winien być gromadzony w pojemniku. Co więcej pojemniki na odpady komunalne oznaczone są indywidualnymi numerami RFID, pozwalającymi na ich identyfikację i jednoznaczne stwierdzenie do której nieruchomości zostały przypisane, a jednocześnie w której altanie śmietnikowej się znajdują. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia altany śmietnikowej wykonane we wskazanych dniach odbioru odpadów wskazują na brak segregacji odpadów - w pojemnikach znajdują się kartony, folie plastikowe, opakowania po kartonach.
Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom, określonym w art. 210 § 1 pkt 6 O.p.
Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy rozpoznał odwołanie w całości. Natomiast eksponowana w skardze okoliczność, że organ odwoławczy nie odniósł się do rozstrzygnięć w analogicznych, zdaniem skarżącej, sprawach o numerach [...]; [...]; [...] nie może być podstawą uchylenia zaskarżanej decyzji, gdyż po pierwsze wskazane naruszenie przepisu postępowania musiałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a takiego Sąd nie stwierdził, a po drugie organ orzeka w konkretnej sprawie, w której doszło do naruszenia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI