I SA/Gl 665/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Sądu była kwestia przedawnienia należności z tytułu składek członkowskich lekarzy, dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając zarzut przedawnienia zgłoszony przez zobowiązaną, opierając się na art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (o.p.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (DIAS) utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżąca (wierzyciel – S. w K.) wniosła zażalenie, argumentując, że przepis art. 70 § 1 o.p. nie ma zastosowania do składek członkowskich, a tym samym należności te nie ulegają przedawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pierwotnie oddalił skargę wierzyciela, podzielając stanowisko organów administracji o możliwości zastosowania art. 70 o.p. do składek członkowskich. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z 19 marca 2024 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, formułując tezę, że do należności z tytułu składek członkowskich w izbie lekarskiej nie stosuje się art. 70 o.p., a charakter tych należności jest cywilnoprawny. WSA w Gliwicach, rozpoznając sprawę ponownie zgodnie z wykładnią NSA, uchylił zaskarżone postanowienie DIAS. Sąd uznał, że organy administracji błędnie zastosowały art. 70 o.p., który nie ma zastosowania do składek członkowskich lekarzy. Zgodnie z wykładnią NSA, należności te mają charakter cywilnoprawny i podlegają przedawnieniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, w szczególności 3-letniemu terminowi dla świadczeń okresowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że składki członkowskie lekarzy mają charakter cywilnoprawny i podlegają przedawnieniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, a nie Ordynacji podatkowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji składek członkowskich w izbach lekarskich, ale może mieć znaczenie dla innych samorządów zawodowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy należności z tytułu składek członkowskich w izbach lekarskich podlegają przedawnieniu na podstawie art. 70 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, należności z tytułu składek członkowskich w izbach lekarskich nie podlegają przedawnieniu na podstawie art. 70 Ordynacji podatkowej, lecz na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Składki członkowskie w izbach lekarskich nie są podatkami, opłatami ani niepodatkowymi należnościami budżetowymi, do których stosuje się Ordynację podatkową. Mają one charakter cywilnoprawny, a ich przedawnienie należy oceniać przez pryzmat przepisów Kodeksu cywilnego, w tym 3-letniego terminu dla świadczeń okresowych.
Czy sąd administracyjny jest związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny jest związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w kwestii zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, jednak legalność postanowień wierzyciela podlega kontroli sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Choć organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, sąd administracyjny ma prawo badać legalność postanowień wierzyciela, w tym tych dotyczących zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Przepisy (24)
Główne
u.i.l. art. 116
Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich
Nieopłacone składki członkowskie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale nie przesądza to o ich publicznoprawnym charakterze.
k.c. art. 118
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Określa 3-letni termin przedawnienia dla świadczeń okresowych, który ma zastosowanie do składek członkowskich lekarzy.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nie ma zastosowania do składek członkowskich w izbach lekarskich.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
u.p.e.a. art. 34 § § 1, § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje wiążące stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów.
u.p.e.a. art. 2 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji na podstawie innych ustaw; nie przesądza to o publicznoprawnym charakterze tych należności.
k.p.a. art. 59 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wykluczał wniesienie odrębnej skargi na postanowienie wierzyciela.
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz. U. poz. 1104 art. 5 § ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. poz. 431
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej
u.p.e.a. art. 26 § § 1, § 3a pkt 1)
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 2 pkt 1-3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 19 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Składki członkowskie lekarzy mają charakter cywilnoprawny i nie podlegają przedawnieniu na podstawie art. 70 Ordynacji podatkowej. • Przedawnienie składek członkowskich należy oceniać na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, w tym 3-letniego terminu dla świadczeń okresowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o możliwości zastosowania art. 70 Ordynacji podatkowej do przedawnienia składek członkowskich lekarzy. • Stanowisko WSA w Gliwicach w wyroku z 2 lutego 2021 r. (sygn. akt I SA/Gl 1112/20) o zastosowaniu art. 70 o.p.
Godne uwagi sformułowania
do należności z tytułu składek członkowskich w izbie lekarskiej [...] nie stosuje się art. 70 o.p. • charakter składki z tytułu członkostwa w izbie lekarskiej nie uzasadnia zastosowania do niej art. 70 o.p. w drodze analogii. • jej opłacanie przez członka izby lekarskiej nie jest obowiązkiem wobec państwa, lecz wobec samorządu zawodowego. • stosunek, jaki wiąże się z wykonywaniem tego obowiązku, z uwagi na jego majątkowy charakter oraz oparcie stosunków między samorządem a jego członkami na zasadzie równorzędności, jest stosunkiem cywilnoprawnym.
Skład orzekający
Bożena Pindel
przewodniczący
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Dorota Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że składki członkowskie lekarzy mają charakter cywilnoprawny i podlegają przedawnieniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, a nie Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji składek członkowskich w izbach lekarskich, ale może mieć znaczenie dla innych samorządów zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia należności, które ma znaczenie praktyczne dla wielu osób. Kluczowa jest zmiana wykładni prawa przez NSA, która wpływa na interpretację przepisów.
“Składki lekarskie nie przedawniają się według Ordynacji podatkowej! Kluczowa zmiana interpretacji NSA.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.