I SA/GL 651/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy odmowę udostępnienia decyzji administracyjnych wydanych wobec M. C.. Skarżący domagał się dostępu do tych decyzji, argumentując, że stanowią one informację publiczną i są niezbędne do jego obrony. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznali, że odmowa udostępnienia była uzasadniona ochroną interesu publicznego, w tym danych osób trzecich (kontrahentów M. C.), zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że prawo dostępu do akt sprawy doznaje ograniczeń w przypadku dokumentów zawierających informacje niejawne lub wyłączonych ze względu na interes publiczny. Sąd zaznaczył, że kontrola zasadności wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny może nastąpić jedynie w ramach zaskarżenia decyzji kończącej postępowanie podatkowe, a nie w postępowaniu dotyczącym odmowy udostępnienia tych dokumentów. Sąd odwołał się również do orzecznictwa NSA i TSUE, wskazując, że ograniczenia prawa do obrony są dopuszczalne, jeśli służą uzasadnionemu celowi interesu ogólnego i nie stanowią nadmiernej ingerencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy udostępnienia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w takich sprawach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy podatkowej ze względu na interes publiczny i ograniczeń w dostępie do nich.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy ma obowiązek udostępnić stronie postępowania decyzje administracyjne wydane wobec osoby trzeciej, nawet jeśli organ wyłączył te dokumenty z akt sprawy ze względu na interes publiczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie ma takiego obowiązku, jeśli dokumenty zostały prawidłowo wyłączone z akt sprawy ze względu na uzasadniony interes publiczny, zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo dostępu do akt sprawy doznaje ograniczeń w przypadku dokumentów wyłączonych ze względu na interes publiczny. Kontrola zasadności takiego wyłączenia może nastąpić jedynie w ramach kontroli decyzji kończącej postępowanie podatkowe, a nie w postępowaniu dotyczącym odmowy udostępnienia tych dokumentów.
Jaki jest zakres kontroli sądu administracyjnego nad postanowieniem o odmowie udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli sądu jest ograniczony do oceny, czy postanowienie o odmowie udostępnienia respektuje wcześniejsze postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Sąd nie bada zasadności samego wyłączenia w tym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym skargi na postanowienie o odmowie udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny bada jedynie, czy postanowienie o odmowie jest zgodne z postanowieniem o wyłączeniu. Badanie zasadności samego wyłączenia następuje w ramach kontroli decyzji kończącej postępowanie podatkowe.
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące dostępu do akt sprawy wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy Ordynacji podatkowej regulujące dostęp do akt postępowania podatkowego przez stronę mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera przepis kolizyjny, który wyłącza jej stosowanie, gdy inna ustawa reguluje odmienne zasady i tryb dostępu do informacji. Ordynacja podatkowa reguluje dostęp do akt postępowania podatkowego, dlatego jej przepisy mają pierwszeństwo.
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten nie stosuje się do dokumentów zawierających informacje niejawne oraz do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączył z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
O.p. art. 179 § 2
Ordynacja podatkowa
Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Pomocnicze
O.p. art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
Strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń.
u.o.i.n. art. 5
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 233 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 216
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 294 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 294 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 294 § 5
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 51 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, wyłączając dokumenty z akt sprawy ze względu na interes publiczny. • Kontrola zasadności wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny następuje w ramach kontroli decyzji kończącej postępowanie podatkowe, a nie w postępowaniu dotyczącym odmowy udostępnienia tych dokumentów. • Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące dostępu do akt sprawy wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Decyzje administracyjne wydane wobec M. C. stanowią informację publiczną i powinny zostać udostępnione skarżącemu. • Organ naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nieudostępnienie kluczowych dokumentów. • Organ błędnie zastosował art. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych. • Działania organów były niezgodne z orzecznictwem polskich sądów administracyjnych oraz orzeczeniami TSUE. • Organ nie uzasadnił wyłączenia fragmentów dokumentów z akt sprawy.
Godne uwagi sformułowania
interes publiczny • ochrona nienaruszalnego interesu osób trzecich • decyzja administracyjna wydana w indywidualnej sprawie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej • prawo dostępu do akt sprawy doznaje jednak ograniczeń stosownie do art. 179 § 1 O.p. • zakres kontroli tych spraw podlega ograniczeniu do oceny, czy dokumenty, których dotyczy odmowa udostępnienia, są dokumentami, o których mowa w art. 179 § 1 O.p. • zasada poszanowania prawa do obrony nie ma bezwzględnego charakteru, lecz może podlegać ograniczeniom pod warunkiem, że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego zamierzonym przez dany przepis
Skład orzekający
Katarzyna Stuła-Marcela
przewodniczący
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
sprawozdawca
Piotr Pyszny
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w takich sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy podatkowej ze względu na interes publiczny i ograniczeń w dostępie do nich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważny temat dostępu do informacji w postępowaniu podatkowym i konfliktu między prawem do obrony a ochroną interesu publicznego i danych osób trzecich. Jest to zagadnienie istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy Twoje prawo do obrony może zostać ograniczone przez 'interes publiczny'? Sąd wyjaśnia granice dostępu do akt sprawy podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.