I SA/Gl 622/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-06-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
opłaty abonamentoweRTVegzekucja administracyjnarejestracja odbiornikówwyrejestrowanienumer identyfikacyjnyPoczta Polskaobowiązek prawnypostępowanie egzekucyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę abonenta na postanowienie Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów nieistnienia obowiązku opłat abonamentowych RTV, uznając, że rejestracja odbiorników bez ich wyrejestrowania rodzi obowiązek opłat.

Skarżący kwestionował postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległych opłat abonamentowych RTV, argumentując, że nie otrzymał indywidualnego numeru identyfikacyjnego i że jego wcześniejsza rejestracja odbiorników nie jest już dowodem obowiązku. Sąd uznał jednak, że rejestracja odbiornika bez jego wyrejestrowania, nawet sprzed lat, stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, a brak otrzymania zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie zwalnia z tego obowiązku. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi I.M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. odrzucające jego zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku opłat abonamentowych RTV. Skarżący argumentował, że nie otrzymał indywidualnego numeru identyfikacyjnego po 13.12.2008 r., co według niego unieważniało obowiązek opłat, a duplikat zawiadomienia z systemu komputerowego nie stanowił wystarczającego dowodu. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że rejestracja odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, niezależnie od późniejszych zmian proceduralnych dotyczących numerów identyfikacyjnych. Sąd wskazał, że obowiązek opłat powstaje z mocy prawa z chwilą rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego wyrejestrowanie lub zwolnienie z opłat. Brak dowodu wyrejestrowania odbiornika przez skarżącego, mimo rejestracji w 2004 r., oznaczał, że obowiązek opłat nadal istniał. Sąd uznał, że Poczta Polska prawidłowo przeprowadziła postępowanie, a skarżący nie wykazał podstaw do umorzenia egzekucji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, jeśli odbiornik został zarejestrowany i nie został wyrejestrowany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rejestracja odbiornika bez jego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia obowiązku opłat. Nadanie numeru identyfikacyjnego i powiadomienie o tym ma charakter informacyjny i nie wpływa na skuteczność czynności operatora ani na istnienie obowiązku opłat, który wynika z samej rejestracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.a. art. 2 § 1 i 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych art. 5 § 1 i 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33 § 1 pkt 1

u.o.a. art. 2 § 1 i 3

Ustawa z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych

u.o.a. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych

u.o.a. art. 7 § 5

Ustawa z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych

Ustawa z dnia 2.12.1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji Polskie Radio i Telewizja art. 21 § 1

Ustawa z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji art. 48

Ustawa z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji art. 49

Ustawa z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji art. 51

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.a. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 3

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17.12.2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 11 i 12

Pomocnicze

k.p.a. art. 7 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 23.11.2012 r. - Prawo pocztowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rejestracja odbiornika RTV bez jego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Brak otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia z obowiązku opłat. Obowiązek opłat abonamentowych wynika z mocy prawa z faktu używania zarejestrowanego odbiornika.

Odrzucone argumenty

Brak otrzymania indywidualnego numeru identyfikacyjnego po 13.12.2008 r. powoduje nieistnienie obowiązku opłat abonamentowych. Duplikat zawiadomienia z systemu komputerowego nie jest wystarczającym dowodem rejestracji. Brak dowodu nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest równoważny z wyrejestrowaniem odbiornika.

Godne uwagi sformułowania

zarejestrowanie odbiornika pod rządami poprzednich regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia wynikającego z ustawy abonamentowej obowiązku uiszczania opłat za jego używanie obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji takiego odbiornika domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik RTV w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika przesłanie zawiadomienia posiada odmienne znaczenie semantyczne, gdyż nadaje mu charakter wyłącznie informacyjny

Skład orzekający

Bożena Suleja-Klimczyk

przewodniczący sprawozdawca

Eugeniusz Christ

członek

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że rejestracja odbiornika RTV bez jego wyrejestrowania rodzi obowiązek opłat, nawet jeśli abonent nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i procedur obowiązujących w czasie wydania orzeczenia, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących rejestracji i numerów identyfikacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku opłat abonamentowych RTV i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące rejestracji i dowodów, co może być interesujące dla szerokiego grona odbiorców.

Czy zapomniana rejestracja RTV sprzed lat może prowadzić do egzekucji? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 622/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-06-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bożena Suleja-Klimczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Eugeniusz Christ
Katarzyna Stuła-Marcela
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1515/21 - Wyrok NSA z 2025-02-26
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 14.04.2021 r. I.M. (dalej: "skarżący", "zobowiązany" lub "abonent") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej "Dyrektor" lub "organ II instancji") z dnia [...] nr [...]. W rozstrzygnięciu tym, w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego z dnia 15.01.2021 r., utrzymano w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w B. z dnia [...] nr [...], (dalej "wierzyciel")oddalające wniesione przez zobowiązanego zarzuty nieistnienia obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej także: "organ egzekucyjny").
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor wskazał, iż w dniu [...] wierzyciel wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy, który obejmował zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od marca 2019 r. do kwietnia 2020 r. w kwocie [...] zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł. Abonent złożył w terminie zarzuty do organu egzekucyjnego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które mieściły się w katalogu zawartym w art. 33 § 2 pkt 1-6 (zarzut nieistnienia obowiązku) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - dalej u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny przekazując zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska poinformował także, iż w dniu [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego, o czym zobowiązany został powiadomiony dnia [...]. W wyniku powyższego zajęcia, zaległość objętą tytułem ww. wykonawczym z dnia [...] wyegzekwowano i przekazano dnia [...] na rachunek bankowy wierzyciela.
Stanowisko wierzyciela w sprawie złożonych zarzutów zostało zawarte w postanowieniu z dnia [...] nr [...], w którym oddalono zarzut nieistnienia obowiązku. W załączeniu do postanowienia zostały przekazane dowody dla skarżącego w sprawie tj.:
- kserokopia wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia [...],
- duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia [...].
Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie wierzyciela z dnia [...] wskazując, na konieczność umorzenia prowadzonej egzekucji dotyczącej nieistniejącej należności w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wniósł o zwolnienie zajęcia rachunku bankowego w A SA w W. i zwrot pobranej kwoty wskazanej w tytule, kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami za okres od dnia ich pobrania do dnia zwrotu. Postanowieniu zarzucił rażące naruszenie:
1. art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1801 z późn. zm., dalej u.o.a.),
2. § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 poz. 1342, zwane dalej "Rozporządzeniem"),
3. art. 121 § 1, art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej O.p.) jak również reguł dotyczących postępowania dowodowego i oceny dowodów zawartych w art. 180 § 1, art. 187 i art. 191 O.p. skutkiem czego doszło do naruszenia
4. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz
5. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia organ wierzycielski II instancji nie uznał go za uzasadnione. Motywując rozstrzygnięcie, Dyrektor odwołał się do ustawowych przepisów kształtujących obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych za używanie zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zaznaczył, że trwa on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania - w związku z zaprzestaniem korzystania z urządzeń - lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat, względnie uzyskano takie zwolnienie z mocy prawa. Następnie wskazał, że Poczta Polska S.A. jest ustawowo uprawniona do żądania wykonania przedmiotowego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej.
Jak podniósł, opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2.12.1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji Polskie Radio i Telewizja (Dz. U. 1960 r. nr 54, poz. 307), dodaną do niej z dniem 1.03.1985 r. ustawą z dnia 15.11.1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r., nr 54, poz. 275), a ich wysokość była kształtowana przez Komitet do Spraw Radia i Telewizji w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji z dnia 31.10.1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264 ze zm.). Następnie problematykę opłat abonamentowych regulowały art. 48 i art. 51 ustawy z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 226 ze zm.) uchylone przez - obowiązującą obecnie - ustawę z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych. Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ww. ustawy o radiofonii i telewizji, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. I ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. I są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego.
Podstawy materialnoprawne dotyczące obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych zostały wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.03.2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), w którym Trybunał wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującym po miesiącu rejestracji odbiornika. Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w swoich judykatach, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z 10.10.2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14).
Dyrektor stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] skarżący dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego na adres: ul. [...], [...] I. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat abonamentowych numer [...], która służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jako dowód wskazał kserokopię "wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia [...] poświadczoną za zgodność z oryginałem.
Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników przez abonenta, uprawnione było również nadanie przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego tj. [...] i powiadomienie o jego nadaniu. Przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu ww. numeru została wysłana do abonenta z dniem jej wystawienia, tj. [...], co było zasadą u wierzyciela i spełniało warunki wskazane w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz na co organ I istancji załączył dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, z którego wynika na jaki adres zostało powiadomienie wysłane, a także data jego sporządzenia, która jest zarazem datą jego wysyłki.
Jak podkreślił organ, z treści cytowanych przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Nie wprowadzono też obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego numeru identyfikacyjnego konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma bowiem charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego.
W aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącemu, będącemu użytkownikiem odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego zarejestrowanych przez niego, indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia [...], podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, które to zawiadomienie stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. (por. wyrok NSA z dnia 11.03.2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19).
Dyrektor zauważył nadto, że przyjęty w okresie od maja 2008 r. do listopada 2008 r. przez Pocztę Polską w pełni zautomatyzowany proces technologiczny, w świetle obowiązku wygenerowania zawiadomień o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych dla wszystkich użytkowników zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (zarówno dla abonentów płatnych jak i zwolnionych od opłat), odbywał się z wykorzystaniem systemu informatycznego. Osoba podpisana na zawiadomieniu posiadała pisemne upoważnienie, wydane przez Dyrektora COF, które odnotowane zostało w rejestrach upoważnień Poczty Polskiej.
Zgodnie z ustalonymi we wskazanym powyżej okresie procedurami, w wyniku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych (zastępujących w ewidencjach Poczty Polskiej dotychczasowe książeczki radiofoniczne) następowało generowanie (przez wyznaczoną jednostkę Poczty Polskiej COF) plików z korespondencją "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Dokument był zgodny z załącznikiem Nr 2 do ww. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. Korespondencja była dystrybuowana w formie elektronicznej do drukowania i konfekcjonowania w wybranych jednostkach Poczty Polskiej na terenie kraju.
Poczta Polska S.A. nie jest w związku z tym zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia ww. zawiadomienia, gdyż ustawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia. Nie wskazał również w ww. rozporządzeniu, iż przedmiotowe zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną.
Wierzyciel odwołał się przy tym do poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 22.06.2017 r., sygn. akt II GSK 2262115, że dla skuteczności czynności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki. Czynność materialno-techniczna przesłania zawiadomienia czyni zadość obowiązkowi wskazanemu w cytowanym już rozporządzeniu. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Po zarejestrowaniu odbiorników RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Obowiązek nadania numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Natomiast w sytuacji rzekomego nieotrzymania przedmiotowego zawiadomienia użytkownik dbający o swoje interesy winien zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego. Nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie upoważnia użytkownika odbiorników do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych w sytuacji, kiedy nie dokonał ich wyrejestrowania, a rozpatrywana sprawa takiej sytuacji dotyczy.
Przedstawione regulacje prawne, uwzględniające istotę sporu w rozpatrywanej sprawie, są również przedmiotem rozstrzygnięć w wyrokach NSA oraz WSA, utrzymujących stanowisko Poczty Polskiej SA w przedmiotowym zakresie. Dyrektor powołał się w tym miejscu na linię orzeczniczą przedstawioną w wyrokach NSA z 9.01.2020 r. o sygn. akt. II FSK 429/18, z dnia 11.03.2020 r. o sygn. akt I GSK 1518/19 oraz z dnia 8.08.2021 r. o sygn. akt I OSK 1256/20, w których NSA podkreślił, że dla wykazania faktu wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego konieczne jest przedstawienie pisemnego dowodu wyrejestrowania tego odbiornika, pomimo tego, że art. 75 k.p.a. wprowadza otwarty katalog środków dowodowych, jednak przepisy szczegółowe mogą wprowadzać odrębne uregulowania, dopuszczające określony sposób dowodzenia określonych faktów.
Wierzyciel zaznaczył w tym miejscu, że w przypadku zagubienia, zniszczenia, bądź ewentualnie nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz z imiennymi blankietami wpłat, pracownik placówki pocztowej był zobowiązany ustalić numer rachunku bankowego abonenta i przyjąć opłatę na standardowym blankiecie polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Również abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogli za pomocą strony internetowej www.poczta-polska.pI ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny.
Co istotne, dla realizacji obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej nie było wymagane powtórne zarejestrowanie odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy, jak również potwierdzenie przez nich użytkowania odbiorników. Co więcej, wierzyciel nie był w tej sytuacji zobowiązany do obligatoryjnej kontroli posiadania przez abonenta odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego.
Jak podkreślił wierzyciel, w aktach sprawy brak jest dowodu, że skarżący po zarejestrowaniu w 2004 r. odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, dopełnił formalności ich wyrejestrowania. W ocenie wierzyciela pozwoliło to przyjąć, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Skarżący chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, czego nie uczynił. To na zobowiązanym ciąży bowiem obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczania opłat abonamentowych. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi dla siebie korzystne skutki. Nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiorników.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, ze rejestracja odbiorników przez skarżącego została dokonana zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji. NSA wielokrotnie wyrażał pogląd, powtórzony w wyroku z dnia 11.03.2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19, że: "zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (...) bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego użytkowanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym, a obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych" (też wyrok NSA z 22.06.2017 r., sygn. akt II GSK 2878/15). Niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia zaś podjęcie czynności zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia (wyrok NSA z 7.06.2018 r., sygn. akt I GSK 801/18).
Dyrektor zaakcentował, że kwestia wyrejestrowania przez stronę odbiorników RTV została dogłębnie zbadana. Przeszukano zasoby archiwalne jak i zapisy systemowe. Nie odnaleziono jednakże dokumentacji potwierdzającej zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników, również adnotacje w bazie abonentów nie potwierdzają wyrejestrowania odbiorników. Tym samym strona w dalszym ciągu posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych.
Końcowo wierzycie wskazał, że w dniu [...] skierowano do abonenta upomnienie wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych za okres od marca 2019 r. do września 2019 r., czego skarżący nie negował. W odpowiedzi na ww. upomnienie, w piśmie z dnia 18.10.2019 r. wskazał jedynie na brak otrzymania w wymaganym terminie indywidualnego numeru identyfikacyjnego, z uwagi na brak rejestracji odbiorników po 2008 r. Po udzieleniu abonentowi stosownych wyjaśnień Poczta Polska ponownie skierowała do skarżącego upomnienie wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych za okres od marca 2019 r. do kwietnia 2020 r.
Wierzyciel podkreślił także, iż zgodnie z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.- dalej k.p.a.) w sprawie zebrano i wyczerpująco rozpatrzono całość materiału dowodowego. Jego ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a. w zaskarżonym postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
W rezultacie powyższych ustaleń organ uznał, że w wydanym w I instancji postanowieniu słusznie oddalono zarzut nieistnienia obowiązku.
W skardze na postanowienie organu II instancji skarżący zarzucił rażące naruszenie:
1. art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a.
2. § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych.
3. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
przez ich błędne zastosowanie i prowadzenie egzekucji administracyjnej należności wynikającej z nieistniejącego obowiązku wnoszenia przez skarżącego abonamentu RTV,
4. art. 121 § 1 oraz art. 122 O.p. jak również reguł zawartych w art. 180, 187 i 191 O.p. skutkiem czego doszło do naruszenia
5. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego przy rozpatrywaniu zarzutów od tytułu egzekucyjnego i przyjęcia za prawdziwe okoliczności niepopartych wiarygodnymi dowodami.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie postanowienia oraz tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Dyrektorowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przypomniała dotychczasowy przebieg postępowania i podniosła, że zawarta w postanowieniu argumentacja Dyrektora jest sprzeczna z powołanymi wyżej przepisami prawa, skutkiem czego postępowanie egzekucyjne jest bezprawne i powinno zostać umorzone.
W pierwszej kolejności skarżący przedstawił argumentację co do braku rejestracji odbiornika RTV z braku wymaganego dowodu. Jego zdaniem organ nie dysponuje dowodem na rejestrację odbiornika RTV przez skarżącego po dniu 13.12.2008 r. Gdyby odbiornik RTV był rejestrowany przed tą datą, to zgodnie z § 5 ust. 2 Rozporządzenia "Dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie Rozporządzenia". Oznacza to, że po upływie tego terminu książeczka opłat RTV nie może być dowodem na istnienie rejestracji odbiornika RTV. Jest nim tylko zawiadomienie o przyznaniu Indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Rozporządzenie pozbawia książeczkę mocy dowodowej i nawet złożona do akt sprawy oryginalna imienna książeczka opłat RTV, czy dowód rejestracji odbiornika RTV muszą być przez organy pominięte jako dowody.
Skarżący zakwestionował twierdzenia wierzyciela o dokonaniu czynności przyznania Indywidualnego numeru indentyfikacyjnego w przewidzianym ustawą terminie. Dowodu na tę okoliczność nie może stanowić Duplikat, który jest jedynie wydrukiem komputerowym i sam w sobie nie dowodzi ani dokonania wcześniejszej rejestracji odbiornika, ani także tego, czy doszło do faktycznego wystawienia Indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a jeżeli doszło, to czy dokonano tej czynności w zakreślonym Rozporządzeniem terminie. Gdyby Poczta posiadała dowód nadania zawiadomienia o przyznaniu Indywidualnego abonentowi numeru identyfikacyjnego, istniałby przynajmniej dowód na dokonanie tej czynności w terminie. Przesłany stronie Duplikat nosi adnotację datowaną na 2019 r. o treści "Duplikat wystawiono na podstawie danych przechowywanych w systemie". Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia do dnia 1312.2008 r. Poczta miała obowiązek przesłać zawiadomienie o przyznaniu Indywidualnego numeru identyfikacyjnego, gdyby dokonano rejestracji odbiornika RTV przed wejściem w życie Rozporządzenia. Termin ten nie został dotrzymany. Oznacza, to że brak jest dowodu na nadanie takiego numeru stronie skarżącej. Takim dowodem nie jest wydruk z komputera, nie wynika bowiem z tego poświadczenia, kiedy dane wprowadzono do bliżej nie określonego systemu, ani też, kiedy wysłano zawiadomienie o przyznaniu Indywidualnego numeru Identyfikacyjnego. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał wyrok WSA w Szczecinie z 23.05.2018 r., sygn. akt I SA/Sz 73/18 oraz WSA w Poznaniu z 19.01.2018 r. sygn. akt III SA/Po 811/17 i WSA w Kielcach z 20.05.2020 r., sygn. akt I SA/Ke 170/20. W tym ostatnim wyroku Sąd stwierdził, ze brak nadania użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego z urzędu albo brak zawiadomienia użytkownika o tym nadaniu prowadzi do niepowstania zobowiązania w tej opłacie. Identyczne stanowisko zajął także WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 19.05.2020 r., sygn. akt I SA/Go 191/20. Powyższe wyroki wyraźnie wskazują, że bagatelizowanie przez Dyrektora prawnego znaczenia braku dowodu na wysłanie zawiadomienia o przyznaniu Indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest całkowicie chybione. Brak obowiązku doręczenia zawiadomienia rozumianego jako warunek prawny dla jego skuteczności wystawienia nie może być uznany za domniemanie wysłania zawiadomienia. Tę okoliczność Dyrektor jest obowiązany udowodnić w sposób niebudzący wątpliwości, zwłaszcza wtedy, kiedy wszczyna postępowanie egzekucyjne wobec obywatela. W ocenie strony brak dowodu jest równoważny w swoich skutkach prawnych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV. Skoro z mocy ustawy nie można wykazać rejestracji odbiornika RTV nie można z braku podstawy prawnej żądać zapłaty abonamentu. Tymczasem strona od 2008 r. była przekonana, że nie ciąży na niej obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych, ponieważ nie przyznano jej w terminie Indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Dyrektor nie może się więc opierać na Duplikatach a dowody wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV należy pominąć z mocy ustawy.
Powołane wyżej wyroki sądów administracyjnych także zgodnie odmawiają mocy dowodowej dokumentom takim jak Duplikat. Sądy wymagają wykazania faktu dokonania rejestracji odbiornika RTV po 13.12.2008 r. albo wykazania nadania Indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz zawiadomienia zobowiązanego o nadaniu tego numeru dokumentem sensu stricto a nie wydrukiem z systemu komputerowego, który nie zawiera niebudzącego wątpliwości potwierdzenia dokonania tej czynności w wymaganym Rozporządzeniem terminie.
Skoro zaś skarżącemu nie nadano Indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz nie wysłano zawiadomienia o jego przyznaniu w stosownym terminie, a zgodnie z orzecznictwem sądowym jest to warunek sine qua non istnienia obowiązku wnoszenia abonamentu RTV, staje się jasne, że nie ciąży na nim obowiązek wnoszenia opłaty abonamentowej RTV. Egzekucja winna być zatem umorzona, albowiem dotyczy należności nieistniejącej w rozumieniu art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a., a pobrane środki pieniężne zwrócone wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej w skrócie: "P.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 P.u.s.a.).
Szczegółowy zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej został sformułowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.) Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem, nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 11.09.2019 r., zmieniającej P.p.s.a. (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), które weszło w życie z dniem 30.07.2020 r., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wypada w tym względzie zauważyć, że przed nowelizacją przepis nie dopuszczał zaskarżenia postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Aktualnie przepis takich wyłączeń nie przewiduje.
W rozpoznawanej sprawie została złożona skarga na postanowienie wierzyciela oddalające zarzut nieistnienia obowiązku zgłoszony przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Ponieważ skargę wniesiono po dacie wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji, nie ulega wątpliwości, że jest ona dopuszczalna i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez tut. Sąd.
Przystępując do merytorycznej analizy sprawy wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. - wnosi się do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18.01.2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3.12.2013 r., z dnia 18.08. 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18.11. 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13).
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...]. W toku postępowania strona skarżąca nie negowała, że w roku 2004 dokonała rejestracji odbiorników RTV, nie kwestionowała też faktu otrzymania upomnienia. Braku istnienia obowiązku konsekwentnie upatrywała w tym, że po dacie 13.12.2008 r. nie nadano jej Indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, a z pewnością nie zawiadomiono jej o nadaniu takiego numeru. W ocenie strony nie może stanowić dowodu zawiadomienia Duplikat wygenerowany z systemu informatycznego Poczty Polskiej SA. Natomiast brak wykazania powyższych okoliczności przez Pocztę oznacza - według strony skarżącej - nieistnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Z tym stanowiskiem nie zgodził się organ wierzyciela w obu instancjach.
W tym kontekście wymaga przypomnienia, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych znalazły swoją podstawę prawną w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 2.12.1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja". W dniu 1.03.1993 r. weszła z kolei w życie ustawa z dnia 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązek rejestracji odbiorników - odpowiednio w art. 48 oraz art. 49. Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16.06.2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa, której przepisy - z racji braku istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów intertemporalnych - zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa znalazły zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, lecz także do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Tym samym obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy abonamentowej, jak i na osobach, które w dniu wejścia w życie tej regulacji spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, czyli posiadały zarejestrowany odbiornik RTV.
Z powyższego wynika jednoznacznie, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami poprzednich regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy abonamentowej obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Jak stanowią art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, a obowiązek ich uiszczania powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji takiego odbiornika. Na mocy art. 2 ust. 2 odnośnej ustawy domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik RTV w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej stanowi obowiązek wynikający z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.03.2010 r., sygn. akt K 24/08, wyrok tut. Sądu z dnia 26.06.2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13). Jeżeli więc organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por.: wyroki tut. Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13).
Z zarysowanym wyżej stanowiskiem korespondują pozostałe regulacje zobowiązujące abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika, zawarte w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17.12.2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).
W badanej sprawie poza sporem pozostaje, że w dniu [...] zobowiązany zarejestrował odbiornik RTV, podając we wniosku adres zamieszkania w I., ul [...]. Fakt dokonania rejestracji nie jest przez skarżącego kwestionowany i ma swoje potwierdzenie w znajdującym się w aktach administracyjnym dokumencie wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika. W związku z tym należy przyjąć zaistnienie obciążającego skarżącego obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników przez skarżącego, uprawnionym było również nadanie mu przez wierzyciela Indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], o czym został on zawiadomiony w piśmie z dnia [...]. Wskazać należy, iż korespondencja obejmująca zawiadomienie o nadaniu takiego numeru została wysłana abonentowi z dniem jej wystawienia, co stanowiło realizację warunków wyszczególnionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 25.09.2007 r. Ze znajdującego się w aktach wierzycielskich duplikatu zawiadomienia z dnia [...] wynika, że przesłano je na ww. adres skarżącego.
Zgodnie z powołanym paragrafem rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (§ 5 ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§ 5 ust. 2).
W myśl art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania ww. rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.
Jednocześnie zaakcentować trzeba, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest bowiem używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy, ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 9.12.2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16. W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23.11.2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1.06.2016 r., sygn. akt II GSK 913/15.
Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Wbrew twierdzeniom skargi nie można zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu abonenta inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a mianowicie utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.
Prawodawca nie wprowadził przy tym obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV takiego numeru konieczne było doręczenie zawiadomienia. Zastosowane w rozporządzeniu Ministra Transportu pojęcie "przesłania zawiadomienia" posiada odmienne znaczenie semantyczne, gdyż nadaje ono zawiadomieniu charakter wyłącznie informacyjny. Jednocześnie nadanie Indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może być utożsamiane z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, lecz zawiadomienie o dokonaniu przedmiotowej czynności stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika RTV w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, a abonenci rejestrujący odbiorniki na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wykonawczych pozostali nimi, co wiąże się z kontynuacją obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Twierdzenia strony skarżącej, upatrujące przyczyn nieistnienia obowiązku w braku doręczenia jej przez Pocztę Polską S.A. zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, nie mogły wywrzeć oczekiwanego przez nią skutku w postaci uznania przez organ egzekucyjny zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W tej sytuacji Sąd uznał za prawidłową interpretację wierzyciela, iż przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora wyznaczonego nadającego z urzędu Indywidualny numer identyfikacyjny dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych. W związku z powyższym, brak dysponowania przez wierzyciela dowodem doręczenia skarżącemu przedmiotowego zawiadomienia, nie stanowi naruszenia obowiązku określonego w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25.09.2007 r. (por. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 23.02.2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1167/20).
Jednocześnie zauważenia wymaga, iż w aktach sprawy brak jest dowodu, by zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV. Nie było to również podnoszone przez stronę skarżącą. Skarżący nie wykazywał też, że zachodzą po jego stronie przesłanki do zwolnienia od opłat abonamentowych. W konsekwencji dokonana w dniu [...] rejestracja odbiornika pozostaje w mocy, a co za tym idzie aktualność zachowuje powiązany z nią obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej.
Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż skarżący pozostaje osobą zobowiązaną do uiszczania opłaty abonamentowej i obowiązek ten nie wygasł w związku z kwestią nadania zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego - o czym zawiadomienie z dnia [...] przesłano na adres zameldowania skarżącego w realizacji ciążącego na operatorze pocztowym obowiązku informacyjnego.
W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, iż obowiązek, którego dotyczy sporny tytuł wykonawczy, istnieje, zatem oddalenie przez wierzyciela zarzutu w tym zakresie uznać należy za prawidłowe.
Z przedstawionych względów podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Także zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie), czego upatruje on w nieprawidłowym zgromadzeniu materiału dowodowego oraz niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, Sąd uznał za niezasadne. Zdaniem Sądu postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Tym samym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI