I SA/GL 606/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-01-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
opłata za odpadyrodzina wielodzietnaKarta Dużej Rodzinyzwolnienieuchwała rady gminyprawo materialnepostępowanie administracyjne

WSA w Gliwicach oddalił skargę podatnika na decyzję SKO w Częstochowie, uznając, że zwolnienie z opłaty za wywóz odpadów dla rodzin wielodzietnych przysługuje tylko wtedy, gdy na nieruchomości faktycznie zamieszkuje rodzina wielodzietna, a nie tylko jej członkowie posiadający Kartę Dużej Rodziny.

Skarżący R.K. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący argumentował, że przysługuje mu 50% zwolnienie z opłaty jako członkowi rodziny wielodzietnej, posiadając Kartę Dużej Rodziny wraz z córką. Sąd uznał jednak, że zwolnienie to przysługuje jedynie w przypadku faktycznego zamieszkiwania na nieruchomości rodziny wielodzietnej, a nie tylko jej członków, co było podstawą do oddalenia skargi.

Sprawa dotyczyła skargi R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości skarżącego. Skarżący, posiadający Kartę Dużej Rodziny wraz z córką, domagał się 50% zwolnienia z opłaty, powołując się na uchwałę Rady Miasta Częstochowy dotyczącą rodzin wielodzietnych. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznali, że zwolnienie to przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy na nieruchomości faktycznie zamieszkuje rodzina wielodzietna, a nie tylko jej poszczególni członkowie, nawet jeśli posiadają oni Kartę Dużej Rodziny. Sąd podkreślił, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwała rady gminy wymagają faktycznego zamieszkiwania rodziny wielodzietnej na nieruchomości, a nie tylko posiadania przez jej członków odpowiednich dokumentów. W związku z tym, że na nieruchomości zamieszkiwały jedynie dwie osoby (skarżący i jego córka), a nie cała rodzina wielodzietna w rozumieniu przepisów, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie przysługuje tylko w przypadku faktycznego zamieszkiwania na nieruchomości rodziny wielodzietnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały rady gminy wymagają faktycznego zamieszkiwania rodziny wielodzietnej na nieruchomości, a nie tylko posiadania przez jej członków Karty Dużej Rodziny. Skoro na nieruchomości zamieszkiwały tylko dwie osoby, a nie cała rodzina wielodzietna, warunek zwolnienia nie został spełniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.c.p.g. art. 6k § ust. 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Rada gminy może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny.

u.K.D.R. art. 4 § ust. 1

Ustawa o Karcie Dużej Rodziny

Definiuje rodzinę wielodzietną jako rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 6k § ust. 4

Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny art. 4

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 6k § ust. 1 i 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określają kompetencje rady gminy do wyboru metody ustalenia opłaty, ustalenia stawki opłaty oraz uwzględniania przy tym liczby mieszkańców, ilości odpadów i kosztów systemu.

u.c.p.g. art. 6o

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Reguluje określanie wysokości opłaty w drodze decyzji w przypadku niezłożenia deklaracji lub wątpliwości co do jej danych.

u.K.D.R. art. 4 § ust. 2b

Ustawa o Karcie Dużej Rodziny

Określa wiekowe ograniczenia dla dzieci uprawniających do posiadania Karty Dużej Rodziny.

O.p. art. 210 § § 2a

Ordynacja podatkowa

Wskazuje na konieczność zamieszczenia w decyzji pouczenia o odpowiedzialności karnej za udaremnienie zabezpieczenia lub egzekucji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 6o

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 6q

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla rodzin wielodzietnych przysługuje tylko w przypadku faktycznego zamieszkiwania na nieruchomości rodziny wielodzietnej, a nie tylko jej członków posiadających Kartę Dużej Rodziny.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że posiadanie Karty Dużej Rodziny przez niego i córkę, w związku z faktem wychowania przez niego co najmniej trójki dzieci, uprawnia do 50% zwolnienia z opłaty, niezależnie od faktycznej liczby osób zamieszkujących nieruchomość.

Godne uwagi sformułowania

na nieruchomości zamieszkiwana jest przez dwie osoby nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości nie jest uprawniona do różnicowania sytuacji prawnej mieszkańców w zakresie uzyskania prawa do zwolnienia ze względu na liczbę posiadanych przez nich dzieci warunkiem skorzystania przez skarżącego i jego córkę z 50 % ulgi w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zamieszkiwanie nieruchomości przez rodzinę wielodzietną, a nie posiadanie Karty Dużej Rodziny.

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący

Dorota Kozłowska

sprawozdawca

Monika Krywow

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla rodzin wielodzietnych, w szczególności wymogu faktycznego zamieszkiwania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej uchwały Rady Miasta Częstochowy i interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o Karcie Dużej Rodziny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wywóz śmieci i interpretacji przepisów dotyczących ulg dla rodzin wielodzietnych, co może być interesujące dla szerokiego grona odbiorców.

Czy posiadanie Karty Dużej Rodziny gwarantuje ulgę w opłacie za śmieci? Sąd wyjaśnia.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 606/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Monika Krywow
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Sygn. powiązane
III FSK 712/25 - Wyrok NSA z 2025-12-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6k ust. 4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 11 kwietnia 2023 r. (której rok wydania na 2024, został sprostowany nieprawomocnym postanowieniem z 10 stycznia 2025 r.) nr SKO.4105.511.2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 11 kwietnia 2023 r. (której rok wydania na 2024 r. został sprostowany nieprawomocnym postanowieniem z 10 stycznia 2025 r.) nr SKO. 4105.511.2023, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2838 z późn. zm.), dalej: O.p. w zw. z art. 6o, art. 6k ust. 4 i art. 6q ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 399), dalej: u.c.p.g. i § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2021 r. poz. 8577), po rozpoznaniu odwołania R.K. (dalej: zobowiązany, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Centrum Usług Komunalnych w C. (dalej: organ pierwszej instancji) z 14 czerwca 2023 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Do organu pierwszej instancji 20 grudnia 2019 r. wpłynęła korekta deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stanu na 1 stycznia 2020 r., w której zobowiązany wykazał dwie osoby zamieszkujące nieruchomość położoną w C. przy ul. [...] (dalej: nieruchomość).
Organ pierwszej instancji wezwał zobowiązanego do przedłożenia wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, w szczególności do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej fakt zamieszkiwania na nieruchomości przez rodzinę wielodzietną za okres od 1 stycznia 2023 r.
Pismem z 8 lutego 2023 r. zobowiązany oświadczył, że na nieruchomości zamieszkują członkowie rodziny wielodzietnej posiadający Kartę Dużej Rodziny - on oraz jego córka A. Wskazał również, że na nieruchomości nie zamieszkują osoby nie posiadajcie Karty Dużej Rodziny. Zobowiązany stwierdził, że w związku z powyższym w świetle obowiązujących przepisów brak jest konieczności dokonywania korekty złożonej deklaracji.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r. wszczął z urzędu wobec zobowiązanego postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości za okres od 1 stycznia 2023 r.
Organ pierwszej instancji decyzją z 14 czerwca 2023 r. określił zobowiązanemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości w kwocie 68,00 zł za każdy miesiąc począwszy od 1 stycznia 2023 r., odpowiadającej opłacie za dwie osoby zamieszkujące na nieruchomości, nie korzystające ze zwolnienia w części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odpady zbierane i odbierane w sposób selektywny, przy czym opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, zgodnie z art. 6o ust. 2 u.c.p.g.
Zobowiązany od powyższej decyzji złożył odwołanie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego, w szczególności art. 6k ust. 4 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, iż na nieruchomości musi zamieszkiwać liczba osób odpowiadająca liczbie osób rodziny wielodzietnej;
2. przepisów postępowania, w szczególności art. 107 Kodeksu postepowania administracyjnego (w skrócie: K.p.a.) poprzez zamieszczenie niezgodnego z prawem pouczenia o możliwości odwołania się od decyzji.
Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Organ odwoławczy decyzją z 11 kwietnia 2023 r. (której rok wydania na 2024 r. został sprostowany postanowieniem z 10 stycznia 2025 r.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 14 czerwca 2023 r.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie omówił przepisy u.c.p.g., mające zastosowanie w sprawie.
W myśl art. 6k ust. 4 u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901, 1693, 1938 i 2760), lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U. z 2023 r. poz. 2424), dalej: ustawa o Karcie Dużej Rodziny.
W art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny ustawodawca wskazał, iż prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.
Rada Miasta Częstochowy w dniu 16 grudnia 2021 r. podjęła uchwałę nr 735.LIII.2021 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W § 6 tej uchwały wprowadzono zwolnienie w wysokości 50% z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomości na których zamieszkują rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny.
Powyższa uchwała została zmieniona uchwałami Rady Miasta Częstochowy nr 782.LVI.2022 z 3 marca 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2022 r. poz. 1572) i nr 905.LXVIII.2022 z 27 października 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z
2022 r. poz. 6943), jednak uchwały te nie zmieniały treści przywołanego wyżej przepisu § 6 uchwały nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że rada gminy nie może wprowadzać innych ograniczeń lub dodatkowych warunków w zakresie uzyskania prawa do zwolnienia z opłaty. Nie jest uprawniona do różnicowania sytuacji prawnej mieszkańców w zakresie uzyskania prawa do zwolnienia ze względu na liczbę posiadanych przez nich dzieci (uchwała RIO w Bydgoszczy z 19 stycznia 2018 r., II/8/2018, LEX nr 2481690) ani do uzależnienia uzyskania prawa do zwolnienia od legitymowania się przez członków rodziny wielodzietnej Kartami Dużej Rodziny czy posiadania tych Kart (uchwała RIO w Łodzi z 2 czerwca 2016 r., 15/67/2016, LEX nr 2080136) – B.M., S.A., Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz 2021 r. do art. 6k u.c.p.g.).
Organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie, tj. ostatniej korekty deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stanu na 1 stycznia 2020 r. wynika, iż nieruchomość zamieszkiwana jest przez dwie osoby.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w orzecznictwie wskazuje się, że w u.c.p.g. celowo nie posłużono się kategorią "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem legislacyjnym, wskazującym, że na gruncie ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu, a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Tym samym w u.c.p.g. nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów. Sporadyczne czy okazjonalne (odwiedziny) przebywanie w danym budynku (nieruchomości) nie jest i nie może być uznane za zamieszkanie w powyżej wskazanym znaczeniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 mara 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1160/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 20 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 54/18).
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż na nieruchomości nie zamieszkuje obecnie rodzina wielodzietna, a jedynie dwoje członków rodziny wielodzietnej, a zatem osoby zamieszkujące na nieruchomości nie powinny korzystać ze zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi o którym mowa w § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r.
Natomiast odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 K.p.a. poprzez zamieszczenie niezgodnego z prawem pouczenia o możliwości odwołania się od decyzji, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis art. 210 O.p. wskazuje jakie elementy powinna zawierać decyzja podatkowa. W § 2a tego przepisu zapisano, że decyzja nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera również pouczenie o odpowiedzialności karnej za usunięcie, ukrycie, zbycie, darowanie, zniszczenie, rzeczywiste lub pozorne obciążenie albo uszkodzenie składników majątku strony, mające na celu udaremnienie zabezpieczenia lub egzekucji obowiązku wynikającego z tej decyzji.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego, a w szczególności art. 6k ust. 4 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, iż na nieruchomości musi zamieszkiwać liczba osób odpowiadającej liczbie osób rodziny wielodzietnej;
2. § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r. poprzez przyjęcie, iż zwolnienie przysługuje rodzinom wielodzietnym, jeżeli liczba członków rodziny wielodzietnej w danej chwili odpowiada definicji rodziny wielodzietnej;
3. przepisów postępowania, tj. art. 138 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, zobowiązanie organu odwoławczego do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że na nieruchomości mieszkają dwaj członkowie rodziny wielodzietnej, on wraz córką A. Obydwoje posiadają Kartę Dużej Rodziny w związku z faktem, iż wraz z nimi dużą rodzinę stanowiły dwie jego córki: M. oraz J. Starsze córki wyprowadziły się z domu rodzinnego i stanowią odrębne gospodarstwa domowe.
Dalej skarżący wywodził, że uprawnienia z Karty Dużej Rodziny przysługują bezterminowo i nie są związane z liczbą osób prowadzących aktualnie wspólne gospodarstwo domowe, ale z faktem wychowania co najmniej trójki dzieci.
Zgodnie z art. 4 ustawy o Karcie Dużej Rodziny przez rodzinę wielodzietną rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek. Zatem z definicji rodziny wielodzietnej, która jest obowiązująca w świetle uchwały Rady Miasta wynika, iż nieruchomość jest zamieszkana przez rodzinę wielodzietną zawsze, niezależnie od faktycznej liczby członków tej rodziny zamieszkujących daną nieruchomość - świadczy o tym sformułowanie "lub mieli" na utrzymaniu. Tymczasem od 1 stycznia 2019 r. zmianie uległa definicja "rodziny wielodzietnej" w ustawie o Karcie Dużej Rodziny. Do 2019 r. za rodzinę wielodzietną uznawano rodzinę, w której rodzic/e mają na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (w odpowiednim wieku lub posiadających odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności). Po zmianach ustawa o Karcie Dużej Rodziny przez rodzinę wielodzietną nakazuje rozumieć rodzinę, w której rodzice mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.
Skarżący skonstatował, że celem tej zmiany było umożliwienie korzystania przez osoby, które wychowały co najmniej trójkę dzieci z uprawnień wynikających ze statusu członka rodziny wielodzietnej również po usamodzielnieniu się dzieci. Usamodzielnienie się dzieci wpływa co najwyżej na możliwość posiadania przez nie indywidualnych uprawnień wynikających ze statusu członka rodziny wielodzietnej, natomiast rodzice oraz pozostałe na jego utrzymaniu dzieci ich nie tracą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazanych w skardze.
Zgodnie z art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zatem organy obu instancji stosowały przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postepowania administracyjnego.
Przechodząc do drugiej grupy zarzutów - naruszenia prawa materialnego - Sąd odwoła się do treści przepisów mających zastosowanie w sprawie.
Właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy obowiązani są ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h pkt 1 u.c.p.g.).
Wysokość owej opłaty ustala się na podstawie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.c.p.g.).
Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. (art. 6m ust. 1d u.c.p.g.).
W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.).
W myśl zaś art. 6o u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami. Treść tego przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w zw. z art. 21 § 2 O.p., według którego w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie sporna jest kwestia, czy skarżącemu w związku z posiadaniem Karty Dużej Rodziny, przysługuje ulga - 50% zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r.
Zgodnie z art. 6k ust.1 i 2 u.c.p.g. Rada gminy, w drodze uchwały:
1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;
2) ustali stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości;
3) ustali stawkę opłaty za m3 zużytej wody - w przypadku wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6j ust. 3a.
Rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:
1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę;
2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych;
3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d;
4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.
W myśl art. 6k ust. 4 u.c.p.g. Rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901, 1693, 1938 i 2760), lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U. z 2023 r. poz. 2424).
Rada Miasta Częstochowy w § 6 uchwały nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia
2021 r. wprowadziła zwolnienie w wysokości 50% z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomości na których zamieszkują rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny.
Powyższa uchwała została zmieniona uchwałami Rady Miasta Częstochowy nr 782.LVI.2022 z 3 marca 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2022 r. poz. 1572) i nr 905.LXVIII.2022 z 27 października 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z
2022 r. poz. 6943), jednak uchwały te nie zmieniały treści przywołanego wyżej przepisu § 6 uchwały nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r.
Z kolei z art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny wynika, że prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.
Zgodnie zaś z ust. 2, członkami rodziny wielodzietnej są:
1) rodzic (rodzice) - przez którego rozumie się także rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzącą rodzinny dom dziecka;
2) małżonek rodzica;
3) dziecko - przez które rozumie się także dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą, oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 177, 742, 743 i 858).
Prawo do posiadania Karty przysługuje dziecku, jeżeli w dniu składania wniosku o przyznanie Karty co najmniej troje dzieci w rodzinie wielodzietnej spełnia wymagania, o których mowa w ust. 2b. (at. 4 ust. 2a w.w ustawy)
Z kolei w myśl art. 4 ust. 2b omawianej ustawy prawo do posiadania Karty przysługuje odpowiednio dziecku:
1) w wieku do ukończenia 18. roku życia;
2) w wieku do ukończenia 25. roku życia - w przypadku gdy dziecko uczy się w:
a) szkole - do dnia 30 września następującego po końcu roku szkolnego,
b) szkole wyższej - do dnia 30 września roku
- w którym jest planowane ukończenie nauki zgodnie z oświadczeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 4 pkt 4;
3) bez ograniczeń wiekowych - w przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Stanowisko skarżącego o spełnieniu warunku zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy nr 735.LIII.2021 z 16 grudnia 2021 r. jest błędne.
Treść § 6 wskazanej uchwały jest jasna i jednoznaczna. Warunkiem skorzystania przez skarżącego i jego córkę z 50 % ulgi w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zamieszkiwanie nieruchomości przez rodzinę wielodzietną, a nie posiadanie Karty Dużej Rodziny. Taką możliwość zwolnienia z części opłaty przewiduje art. 6k ust. 4 u.c.p.g., w którym ustawodawca określa warunek zwolnienia w postaci zamieszkiwania przez rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny. Skoro zatem nieruchomość nie była zamieszkiwania przez rodzinę wielodzietną, a jedynie, co prawidłowo wskazał organ odwoławczy, przez jej 2 członków, to żadna z osób zamieszkujących na nieruchomości nie powinna korzystać ze zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 6 uchwały.
Z tych też względów niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Reasumując, zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Końcowo Sąd wskazuje, że jego stanowisko jest zbieżne z prawomocnymi wyrokami tut. Sądu wydanymi w sprawach o sygn. akt SA/Gl 1329/17 i I SA/Gl 839/23 (wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI