Orzeczenie · 2024-11-19

I SA/Gl 598/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2024-11-19
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościulga mieszkaniowacele mieszkaniowedochódzwolnienie podatkowenadpłataorgan podatkowysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która odmówiła stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Spór dotyczył przede wszystkim możliwości skorzystania z ulgi mieszkaniowej (art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) i prawidłowego ustalenia wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe. Podatnik sprzedał mieszkanie nabyte w drodze darowizny za 177.000 zł i w tym samym roku nabył segment mieszkalny za 425.000 zł. Organy podatkowe zakwestionowały część wydatków, w tym zaliczenie opłaty rezerwacyjnej w wysokości 30.000 zł na poczet ceny nabycia nowej nieruchomości oraz spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego po dniu uzyskania przychodu ze sprzedaży. Sąd administracyjny, uchylając zaskarżoną decyzję, uznał, że opłata rezerwacyjna w kwocie 30.000 zł, po jej zwrocie i zaliczeniu na poczet ceny nabycia, powinna zostać uwzględniona jako wydatek na cele mieszkaniowe. Sąd podkreślił, że kluczowe jest wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe w określonym terminie, a niekoniecznie użycie tych samych środków pieniężnych. Jednocześnie sąd potwierdził stanowisko organów, że spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego po dniu uzyskania przychodu ze sprzedaży nie może być uznana za wydatek na cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej przy sprzedaży nieruchomości, w szczególności kwestii zaliczenia opłaty rezerwacyjnej na poczet ceny nabycia oraz wyłączenia z ulgi wydatków sfinansowanych kredytem zaciągniętym po dniu sprzedaży.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. w kontekście ulgi mieszkaniowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłata rezerwacyjna, zwrócona przez dewelopera i następnie zaliczona na poczet ceny nabycia nowej nieruchomości, może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata rezerwacyjna, która została zwrócona, a następnie zaliczona na poczet ceny nabycia nowej nieruchomości, może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe, pod warunkiem że nastąpiło to w terminie określonym przepisami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest wydatkowanie przychodu na cele mieszkaniowe w terminie, a niekoniecznie użycie tych samych środków. Zwrot opłaty rezerwacyjnej i jej późniejsze zaliczenie na poczet ceny nabycia nowej nieruchomości stanowiło wydatek w rozumieniu ustawy.

Czy spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego po dniu uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego po dniu uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości nie może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe, ponieważ przepis art. 21 ust. 25 pkt 2 u.p.d.o.f. wymaga, aby kredyt został zaciągnięty przed dniem uzyskania przychodu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że uzyskanie kredytu nie jest przychodem podatkowym, a ustawa wymaga, aby wydatkowany był przychód ze zbycia nieruchomości. Ponadto, przepisy dotyczące spłaty kredytów jako wydatków na cele mieszkaniowe dotyczą wyłącznie kredytów zaciągniętych przed dniem uzyskania przychodu.

Czy cała kwota nabycia nowej nieruchomości, w tym część sfinansowana kredytem hipotecznym zaciągniętym po dniu sprzedaży poprzedniej nieruchomości, może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, tylko ta część wydatków, która pochodzi z przychodu ze sprzedaży nieruchomości lub została udokumentowana zgodnie z przepisami (np. wpłata własna, zaliczka, opłata rezerwacyjna zaliczona na poczet ceny), może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe. Kwota pochodząca z kredytu zaciągniętego po dniu sprzedaży nie spełnia tych kryteriów.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że ustawa wymaga wydatkowania przychodu ze zbycia nieruchomości, a nie środków pochodzących z kredytu zaciągniętego po tym zdarzeniu. Tylko udokumentowane wydatki, które mieszczą się w definicji własnych celów mieszkaniowych i są powiązane z przychodem ze zbycia, mogą pomniejszyć podstawę opodatkowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, uznając częściowo zasadność skargi podatnika w zakresie uwzględnienia opłaty rezerwacyjnej jako wydatku na cele mieszkaniowe.

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe uważa się wydatki poniesione na nabycie nieruchomości mieszkalnej.

u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 2 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe uważa się wydatki poniesione na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a - c, na cele określone w pkt 1.

u.p.d.o.f. art. 19 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona o koszty sprzedaży.

o.p. art. 72 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Nadpłata powstaje, jeżeli podatnik wpłacił z tytułu podatku więcej niż należało.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata rezerwacyjna, zwrócona przez dewelopera i następnie zaliczona na poczet ceny nabycia nowej nieruchomości, powinna być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe. • Nie ma znaczenia, czy środki na nabycie nieruchomości pochodziły z kredytu bankowego, jeśli zostały wydatkowane na cele mieszkaniowe w terminie i zgodnie z przepisami.

Odrzucone argumenty

Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego po dniu uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości nie może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe. • Cała kwota nabycia nowej nieruchomości, w tym część sfinansowana kredytem zaciągniętym po sprzedaży, nie może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, iż cała kwota 427.266,97 zł uiszczona tytułem zapłaty za nabycie segmentu przy ul. [...] w Z. stanowi wydatek, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a u.p.d.o.f. • uzyskanie kredytu nie jest w świetle prawa podatkowego traktowane jako osiągnięcie przez podatnika przychodu do opodatkowania • kwota tego kredytu przekazana przez bank sprzedającemu nie może być kwalifikowana jako wydatek pomniejszający podstawę opodatkowania • stanowisko, zgodnie z którym warunkiem skorzystania ze zwolnienia od podatku jest wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe tych samych pieniędzy, które uzyskano z odpłatnego zbycia nieruchomości jest nieprawidłowe i jest przejawem skrajnego fiskalizmu.

Skład orzekający

Anna Rotter

sprawozdawca

Dorota Kozłowska

przewodniczący

Piotr Pyszny

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej przy sprzedaży nieruchomości, w szczególności kwestii zaliczenia opłaty rezerwacyjnej na poczet ceny nabycia oraz wyłączenia z ulgi wydatków sfinansowanych kredytem zaciągniętym po dniu sprzedaży."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. w kontekście ulgi mieszkaniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia ulgi mieszkaniowej przy sprzedaży nieruchomości, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii opłaty rezerwacyjnej i finansowania zakupu kredytem jest istotne dla wielu podatników.

Czy opłata rezerwacyjna może pomóc w obniżeniu podatku od sprzedaży mieszkania? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 177 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst