I SA/Gl 665/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-03-27
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITdochody z działalności gospodarczejpośrednictwo handloweprzychody z innych źródełnieujawnione źródła przychodówkontrola podatkowauzasadnienie decyzjiinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika, uznając za prawidłowe rozliczenie przez organy podatkowe przychodów z tytułu pośrednictwa handlowego oraz środków z innych źródeł, które nie zostały przez niego zadeklarowane.

Podatnik zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła mu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok. Spór dotyczył dwóch kwestii: zakwalifikowania nadwyżek między wpłatami a wydatkami jako prowizji z tytułu pośrednictwa handlowego oraz uznania wypłat z rachunku walutowego za przychód z innych źródeł. Sąd uznał działania podatnika za działalność gospodarczą, a uzyskane nadwyżki za przychód z prowizji. Wypłaty z rachunku walutowego, których podatnik nie potrafił jednoznacznie wyjaśnić, również zostały uznane za przychód z innych źródeł. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok. Podatnik złożył deklarację PIT-36, wykazując przychody z emerytury i niewielkie przychody z działalności gospodarczej. Kontrola podatkowa wykazała, że podatnik nie zadeklarował przychodów z działalności gospodarczej polegającej na pośrednictwie w organizacji dostaw towarów dla brytyjskiej firmy P Ltd., ani przychodów z innych źródeł w kwocie 368.030,62 zł z tytułu wpływów na rachunek bankowy. Organy podatkowe uznały nadwyżki między wpłatami od P Ltd. a dokonanymi płatnościami za prowizję z tytułu pośrednictwa, stanowiącą przychód z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 1 UPDF). Wypłaty z rachunku walutowego, których podatnik nie potrafił wyjaśnić, zostały zakwalifikowane jako przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 UPDF). Podatnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania, brak zebrania materiału dowodowego (w tym dokumentacji z Wielkiej Brytanii), błąd w ustaleniach faktycznych oraz przedawnienie zobowiązania. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając działania podatnika za działalność gospodarczą, a uzyskane kwoty za przychody podlegające opodatkowaniu. Sąd podkreślił, że podatnik nie przedstawił dowodów na zwrot środków ani na ich inne przeznaczenie, a jego wyjaśnienia były niewystarczające. Zarzut przedawnienia został uznany za niezasadny, gdyż decyzja została wydana przed upływem terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały te nadwyżki jako przychód z działalności gospodarczej z tytułu prowizji za usługi pośrednictwa handlowego.

Uzasadnienie

Działania podatnika polegające na organizowaniu dostaw towarów i transportu, otrzymywaniu środków od zleceniodawcy i dokonywaniu płatności, a także posiadaniu nadwyżek, wyczerpują znamiona działalności gospodarczej. Obiektywne występowanie zysku po stronie pośrednika przeczy twierdzeniom o pomocy koleżeńskiej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa źródła przychodów, w tym działalność gospodarczą i inne źródła.

u.p.d.o.f. art. 14 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychód z działalności gospodarczej, pomniejszony o należny podatek VAT.

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa, co stanowi przychody, w tym pieniądze i wartości pieniężne otrzymane lub postawione do dyspozycji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 20 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wskazuje, że przychody z innych źródeł obejmują m.in. inne nieodpłatne świadczenia i przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

u.p.d.o.f. art. 5a § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje pozarolniczą działalność gospodarczą jako działalność zarobkową prowadzoną we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

O.p. art. 233 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

O.p. art. 70 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

O.p. art. 188

Ustawa Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania podatnika polegające na pośrednictwie handlowym wyczerpują definicję działalności gospodarczej. Nadwyżki finansowe uzyskane z tytułu pośrednictwa stanowią przychód z działalności gospodarczej. Wypłaty z rachunku walutowego, których podatnik nie potrafił wyjaśnić, stanowią przychód z innych źródeł. Organ podatkowy prawidłowo zebrał materiał dowodowy i nie naruszył przepisów postępowania. Zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.

Odrzucone argumenty

Czynności podatnika miały charakter pomocy koleżeńskiej, a nie działalności gospodarczej. Brak obowiązku dokumentowania zwrotu środków lub wydatków. Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zebrania całości materiału dowodowego (dokumentacji z Wielkiej Brytanii). Przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ustalenia poczynione przez organy podatkowe znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch głównych kwestii. Działalność którą wykonywał wyczerpuje pojęcie działalności gospodarczej. Obiektywne ryzyko biznesowe skarżący ponosił przy tym nie wobec podmiotów dostarczających towary na rzecz P, lecz wobec zlecającej wykonanie usług firmy P. Wobec braku dowodów potwierdzających inne przeznaczenie środków, zostały one uznane za przychód podatkowy.

Skład orzekający

Krzysztof Kandut

przewodniczący sprawozdawca

Eugeniusz Christ

członek

Bożena Pindel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania przychodów z pośrednictwa handlowego oraz przychodów z innych źródeł, a także kwestie proceduralne związane z gromadzeniem dowodów i pomocą prawną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym podatnik nie potrafił udokumentować pochodzenia i przeznaczenia środków finansowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe dokumentowanie transakcji finansowych i rozróżnianie działalności gospodarczej od pomocy koleżeńskiej, co jest częstym problemem dla podatników.

Nieudokumentowane wpływy na konto: jak uniknąć problemów z urzędem skarbowym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 665/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bożena Pindel
Eugeniusz Christ
Krzysztof Kandut /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 1419/23 - Wyrok NSA z 2025-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 361
art. 10 ust. 1 pkt 9;  art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Bożena Pindel, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 marca 2022 r. nr 2401-IOD-2.4103.48.2020 UNP: 2401-22-076708 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 31 marca 2022 r. nr 2401-IOD-2.4103.48.2020 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania J. C. (dalej zwany: strona, podatnik, skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z 27 lutego 2019 r. nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok w wysokości 121.767 zł - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. – dalej zwana: O.p.).
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 14 marca 2017 r. podatnik złożył w organie podatkowym deklarację roczną PIT-36 (korekta), wykazując przychody z emerytury/ renty krajowej w kwocie 41.352,16 zł oraz przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (Firma Usługowo-Handlowa D J. C.) w kwocie 632 zł. Po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodów oraz zapłaconych zaliczek na poczet podatku, podatnik zadeklarował nadpłatę w kwocie 2.978 zł.
W stosunku do podatnika organ przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie zbadania prawidłowości i rzetelności zadeklarowanych kwot w zeznaniu PIT-36 za 2016 r. Według poczynionych ustaleń podatnik prowadził zarejestrowaną działalność gospodarczą od 1999 r. w zakresie rzeczoznawstwa samochodowego i windykacji, opodatkowaną na tzw. zasadach ogólnych przy zastosowaniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W 2016 r. podatnik nie zatrudniał pracowników, a dodatkowo, m.in. w tym okresie, prowadził pośrednictwo w organizowaniu dostaw towarów. Z działalności gospodarczej w tymże zakresie uzyskał przychód w łącznej kwocie 36.574,13 zł, którego nie zadeklarował. Ponadto uzyskał przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w kwocie 368.030,62 zł z tytułu wpływów na rachunek bankowy, których również nie zadeklarował do opodatkowania. Ustalenia w w/w zakresie organ opisał w protokole kontroli doręczonym stronie 12 kwietnia 2018 r.
Postanowieniem z 5 września 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wszczął wobec podatnika, z urzędu, postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r.
W toku postępowania, uwzględniając materiały w/w kontroli podatkowej, organ ustalił, że podatnik zaniżył przychód z tyt. działalności gospodarczej roku 2016 o 36.574,13 zł. Jego źródłem była działalność polegająca na pozyskiwaniu klientów na rzecz innego podmiotu (prowadzącego działalność Wielkiej Brytanii), dopilnowanie dostaw, ilości i jakości towaru, składanie zamówień, dokonywanie płatności w imieniu kontrahenta, wyszukiwanie transportu. Działalność ta była zorganizowana, powtarzalna i nastawiona na osiągnięcie zysku w postaci prowizji (wynagrodzenia) pomniejszonej o kwotę podatku VAT. Wysokość tej prowizji organ ustalił w wysokości różnicy pomiędzy uzyskanymi środkami na płatności a dokonanymi płatnościami, przyjmując, że stanowi ona przychód w rozumieniu art. 14 ust. 1 i ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto podatnik uzyskał wpływy środków na rachunek bankowy w funtach brytyjskich (GBP) w kwotach: 3.600 GBP, 1.800 GBP, 20.790 GBP, 18.000 GBP, 24.350 GBP. Jak wyjaśnił podatnik w toku postępowania, były to pieniądze za płatność, ale nie jest w stanie powiedzieć za co. Wskazał, że dostał informację od właściciela firmy P B. S. (prowadzonej w Wielkiej Brytanii), że ma je wypłacić i przekazać komuś, jednak nie posiada dowodów na zapłatę ani żadnych dokumentów związanych z płatnościami gotówkowymi w imieniu firmy P. Nie pamięta też kto dokonał wpłat walutowych na jego konto, ale z całą pewnością była to firma P z Anglii, przy czym wie, że był też przypadek, że otrzymał przelew z Anglii nie od firmy P, ale od innej firmy angielskiej, choć nie pamięta jej nazwy. W tej sytuacji organ przeliczył wypłat środków w funtach na złote ustalając przychód w kwocie 368.030,62 zł, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Określając dochód podatnika organ nie stwierdził kosztów uzyskania przychodów innych niż deklarowane. Ustalenia i rozstrzygnięcie w tym zakresie zawarł organ I instancji w decyzji z 27 lutego 2019 r.
W odwołaniu, domagając się uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, strona zarzuciła:
- naruszenie art. 122 O.p. poprzez nieuzyskanie w ramach pomocy prawnej całości dokumentacji finansowej firm brytyjskich za rok 2016, dla których działał podatnik (a przynajmniej wszystkich dokumentów księgowych wystawionych przez polskie podmioty oraz firm spedycyjnych za transport towarów z Polski), podczas gdy jest to niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu kwoty 368.030,62 zł wypłaconych środków oraz 61.660,85 zł nieudokumentowanych wydatków jako przychód podatnika, podczas gdy brak jest przyczyny i tytułu prawnego, dla których środki te miałyby stanowić przychód podatnika, zaś kwoty te nie mogą stanowić wynagrodzenia bowiem byłyby abstrakcyjnie wysokie w stosunku do wynagrodzenia pracownika wykonującego takie czynności jak podatnik.
Podatnik argumentował, że jego działania miały charakter pomocy koleżeńskiej i z tego powodu nie posiada żadnej dokumentacji niezbędnej do potwierdzenia wydatkowania otrzymanych środków. Pan B.S. nie jest chętny do pomocy, obecnie przebywa za granicą i dlatego polski organ podatkowy powinien w ramach międzynarodowej pomocy prawnej uzyskać całą dokumentację finansową firm brytyjskich, dla których działał podatnik. Pozwoliłoby to sprawdzić w jaki sposób i kiedy zostały zapłacone wszystkie faktury wystawione przez polskie firmy lub firmy spedycyjne przewożące towar z Polski na rzecz firm Pana S.. Również z dokumentów spedycyjnych będzie wynikało jaki towar był przywożony z Polski i z jakich firm (adresów). Na tej podstawie również można ustalić, czy zapłatę za ten towar uiszczał podatnik i w jaki sposób. Tymczasem organ w nieuprawniony sposób przerzucił obronę na podatnika. W tej sytuacji podatnik wniósł o przeprowadzenie w/w dowodów z udziałem brytyjskiego organu podatkowego.
Organ II instancji postanowieniem z 26 listopada 2021 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Następnie zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
Nie podzielając zarzutów i argumentów odwołania organ w pierwszej kolejności wskazał, że podatnik w istocie nie kwestionuje ustalonego w sprawie stanu faktycznego w zakresie współpracy z B. S., a jedynie twierdzi, że wykonywane na jego rzecz czynności miały charakter pomocy koleżeńskiej, a nawet gdyby przyjąć, że było to wynagrodzenie z tytułu pośrednictwa, to przyjęto je w zawyżonej wysokości, niewynikającej z zasad racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej.
Organ II instancji dokonał analizy historii rachunków bankowych podatnika, w tym gospodarczych i prywatnych. Przeanalizował też dowody z protokołów przesłuchania podatnika: z 20 maja 2016 r. w związku z kontrolą podatkową w firmie G Spółka Jawna H.P. i S-ka, z 11 października 2017 r., z 16 października 2017 r. Między innymi z tych dowodów, a także uzyskanej informacji spontanicznej od angielskiej administracji podatkowej dot. spółki P Ltd oraz dowodu z protokołu przesłuchania B. S. z 12 grudnia 2017 r., a także pozostałych dowodów zebranych w sprawie, organ wywiódł, że w roku 2016 r. na prywatny rachunek walutowy podatnika dokonywane były przez firmę P Ltd z/s w Wielkiej Brytanii wpłaty środków pieniężnych celem dokonania zapłaty za nabyte przez ten podmiot towary lub usługi od G sp.j. H.P. i S-ka w R., "N", PTUH "D 1" sp. z o.o., PHU S. P., "A " W.A.. Według organu, czynności podejmowane przez podatnika wypełniają znamiona działalności gospodarczej. Organ podkreślił, że czynności świadczone przez stronę, tj. pozyskanie dostawcy, kontrola ilości i jakości towaru, składanie zamówień, dokonywanie płatności w imieniu zleceniodawcy oraz organizowanie transportu, wypełniają znamiona działalności gospodarczej, natomiast uzyskane z tego tyt. dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podstawą opodatkowania jest kwota prowizji (wynagrodzenia) pomniejszona o kwotę podatku VAT. Prowizję – jak to trafnie wskazał organ I instancji - stanowi różnica pomiędzy środkami otrzymanymi przez stronę od zleceniodawcy (lub w jego imieniu) a dokonanymi, po przewalutowaniu, w imieniu zleceniodawcy płatnościami. Jak dalej podkreślił organ odwoławczy, w toku postępowania strona nie przedłożyła dowodów potwierdzających rzekomy zwrot zaistniałych różnic pomiędzy wpłatami dokonanymi na jej konto, a dokonanymi płatnościami za towary/usługi nabyte przez P Ltd.
Natomiast co do przychodów z innych źródeł organ wyjaśnił, że w 2016 roku z prywatnego rachunku bankowego w GBP podatnik wypłacił środki pieniężne, przy czym nie był w stanie wyjaśnić czego płatność miała dotyczyć. W efekcie organ przyjął, że otrzymane przez stronę środki w funtach (GBP) przeliczone na złote (zgodnie z art. 11 a w powiązaniu z art. 24c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), tj. w kwocie ogółem 368.030,62 zł, stanowią przychód podatkowy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Końcowo organ odniósł się do zarzutów i wniosków odwołania, nie podzielając ich zasadności.
W skardze skarżący zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego co do zwrotu kwot pieniężnych, podczas gdy podatnik zwracał się do urzędu skarbowego, aby uzyskał w ramach pomocy prawnej niezbędną dokumentację znajdującą się w Wielkiej Brytanii,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego co do ustalenia systemu prawnego regulującego dany stosunek prawny, a ponadto określenia rodzaju umowy w zależności od systemu prawnego właściwego dla danego stosunku prawnego, podczas gdy istotne w sprawie jest określenie rodzaju umowy, a w konsekwencji, czy podlega ona opodatkowaniu na terenie RP,
- przedawnienie zobowiązania podatkowego - skoro został on uniewinniony w sprawie karnoskarbowej, to postępowanie to nie mogło mieć wpływu na termin przedawnienia.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w R. sygn. [...], o który Sąd orzekający miałby wystąpić, na okoliczność uniewinnienia skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził – w świetle kryteriów określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej zwana: p.p.s.a.) - aby w związku z jej wydaniem doszło do naruszenia przez organ obowiązujących przepisów prawa w stopniu, który skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego.
Na wstępie wskazać trzeba, że w zakresie tożsamych jak w tej sprawie kwestii spornych tut. Sąd wypowiedział się już w wyroku z 6 czerwca 2022 r. sygn. I SA/Gl 330/22. Sąd orzekający w tej sprawie wcześniejsze stanowisko WSA w Gliwicach w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Co więcej, przyjął za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonane w toku postępowania podatkowego, przedstawione w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organy podatkowe w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodzie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, stosownie do art. 191 O.p. Ustalenia poczynione przez organy podatkowe znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach, zaś skarżący nie wskazał dowodów czy okoliczności ukazujących inny stan faktyczny bądź podważających jego ocenę.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch głównych kwestii, a mianowicie:
1) czy organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały nadwyżki pomiędzy kwotami wpłat dokonywanych przez firmę P Ltd. na rachunek skarżącego a kwotami wydatkowanymi przez niego na płatności należności z tytułu dostaw towarów na rzecz tegoż podmiotu (P), jako prowizji otrzymanej przez skarżącego za usługi pośrednictwa handlowego świadczone przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przyjmując, że nadwyżka ta w kwocie 36.574,13 zł stanowi przychód w rozumieniu art. 14 ust. 1 i ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ?
2) czy kwota wypłat z rachunku skarżącego w funtach, po przeliczeniu na złote w kwocie 368.030,62 zł, stanowi przychód skarżącego z innych źródeł na podstawie art. 10 ust.1 pkt 9 i art. 11 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ?
Określając ramy prawne sprawy przywołać trzeba przepisy art. 10 ust. 1 pkt 1, 3 i 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r., poz. 361 ze zm. – dalej zwana: UPDF), według których źródłami przychodów są m.in.:
- stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta,
- pozarolnicza działalność gospodarcza,
- inne źródła.
Stosownie do art. 9 ust. 1 UPDF, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym, jest suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów (art. 9 ust. 1a UPDF).
Z treści art. 9 ust. 2 UPDF wynika, że dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła, nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 UPDF (pozarolnicza działalność gospodarcza), uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług (art. 14 ust. 1 UPDF).
Z kolei za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia, nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 ustawy oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach (art. 20 ust. 1 UPDF).
Na podstawie art. 24 ust. 2 UPDF, u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów, dochodem z działalności jest różnica pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14, a kosztami uzyskania, powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa niż wartość remanentu końcowego.
Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a-22o (art. 24a ust. 1 UPDF).
Kwestie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1037). Natomiast definicję ogólną "działalności gospodarczej" określa art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 584 ze zm. - dalej zwana: u.s.d.g.), w brzmieniu obowiązującym w 2016 r., zgodnie z którym jest to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Definicja szczególna z kolei wynika z art. 5a pkt 6 UPDF, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Skarżący, nie kwestionując faktu wykonania czynności ustalonych przez organy podatkowe (dot. pośrednictwa handlowego), uznał je za czynności realizowane poza działalnością gospodarczą, nieodpłatnie, w ramach - jak to określił - przysługi koleżeńskiej. Podnosił, że organy podatkowe błędnie ustaliły, że za wykonane czynności otrzymywał prowizję, albowiem okoliczność ta, w jego ocenie, nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący podnosił jednocześnie, iż nie miał obowiązku dokumentowania tego, że nadwyżki pomiędzy wpłatami dokonywanymi przez podmiot brytyjski na jego rachunek, a dokonywanymi przez niego płatnościami za towary bądź usługi transportu nabyte przez podmiot brytyjski od kontrahentów polskich, zostały zwrócone bądź w inny sposób wydatkowane.
W tej kwestii WSA w Gliwicach wypowiedział się już także w wyroku z 25 stycznia 2022 r., sygn. I SA/Gl 1330/21 dot. zdarzeń zaistniałych w 2016 r., a Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko tam zawarte. Mianowicie Sąd stoi na stanowisku, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżący wykonywał na rzecz P Ltd. usługi pośrednictwa handlowego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że polegały one na organizowaniu dostaw towarów oraz transportu przez podmioty krajowe na rzecz brytyjskiego kontrahenta. W celu realizacji powierzonych zadań skarżący otrzymywał od firmy brytyjskiej przelewy środków z których dokonywał kolejnych płatności za realizowane transakcje. Jednocześnie na jego rachunku występowały nadwyżki pomiędzy kwotami uzyskanymi od kontrahenta brytyjskiego, a uiszczonymi przez skarżącego tytułem dostaw. W ocenie Sądu organy trafnie wskazały, że owe nadwyżki to dochód podatnika z tytułu odpłatnie wykonywanych przez niego czynności. Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że skarżący jedynie "grzecznościowo", pośredniczył w organizacji operacji handlowych, wyłącznie w ramach koleżeńskich przysług. Działalność którą wykonywał wyczerpuje bowiem pojęcie działalności gospodarczej wyżej przedstawione. Wbrew stanowisku skarżącego, różne wysokości kwot nadwyżek nie przeczą prowizyjnej naturze osiągniętych w ten sposób przychodów. Żaden przepis prawa nie sprzeciwia się ustalaniu wysokość prowizji odrębnie dla każdej transakcji, nie istnieje także zamknięty katalog czynników mogących wpływać na wartość zysku pośrednika, ani kwota prowizji, która byłaby "właściwa".
Zarówno dowody płatności na rzecz polskich dostawców firmy P, jak i wydruki historii rachunków bankowych skarżącego pozwalają na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie kwoty prowizji wyznaczały indywidualne warunki konkretnych transakcji w ten sposób, że osiągnięcie dodatniego salda pomiędzy kwotą otrzymaną od P a kwotą zapłaconą dostawcy pozwalało skarżącemu na zachowanie nadwyżki dla siebie, jako zapłaty za wykonane usługi pośrednictwa. Okoliczności o charakterze obiektywnym, w postaci występowania zysku po stronie pośrednika, przeczą jednocześnie oświadczeniom skarżącego oraz jego kontrahenta, o braku wynagrodzenia z tytułu wykonywanych czynności. Skarżący pośredniczył w dostawach towarów wielokrotnie w dłuższym okresie, co świadczy o ciągłości i powtarzalności prowadzenia tego rodzaju działalności, a zarazem wyklucza przyjęcie jej incydentalnego charakteru. Niewątpliwie podatnik uczestniczył w obrocie gospodarczym ułatwiając swoim działaniem dojście do skutku transakcji pomiędzy firmą P, a jej krajowymi kontrahentami. Należy zaakceptować stanowisko, że skarżący wykonywał przedmiotowe czynności zawodowo, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Świadczy o tym również fakt, że 6 lipca 2015r. zaktualizował on klasyfikację tej działalności ujawnioną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej poprzez wprowadzenie kodu PKD 84.90.Z, obejmującego w szczególności pośrednictwo w interesach. Biorąc zatem pod uwagę, iż wykonywane na rzecz P usługi wypełniają wszelkie przesłanki działalności gospodarczej zarówno z definicji szczególnej zawartej w art. 5a pkt 6 UPDF, jak i ogólnej z art. 2 u.s.d.g., należy przyjąć, że stanowiły one działalność gospodarczą, z której przychód w postaci prowizji podlegał rozliczeniu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organy.
Próby podważenia ustaleń organów podatkowych w niniejszej sprawie, opierają się przede wszystkim na oświadczeniach kontrahenta brytyjskiego, który twierdził, że zaistniałe różnice pomiędzy wysokościami przelewów i opłat z tytułu dostaw były następczo rozliczane w formie pieniężnej lub rzeczowej. Na potwierdzenie ich prawdziwości nie zostały jednak przedstawione żadne dokumenty, które racjonalnie postępujący podatnicy, w szczególności profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą, powinni byli zgromadzić. W tym kontekście zeznania B. S. zostały prawidłowo ocenione jako niewystarczające do uznania stanowiska skarżącego za udowodnione. W toku kontroli, a następnie postępowania podatkowego, jak również postępowania sądowoadministracyjnego, skarżący nie zaoferował dowodów potwierdzających zwrot kwestionowanych środków kontrahentowi brytyjskiemu. Nie przedłożył również dowodów (w postaci np. faktur czy paragonów) potwierdzających rzekome poniesienie wydatków równych wpływom na jego rachunek. Takich dokumentów organ nie uzyskał również od B. S., ani własnym staraniem w ramach podjętych czynności.
W tym stanie rzeczy, skoro organ zgromadził materiał dowodowy, z którego wynika w sposób spójny i logiczny, że przedmiotowe operacje miały charakter usług odpłatnego pośrednictwa handlowego, wykonywanych w sposób ciągły i zorganizowany w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, to konkluzje organów podatkowych w kontrolowanym zakresie należało uznać za trafne. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że skarżący wykonywał czynności o charakterze usług pośrednictwa, organizując dostawy towarów w imieniu własnym, ze skutkami na rzecz swojego brytyjskiego kontrahenta, za co otrzymywał prowizję. Taki stan rzeczy jest zgodny z naturą pośrednictwa handlowego. Potencjalne ryzyko biznesowe skarżący ponosił przy tym nie wobec podmiotów dostarczających towary na rzecz P, lecz wobec zlecającej wykonanie usług firmy P. Rola podatnika polegała na doprowadzeniu do skutku transakcji pomiędzy docelowymi kontrahentami, a ewentualna nieskuteczność jego działań mogłaby wiązać się z zakończeniem współpracy i tym samym utratą przychodu w postaci prowizji.
Co do otrzymanych przez podatnika, a niewykazanych przez skarżącego w zeznaniu podatkowym wartości pieniężnych uznanych przez organy podatkowe za przychód podatkowy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 UPDF, tj. przychód z innych źródeł, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 11 ust. 1 UPDF, co do zasady przychodami, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się m.in. inne nieodpłatne świadczenia, nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 UPDF.
W realiach rozpoznawanej sprawy nie jest sporne dokonanie przez skarżącego w 2016 roku wypłat środków z prywatnego rachunku bankowego w GBP w kwotach: 3.600 GBP, 1.800 GBP, 20.790 GBP, 18.000 GBP, 24.350 GBP. Jak wynika z ustaleń organów podatkowych skarżący potwierdził, iż faktycznie dokonał wypłat w funtach w celu przekazania pieniędzy za płatności, jednak nie był w stanie wyjaśnić czego płatności miały dotyczyć. Wprawdzie B. S. złożył oświadczenie z którego wynika, iż wszelkie wpłaty na rachunki bankowe skarżącego miały zostać rozliczone w towarach, dokumentach lub zwrócone w gotówce, a żadna z dokonanych wpłat pieniężnych nie stanowiła prowizji, czy żadnego dochodu skarżącego, jednak przeprowadzał się kilka razy i w chwili obecnej nie ma żadnej innej dokumentacji ponad to, co zostało przekazane, ponadto część pieniędzy była wykorzystana na jego cele prywatne, więc nie było potrzeby zbierania dokumentacji typu faktury lub paragony - jednak organy podatkowe słusznie uznały oświadczenie to za niewystarczające dla wykazania podnoszonych w nim okoliczności. W tych okolicznościach, w ustalonym przez organy podatkowe stanie faktycznym, trafnie przyjęto, że otrzymane przez skarżącego środki w funtach, przeliczone na złote (stosownie do art. 11a w powiązaniu z art. 24c UPDF) zostały uznane za stanowiące przychód podatkowy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 UPDF. Podkreślić trzeba, że w toku postępowania ani skarżący, ani przekazujący środki B. S., nie przedłożyli żadnych dowodów, z których wynikałoby, że przekazane środki pozostawały w związku z działalnością handlową firmy P, na rzecz której podatnik wykonywał usługi pośrednictwa handlowego. W tej sytuacji, mając na względzie treść w/w art. 11 ust. 1 UPDF, organy słusznie przyjęły, iż nie stanowiły one przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, a przychody z innych źródeł. Poza lakonicznym oświadczeniem, że wszelkie środki otrzymane przez skarżącego zostały rozliczone skarżący nie wyjaśnił, ani tym bardziej nie wykazał, na co faktycznie przeznaczył wypłacane środki w funtach, nie przedstawił także żadnych przekonujących dowodów wyjaśniających sposób ewentualnego rozliczenia tych środków. Ani skarżący, ani przekazujący środki B. S., nie przedłożyli ani nie zaoferowali jakichkolwiek dowodów na okoliczność wyjaśnienia zadysponowania w/w kwot, twierdząc jedynie, że ich nie posiadają, a w odniesieniu do części wydatków wskazali, że dowodów takich nawet nie gromadzili. W tej sytuacji, skoro wypłat dokonywał skarżący, organy słusznie uznały, że wypłacone kwoty podlegały jego dyspozycji, stanowiąc przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 UPDF.
Odnośnie zarzutu nieustalenia, czy dochody osiągnięte przez skarżącego podlegają opodatkowaniu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, wskazać trzeba, że fundamentalną zasadą kształtującą podmiotowy zakres polskiego podatku dochodowego od osób fizycznych pozostaje zasada rezydencji, zgodnie z którą osoby mające miejsce zamieszkania na terenie Polski objęte są nieograniczonym obowiązkiem podatkowym. Podlegają one zatem obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów. Skarżący w niniejszej sprawie nie podnosił, aby jego miejsce zamieszkania znajdowało się w innym kraju, co więcej, o rezydencji podatkowej skarżącego w Polsce świadczy fakt składania w Polsce deklaracji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia wskazać należy, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. ulega przedawnieniu z upływem 2022 r., stosownie do art. 70 § 1 O.p. Decyzja organu odwoławczego została wydana i doręczona przed upływem tego terminu, co zarzut skargi w w/w zakresie czyni niezasadnym.
W ocenie Sądu – odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi - argumentacja faktyczna i prawna organów jest prawidłowa. Sąd nie dopatrzył się wad w gromadzeniu dowodów, ich niekompletności, czy naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż organ rozważył całość zgromadzonego wystarczająco materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do zgłaszanych przez stronę skarżącą twierdzeń. Materiał dowodowy w sprawie zgromadzony został – wbrew zarzutom skargi - w sposób wystarczający do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 121, art. 122, art. 180, art. 181 i art. 187 § 1 O.p. W tym miejscu podkreślić należy, że wyrażony w art. 122 O.p. obowiązek nie ma charakteru bezwzględnego i nie oznacza obciążenia organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że organ każdorazowo dokonuje analizy potrzeb przeprowadzenia określonych dowodów, w tym oceny żądań dowodowych strony, przy czym w tym przypadku powinien dokonywać tej oceny z uwzględnieniem znaczenia przeprowadzonych już w postępowaniu dowodów. Organ podatkowy, na podstawie art. 188 O.p., nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Innymi słowy, organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne już zebrane dowody, a zgłaszany dowód nie mógłby przyczynić się do dokonania przydatnych dla sprawy ustaleń. Ocena tego należy do organu. W ocenie Sądu, w tej sprawie uwzględnienie żądań dowodowych pozyskiwania bliżej nie sprecyzowanych dowodów z udziałem władz podatkowych Wielkiej Brytanii nie było niezbędne wobec już posiadanych dowodów. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony w jego efekcie materiał dowodowy pozwolił na rekonstrukcję stanu faktycznego w sposób potwierdzający zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI