I SA/Gl 591/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego. Decyzje te odmawiały podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT za okres od sierpnia 2019 r. do września 2020 r. z powodu nieprzedłożenia przez niego faktur zakupu od czterech wskazanych spółek. Organy podatkowe argumentowały, że brak faktur, mimo wielokrotnych wezwań, uniemożliwia skorzystanie z odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 112 i 112a ustawy o VAT, a także przepisami wspólnotowymi. Podatnik podnosił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc m.in. że pliki JPK są wystarczającym dowodem, a organy nie podjęły wszelkich niezbędnych działań do wyjaśnienia sprawy. Sąd uznał skargę za niezasadną, podkreślając, że obowiązek posiadania i przedłożenia faktur spoczywa na podatniku, a pliki JPK nie zastępują tych dokumentów. Sąd wskazał również na rozbieżności w oświadczeniach podatnika dotyczących przechowywania dokumentacji oraz na fakt, że informacja o pożarze dokumentacji została podana dopiero po wielu wezwaniach, a dokumentacja została odebrana z biura rachunkowego po dacie rzekomego pożaru. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii bezwzględnego wymogu posiadania i przedkładania faktur do odliczenia VAT, nawet w kontekście plików JPK, oraz obowiązków podatnika w przypadku utraty dokumentacji.
Dotyczy sytuacji braku faktur i braku możliwości ich odtworzenia. Nie dotyczy sytuacji, gdy organy podatkowe celowo utrudniają odliczenie mimo posiadania dokumentów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak przedłożenia faktur zakupu organom podatkowym w toku kontroli i postępowania podatkowego, mimo wielokrotnych wezwań, uniemożliwia podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak przedłożenia faktur lub ich duplikatów organom podatkowym uniemożliwia skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego, a pliki JPK nie zastępują faktur w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT jest ściśle związane z posiadaniem faktur dokumentujących nabycie towarów i usług. Obowiązek przechowywania i przedkładania tych dokumentów spoczywa na podatniku. Pliki JPK służą do analizy danych, ale nie zastępują faktur jako dowodu prawa do odliczenia. W przypadku utraty dokumentacji, podatnik ma obowiązek jej odtworzenia.
Czy organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym poprzez przesłuchanie świadków lub pozyskanie dokumentacji od kontrahentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podjęły niezbędne działania, a brak możliwości pozyskania dokumentacji od kontrahentów lub przesłuchania świadków wynikał z braku współpracy lub braku możliwości kontaktu, a także z rozbieżności w oświadczeniach podatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy wykazały się inicjatywą dowodową, wysyłając wezwania do podatnika i kontrahentów. Brak reakcji kontrahentów oraz rozbieżności w oświadczeniach podatnika (np. dotyczących miejsca przechowywania dokumentacji i daty pożaru) uniemożliwiły dalsze czynności. Podkreślono, że ciężar dowodu w zakresie wykazania prawa do odliczenia spoczywa na podatniku.
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
u.p.t.u. art. 112
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnicy są obowiązani przechowywać ewidencje prowadzone dla celów rozliczania podatku oraz wszystkie dokumenty, w szczególności faktury, związane z tym rozliczaniem do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u. art. 112a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnicy przechowują otrzymane faktury w sposób zapewniający łatwe ich odszukanie oraz autentyczność pochodzenia, integralność treści i czytelność od momentu ich otrzymania do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.
O.p. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji organu podatkowego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przedłożenia faktur zakupu uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego. • Pliki JPK nie zastępują faktur jako dowodu prawa do odliczenia. • Obowiązek posiadania i odtworzenia dokumentacji księgowej spoczywa na podatniku. • Organy podjęły wystarczające czynności dowodowe, a brak możliwości pozyskania dokumentów wynikał z działań lub zaniechań podatnika i jego kontrahentów.
Odrzucone argumenty
Pliki JPK są wystarczającym dowodem uzasadniającym obniżenie podatku należnego. • Organy nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. • Organy nie zakwestionowały prawidłowości przeprowadzonych transakcji i wystawionych faktur (choć brak dowodów na ich istnienie uniemożliwił ocenę).
Godne uwagi sformułowania
Prawo do odliczenia może być zrealizowane gdy strona dysponuje fakturami (lub ewentualnie ich duplikatami) dokumentującymi nabycie towarów i usług, zaś złożone pliki JPK_VAT ich nie zastępują. • Skutki nieprowadzenia lub utraty przez podatnika jego dokumentacji księgowej w sytuacji braku niezwłocznych działań podatnika zmierzających do jej odtworzenia, nie mogą obciążać organów podatkowych. • To na podatniku, a nie na organie podatkowym ciąży obowiązek wykazania za pomocą faktur lub ich duplikatów prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Skład orzekający
Bożena Pindel
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Stuła-Marcela
członek
Mikołaj Darmosz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii bezwzględnego wymogu posiadania i przedkładania faktur do odliczenia VAT, nawet w kontekście plików JPK, oraz obowiązków podatnika w przypadku utraty dokumentacji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku faktur i braku możliwości ich odtworzenia. Nie dotyczy sytuacji, gdy organy podatkowe celowo utrudniają odliczenie mimo posiadania dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie dokumentacji księgowej w podatkach VAT i konsekwencje jej braku. Jest to częsty problem w praktyce, a orzeczenie jasno określa obowiązki podatnika.
“Bez faktur nie ma odliczenia VAT – nawet jeśli masz JPK!”
Dane finansowe
WPS: 1 073 484 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.