I SA/Gl 63/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę O.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. ustalającą podatek od spadków i darowizn. Sprawa dotyczyła nabycia spadku przez małoletniego O.S. po jego zmarłym ojcu. Głównym problemem była interpretacja art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, dotyczącego zwolnienia podatkowego w przypadku zgłoszenia nabycia spadku w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu. Skarżący argumentował, że dowiedział się o składnikach spadku (dwóch nieruchomościach) po upływie tego terminu, co uzasadniałoby zastosowanie art. 4a ust. 2, który dopuszcza zgłoszenie w terminie 6 miesięcy od daty powzięcia wiadomości o nabyciu, pod warunkiem uprawdopodobnienia późniejszego dowiedzenia się. Sąd, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że skarżący dowiedział się o nabyciu nieruchomości zabudowanej w dniu 3 czerwca 2013 r. i niezabudowanej kilka dni później, co nastąpiło jeszcze przed upływem 6-miesięcznego terminu liczonego od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (18 marca 2013 r.). W związku z tym, art. 4a ust. 2 nie mógł mieć zastosowania, a skarżący uchybił terminowi z art. 4a ust. 1 pkt 1. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy zasadnie ustalił podatek. Sąd odniósł się również do kwestii biegu terminu dla osoby małoletniej, stwierdzając, że czynności podejmowane przez przedstawiciela ustawowego wywierają skutki dla reprezentowanego, w tym negatywne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 4a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w szczególności dotycząca biegu terminu do zgłoszenia nabycia spadku i zastosowania zwolnienia podatkowego, a także kwestia biegu terminów dla osób małoletnich.
Orzeczenie jest związane wykładnią NSA, co ogranicza jego stosowanie do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku dowiedzenia się o nabyciu spadku po upływie 6-miesięcznego terminu od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, można zastosować zwolnienie podatkowe na podstawie art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem zgłoszenia nabycia w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o nim oraz uprawdopodobnienia faktu późniejszego powzięcia wiadomości. Jednakże, jeśli wiedza o nabyciu składników majątku została powzięta jeszcze w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, nie można zastosować art. 4a ust. 2.
Uzasadnienie
Sąd, związany wykładnią NSA, uznał, że art. 4a ust. 2 ma zastosowanie, gdy spadkobierca dowiaduje się o nabyciu spadku lub jego składników po upływie terminu z art. 4a ust. 1. W tej sprawie skarżący dowiedział się o nabyciu nieruchomości jeszcze przed upływem terminu 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, co uniemożliwiło zastosowanie art. 4a ust. 2.
Czy termin 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia spadku biegnie dla osoby małoletniej, a czynności przedstawiciela ustawowego wywierają skutki prawne również w zakresie negatywnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, termin biegnie, a czynności przedstawiciela ustawowego, w tym spóźnienie się ze zgłoszeniem, wywierają skutki prawne dla osoby małoletniej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że osoby małoletnie posiadają zdolność prawną i mogą być podmiotem praw i obowiązków. Czynności podejmowane przez przedstawiciela ustawowego w granicach umocowania pociągają za sobą skutki dla reprezentowanego, w tym negatywne konsekwencje spóźnienia się ze zgłoszeniem. Ustawa nie uzależnia stosowania art. 4a ust. 1 i 2 od wieku podatnika.
Przepisy (17)
Główne
u.p.s.d. art. 4a § 1
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2 u.p.s.d., a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.
u.p.s.d. art. 4a § 2
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.
u.p.s.d. art. 4a § 1
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Termin 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia spadku liczy się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.s.d. art. 4a § 3
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Obowiązkowi podatkowemu podlegają osoby fizyczne.
k.c. art. 1012
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 8
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną.
k.c. art. 95 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
k.r.o. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dzieci reprezentowane są przez rodziców (przedstawicieli ustawowych).
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący nie uprawdopodobnił faktu powzięcia wiadomości o nabyciu spadku po upływie 6-miesięcznego terminu od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. • Skarżący dowiedział się o nabyciu składników majątkowych jeszcze w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, co uniemożliwia zastosowanie art. 4a ust. 2 u.p.s.d. • Termin 6-miesięczny biegnie dla osoby małoletniej, a czynności przedstawiciela ustawowego wywierają skutki prawne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelnego Sąd Administracyjny. • zwrot normatywny "dowiedział się o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych" należy odnieść nie tyle do wiedzy spadkobiercy o wydaniu deklaratoryjnego orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, a do momentu, w którym dowiedział się on o nabyciu konkretnych rzeczy lub praw w związku ze śmiercią spadkodawcy. • Ust. 2 ma charakter szczególny w stosunku do ust. 1. Przede wszystkim łagodzi jego rygoryzm i nakazuje w sposób elastyczny rozstrzygać o możliwości jego zastosowania.
Skład orzekający
Bożena Suleja-Klimczyk
przewodniczący
Agata Ćwik-Bury
członek
Wojciech Gapiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w szczególności dotycząca biegu terminu do zgłoszenia nabycia spadku i zastosowania zwolnienia podatkowego, a także kwestia biegu terminów dla osób małoletnich."
Ograniczenia: Orzeczenie jest związane wykładnią NSA, co ogranicza jego stosowanie do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej ze spadkami i terminami, a także zawiera interesującą analizę wykładni przepisów prawa przez NSA i WSA, co jest cenne dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i spadkowym.
“Spadek po ojcu: czy spóźnienie z formalnościami oznacza wyższy podatek?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.