I SA/GL 661/05

I SA/Gl 661/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Dumana
Teresa Randak
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski ( sprawozdawca ), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Magdalena Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] 1999 r. A. i A. G. dokonali rocznego rozliczenia osiągniętych w 1998 r. dochodów, składając w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w C. zeznanie podatkowe PIT-33.
A.G. w okresie od [...] do [...] 1998 r. prowadził działalność gospodarczą w ramach firmy "A" z siedzibą w C. ul. "a" w zakresie handlu hurtowego artykułami przemysłowymi pochodzenia krajowego i zagranicznego.
W dniu [...] 1998r. A. G. zawiadomił Pierwszy Urząd Skarbowy w C. o zaginięciu podczas kolizji drogowej dnia [...] 1998r. dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą tj. podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji sprzedaży i zakupów VAT.
W dniu [...] 1998 r. pracownicy Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. podjęli czynności kontrolne w firmie "A" w zakresie podatku od towarów i usług.
Pismem z dnia [...] 1998 r. A. G. poinformował organ podatkowy, że w wyniku opisanej wyżej kolizji drogowej zaginęły również dokumenty źródłowe związane z działalnością gospodarczą tj. faktury i rachunki zakupu oraz faktury sprzedaży.
Z akt sprawy wynika, iż w trakcie prowadzonej kontroli organ podatkowy kilkakrotnie wzywał podatnika do odtworzenia dokumentów zakupu i sprzedaży. Każdorazowo A. G. składał oświadczenie, że nie jest w stanie odtworzyć dokumentów.
Niezależnie od prowadzonych czynności kontrolnych przez Pierwszy Urząd Skarbowy w C., w dniach [...],[...] i [...] 1999r., Urząd Kontroli Skarbowej w K. O/Z w C. przeprowadził kontrolę w firmie "A" w zakresie transakcji udokumentowanych wybranymi fakturami VAT, w celu potwierdzenia rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych pomiędzy podmiotami gospodarczymi wymienionymi w tych fakturach.
Pierwszy Urząd Skarbowy w C. zwrócił się również do innych urzędów skarbowych o przeprowadzenie kontroli krzyżowych w firmach będących potencjalnymi kontrahentami A. G.. W wyniku tych kontroli zgromadzono faktury dokumentujące zakup towarów i usług, których Podatnik nie wykazał w zeznaniu podatkowym za 1998r. tj.:
- fakturę Nr [...] z dnia [...] 1998r. na wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł wystawiona przez firmę "B" sp. z o.o. z siedzibą w W. ul. "b", NIP [...] dotycząca sprzedaży oleju opałowego w ilości [...] kg.
- faktura Nr [...] z dnia [...] 1998r. na wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł wystawiona przez firmę "C" sp. z o.o. z siedzibą w W. ul. "c" dotycząca sprzedaży nafty świetlnej w ilości [...].
W związku z powziętymi wątpliwościami, co do prawidłowości rozliczenia roku 1998, postanowieniem z dnia [...]r. (Nr [...]) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego w dniu Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...], w której określił A. i A. G. nową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. w wysokości [...] zł. Z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, iż zaległością podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. jest kwota [...] zł. Jednocześnie organ, uznając za dowód dane wykazane w zeznaniu podatkowym PIT-33 na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, odstąpił od określenia przychodu w drodze oszacowania, opierając to o art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej.
Podatnicy odwołali się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Przedmiotowej decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 180 § 1, 187 § 1, 188, 192 § 1, 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprze uniemożliwienie podatnikowi zapoznania się z materiałem dowodowym i zgłaszania wniosków,
2) naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewskazanie merytorycznej podstawy prawnej decyzji.
W konsekwencji rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] , którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż wyniku przeprowadzonej kontroli krzyżowej przez Urząd Skarbowy W. w firmie "B" sp. z o.o. z siedzibą w W. ul. "b", NIP [...] ustalono, że firma ta sprzedała na rzecz A. G. olej opałowy w ilości [...] kg. Transakcja ta została udokumentowana fakturą Nr [...] z dnia [...] 1998 r. na wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł. Podatnik nie wykazał w deklaracjach podatkowych w/w transakcji zakupu.
Dokonanie powyższej transakcji potwierdzają następujące dowody:
- faktura Nr [...] z dnia [...] 1998r. na wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł wystawiona przez firmę "B" sp. z o.o.;
- zamówienie nr [...] z dnia [...] 1998 r. złożone przez firmę "A" A.G., w którym jako odbiorcę towaru wskazano "D" J. i adres wysyłkowy – stacja kolejowa S. bocznica własna PTHW K. (zamówienie to zawierało również upoważnienie dla sprzedawcy do wystawienia faktury VAT bez podpisu osoby reprezentującej firmę "A");
- FIRMA "B" zleciła wysyłkę towaru dla "D" firmie "E" Polska sp. z o.o. z/s w W. ul. "d" (umowa kupna sprzedaży z dnia [...] 1998 r.)
- Książka nadawcza sprzedawcy, w której wpisano wysyłkę listu poleconego (fakturę z dnia [...] 1998 r. nr [...]) do A. G. w dniu [...] 1998r.
- zapłata za w/w fakturę z rachunku bankowego A. G., którą potwierdzają polecenia przelewu:
-z dnia [...] 1998 r. na kwotę [...] zł,
-z dnia [...] 1998 r. na kwotę [...] zł,
-z dnia [...] 1998 r. na kwotę [...] zł,
-z dnia [...] 1998 r. na kwotę [...] zł,
-z dnia [...] 1998 r. na kwotę [...] zł,
-z dnia [...] 1998 r. na kwotę [...] zł,
- wyciąg z konta firmy "B" – rozrachunki z "A" na którym zaksięgowano zapłatę za fakturę nr [...] .
W wyniku kolejnej kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy W. w firmie "C" sp. z o.o. z siedzibą w W., ul. "c" ustalono, że firma ta sprzedała na rzecz A. G. naftę świetlną w ilości [...] . Transakcja została udokumentowana fakturą Nr [...] z dnia [...] 1998r. na wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł. Podatnik nie wykazał w deklaracjach podatkowych w/w transakcji.
Jak zaznaczył organ dokonanie powyższej transakcji potwierdzają następujące dowody:
- faktura Nr [...] z dnia [...] 1998r. na wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł wystawiony przez firmę "C",
- zamówienie ogólne Nr [...] z dnia [...] 1998 r. złożone przez Podatnika w "C" w W. na dostawy nafty świetlnej "sukcesywnie wg. Uzgodnień telefonicznych", zawierające jednocześnie upoważnienie dla dostawcy do wystawiania faktur VAT bez podpisu odbiorcy; odbiorcą towaru była firma "D" z/s w J.;
- list przewozowy potwierdzający transport nafty ze stacji nadania: [...], data nadania [...] 1998r. do stacji przeznaczenia: S. bocznica PTHW D., odbiorca: "D" J. ul. "e" – do listu przewozowego załączono wykaz wagonów,
- pismo "C" z dnia [...] 1998r. do A. G. informujące o dostawie nafty z wykazem wagonów (zawierający numery wagonów i wagę towaru);
- książka nadawcza sprzedawcy, w której wpisano wysyłkę listu poleconego (fakturę z dnia [...] 1998r. nr [...] ) do A. G. w dniu [...] 1998 r..
- zapłata za w/w fakturę z rachunku bankowego A. G., zgodnie z następującymi wyciągami bankowymi:
-[...] z dnia [...] 1998r. na kwotę [...] zł,
-[...] z dnia [...] 1998r. na kwotę [...] zł,
-[...] z dnia [...] 1998r. na kwotę [...] zł,
-[...] z dnia [...] 1998r. na kwotę [...] zł,
- wyciąg z konta firmy "C" sp. z o.o. – rozrachunki z "A" G., na którym zaksięgowano zapłatę za fakturę nr [...] .
Wobec powyższych ustaleń stwierdzono zaniżenie kosztów uzyskania przychodu na kwotę [...] zł co zdaniem organu stanowi naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90 poz. 416 z późn. zm.), który mówi, że kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszystkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Zaakcentowano jednocześnie, że podatnik nie wykazał przychodu z tytułu sprzedaży tych towarów. Przychód wykazany w zeznaniu PIT-33 odpowiada sprzedaży wykazanej w deklaracjach VAT-7 za miesiące [...]-[...] 1998r., za miesiące [...]-[...] nie wykazano sprzedaży w deklaracjach VAT-7.
W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, iż został naruszony przepis art. 14 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, który stanowi, że przychodem z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Organ podatkowy określił wartość niezaewidencjonowanego przychodu na kwotę [...] zł, przyjmując marżę w wysokości [...] . ([...] ) za litr zgodnie z oświadczeniem podatnika złożonym do protokołu przesłuchania z dnia [...] 1999r. i [...] 2001 r. Podkreślono, że w tej kwestii podatnicy nie wnieśli zastrzeżeń.
Zwrócono natomiast uwagę, iż w odwołaniu podatnicy zarzucają organom podatkowym zgromadzenie niedostatecznego materiału dowodowego oraz rozpatrzenie go w sposób niewyczerpujący. Zaakcentowano, że po zapoznaniu się w dniu [...] 2005 r. w siedzibie organu z całością materiału A.G. pismem z dnia [...] 2005 r. sprecyzowanym w dniu [...] 2005 r. wniósł o przeprowadzenie dowodów na okoliczność czy dokonane przelewy bankowe dotyczyły opisanych wyżej faktur oraz do kogo został dostarczony towar opisany w fakturach. Podatnik wnioskował również o przesłuchanie T. K., który wg Podatnika może wyjaśnić czy transakcje te w ogóle miały miejsce oraz o przeprowadzenie badań grafologicznych i mechanoskopowych co do zgodności charakteru jego pisma oraz autentyczności pieczątki znajdującej się na dokumentach.
W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dostatecznie potwierdza fakt dokonania spornych transakcji. Okoliczność, iż podatnik nabył towar na podstawie wyżej opisanych faktur VAT, zdaniem organu odwoławczego - nie może budzić wątpliwości skoro należność za towary została zapłacona z rachunku podatnika, a sprzedawcy posiadają dokumenty dotyczące zamówienia oraz dokumentujące transport towaru.
Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na oświadczenie podatnika zawarte w jego zeznaniu, że w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej udzielił pełnomocnictwa T. K. do dysponowania jego rachunkiem bankowym, dokonywania przelewów na rzecz dostawców. Osobie tej użyczał również pieczęci firmowej.
Stwierdzono jednak, że przeprowadzenie wnioskowanych przez Podatnika dowodów na okoliczność, że w miesiącu czerwcu nie przeprowadził on żadnych transakcji handlowych jest zbędne z uwagi na fakt, iż organy podatkowe w sposób dostateczny innymi dowodami potwierdziły fakt dokonywania transakcji handlowych. Zaakcentowano także, że jeżeli podatnikowi zaginęły dokumenty winien je odtworzyć, a nie stwierdzać ich treści zeznaniami świadków. Jednak podatnik w toku postępowania podatkowego nie występował o duplikaty faktur, ponieważ jak zeznał nie pamięta nazw dostawców i odbiorców tym samym nie przyczynił się w jakikolwiek sposób do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. Całość materiału w sprawie została gromadzona przez organy podatkowe. Zaznaczono też, że Pierwszy Urząd Skarbowy w C. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odmówił na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych w zakresie mechoskopii i grafologii, kontroli krzyżowych u kontrahentów oraz przesłuchania strony.
Kolejnym zarzutem, podniesionym w odwołaniu, a do którego ustosunkował się organ odwoławczy, jest naruszenie przez organ podatkowy pierwszej instancji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie A. G. zapoznania się z materiałem dowodowym i zgłaszaniem wniosków.
Odnosząc się do tej kwestii organ wyjaśnił, iż postanowienie Nr [...] z dnia [...] r. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie zostało odebrane przez podatników w dniu [...] 2004 r. W dniu [...] 2004 r. zgłosiła się A. G. i została zapoznana z całością materiału w sprawie. Natomiast A. G. złożył wniosek o wyznaczenie nowego terminu zapoznania z uwagi na zły stan zdrowia. Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie z dnia [...] 2004r. o niemożności stawienia się z powodu choroby przez okres 3 m-cy. Przychylając się do wniosku Podatnika Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. przedłużył termin do zapoznania się z materiałem dowodowym. Nowy termin wyznaczono na [...] do [...] 2004 r. W wyznaczonym terminie A. G. nie zgłosił się lecz w dniu [...] 2004r. złożył kolejny wniosek wraz z zaświadczeniem lekarskim (obejmującym 3 m-ce) o wyznaczenie nowego terminu zapoznania z zebranym materiałem. Następnie po upływie 3 m-cy tj. w dniu [...] 2004r. przedłożył kolejne zaświadczenie lekarskie o niemożności stawienia się w urzędzie skarbowym przez okres 3 m-cy. Tym nie mniej ustalono, że zły stan zdrowia nie przeszkodził A. G. w osobistym zaznajomieniu się z materiałem śledztwa przed innymi organami, które odbyło się w dniach [...],[...] i [...] 2004 r. Z powyższych względów Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odmówił przedłużenia terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym w niniejszej sprawie, stojąc na stanowisku, że przedstawianie przez podatnika długookresowych zaświadczeń lekarskich i niestawienie się w urzędzie skarbowym od dnia [...] 2004 r. zmierzało do uniemożliwienia wydania decyzji wymiarowej i przedawnienia się zobowiązania podatkowego za 1998r.
Podkreślono, że przed wydaniem decyzji odwoławczej podatnicy zapoznali się z całością zebranych dowodów i materiałów w sprawie, co potwierdzili własnoręcznymi podpisami na protokole z dnia [...] 2005 r. Zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wyznaczono stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Podatnik zarzucił organowi podatkowemu, iż wydał decyzję w zakresie podatku dochodowego nie czekając do czasu zakończenia postępowania w podatku VAT. W ocenie organu odwoławczego na zakończenie postępowania w sprawie określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych nie ma wpływu zakończenie postępowania w podatku VAT. Wskazano, że to przychód określony w decyzji wymiarowej jest podstawą do naliczenia podatku VAT.
W skardze na powyższą decyzję podatnicy, wnosząc o jej zmianę i umorzenie postępowania, zarzucili naruszenie art. 180 § 1, 187 § 1, 188, 192 § 1 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uniemożliwienie podatnikowi zapoznania się z materiałem dowodowym i zgłaszania wniosków.
W uzasadnieniu skargi podatnicy podnieśli, że w wyniku tzw. postępowań krzyżowych podjętych przez organy podatkowe, po ujawnieniu zaginięcia dokumentów źródłowych firmy skarżącego, ustalono jedynie część kontrahentów, z którymi A. G. wchodził w kontakty gospodarcze. Zarzucono nieprawidłowość ustaleń organów opartych o fragmentarycznie zebrany materiał dowodowy, nie odzwierciedlający stanu faktycznego. Po raz kolejny podniesiono, że w miesiącu [...] i [...] 1998 r. firma podatnika nie prowadziła działalności gospodarczej, a transakcji dokonywano bez jego wiedzy i zgody na podstawie sfałszowanych zamówień i upoważnień. Zarzucono organom, iż nie przeprowadziły postępowania odnośnie dowodów wskazywanych przez stronę, w tym z przesłuchania T. K., który miał dokonywać transakcji bez woli podatnika, a także badań mechanoskopijnych, mikroskopowych i grafologicznych, na okoliczność ustalenia autentyczności pieczęci firmowej oraz zamówień. Skarżący podkreślili, iż odpowiedzialność w sprawach podatkowych opiera się na zasadzie winy i nie może ona przekroczyć granicy siły wyższej, co w ich ocenie miało miejsce w rozpatrywanym przypadku. Wskazano, że nawet przy zachowaniu "ponadnormatywnej" staranności A. G. nie był w stanie zapobiec zdarzeniom, które doprowadziły do braków w dokumentacji podatkowej.
Zwrócono również uwagę na naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uniemożliwienie A. G. wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie wyjaśnienia okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.
W trakcie rozprawy przed sądem administracyjnym A. G., akcentując braki w postępowaniu dowodowym, pokreślił, iż w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego podnosił kwestię działań T. K.. Stwierdził jednak, że nie toczy się odrębne postępowanie karne, które dotyczyłoby osoby T.K.. Pełnomocnik organu odwoławczego zwrócił uwagę, że T. K. nie mógł być świadkiem, ponieważ nie jest w stanie postrzegać realnie świata zewnętrznego i jest pacjentem przychodni zdrowia psychicznego, z diagnozą przewlekłej depresji.
Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, iż w 2004 r. zostały wobec skarżących podjęte czynności egzekucyjne, w ramach egzekucji administracyjnej. Wobec wątpliwości, czy przedmiotem egzekucji była należność wynikająca ze spornej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, Sąd zobowiązał pełnomocnika organu odwoławczego do przesłania tytułu wykonawczego, którego podstawę stanowiła decyzja wymiarowa za 1998 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Z nadesłanych przez organ dokumentów wynika, iż zastosowany środek egzekucyjny dotyczył zobowiązania podatkowego określonego w spornej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem objęta nią decyzja nie narusza prawa w zakresie umożliwiającym jej wzruszenie.
Sporny problem dotyczy określenia skarżącym, przez organ podatkowy pierwszej instancji, zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r., w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną w tym okresie przez A. G. oraz dokonanej oceny tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Zarzuty strony skarżącej koncentrują się wyłącznie na wykazywaniu naruszenia przez organy podatkowe reguł postępowania, określonych ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.).
Bezsporną okolicznością w sprawie jest to, że A. G. w 1998 r. prowadził działalność gospodarczą oraz, że nie przedstawił organom podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji sprzedaży i zakupów VAT, a także dokumentów źródłowych (faktury i rachunki zakupu oraz faktury sprzedaży), które – jak twierdzi – zaginęły podczas kolizji drogowej dnia [...] 1998 r. Wymieniony nie odtworzył "zaginionych" dokumentów, oświadczając, iż nie jest w stanie tego uczynić, a nadto twierdził, że nie pamięta nazw dostawców oraz odbiorców.
Zdaniem Sądu, w omawianej sytuacji, wobec zupełnego braku aktywności podatnika, organ podatkowy pierwszej instancji był w pełni uprawniony i obowiązany do podjęcia czynności umożliwiających ustalenie wysokości uzyskanego przez podatnika w 1998 r. dochodu do opodatkowania. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż uwzględnienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, dla potrzeb podatkowych, tylko tych transakcji, które w wyniku podjętego postępowania zostały przez organ ujawnione, jest dla strony rozwiązaniem korzystnym. Organ podatkowy pierwszej instancji, uznając za dowód dane wykazane w zeznaniu podatkowym PIT-33 na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, odstąpił jednocześnie od określenia przychodu w drodze oszacowania, biorąc dodatkowo pod uwagę dwie transakcje, które – stosownie do ustaleń kontroli – miały miejsce w [...] 1998 r., a których podatnik nie wykazał w deklaracjach. Odstępując od określenia przychodu w drodze szacowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego podał wprawdzie błędną podstawę prawną (art. 23 § 3 zamiast art. 23 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa), ale uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Punktem wyjścia dla ustalenia przez organ podatkowy pierwszej instancji dochodu uzyskanego przez A. G., z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, było uwzględnienie, jako kosztu uzyskania przychodu, poniesionych przez podatnika, a nie wykazanych w deklaracjach, wydatków na zakup nafty świetlnej za cenę netto [...] zł. (faktura firmy "C" Spółka z o.o. w W. z dnia [...] 1998 r.) oraz na zakup oleju opałowego za cenę netto [...] zł. (faktura firmy "B" Spółka z o.o. w W. z dnia [...] 1998 r.). Łączna wartość netto zakupów, ujawnionych w wyniku przeprowadzonego przez organ podatkowy postępowania, wyniosła [...] zł. Biorąc pod uwagę powyższe transakcje, organ określił wartość niezaewidencjonowanego przychodu na kwotę [...] zł., przyjmując marżę w wysokości [...] . ([...] ) za litr nafty i oleju. Przyjmując ww. – bardzo niską – marżę, uwzględniono wskazania podatnika, wynikające z jego oświadczenia złożonego do protokołu przesłuchania. W tych warunkach wysokość ustalonej marży należy uznać za okoliczność niesporną, tym bardziej, że w tej kwestii podatnicy nie wnosili zastrzeżeń ani w toku postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W polu zatem oceny pozostają zastrzeżenia skarżących, co do naruszenia przez organy obu instancji zasad postępowania, określonych Ordynacją podatkową (tj. art. 180 § 1, 187 § 1, 188, 192 § 1, 200 § 1 O.p.).
W pierwszej jednak kolejności trzeba wyraźnie zaznaczyć, że zaprezentowany przez skarżących pogląd, iż odpowiedzialność w sprawach podatkowych opiera się na zasadzie winy, jest całkowicie fałszywy. Natura prawna obowiązku podatkowego oparta jest na zasadzie obiektywizmu oraz automatyzmu ich kształtowania. Z obowiązkiem określonego zachowania się adresata normy podatkowej wiążą się – w razie niespełnienia lub nienależytego spełnienia tego obowiązku – określone prawem następstwa. Przesłanką stosowania przewidzianych ustawami podatkowymi środków wobec podatnika, jest już samo naruszenie nakazów lub zakazów wynikających z prawa podatkowego. Element winy, niezbędny dla zastosowania sankcji karnoskarbowej, w postępowaniu podatkowym nie jest istotny.
W ocenie Sądu, organy podatkowe, w wyniku przeprowadzonego przez siebie postępowania, udowodniły, iż A. G., w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą w 1998 r., zaniżył koszty uzyskania przychodów na kwotę [...] zł., przez co naruszył art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. nr 90, poz. 416 ze zm.) oraz nie wykazał przychodu z tytułu sprzedaży tych towarów, czym naruszył art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, a w konsekwencji nie odprowadził podatku od uzyskanego w ten sposób dochodu.
Zdaniem Sądu, zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy dostatecznie potwierdza fakt dokonania spornych transakcji w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez A. G.. Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, okoliczność, iż podatnik nabył towar na podstawie wcześniej opisanych faktur VAT nie budzi wątpliwości, skoro należność za towary została zapłacona z rachunku podatnika, a jak już zaznaczono we wstępnej części niniejszego uzasadnienia, sprzedawcy posiadają dokumenty dotyczące zamówienia oraz potwierdzające wysyłkę towaru. Z tych też względów za usprawiedliwione należy uznać stanowisko organów podatkowych, nie uznających wiarygodności oświadczenia podatnika, iż w miesiącach [...] oraz [...] 1998 r. nie prowadził on działalności gospodarczej. W świetle zebranego przez organy materiału dowodowego, nie zasługują również na uwzględnienie twierdzenia skarżącego, który – jak się wydaje - usiłuje wykazać, że sporne transakcje były dokonane przez T. K., poza firmą "A". Pomijając wyżej wskazane okoliczności, świadczące o tym, iż obrót towarami związany był z osobą A. G., wskazać należy, że T. K. był pełnomocnikiem podatnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, upoważnionym do dysponowania jego rachunkiem bankowym oraz korzystającym z pieczęci firmy. Na okoliczność tę zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej, podkreślając dodatkowo, iż wynika to z oświadczenia podatnika, zawartego w jego zeznaniu. Stosownie do art. 95 § 2 K.c. czynności prawne dokonane przez pełnomocnika, w granicach umocowania, pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Powstanie po stronie podatnika obowiązku podatkowego, w związku z działaniem jego pełnomocnika, nie wyklucza odpowiedzialności cywilnoprawnej tego ostatniego za szkody, które wskutek jego działania lub zaniechania poniósł mocodawca. Nie zwalnia to jednak mocodawcy z konieczności wywiązania się z obowiązku o charakterze publicznoprawnym, będącym następstwem określonych czynności prawnych dokonanych w jego imieniu przez pełnomocnika. W tych warunkach, w ocenie Sądu, dokonana przez organy podatkowe ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza granice wyznaczone w art. 191 O.p., jest zgodna z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego oraz logiki. W tym stanie faktycznym nie tylko niezasadny, jawi się zarzut, iż podstawa opodatkowania, a więc i osiągane przez skarżącego dochody w 1998 r. oparte zostały na niepełnym materiale dowodowym.
Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei art. 187 § 1 tejże ustawy stanowi, iż organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie do wymienionych przepisów za zasadę należy uznać obowiązek przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę, w tym z przesłuchania świadka. Organ podatkowy mógł tego żądania nie uwzględnić, jeśli okoliczności, które miały być stwierdzone przez zgłoszone dowody, były stwierdzone za pomocą innych dowodów. Żądanie przeprowadzenia przez organ podatkowy dowodu z przesłuchania świadka na wskazanie tezy dowodowej, pozostającej w sprzeczności z okolicznościami faktycznymi już udowodnionymi i ocenionymi zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej, przez organ podatkowy, zwalnia organ z obowiązku przeprowadzenia takiego dowodu, jako zbędnego. Przemawiają za tym chociażby reguły ekonomii procesowej. Teza ta znajduje oparcie również w treści art. 188 in fine Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym to przepisem żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Z tych samych powodów nie zasługiwały na uwzględnienie kolejne wnioski dowodowe strony, w tym dotyczące przeprowadzenia badań mechanoskopijnych i mikroskopowych oraz grafologicznych pieczęci i zamówień. Skoro strona kwestionuje autentyczność dokumentu (zamówień) oraz pieczęci, to powinna złożyć stosowne zawiadomienie do organów zajmujących się ściganiem przestępstw i po wszczęciu postępowania karnego złożyć ewentualnie wniosek o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. W trakcie rozprawy przed sądem administracyjnym A. G. stwierdził wprawdzie, że w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego podnosił kwestię działań T. K., ale nie toczy się przeciwko temu ostatniemu odrębne postępowanie.
W ocenie Sądu, ustalone przez organy okoliczności stanu faktycznego, dotyczące spornych transakcji, nie budzą wątpliwości, zatem za usprawiedliwione należy uznać odstąpienie od przeprowadzenia dodatkowych dowodów wnioskowanych przez stronę.
Zdaniem skarżącego A. G., został on pozbawiony możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, co oznaczałoby, iż został naruszony art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązujący organy podatkowe do wyznaczenia stronie, przed wydaniem decyzji, siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Reasumując treść cyt. przepisu, zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą uchylić się od obowiązku wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z innych przyczyn niż wymienione w art. 200 § 2. W przeciwnym razie zawsze dojdzie do naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzut strony odnosi się do wykonania zakreślonego powołanym przepisem obowiązku przez organ podatkowy pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] r. zawiadomił podatników o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i postanowienie to zostało przez nich odebrane (w dniu [...] 2004 r.). Z możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym skorzystała w dniu [...] 2004 r. tylko A. G.. A. G. złożył wniosek (datowany na dzień [...] 2004 r.) o wyznaczenie nowego terminu zapoznania, z uwagi na stan zdrowia. Po wyznaczeniu przez organ nowego terminu (postanowieniem z dnia [...] r. przedłużono termin zapoznania się z materiałem dowodowym do dnia [...] 2004 r.), przedłożył kolejną prośbę o wyznaczenie nowego terminu (pismo z dnia [...] 2004), dokumentując to chorobą, a pismem z dnia [...] 2004 r. – następny raz. Z ustaleń organu wynika natomiast, iż zły stan zdrowia skarżącego nie uniemożliwił mu skorzystania z prawa do osobistego zapoznania się z materiałami prowadzonego przeciwko niemu śledztwa w siedzibie CBŚ w K. w dniach: [...],[...] i [...] 2004 r. Skoro zatem skarżący mógł przed upływem przedłużonego przez organ podatkowy terminu (a więc przed datą [...] 2004 r.) przybyć do K. – siedziby CBŚ (siedziba organu podatkowego pierwszej instancji mieści się natomiast w miejscowości stałego zamieszkania podatnika) i zapoznać się z materiałami śledztwa, zgromadzonymi przez Centralne Biuro Śledcze, trudno usprawiedliwić unikanie kontaktu z organem podatkowym jakąkolwiek inną przesłanką, jak dążeniem do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nadmienić też należy, iż pierwsze pismo zawierające wniosek o wyznaczenie nowego terminu zapoznania się z zebranymi materiałami (pismo z dnia [...] 2004 r.) zostało wysłane do organu podatkowego już po upływie terminu wyznaczonego postanowieniem z dnia [...] r., otrzymanym przez stronę w dniu następnym. W tych warunkach nie można uznać, iż organ podatkowy pierwszej instancji pozbawił podatnika możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a zatem, że naruszono przepis art. 200 § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ w dniu [...] 2004 r. Dział Egzekucji Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. dokonał względem skarżących czynności egzekucyjnych, stosownie do art. 70 § 4 O.p., nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia.
Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Oznacza to, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego podatkowego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.
W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).