I SA/Gl 635/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2020-07-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyosoby fizycznespółka komandytowaprzekształcenie spółkiwystąpienie wspólnikakoszty uzyskania przychoduinterpretacja podatkowawkład do spółkiwartość bilansowawartość historyczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Dyrektora KIS, uznając, że wydatkami na objęcie udziałów w spółce komandytowej przy jej powstaniu z przekształcenia, są wartości wkładów określone w umowie spółki, a nie historyczne koszty nabycia akcji w spółce przekształcanej.

Skarżący R.S. kwestionował interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała, że przy wystąpieniu ze spółki komandytowej kosztem uzyskania przychodu są historyczne wydatki na nabycie akcji w spółce przekształcanej (komandytowo-akcyjnej), a nie wartość wkładu określoną w umowie spółki komandytowej. WSA w Gliwicach uchylił interpretację, stwierdzając, że wydatkami na objęcie udziałów w spółce komandytowej są wartości wkładów określone w umowie spółki na moment jej powstania, zgodnie z planem przekształcenia.

Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, wydanej dla R. S. w związku z jego wystąpieniem ze spółki komandytowej. Skarżący, będący komandytariuszem, planował wystąpić ze spółki, która powstała w wyniku przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej. Kluczową kwestią sporną było ustalenie, jakie wydatki należy uwzględnić jako koszty uzyskania przychodu przy wystąpieniu ze spółki, zgodnie z art. 24 ust. 3c ustawy o PIT. Skarżący argumentował, że wydatkami tymi są wartości wkładów określone w umowie spółki komandytowej na moment jej powstania, odpowiadające wartości udziału w majątku spółki przekształcanej (komandytowo-akcyjnej) ustalonej w planie przekształcenia. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak, że wydatkami są historyczne koszty nabycia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uchylając zaskarżoną interpretację, przyznał rację skarżącemu. Sąd podkreślił, że przepis art. 24 ust. 3c ustawy o PIT odnosi się do wydatków na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce, a nie na nabycie przedmiotu wkładu do spółki przekształcanej. Wartość wkładu wniesionego do spółki komandytowej w momencie jej powstania (w tym w wyniku przekształcenia) stanowi uszczuplenie majątku wspólnika i powinna być traktowana jako wydatek na objęcie udziałów w tej spółce, niezależnie od historycznych kosztów nabycia akcji w spółce przekształcanej. Sąd uznał, że stanowisko organu prowadziłoby do nierównego traktowania podatników.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wydatkami na objęcie prawa do udziałów w spółce komandytowej są wartości wkładów określone w umowie spółki komandytowej na moment jej powstania, odpowiadające wartości udziału w majątku spółki przekształcanej ustalonej w planie przekształcenia, a nie historyczne koszty nabycia akcji w spółce przekształcanej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 24 ust. 3c ustawy o PIT odnosi się do wydatków na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce, a nie na nabycie przedmiotu wkładu do spółki przekształcanej. Wartość wkładu wniesionego do spółki komandytowej w momencie jej powstania stanowi uszczuplenie majątku wspólnika i powinna być traktowana jako wydatek na objęcie udziałów w tej spółce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

u.p.d.o.f. art. 24 § 3c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce. Wydatkami tymi są wartości wkładów określone w umowie spółki komandytowej na moment jej powstania.

u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 3c

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPDF art. 24 § ust. 3c

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 14b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

UPDF art. 5a § pkt 26

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Spółka komandytowa jest spółką niebędącą osobą prawną.

UPDF art. 5a § pkt 28

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPDF art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPDF art. 14 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPDF art. 14 § ust. 3 pkt 11

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPDF art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPDF art. 8 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPDF art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 14c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 93a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 93a § § 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

KSH art. 551 § i nast.

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

KSH art. 553 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej.

KSH art. 553 § § 3

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

KSH art. 552

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

KSH art. 555 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

KSH art. 558 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

KSH art. 558 § § 2 pkt 3 i 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

KSH art. 559 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

KSH art. 65 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika albo jego spadkobiercy oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki.

KSH art. 65 § § 3

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Rzeczy wniesione do spółki przez wspólnika tylko do używania zwraca się w naturze.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § pkt 2

Ustawa z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym art. 4 § ust. 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatkami na objęcie prawa do udziałów w spółce komandytowej są wartości wkładów określone w umowie spółki komandytowej na moment jej powstania, odpowiadające wartości udziału w majątku spółki przekształcanej ustalonej w planie przekształcenia. Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu przy wystąpieniu ze spółki komandytowej powstałej z przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej nie powinna uwzględniać wartości historycznej akcji spółki przekształcanej, gdyż prowadzi to do nierównego traktowania podatników.

Odrzucone argumenty

Wydatkami na objęcie prawa do udziałów w spółce komandytowej są historyczne koszty nabycia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Wydaje się, że w art. 24 ust. 3c UPDF mowa jest o wydatkach na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce, a nie na nabycie przedmiotu wkładu wniesionego do spółki. Wydatkowanie określonych składników majątkowych następuje w chwili wniesienia ich do spółki osobowej (w drodze przekształcenia), wtedy bowiem wychodzą one z majątku wnoszącego wkład i wchodzą do majątku spółki. Różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów w zależności od sposobu zapłaty za nabyty udział, w tym gdy obejmowany jest w następstwie przekształcenia spółki, prowadziłoby do ich nieuzasadnionego nierównego traktowania.

Skład orzekający

Dorota Kozłowska

przewodniczący

Krzysztof Kandut

sprawozdawca

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów uzyskania przychodu przy wystąpieniu ze spółki komandytowej powstałej z przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej, w szczególności w kontekście wartości wkładów i wydatków historycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową i późniejszego wystąpienia wspólnika. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych form przekształceń lub nabycia udziałów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przekształceniami spółek i występowaniem wspólników, co jest częstym problemem w praktyce. Wyrok Sądu jasno rozstrzyga wątpliwości interpretacyjne.

Przekształcenie spółki? Uważaj na koszty wystąpienia ze spółki komandytowej!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 635/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Kozłowska /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela
Krzysztof Kandut /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 2595/20 - Wyrok NSA z 2023-09-06
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1387
art. 24 ust. 3c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z [...] nr [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. – dalej zwana: O.p.), uznał stanowisko R. S. (dalej zwany: wnioskodawca, strona, skarżący) przedstawione we wniosku z 10 stycznia 2020 r., uzupełnionym 30 marca 2020 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej – za nieprawidłowe.
We wniosku o interpretację, uzupełnionym pismem z 30 marca 2020 r., strona przedstawiła następujący stan faktyczny / zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawca jest osobą fizyczną i podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów w Polsce. Jest przy tym komandytariuszem w spółce komandytowej z siedzibą w Polsce, która to spółka powstała w październiku 2015 r. na skutek przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w Polsce, w której wnioskodawca był akcjonariuszem.
Powołując się na przepisy art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1387) strona podała, że spółka komandytowo - akcyjna nigdy nie stała się zatem podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Przekształcenie spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową nastąpiło na podstawie art. 551 i nast. ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm. – dalej zwany KSH). Wkłady wspólników do spółki komandytowej odpowiadały wartości udziałów/akcji wspólników w majątku spółki komandytowo-akcyjnej określonych w toku procedury przekształcenia. Wkłady wnioskodawcy do spółki komandytowej odpowiadały wartości Jego udziału w majątku spółki komandytowo-akcyjnej ustalonym w planie przekształcenia według wartości bilansowej spółki komandytowo - akcyjnej. W tymże planie przekształcenia wartość wkładów wnioskodawcy do spółki komandytowej - odpowiadająca wartości udziału wnioskodawcy w majątku spółki komandytowo-akcyjnej ustalonym w planie przekształcenia - została określona na kwotę [...] zł. Wkłady wspólników w umowie spółki komandytowej zostały określone w kwotach takich samych jak w planie przekształcenia.
Wnioskodawca planuje wystąpić ze spółki osobowej poprzez wypowiedzenie umowy spółki komandytowej, po czym nastąpi jego wykreślenie jako wspólnika tej spółki. Wystąpienie nastąpi za wynagrodzeniem w formie pieniężnej. W związku z powyższym wnioskodawca powziął wątpliwość, jak powinien określić koszty uzyskania przychodu w przypadku otrzymania wynagrodzenia z tytułu wystąpienia ze spółki komandytowej. Dodał, że wspólnikiem w spółce komandytowo-akcyjnej został w wyniku nabycia akcji tej spółki za gotówkę na podstawie stosownej umowy. Następnie w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego w spółce komandytowo-akcyjnej i objęcia akcji nowej emisji, wniósł wkład niepieniężny w postaci akcji innej spółki komandytowo-akcyjnej.
W związku z powyższym zadał pytanie:
Czy zgodnie z art. 24 ust. 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatkami na objęcie prawa do udziałów w spółce komandytowej będzie wartość wkładu wnioskodawcy określonego w umowie spółki komandytowej ?
Zdaniem pytającego odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca. Wartość wkładu określona w umowie spółki komandytowej odpowiadała na moment przekształcenia wartości udziału wnioskodawcy w majątku spółki komandytowo-akcyjnej ustalonym w planie przekształcenia według wartości bilansowej spółki komandytowo-akcyjnej.
Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca przywołał treść art. 24 ust. 3c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019r. poz. 1387 ze zm. - dalej zwana: UPDF) argumentując, że przepis ten wyraźnie określa, że dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną, w przypadku otrzymania środków pieniężnych, jest różnica między przychodem z tego tytułu a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce niebędącej osobą prawną. Odwołując się do art. 5a pkt 26 UPDF dodał, że spółka komandytowa jest spółką niebędącą osobą prawną w rozumieniu tej ustawy. To oznacza, że regulacja art. 24 ust. 3c UPDF pozwala uznać za wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce niebędącej osobą prawną, wydatki towarzyszące czynności, której dokonanie w sposób bezpośredni prowadzi do nabycia przez dany podmiot (osobę fizyczną) własności udziałów w spółce niebędącej osobą prawną, przy czym wydatek ten ustala się na moment objęcia (nabycia) udziałów w spółce niebędącej osobą prawną. Zdaniem strony, takie stanowisko potwierdzają wyroki sądów administracyjnych, w tym m.in. NSA z 8 sierpnia 2018 r. sygn. II FSK 2276/16, WSA w Łodzi z 14 grudnia 2017 r. sygn. I SA/Łd 903/17, czy WSA w Białymstoku z 10 kwietnia 2013 r. sygn. I SA/Bk 92/13.
W ocenie wnioskodawcy, w przypadku wystąpienia ze spółki komandytowej, wydatki na objęcie udziałów w spółce komandytowej należy ustalić na moment wniesienia wkładu do tej spółki. Wydatkiem jest wkład wnioskodawcy do spółki komandytowej, którego wartość odpowiadała jego udziałowi w majątku spółki komandytowo - akcyjnej ustalony w planie przekształcenia według wartości bilansowej spółki komandytowo - akcyjnej. Wartość bilansowa spółki komandytowo-akcyjnej, ustalona na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie planu przekształcenia wspólnikom spółki komandytowo – akcyjnej, stanowi rzeczywiste uszczuplenie w majątku wnioskodawcy, który w toku procedury przekształcenia przystąpił do spółki komandytowej.
Pytający zwrócił także uwagę, że zgodnie z art. 553 § 1 KSH, spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Wyrażona w tym przepisie zasada kontynuacji polega na przyjęciu, że spółka przekształcona jest tożsama ze spółką przekształcaną. To zaś oznacza, że spółka przekształcona nie wstępuje w prawa i obowiązki, ale jest cały czas podmiotem tych praw i obowiązków. Skutkiem tego wszelkie prawa i obowiązki wynikające z praw rzeczowych i obligacyjnych przysługują spółce przekształconej. Uwzględniając regulacje art. 552, art. 553 § 3, art. 555 KSH, z chwilą wpisu spółki komandytowej do rejestru przedsiębiorców (KRS) nastąpiła zmiana formy prawnej spółki; z tym momentem przestała istnieć spółka komandytowo-akcyjna, a jej wspólnicy stali się wspólnikami spółki komandytowej. W ocenie wnioskodawcy, z uwagi na fakt, że spółka komandytowo - akcyjna przestała istnieć na skutek przekształcenia, to znaczenie prawne i faktyczne, na potrzeby ustalenia wydatku poniesionego na objęcie udziałów w spółce komandytowej, ma moment przekształcenia i objęcia udziałów w tej spółce. Istotna jest zatem wartość majątku spółki komandytowo-akcyjnej ustalona w toku przekształcenia w spółkę komandytową. W umowie spółki komandytowej została wskazana właśnie ta wartość wkładów.
Mając na uwadze przepisy art. 558 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 pkt 3 i 4, art. 559 § 1, a także art. 555 § 1 KSH wnioskodawca wywiódł, że ustalenie wartości bilansowej majątku spółki przekształcanej ma istotne znaczenie w procesie zmiany formy prawnej spółek. Majątek spółki przekształcanej zaliczany jest bowiem na poczet kapitału zakładowego (ewentualnie innych kapitałów) spółki przekształconej. Wartość bilansowa majątku spółki przekształcanej, ustalona zgodnie z art. 558 § 1 pkt 1 KSH, odzwierciedlająca rzeczywistą wartość tej spółki, wyznacza maksymalną wysokość kapitału spółki przekształconej. Wartość bilansowa majątku spółki przekształcanej jest potwierdzana w opinii biegłego rewidenta z badania planu przekształcenia. W stanie faktycznym objętym przedmiotowym wnioskiem, kapitał spółki komandytowej (spółki przekształconej) jest pokrywany majątkiem spółki komandytowo-akcyjnej (spółki przekształcanej).
W konsekwencji, w przypadku wystąpienia wnioskodawcy ze spółki komandytowej wydatki na objęcie udziałów w tej spółce należy ustalić w odniesieniu do wydatków poniesionych na moment objęcia udziałów w spółce komandytowej według wartości wkładu wnioskodawcy określonego w umowie spółki komandytowej. Wartość wkładu do spółki komandytowej odpowiadała wartości udziału w majątku spółki komandytowo-akcyjnej ustalonym w planie przekształcenia według wartości bilansowej spółki komandytowo-akcyjnej, potwierdzonym w opinii biegłego rewidenta z badania planu przekształcenia.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał wnioskodawcy zaskarżoną interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko pytającego za nieprawidłowe.
Motywując swoje stanowisko organ interpretacyjny przytoczył w szczególności przepisy art. 4 § 1 pkt 1, art. 8 § 1, art. 551 § 1 oraz art. 553 § 3 KSH, a także art. 93a § 1 i § 2 pkt 1 lit. a O.p., argumentując, że przekształcenie spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową nie jest traktowane jak likwidacja spółki komandytowo-akcyjnej i powstanie nowego podmiotu (spółki komandytowej), a jedynie jako proces zmierzający do zmiany formy prawnej prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Spółka komandytowa nie posiada osobowości prawnej, nie jest zatem podatnikiem podatków dochodowych, a dochody tej spółki nie stanowią odrębnego przedmiotu opodatkowania. Opodatkowaniu podlegają dochody poszczególnych wspólników.
Zgodnie z art. 65 § 1 KSH, w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika albo jego spadkobiercy oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki. Udział kapitałowy obliczony w sposób określony w § 1 i § 2 powinien być wypłacony w pieniądzu. Rzeczy wniesione do spółki przez wspólnika tylko do używania zwraca się w naturze (art. 65 § 3).
Z powyższego wynika, że wystąpienie wspólnika ze spółki osobowej powoduje obowiązek rozliczenia udziału kapitałowego wspólnika, przy czym rozliczenie to poprzedza ustalenie wartości udziału kapitałowego występującego wspólnika przez sporządzenie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki, czyli wartość jej majątku w obrocie prawnym i gospodarczym (wartość, jaką można uzyskać za spółkę). Zatem wartość udziału kapitałowego należnego występującemu ze spółki wspólnikowi jest ustalana na podstawie bilansu sporządzonego według cen rynkowych.
Odwołując się do treści m.in. art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 9 ust. 1 oraz art. 5a pkt 28, a także art. 14 ust. 1 i ust. 3 pkt 11 UPDF organ wywiódł, że środki pieniężne uzyskane z tytułu wystąpienia ze spółki niebędącej osobą prawną, odpowiadające nadwyżce środków pieniężnych ponad wartość określoną w zacytowanej w zdaniu poprzednim regulacji, stanowią przychód z działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 24 ust. 3c UPDF, dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce.
Przytaczając językowe rozumienie pojęcie "wydatki" organ stwierdził, że w okolicznościach przedstawionych we wniosku, za wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziału w spółce niebędącej osobą prawną należy uznać faktycznie poniesione przez wnioskodawcę wydatki (fizycznie wydatkowane środki) w związku z objęciem tego prawa. W przypadku, gdy prawo do udziału w spółce nabywane jest w zamian za środki pieniężne, wydatkiem na nabycie tego prawa jest kwota faktycznie zapłacona za ten udział. Natomiast w przypadku, gdy ww. prawo nabywane jest w zamian za inne składniki majątku (wnoszone aportem), za wydatki na nabycie prawa do udziału w spółce niebędącej osobą prawną, o których mowa w cyt. art. 24 ust. 3c UPDF, należy uznać wydatki faktycznie poniesione przez wnoszącego wkład na nabycie tych składników majątkowych. W tej sprawie wnioskodawca nabył akcje za gotówkę oraz wniósł wkład niepieniężny w postaci akcji innej spółki komandytowo-akcyjnej do spółki komandytowo - akcyjnej, która została przekształcona następnie w spółkę komandytową. Czynność przekształcenia jest neutralna podatkowo. W momencie przekształcenia wspólnicy nie wnoszą żadnych wkładów, a wycena majątku (w tym wkładów wspólników) dokonywana w planie przekształcenia ma wyłącznie na celu określenie kapitałów spółki przekształconej i wysokości ogółu praw i obowiązków wspólników w spółce przekształconej. Taka wartość bilansowa nie stanowi wydatku na nabycie/objęcie prawa do udziałów w tej spółce. Wydatkami tymi są bowiem wydatki historyczne poniesione na nabycie/objęcie akcji w spółce przekształcanej. Innymi słowy, zgodnie z art. 24 ust. 3c UPDF, wydatkami na objęcie prawa do udziałów w spółce komandytowej są wydatki faktycznie poniesione na nabycie/objęcie akcji w spółce komandytowo-akcyjnej.
W skardze, działając przez pełnomocnika, skarżący zakwestionował wydaną interpretację w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 24 ust. 3c UPDF poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wydatkiem na objęcie prawa do udziałów w spółce komandytowej są historyczne wydatki poniesione na nabycie przedmiotu wkładu niepieniężnego, wniesionego do spółki przekształcanej (spółki komandytowo-akcyjnej), podczas gdy z art. 24 ust. 3c tej ustawy wynika, iż wydatkiem jest określona w umowie spółki komandytowej wartość wkładu z dnia jego wniesienia do tej spółki. Prawidłowa wykładnia przepisów powinna prowadzić do uznania przez organ interpretacyjny, że w art. 24 ust. 3c UPDF jest mowa o wydatkach na nabycie lub objęcie praw do udziałów w spółce komandytowej, rozumianych jako wartość wkładu określona w umowie spółki komandytowej z dnia jego wniesienia do tej spółki komandytowej, a nie na nabycie przedmiotu wkładu niepieniężnego wniesionego do spółki przekształcanej (spółki komandytowo-akcyjnej);
2. art. 14b § 1 w zw. z art. 14c oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez rozszerzającą interpretację nieprecyzyjnych przepisów prawa podatkowego dotyczących wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną i ustalenia jak należy rozumieć pojęcie "wydatek" na nabycie lub objęcie udziałów w takiej spółce w sposób rozszerzający, w sytuacji, kiedy spółka ta powstała z przekształcenia innej spółki prawa handlowego. Organ interpretacyjny nie wskazał w uzasadnieniu swojego stanowiska argumentów przemawiających za przyjęciem, iż przez pojęcie "wydatek" w przypadku, gdy prawo udziałowe nabywane jest na skutek przekształcenia spółek, należy uznać wydatki faktycznie poniesione na nabycie składników majątkowych wnoszonych aportem do spółki przekształcanej - spółki komandytowo-akcyjnej (tzw. wartość historyczna), a nie wartość wkładu do spółki osobowej na dzień jego wniesienia do spółki przekształconej (spółki komandytowej) - w sytuacji, w której nie wynika to z literalnego brzmienia przepisu.
W uzasadnieniu strona skarżąca przedstawiła obszerną argumentację mającą popierać podnoszone zarzuty. W szczególności wskazała, że w przypadku wystąpienia skarżącego ze spółki komandytowej wydatki na objęcie udziałów w tej spółce należy ustalić w odniesieniu do wydatków poniesionych na moment objęcia udziałów w spółce komandytowej według wartości wkładu określonego w umowie spółki komandytowej. Wartość wkładu do spółki komandytowej odpowiadała wartości udziału skarżącego w majątku spółki komandytowo-akcyjnej ustalonej w planie przekształcenia, zbadanym przez biegłego rewidenta według wartości bilansowej spółki komandytowo-akcyjnej.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 57a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej zwana: p.p.s.a.), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona, bowiem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej naruszył wskazane w skardze przepisy art. 14c § 2 O.p. oraz przepisy prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 3c UPDF poprzez błędne uznanie, że w okolicznościach takich jak opisane we wniosku, w przypadku wystąpienia skarżącego ze spółki komandytowej powstałej z przekształcenia spółki komandytowo – akcyjnej, wydatkami na objęcie udziałów w spółce komandytowej – stosownie do art. 24 ust. 3c UPDF - będą wydatki faktycznie poniesione na moment nabycia/ objęcia akcji w spółce komandytowo – akcyjnej.
Istota sporu sprowadza się do wykładni art. 24 ust. 3c UPDF. Przepis ten stanowi, że dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce.
W realiach rozpoznawanej sprawy zaistniałe rozbieżności interpretacyjne między skarżącym a organem, w zakresie rozumienia użytego przez ustawodawcę w cytowanej normie prawnej pojęcia "wydatków na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce niebędącej osobą prawną", dotyczą sytuacji, gdy prawo do udziału w spółce komandytowej nabywane jest – w ujęciu bezpośrednim - w formie niepieniężnej. Z kolei w ujęciu pośrednim ustalenia historyczne umożliwiają ustalenie wartości wydatków na nabycie akcji w spółce komandytowo – akcyjnej, i to ta wartość – jak chce organ – powinna stanowić wydatki, o których mowa w art. 24 ust. 3c UPDF.
Natomiast według strony, wydatki na objęcie udziałów w spółce komandytowej należy przyjąć jako wartość wydatków ustalonych na moment objęcia udziałów w tej spółce, a konkretnie jako wartości wkładu określonego w umowie spółki komandytowej, która to wartość odpowiada wartości udziału w majątku spółki komandytowo-akcyjnej ustalonej w planie przekształcenia i zbadanej przez biegłego rewidenta (tu: według odpowiedniej wartości bilansowej spółki komandytowo-akcyjnej).
W sporze tym Sąd przyznał rację skarżącemu, podzielając przy tym pogląd wyrażany już wielokrotnie w wyrokach sądów administracyjnych, w tym NSA: z 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2276/16, z 14.10.2015 r. sygn. akt II FSK 2661/13, z 24.11.2015 r. sygn. akt II FSK 2224/13 oraz WSA w Gdańsku z 9.10.2019 r. sygn. I SA/Gd 1298/19, WSA w Łodzi z 3.03.1016 r. sygn. akt I SA/Łd 82/16.
Sąd stoi na stanowisku, że w art. 24 ust. 3c UPDF mowa jest o wydatkach na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce, a nie na nabycie przedmiotu wkładu wniesionego do spółki. Wielkości te nie muszą się pokrywać, choćby z tego powodu, że pierwotnie nabyte prawo (np. własność nieruchomości przy wkładzie niepieniężnym) w momencie wniesienia go do spółki może mieć inną wartość, niż wydatek na jego nabycie. Podobnie wydatki na akcję w dniu ich nabycia w relacji do wyceny spółki z dnia przekształcenia. Rzeczywisty wydatek na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce stanowi więc ta wartość, o którą pomniejszył się majątek wspólnika w zamian za udziały w spółce (w związku z nabyciem/objęciem tych udziałów). Tę wielkość obrazuje zaś wartość przedmiotu wkładu w dniu objęcia/ nabycia udziałów w spółce. W "takiej spółce", tj. spółce, z której wspólnik występuje (tu: komandytowej). "Wydatkowanie" określonych składników majątkowych następuje w chwili wniesienia ich do spółki osobowej (w drodze przekształcenia), wtedy bowiem wychodzą one z majątku wnoszącego wkład i wchodzą do majątku spółki. Istotna jest zatem ich wartość w chwili wniesienia do "takiej spółki", bowiem ona (owa wartość) stanowi o uszczupleniu majątku osoby nabywającej/ obejmującej udziały w spółce.
Zdaniem Sądu art. 24 ust. 3c UPDF nie daje podstaw do poszukiwania wskazanej przez organ wartości historycznej akcji, a w zasadzie sumy środków pieniężnych wydatkowanych na nabycie tego składnika majątkowego. Przyjęcie stanowiska, że wydatkiem (w rozumieniu art. 24 ust. 3c UPDF) jest tak rozumiana wartość historyczna składników majątkowych wnoszonych do spółki osobowej, prowadzi do trudnych do zaakceptowania wniosków. Mianowicie według tego poglądu, wydatkiem byłyby np. środki pieniężne wydane wiele (np. kilkadziesiąt, przy rażąco innej wartości pieniądza) lat wcześniej na nabycie określonego składnika majątkowego. Z kolei w ogóle nie wystąpi wydatek w sytuacji nabycia tego samego składnika w drodze darowizny. Można byłoby jednak potraktować jako wydatek otrzymane w drodze darowizny środki pieniężne przeznaczone następnie na nabycie tegoż składnika majątkowego. W każdym z tych przypadków majątek osoby wstępującej do spółki osobowej zostaje uszczuplony w takim samym stopniu, tj. o wartość wydatkowaną na nabycie/ objęcia prawa do udziałów w spółce. Różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów w zależności od sposobu zapłaty za nabyty udział, w tym gdy obejmowany jest w następstwie przekształcenia spółki, prowadziłoby do ich nieuzasadnionego nierównego traktowania. Nie może być więc uznane za relewantne.
W tym stanie rzeczy za niezgodne z prawem uznał Sąd stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, zgodnie z którym w przypadku, gdy prawo do udziałów w spółce osobowej nabywane jest w związku z przekształceniem spółki komandytowo – akcyjnej w spółkę komandytową, za wydatki na nabycie tego prawa, o których mowa w art. 24 ust. 3c ww. UPDF, należy uznać wydatki historyczne faktycznie poniesione na nabycie akcji w spółce komandytowo-akcyjnej (tzw. ich wartość historyczna).
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, uznając, że została ona wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego wskazanego w skardze.
Wyeliminowanie powyższego aktu z obrotu prawnego oznacza, że zachodzi konieczność dokonania ponownej oceny stanowiska skarżącego zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji, z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej przepisów mających zastosowanie w sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 4 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów w kwocie 697 zł złożył się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego doradcy podatkowego w wysokości 480 zł. O wysokości kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI