I SA/Gl 647/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-09-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
abonament RTVpostępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjneciężar dowodurejestracja odbiornikawyrejestrowanie odbiornikaPoczta Polskazaległościobowiązek prawny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę abonenta na postanowienie Poczty Polskiej S.A. w sprawie zarzutów egzekucyjnych dotyczących zaległości w opłacie abonamentowej RTV, uznając obowiązek za istniejący z mocy prawa.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. odrzucające jej zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w opłacie abonamentowej RTV. Argumentowała, że wyrejestrowała odbiornik w 2007 r. i nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Sąd oddalił skargę, uznając, że ciężar dowodu wyrejestrowania odbiornika spoczywał na skarżącej, a nie przedstawiła ona stosownych dowodów. Podkreślono, że obowiązek abonamentowy wynika z rejestracji odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania, a brak dowodu wyrejestrowania skutkuje istnieniem obowiązku.

Skarżąca S.G. zaskarżyła postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej (DCOF) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w opłacie abonamentowej RTV za okres od stycznia 2017 r. do września 2021 r. Skarżąca podnosiła, że wyrejestrowała odbiornik telewizyjny w 2007 r. i przesłała dowód wyrejestrowania w 2015 r., a także że nie doręczono jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wskazywała również na nieprawidłowości w tytule wykonawczym i status DCOF jako podmiotu niebędącego organem administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu wyrejestrowania odbiornika spoczywa na zobowiązanym, a skarżąca nie przedstawiła takiego dowodu. Zgodnie z orzecznictwem, obowiązek abonamentowy wynika z rejestracji odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania, a brak dowodu wyrejestrowania skutkuje istnieniem obowiązku. Sąd odniósł się również do kwestii nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wskazując, że jego przesłanie ma charakter informacyjny i nie wpływa na istnienie obowiązku wynikającego z rejestracji. Bezzasadne okazały się również zarzuty dotyczące poprawności tytułu wykonawczego i uprawnień Poczty Polskiej do prowadzenia egzekucji, które zostały potwierdzone orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej istnieje, jeśli odbiornik został zarejestrowany i nie został skutecznie wyrejestrowany. Ciężar dowodu wyrejestrowania spoczywa na zobowiązanym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek abonamentowy wynika z rejestracji odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania. Skarżąca nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania, a jedynie swoje twierdzenia, które nie były wystarczające. Brak dowodu wyrejestrowania skutkuje istnieniem obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - nieistnienie obowiązku.

u.p.e.a. art. 34 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie wierzyciela oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.o.a. art. 7 § 1 i 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Podstawa prawna do pobierania opłat abonamentowych i uprawnienia wierzyciela.

PPSA art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu do wierzyciela.

u.p.e.a. art. 33 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Terminy wnoszenia zarzutu.

u.p.e.a. art. 34 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo do zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutu.

u.o.a. art. 2 § 1 i 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Powstanie obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej.

u.o.a. art. 5 § 1

Ustawa o opłatach abonamentowych

Obowiązek rejestracji odbiorników RTV.

u.o.a. art. 5 § 1 i 5-7

Ustawa o opłatach abonamentowych

Związek obowiązku uiszczania abonamentu ze stanem zarejestrowania odbiornika.

u.o.a. art. 7 § 5

Ustawa o opłatach abonamentowych

Uprawnienie kierowników jednostek operatora wyznaczonego do żądania wykonania obowiązku.

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2022 poz 479 art. 34 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 art. 7 § 1 i 3

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. poz. 1342 art. 5 § 2

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych

Dz.U. z 2013 r., poz. 1140

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

Konstytucja RP art. 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut nieistnienia obowiązku z powodu wyrejestrowania odbiornika RTV w 2007 r. Zarzut braku doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Kwestionowanie poprawności wystawionego tytułu wykonawczego. Podważanie uprawnień Poczty Polskiej do prowadzenia egzekucji opłaty abonamentowej.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu w zakresie wykazania, iż wyrejestrowała odbiornik RTV spoczywał na skarżącej obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu wykonywanie zadań publicznych może być bowiem zlecane różnorodnym podmiotom spoza administracji, także spółkom prawa handlowego

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący sprawozdawca

Borys Marasek

sędzia

Piotr Pyszny

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej ciężaru dowodu w sprawach abonamentu RTV, znaczenia rejestracji i wyrejestrowania odbiornika, a także uprawnień Poczty Polskiej w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii opłat abonamentowych RTV i postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku abonamentowego RTV i typowych zarzutów podnoszonych przez zobowiązanych, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców, w tym prawników i obywateli.

Czy zapomniałeś wyrejestrować telewizor 15 lat temu? Poczta Polska może nadal żądać abonamentu RTV!

Dane finansowe

WPS: 1310,1 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 647/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Borys Marasek
Paweł Kornacki /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędzia WSA Borys Marasek, Asesor WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi S.G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 27 lutego 2023 r. nr COF.OUR.6375.23789.2022 ŁD.SA.ZZ 01609064 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
1. S. G. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: DCOF lub wierzyciel) z 27 lutego 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
2. Stan sprawy.
2.1. DCOF 8 sierpnia 2022 r. wystawił wobec skarżącej tytuł wykonawczy nr 86947E1-57/WR/2022 obejmujący jej zaległości w opłacie abonamentowej RTV za okres od stycznia 2017 r. do września 2021 r., w kwocie należności głównej 1.310,10 zł. Na podstawie tego tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wszczął wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne. 5 października 2022 r. zajął świadczenie emerytalne z ZUS O/W. Inspektorat w O.. Zajęcie świadczenia wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącej 11 października 2022 r.
2.2. W piśmie z 17 października 2022 r. skarżąca zgłosiła zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
W uzasadnieniu zaakcentowała, że odbiornik telewizyjny wyrejestrowała w 2007 r. a dokument potwierdzający zaistnienie tej okoliczności przesłała wierzycielowi w 2015 r. Podkreśliła również, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zostało jej doręczone. Ponadto zaznaczyła, że tytuł wykonawczy nie zawiera prawidłowego podpisu. Wskazała też, że w tytule wykonawczym nie ma podstawy prawnej upoważniającej wierzyciela - z uwagi na prowadzenie przez niego działalności gospodarczej - do prowadzenia postępowania administracyjnego.
2.3. Postanowieniem z 15 grudnia 2022 r., nr COF.OUR.6375.23789.2022 WR.KK.P 01609064 wierzyciel, działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479, ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") oraz art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689; dalej: "u.o.a.") oddalił powyższy zarzut skarżącej.
W uzasadnieniu wskazał, że w bazie danych o abonentach figuruje zgłoszenie rejestracji wspomnianego odbiornika telewizyjnego i informacja o uiszczaniu przez skarżącą opłat abonamentowych do 24 czerwca 2004 r. Zarazem zaznaczył, że nie dysponuje jakimkolwiek dokumentem, które świadczyłyby o zgłoszeniu wyrejestrowania tego odbiornika i zasygnalizował, że takiego potwierdzenia nie zaoferowała też sama skarżąca. Dalej zwrócił uwagę, że obowiązujące przepisy prawa stanowią o przesłaniu (a nie: doręczeniu) zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i w analizowanym przypadku takie zdarzenie nastąpiło 3 września 2008 r. Z kolei analizując wymogi wystawiania tytułów wykonawczych, stwierdził, że zostały one spełnione w niniejszej sprawie, w szczególności dokument ten podpisano bezpiecznym podpisem elektronicznym.
2.4. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z 27 lutego 2023 r., nr COF.OUR.6375.23789.2022 ŁD.SA.ZZ 01609064 wierzyciel utrzymał w mocy powyższe postanowienie pierwszoinstancyjne i powtórzył argumentację w nim zawartą.
2.5. W skardze z 3 kwietnia 2023 r. i uzupełnieniu skargi datowanym na 3 lipca 2023 r. skarżąca domagała się uchylenia postanowień wydanych w obu instancjach, unieważnienia postępowania egzekucyjnego i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie interesu prawnego polegającego na bezprawnym zajęciu emerytury, naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym art. 18, art. 34 § 3, art. 17 § 1a, a także naruszenie szeregu przepisów prawa zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.), w tym art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3, art. 8 w zw. z art. 107 § 1, art. 107 § 1 w zw. z art. 6 i 7, art. 107 § 3 w związku z art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz naruszenie art. 7 ust. 1 i 5 u.o.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP.
Wskazała, że zajęcie w toku egzekucji świadczenia emerytalnego pozbawiło ją środków pozwalających na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i miało negatywny wpływ na stan jej zdrowia. Przy tym podkreśliła, że działanie to było bezprawne i naruszało konstytucyjne wartości. Rozwijając ten wątek, zaznaczyła, że wierzycielowi – jako spółce handlowej – nie przysługuje nawet status organu administracji publicznej, a ona sama – wskutek wyrejestrowania odbiornika – nie może być uznana za abonenta. Dalej podkreśliła, że na poparcie swych roszczeń wierzyciel posługuje się niepodpisanymi duplikatami i wydrukami. Nie jest natomiast w stanie przedstawić żadnych wiarygodnych dokumentów i nie czyni tego, mimo że występowała do niego o ich wydanie. W dalszej kolejności jako niekonstytucyjny oceniła art. 7 ust. 1 i ust. 5 u.o.a. i nie zgodziła się, by tytuł wykonawczy wystawiono w sposób prawidłowy. Jako nie mniej istotne uznała też podkreślenie, że w analizowanym okresie w ogóle nie posiadała odbiornika telewizyjnego.
2.6. W odpowiedzi na skargę DCOF wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).
4. Na wstępie rozważań dotyczących oceny zasadności podniesionego przez skarżącą zarzutu wskazać należy, że stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1; c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku; b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej; c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Podkreślić przy tym należy, że powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a więc zamknięty, co tym samym ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie.
W myśl art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
Natomiast art. 34 § 2 u.p.e.a. określa jakiej treści postanowienie wierzyciel może wydać rozstrzygając o zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów tj.:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym; b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2 u.p.e.a.).
Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).
5. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania opłaty abonamentowej z tytułu używania odbiornika RTV. Złożony przez skarżącą (zobowiązaną) zarzut dotyczy nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Skarżąca opiera go przede wszystkim na twierdzeniu, że w roku 2007 wyrejestrowała odbiornik RTV, a także na tym, że wierzyciel nie doręczył jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Wierzyciel z kolei zwraca uwagę, że zarzut ten jest chybiony, gdyż do zgłoszenia rejestracji odbiornika doszło, a następnie nie zaistniały jakiekolwiek zdarzenia, z którymi prawo wiązałoby zniesienie konieczności uiszczenia opłaty abonamentowej, w szczególności nie odnotowano, by skarżąca zgłosiła wyrejestrowanie odbiornika. Zarazem wskazuje, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie ma wpływu na istnienie wcześniej powstałego obowiązku w tym zakresie.
6. Wobec powyższego, kluczowego znaczenia nabiera kwestia rozkładu ciężaru dowodowego pomiędzy zobowiązanym (abonentem) a wierzycielem (organem administracji publicznej, w tym przypadku DCOF) w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających istnienie obowiązku opłacania abonamentu z tytułu posiadania odbiornika telewizyjnego lub radiofonicznego. Co prawda w Kodeksie postępowania administracyjnego nie została zdefiniowana problematyka prawna ciężaru dowodu, ale kształt regulacji prawnych determinuje w analizowanym przypadku rozkład obowiązków w zakresie dowodzenia. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika.
Sąd podkreśla w tej mierze, że skoro skarżąca w zarzutach powołuje się na to, że w 2007 r. wyrejestrowała odbiornik RTV, to jest oczywiste, że tym samym przyznaje, że uprzednio go zarejestrowała. Przecież brak rejestracji odbiornika, czyniłby bezprzedmiotowym wszelkie dywagacje na temat jego wyrejestrowania. Znajduje to potwierdzenie w stanowisku DCOF, który przyznaje fakt rejestracji odbiornika RTV przez skarżącą i podaje w związku z tym, że skarżąca na tę okoliczność otrzymała imienną książeczkę o numerze [...] oraz nadany jej został indywidualny numer identyfikacyjny.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.a. odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest więc obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, a dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia). Zatem jeśli dokonano rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika.
Zauważenia wymaga, że w zakresie omawianej materii istnieje już jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z 24 czerwca 2022 r., I GSK 1578/21; z 21 kwietnia 2022 r., I GSK 1475/21; z 18 stycznia 2023 r., I GSK 264/22; z 26 stycznia 2023 r., I GSK 558/22; z 13 września 2023 r., I GSK 1215/22). Wynika z niej, że stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska. Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 u.o.a., w przypadku dokonania rejestracji odbiornika RTV obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem (faktem) zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też zasadnie przyjął DCOF, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Podkreślenia przy tym wymaga, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Sąd zauważa, że to na skarżącej spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania, iż wyrejestrowała odbiornik RTV. Dowód taki jednak nie został przez nią przedstawiony. Wierzyciel zasadnie zanegował twierdzenie skarżącej, że w 2015 r. potwierdziła i udowodniła fakt wyrejestrowania w 2007 r. odbiornika RTV, przesyłając do Poczty Polskiej S.A. dowód tego wyrejestrowania. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z 16 listopada 2015 r. Jednak jego treść wskazuje, że było ono wyłącznie odpowiedzią na otrzymane upomnienie z 4 listopada 2015 r. Natomiast w żaden sposób, nawet konkludentny, nie wynika z tego pisma skarżącej, aby zawierało (np. jako załącznik) dokument potwierdzający dopełnienie formalności wyrejestrowania odbiornika w 2007 r. Pismo to nie zawiera także w swej treści informacji co do dokonania wyrejestrowania odbiornika. W aktach znajduje się także odpowiedź (z 16 lutego 2016 r.) na to pismo, w którym Poczta Polska S.A. wyjaśniła przepisy z zakresu opłat abonamentowych dotyczące przedmiotowej sprawy oraz przesłała duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru Identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych".
Sąd stwierdza również, że nie ma podstaw, aby wymagać od wierzyciela prowadzenia jakiegoś dalszego postępowania dowodowego w celu poszukiwania dowodu wyrejestrowania przez skarżącą odbiornika RTV. Z treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia (por. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r., I OSK 2821/19). W tej kwestii zauważenia również wymaga, że jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, regulacje dotyczące sposobu wyrejestrowania odbiornika i dokumentowania tej okoliczności uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu wyrejestrowania pisemnym oświadczeniem czy też zeznaniem osoby, która uczestniczyła w wyrejestrowaniu odbiornika, widziała dokument potwierdzający dokonanie takiej czynności, czy też ma wiedzę, że skarżący nie posiada odbiornika (por. wyrok NSA z 13 września 2023 r., I GSK 1215/22). Zatem regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać dokument wyrejestrowania, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie zobowiązanego jest zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności.
7. Jako niezasadny należy również uznać argument skarżącej związany z nadaniem i przesłaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W tej mierze zauważenia wymaga, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. poz. 1342), operator publiczny, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Rozporządzenie to weszło w życie 13 grudnia 2007 r.
Skoro zatem w chwili wejścia w życie rozporządzenia skarżąca była zarejestrowanym abonentem RTV – bo nie wykazała przecież faktu wyrejestrowania odbiornika, o czym była mowa powyżej – to, w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy, operator publiczny miał obowiązek nadać jej indywidualny numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Zdaniem Sądu podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA: z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15; z 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15; z 22 czerwca 2017 r., II GSK 2262/15; z 11 marca 2020 r., I GSK 1518/19) prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla uznania skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki.
Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Przypomnieć należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów ww. rozporządzenia z 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat skarżąca powinna była wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika, czego nie uczyniła (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r., I GSK 2271/18).
8. W odniesieniu do pozostałych argumentów skarżącej prezentowanych w toku kontrolowanego postępowania, Sąd stwierdza, co następuje.
Bezzasadnie skarżąca kwestionuje poprawność wystawionego 8 sierpnia 2022 r. tytułu wykonawczego. Zdaniem Sądu, DCOF należycie wykazał, że tytuł wykonawczy został podpisany podpisem kwalifikowanym przez upoważnioną osobę (P. B.). W części "E" punkt 29 tytułu wykonawczego znajduje się wskazanie, że podpis na tymże dokumencie z upoważnienia DCOF składa P. B.. Jednocześnie, w aktach sprawy znajduje się upoważnienie udzielone tej osobie przez DCOF m.in. do wystawiania tytułów wykonawczych oraz do sygnowania korespondencji podpisem kwalifikowanym lub profilem zaufanym. Znajduje się również, dołączony do tytułu wykonawczego, wydruk danych dotyczących podpisu kwalifikowanego, z którego wynika np. że podpis kwalifikowany jest prawidłowy, stan certyfikatu prawidłowy, właściciel certyfikatu to Poczta Polska S.A. i P. B., identyfikator podpisu ([...]), czas podpisania (08.08.2022 06:42).
Również bezzasadne jest stanowisko skarżącej, że ustawa o opłatach abonamentowych nie stwarza podstaw prawnych do tego, aby uznać DCOF za organ uprawniony do prowadzenia egzekucji opłaty abonamentowej. W tej kwestii wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w przywołanym już wyroku z 16 marca 2010 r., K 24/08. W tym orzeczeniu Trybunał stwierdził, że art. 7 ust. 3 i 6 u.o.a. są zgodne z art. 2 Konstytucji RP i nie są niezgodne z art. 1 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, zdaniem Trybunału, mimo że obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Wynikająca z ustawy egzekucyjnej (lex generalis) norma ogólna dopuszczająca administracyjną egzekucję obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa, tylko gdy mieszczą się one w zakresie administracji rządowej, zostaje - zgodnie z tzw. regułą kolizyjną porządku treściowego – "uchylona" mocą zawartych w innych ustawach norm szczególnych (leges speciales), przekazujących określone należności pieniężne do egzekucji administracyjnej. Norma szczególna wprowadza wyjątek od normy ogólnej, która nie znajduje zastosowania w konkretnym wypadku stosowania prawa, a zatem nie stoi na przeszkodzie egzekwowaniu również tych obowiązków, które pozostają poza zakresem administracji rządowej. Taką normę szczególną stanowi art. 7 ust. 3 u.o.a. ustanawiając wyjątek od normy ogólnej wynikającej z art. 3 u.p.e.a. Pogląd ten dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie do żądania wykonania obowiązku (art. 7 ust. 5 u.o.a.). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej.
Sąd orzekający akceptując to stanowisko, zgadza się z argumentacją Trybunału Konstytucyjnego, że przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do zaprzeczenia racjonalizmu ustawodawcy, stanowiącego fundamentalne założenie systemu prawa. Czyniłoby też poddane wykładni przepisy niewykonalnymi, co jest niedopuszczalne, zwłaszcza, że Trybunał stwierdził ich zgodność z Konstytucją.
W sytuacji, gdy obowiązek uiszczania abonamentu istnieje z mocy prawa, które jednocześnie określa wysokość należności, to obliczenie opłaty ma charakter czynności materialno-technicznej i nie ma znaczenia, czy obliczenia tego dokona zobowiązany samodzielnie, czy też organ w trybie pozaprocesowym. Jak wskazał Trybunał, stanowisko wyrażone przez kierownika Centrum Obsługi Finansowej, zarówno co do samego obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu, jak i co do jego wysokości oraz wysokości należnych odsetek podatkowych - jako czynność dotycząca stwierdzenia obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa - będzie podlegać kontroli sądowej. W razie konkretyzacji obowiązku w tytule egzekucyjnym możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydawanych w toku postępowania egzekucyjnego wynika z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W powoływanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się także w kwestii uprawnień władczych Poczty Polskiej, będącej spółką prawa handlowego. Trybunał stwierdził, że sam wybór Poczty Polskiej jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie wpływów z abonamentu nie wywołuje zastrzeżeń co do dopuszczalności takiego uregulowania, ani nie wyklucza skuteczności podejmowanych działań. Wykonywanie zadań publicznych może być bowiem zlecane różnorodnym podmiotom spoza administracji, także spółkom prawa handlowego. W tych przypadkach, działanie podmiotu niebędącego organem administracji w znaczeniu ustrojowym, traktowane jest jako działanie organu państwa w znaczeniu funkcjonalnym. Stosownie do art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Zgodnie z art. 7 ust. 5 u.p.e.a. uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 (m.in. obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej) są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. z 2013 r., poz. 1140), jednostką Poczty Polskiej uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej.
Biorąc pod uwagę przywołane przepisy, wierzycielem uprawnionym do żądania zapłaty zaległego abonamentu jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia powoływanych przez skarżącą argumentów, podważających uprawnienia Poczty Polskiej do występowania w postępowaniu egzekucyjnym w charakterze wierzyciela. Stanowisko takie jest prezentowane także w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Białymstoku z 12 grudnia 2012 r., I SA/Bk 365/12; wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2014 r., I SA/Po 57/14).
Dlatego, zaskarżone postanowienie także i z tych powodów nie narusza prawa.
9. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI