I SA/GL 603/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-01-28
NSApodatkoweWysokawsa
zabezpieczeniezobowiązanie podatkowepodatek akcyzowyOrdynacja podatkowapostępowanie zabezpieczającekontrola skarbowaprodukcja paliwfirmamajątek

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy zabezpieczenie zobowiązań w podatku akcyzowym, uznając zasadność obaw o niewykonanie zobowiązania.

Sprawa dotyczyła skargi I. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy zabezpieczenie zobowiązań w podatku akcyzowym. Podatniczka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i brak przesłanek do zastosowania zabezpieczenia. Sąd uznał, że postępowanie zabezpieczające ma szczególny charakter i nie stosuje się do niego wszystkich zasad postępowania podatkowego. Stwierdzono, że istniały uzasadnione obawy o niewykonanie zobowiązania podatkowego, co potwierdzały działania podatniczki mające na celu pomniejszenie majątku oraz jej pogarszająca się kondycja finansowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę I. N. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania w podatku akcyzowym za okres od lutego do grudnia 2002 r. w kwocie [...].- zł. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak przesłanek do zastosowania art. 33 § 2 Ordynacji. Sąd podkreślił szczególny charakter postępowania zabezpieczającego, które ma na celu ochronę przyszłych interesów wierzyciela i nie podlega wszystkim rygorom postępowania podatkowego. Stwierdzono, że istniały uzasadnione obawy o niewykonanie zobowiązania podatkowego, co potwierdzały działania podatniczki polegające na pomniejszeniu aktywów (aport do spółki z o.o.) oraz jej pogarszająca się kondycja finansowa (strata w 2003 r.). Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo usunął uchybienie organu pierwszej instancji poprzez szczegółowe wyliczenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego. Wobec powyższego, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie zabezpieczające ma szczególny charakter i nie stosuje się do niego wszystkich zasad ogólnych postępowania podatkowego, w tym przepisów dotyczących wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

Usytuowanie przepisów o zabezpieczeniu w Dziale III Ordynacji podatkowej i odesłanie do przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przemawia za tym, że do przepisów tych nie mają zastosowania zasady ogólne postępowania zawarte w Ordynacji podatkowej. Kłóciłoby się to z ratio legis postępowania zabezpieczającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

op art. 33 § § 2 i 3

Ordynacja podatkowa

op art. 33 § § 3

Ordynacja podatkowa

op art. 33 § § 2

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

op art. 233 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw art. 17

u.p.t.u. i p.a. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego § poz. 1 załącznika nr 1

op art. 10 § ust. 1

Ordynacja podatkowa

op art. 121

Ordynacja podatkowa

op art. 122

Ordynacja podatkowa

op art. 123

Ordynacja podatkowa

op art. 124

Ordynacja podatkowa

k.k. art. 299 § § 1 i 5

Kodeks karny

k.p.k. art. 291

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 292

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 293 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Postępowanie zabezpieczające ma szczególny charakter i nie podlega wszystkim zasadom postępowania podatkowego. Organ odwoławczy prawidłowo określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 121, 122, 123, 124). Brak przesłanek do zastosowania art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej. Wątpliwa wartość dowodowa próbek paliwa pobranych przez CBŚ. Pogorszenie kondycji finansowej podatniczki było wynikiem działalności organów ścigania.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Efektem szczególnej regulacji zawartej w art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa jest możliwość dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego zarówno przed upływem terminu płatności jak też przed jego powstaniem lub skonkretyzowaniem jego wysokości w drodze decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dla dokonania zabezpieczenia wystarczy jedynie wykazanie prawdopodobieństwa niewykonania przez podatnika zobowiązania. Postępowanie zabezpieczające nie jest tożsame z postępowaniem podatkowym i w sprawie zabezpieczenia nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej odnoszące się do postępowania podatkowego. Trzeba zauważyć, iż prowadzenie postępowania z wszelkimi rygorami określonymi w Dziale IV Ordynacji podatkowej kłóciłoby się z ratio legis postępowania zabezpieczającego, którego istota polega na skutecznym zabezpieczeniu realizacji przyszłych zobowiązań podatkowych.

Skład orzekający

Anna Wiciak

sprawozdawca

Ewa Karpińska

przewodniczący

Mirosław Kupiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania zabezpieczającego w Ordynacji podatkowej, w szczególności stosowania art. 33."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w podatku akcyzowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – zabezpieczenia zobowiązań, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice między postępowaniem zabezpieczającym a podatkowym.

Czy zabezpieczenie zobowiązania podatkowego może być stosowane bez pełnego postępowania dowodowego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 603/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Wiciak /sprawozdawca/
Ewa Karpińska /przewodniczący/
Mirosław Kupiec
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Karpińska Sędzia NSA Anna Wiciak (spr.) Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant Anna Charchuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi I. N. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "A" w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań w podatku akcyzowym o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 33 § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz
o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 169 poz. 1389 ), Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu odwołania "A" – I. N. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. nr [...] z dnia [...] r. dotyczącej zabezpieczenia wykonania zobowiązania w podatku akcyzowym za okres od lutego do grudnia 2002 r. w kwocie [...].- zł.
- utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną.
Na wstępie uzasadnienia nawiązano do wstępnych ustaleń poczynionych przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w toku czynności kontrolnych prowadzonych na wniosek Prokuratury Okręgowej w K..
Wynika, z nich iż w "A" którego właścicielką jest Pani I. N. produkowano paliwa silnikowe ( etyliny i olej napędowy ) poprzez mieszanie komponentów do produkcji paliw w zakładzie głównym zlokalizowanym przy ul. [...] w S.. Z materiału dowodowego zebranego przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. wynika, że w 2002 r. firma "A" dokonywała zakupów dużych ilości komponentów do produkcji paliw. Komponenty te były kupowane systematycznie przez cały miesiąc, natomiast raz w miesiącu ( w ostatnich dniach ) cała ilość zakupionych komponentów była sprzedawana do firmy "B" – H. M. w K..
Również systematycznie w ciągu całego miesiąca "B" sprzedawała gotowe wyroby – paliwa do "A". Ilość zakupionych przez "B" komponentów i ilość sprzedawanych wyrobów bilansowała się.
Z przesłuchań pracowników "A" w S. wynika, że w zbiornikach, które znajdują się na terenie bazy magazynowano komponenty, których zakupu dokonywał "A" i fakturowo ( bez towaru ) sprzedawał do "B" w K..
W zbiornikach mieszano komponenty, które następnie sprzedawano jako wyroby gotowe ( czyli paliwa ), co potwierdza między innymi ekspertyza Instytutu Technologii Nafty oceniająca próbki ze zbiorników pobrane przez pracowników CBŚ.
Z wyjaśnień złożonych przez pracowników "B" wynika, że nigdy do K. nie były dostarczane wyroby gotowe ( paliwa ) z "A" i nie dysponowali oni środkami i warunkami do prowadzenia handlu paliwami.
Transakcje pomiędzy "A" a "B" były transakcjami papierowymi, za którymi nie szedł towar. Produkcja paliw odbywała się w bazie w S., co potwierdzają firmy, które dokonywały tam zakupu. "A" I. N. nie posiadała koncesji na produkcję paliw.
Produkcja paliw na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.) podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie akcyzy wg stawek określonych w poz. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2001 r. akcyzowego w sprawie podatku akcyzowego ( Dz. U. nr 27 poz. 269 ze zm.).
Należny podatek akcyzowy od sprzedawanych paliw, podatnik winien określać w deklaracjach dla podatku akcyzowego zgodnie z wymogami określonymi w art. 10 ust. 1 cyt. wyżej ustawy.
"A" w 2002 r. nie deklarował podatku akcyzowego od produkowanych i sprzedawanych paliw płynnych, nie dokonywał też wpłat z tego tytułu.
Na podstawie materiałów przekazanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Naczelnik Urzędu Celnego w C. wydał decyzję nr [...]z dnia [...]r. zabezpieczającą wykonanie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od lutego do grudnia 2002 r. twierdząc, iż zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
Zobowiązanie to zostało określone na przybliżoną kwotę : [...],- zł.
Od decyzji tej pełnomocnik Pani I. N. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości lub zmianę zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuca rażące naruszenie przepisów art. 121, art. 122, art. 123 oraz art. 124 ustawy – Ordynacja podatkowa, jak również brak przesłanek do zastosowania art. 33 § 2 ordynacji.
Odnosząc się do tych zarzutów Dyrektor Izby Celnej w K. na wstępie zauważył, iż postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela ( w tym i Skarbu Państwa z tytułu wierzytelności podatkowych ). Efektem szczególnej regulacji zawartej w art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa jest możliwość dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego zarówno przed upływem terminu płatności jak też przed jego powstaniem lub skonkretyzowaniem jego wysokości w drodze decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Przesłanki zastosowania zabezpieczenia należności podatkowych są też inne i znacznie złagodzone w stosunku do przesłanek zabezpieczenia innych należności pieniężnych do których stosuje się ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zostały sformułowane w ten sposób, że dla dokonania zabezpieczenia wystarczy jedynie wykazanie prawdopodobieństwa niewykonania przez podatnika zobowiązania ( zob. "Ordynacja podatkowa. Komentarz. Zobowiązania podatkowe : B. Brzeziński, M. Kalinowski i A. Olesińska, Toruń, 1999 r. str. 133), tj. wykazanie, że istnieje obawa jego niewykonania lub też uzasadnione przypuszczenie, że może nie zostać ono wykonane.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej akta sprawy wykazują, że w odniesieniu do strony odwołującej się przesłanki takie istniały.
Organ pierwszej instancji słusznie zauważył, iż podatnik podejmuje działania, mające na celu utrudnienie ewentualnego wyegzekwowania przyszłych zobowiązań podatkowych i tym samym uniemożliwienie zaspokojenia interesów Skarbu Państwa w całości.
Na podstawie aktu notarialnego ( rep. A nr [...]) złożonego w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Z., małżonkowie I. i A. N., w dniu [...]2003 r. zawarli umowę ze Spółką z o.o. "C z siedzibą we W., w której objęli na prawach wspólności ustawowej [...] równych i niepodzielnych udziałów po [...] zł każdy, o łącznej wartości [...],- zł., które zobowiązali się pokryć:
- dwiema działkami zabudowanymi budowlami i urządzeniami oraz infrastrukturą konieczną do prowadzenia stacji benzynowej w O. i O.,
- prawem użytkowania wieczystego dwóch działek zabudowanych budowlami i urządzeniami oraz infrastrukturą konieczną do prowadzenia stacji benzynowej w O. i Ł.,
- trzema ciągnikami siodłowymi marki [...],
- czterema naczepami – cysternami,
- samochodem marki [...].
Powyższe jednoznacznie świadczy o tym, iż I. N. pomniejszyła aktywa mogące stanowić zabezpieczenie przyszłych zobowiązań finansowych wobec budżetu państwa będące w jej bezpośrednim posiadaniu gdyż – jak sama wskazuje w odwołaniu – Spółka z o.o. jest już indywidualnym podmiotem.
Ponadto wskazano, że dwa z tych ciągników siodłowych marki [...], będących przedmiotem aportu wniesionego do Spółki z o.o. zostały zgłoszone do sprzedaży w dniu [...] 2003 r. w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. – co wynika z pisma z dnia [...] 2003 r. uzupełnionego pismem z dnia [...] 2004 r.
Argument strony, iż powyższe działania podyktowane były zwykłą decyzją biznesową, gdyż wszczęcie postępowania kontrolnego przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. nastąpiło dnia [...]2003 r. a aport wniesiono do spółki [...]2003 r., a więc przed dniem rozpoczęcia kontroli UKS – nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie kontrolne zostało wszczęte na wniosek Prokuratury Okręgowej w K., gdzie jak wynika z notatki służbowej – przedstawionej przez stronę – pracownicy Centralnego Biura Śledczego pobrali próbki w dniu [...] 2003 r.
Świadczy to o tym, że strona wiedziała już w marcu, iż w stosunku do niej prowadzone są czynności dochodzeniowe mogła zatem domniemywać iż zostanie w stosunku do niej wszczęte postępowanie podatkowe.
Ponadto wskazano na pogorszenie kondycji finansowej podatnika. Wykazano, iż w zeznaniu podatkowym PIT 36 za 2002 r. I. N. wykazała dochód w wysokości [...] zł. Natomiast w roku 2003 wykazała już stratę z tytułu prowadzonej działalności w wysokości [...] zł, w deklaracjach PIT 5 za miesiące od stycznia do października 2003 r.
Zarzut, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż cały majątek został już wcześniej zajęty przez Prokuratora Skarbu Państwa – jest chybiony, gdyż dopiero postępowanie egzekucyjne wykaże, czy cały majątek został już zajęty.
Podkreślono też, iż oba postępowania są niezależne.
Zgodnie bowiem z przedstawionym postanowieniem o zabezpieczeniu majątkowym
z dnia [...] r. uzupełnionym postanowieniem z dnia [...] r., zabezpieczenia dokonane przez prokuratora dotyczą zabezpieczenia grożącej I. N. z tytułu kary grzywny w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym o przestępstwo z art. 299 § 1 i 5 kk, określone na podstawie art. 291, art. 292, art. 293 § 1 kpk.
Natomiast dokonane zabezpieczenie przez Naczelnika Urzędu Celnego w C. dotyczy mogących powstać w podatku akcyzowym w oparciu o wyniki kontroli podatkowej prowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. zobowiązań podatkowych.
Wobec tego zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące braku przesłanek do zastosowania art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż w świetle zgromadzonych dowodów obejmujących całokształt poczynań I. N. doprowadzających do pomniejszenia wartości majątkowej "A" – I. N., jednoznacznie wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane.
Trafny natomiast okazał się zarzut, iż w decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w C. określił kwotę zobowiązania w wys. [...],- zł nie dokonując żadnych wyliczeń. Niemniej jednak należy zaznaczyć, iż nie wskazanie w decyzji, przez organ pierwszej instancji dokładnych wyliczeń kwoty przyszłych zobowiązań – nie stanowi przesłanki do jej uchylenia.
Zgodnie z art. 33 § 3 Ordynacji podatkowej, w przypadku, gdy zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie lub określającej wysokość zaległości podatkowej, organ podatkowy w decyzji o zabezpieczeniu określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania.
Wprawdzie postępowanie to nie ma charakteru zastępczego do postępowania wymiarowego, to jednak ustawodawca nałożył w tym przypadku przynajmniej obowiązek uprawdopodobnienia, że zaległość, w określonej w sposób przybliżony wysokości istnieje.
Wskazano w tym zakresie na wyrok NSA z dnia 19.01.2000 r. sygn. I SA/Gd 1780/99.
Z dokumentów źródłowych zabezpieczonych przez Centralne Biuro Śledcze o/K. wynika, że w 2002 r. firma "A" dokonywała zakupów dużych ilości komponentów do produkcji paliw. Opierając się na danych przekazanych przez Urząd Kontroli Skarbowej, znajdujących się w aktach sprawy należy stwierdzić, iż przybliżona kwota akcyzy została wyliczona na podstawie fakturowo zakupionych komponentów przez "A" do produkcji benzyn i ON w okresie od lutego do grudnia 2002 r. Przedstawiono dalej szczegółowo owo wyliczenie wskazujące na to, że zaległość w akcyzie za badany okres wyniesie w przybliżeniu kwotę [...] zł.
Gdy chodzi natomiast o zarzuty naruszenia przepisów art. 121 – 124 ustawy – Ordynacja podatkowa to powołano się na stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02.03.2001 r. sygn. III SA 28/00 zgodnie z którym postępowanie zabezpieczające nie jest tożsame z postępowaniem podatkowym i w sprawie zabezpieczenia nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej odnoszące się do postępowania podatkowego. Usytuowanie przepisów o zabezpieczeniu w Dziale III Ordynacji podatkowej i odesłanie do przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przemawia za tym, że do przepisów tych nie mają zastosowania zasady ogólne postępowania zawarte w Ordynacji podatkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik l. N. powtórzył istotę zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Podniesiono dodatkowo fakt nieustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutu wątpliwej wartości dowodowej czynności pobrania próbek paliwa z cystern przez pracowników CBŚ, w szczególności w sytuacji gdy brak unormowań w zakresie poboru prób i monitorowania jakości paliw.
Przyjęcie w poczet materiału dowodowego nieprawidłowo pobranych prób jak i wstępnych ustaleń Urzędu Kontroli Skarbowej sprzeciwia się zatem zasadzie prawdy obiektywnej. Podkreślono, że pogorszenie kondycji finansowej podatniczki było wynikiem działalności organów ścigania.
Firma była pozbawiona nadzoru właścicielskiego gdyż podatniczka była tymczasowo aresztowana a zabezpieczenie środków finansowych firmy doprowadziło do jej praktycznego paraliżu. Nie ma to jednak wpływu na ocenę możliwości wykonania zobowiązania podatkowego.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do przedstawionego wcześniej zarzutu zaakcentowano, że w toku postępowania podatkowego, którego przedmiotem będzie określenie wysokości zobowiązania podatkowego, organy je prowadzące będą miały obowiązek dokonania oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym również wartości dowodowej rzeczonych prób paliwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
skarga nie jest zasadna, albowiem objęta skargą decyzja nie narusza prawa.
Rozważając o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej zwrócić należy
w pierwszej kolejności uwagę na szczególny charakter postępowania jakie decyzja ta kończyła.
Zabezpieczenie jest instytucją, której celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Ma ona zapewnić wykonanie przez zobowiązanego ( podatnika ) ciążącego na nim obowiązku. Jest ono w istocie postępowaniem pomocniczym w stosunku do postępowania egzekucyjnego. To, że zabezpieczenie następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( art. 33 § 7 Ordynacji podatkowej ) nie może być utożsamiane z postępowaniem egzekucyjnym, gdyż w jego wyniku nie dochodzi do wykonania zobowiązania podatkowego.
Z drugiej zaś strony usytuowanie przepisów o zabezpieczeniu w Dziale III Ordynacji podatkowej i odesłanie do przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przemawia za tym, że do przepisów tych nie mają zastosowania zasady ogólne postępowania oraz przepisy dotyczące wszczęcia postępowania, zawarte w Ordynacji podatkowej.
Trzeba zauważyć, iż prowadzenie postępowania z wszelkimi rygorami określonymi
w Dziale IV Ordynacji podatkowej kłóciłoby się z ratio legis postępowania zabezpieczającego, którego istota polega na skutecznym zabezpieczeniu realizacji przyszłych zobowiązań podatkowych. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku powołanym w zaskarżonej decyzji (wyrok z dnia 2 marca 2001 r. sygn. akt III SA 28/00 ) i skład orzekający w niniejszej sprawie je podziela.
Niezbędne jest w tym kontekście zwrócenie uwagi na istotny aspekt sprawy. Zarzucając bowiem naruszenie przez organy podatkowe norm art. 122 – 124 i 180 Ordynacji podatkowej pełnomocnik skarżącej miał głównie na uwadze to, że zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżąca jest podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu produkcji paliw silnikowych.
W przypadku, gdy zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie lub określającej wysokość zaległości podatkowej, organ podatkowy – zgodnie z art. 33 § 3 Ordynacji podatkowej – w decyzji o zabezpieczeniu określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego. Obowiązek określenia w decyzji przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nałożony na organy podatkowe w przepisie art. 33 § 3 Ordynacji podatkowej powinien być zrealizowany w taki sposób, by fakt ziszczenia się tej przesłanki mógł podlegać kontroli sądowej.
Wprawdzie postępowanie to nie ma charakteru zastępczego do postępowania wymiarowego, to jednak ustawodawca nałożył w tym przypadku przynajmniej obowiązek uprawdopodobnienia, że zaległość w określonej w sposób przybliżony wysokości istnieje.
W sprawie, która jest przedmiotem kontroli sądu istnieje zespół istotnych danych które pozwalają odeprzeć zarzut strony skarżącej podniesiony w stosunku do przedmiotowej decyzji.
Trzeba wprawdzie przyznać, że zarzut taki był zasadny w odniesieniu do decyzji organu I instancji, natomiast okazuje się pozbawiony podstaw w odniesieniu do zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy bowiem dostrzegając to istotne uchybienie usunął je dokonując w swej decyzji szczegółowych wyliczeń pozwalających przyjąć, że przybliżona kwota zobowiązania podatkowego stanowi [...] złotych. Zebrany materiał dowodowy w sposób wystarczający w ocenie Sądu to wyliczenie uprawdopodabnia.
Wskazuje się bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszernie na wstępne wyniki ustaleń poczynionych przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w K. prowadzonych na wniosek Prokuratury Okręgowej w K., obrazujących sposób działania firmy stanowiącej własność skarżącej, której efektem była produkcja paliw silnikowych.
Co się zaś tyczy zasadniczej ustawowej przesłanki orzekania o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych to należy podkreślić, że zobowiązania podatkowe korzystają ze szczególnej ochrony prawnej mającej zagwarantować ich wykonanie. Ustawodawca dopuszcza bowiem możliwość zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania zarówno przed terminem płatności – gdy zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane ( art. 33 § 1 uop), jak i przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej. jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane ( art. 3 § 2 uop).
Prawodawca wyraźnie różnicuje przesłanki, jakimi powinien się kierować organ podatkowy wydając decyzję o zabezpieczeniu. W przypadku gdy dotyczy ona zobowiązania już istniejącego wystarczy uzasadniona obawa, iż nie zostanie ono wykonane, podczas gdy przed jego ukształtowaniem lub ustaleniem zaległości podatkowej dla wydania decyzji konieczne jest zgromadzenie przez organ dowodów, z których wynika, iż zobowiązanie może nie zostać wykonane. Ocena, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, w konkretnym przypadku należy do organu podatkowego.
Uznanie administracyjne nie może jednak i w takiej sytuacji oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych.
Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa decyzje o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych powinny być wszechstronnie uzasadnione, zwłaszcza zaś gdy chodzi o przesłanki, którymi kierował się organ przyjmując, że istnieją podstawy tak do uznania, że podatnik nie wywiązał się w całości z obowiązku podatkowego, jak i że zobowiązanie to nie zostanie wykonane.
Otóż, w ocenie Sądu nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące niewskazania przesłanek z art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że zabezpieczenia można dokonać przed wydaniem decyzji wymiarowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane.
W sprawie niniejszej chodzi o decyzję wymiarową o charakterze deklaratoryjnym, a więc już praktycznie chodzi o zobowiązanie, które nie zostało wykonane w terminie.
Ta okoliczność sama w sobie może rodzić obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Przesłanką dokonania zabezpieczenia nie jest obawa, iż jego brak mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję, czy też utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji. Wystarczy, że istnieją dostateczne dowody wskazujące, iż osoba nie wykona zobowiązania w terminie.
Istnienie takich okoliczności – wbrew wywodom skargi – zostało wykazane w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Trafnie organ odwoławczy wskazał w tym kontekście na pogarszającą się z roku na rok sytuację finansową firmy skarżącej, która w deklaracjach PIT-5 za dziesięć miesięcy 2003 roku wykazała stratę w kwocie ponad [...] zł, a także na podejmowanie przez skarżącą i jej męża czynności cywilnoprawnych mających na celu – jak przekonująco wykazano – utrudnienie ewentualnego wyegzekwowania przyszłych zobowiązań podatkowych.
Jeśli dodać do tego również fakt wysokości ewentualnego zobowiązania podatkowego, która może zostać określona przyszłą decyzją deklaratoryjną, to zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej jest w pełni uzasadnione.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) o jej oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI