I SA/Gl 59/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2018 rok, uznając, że organy prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji podatkowej.
Sprawa dotyczyła skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok. Skarżący kwestionował sposób ustalenia podstawy opodatkowania, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i niewłaściwą interpretację przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że organy prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji podatkowej złożonej przez samego podatnika, a także że nie było podstaw do zastosowania stawki dla budynków mieszkalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 października 2021 r., dotyczącą ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018. Skarżący kwestionował decyzję organu I instancji, a następnie decyzję organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i orzekła co do istoty, ustalając podatek na kwotę 27 701 zł. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie przepisów postępowania podatkowego oraz niewłaściwa interpretacja przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności poprzez przyjęcie do opodatkowania powierzchni gruntów i budynków według informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, mimo posiadania wiarygodnych informacji o wadliwości tych wpisów. Skarżący domagał się opodatkowania części nieruchomości stawką dla budynków mieszkalnych oraz podwyższenia podatku od niektórych działek. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji podatkowej złożonej przez samego podatnika. Sąd podkreślił, że dane z ewidencji gruntów i budynków mają charakter wiążący dla organów podatkowych, a ich weryfikacja w toku postępowania podatkowego jest ograniczona. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków mieszkalnych, gdyż skarżący nie przedstawił dowodów na zakończenie prac budowlanych zmieniających przeznaczenie budynku. Ponadto, sąd wskazał na zakaz reformationis in peius, który uniemożliwił uchylenie decyzji w zakresie przyjęcia przez organ niższej stawki za 1 m2 gruntu lub niższej powierzchni użytkowej budynku, niż oczekiwał tego skarżący. Sąd uznał, że organ odwoławczy wywiązał się z obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być weryfikowane w toku postępowania podatkowego, chyba że strona przedstawi przeciwdowód z innego dokumentu stanowiącego podstawę dokonania wpisu w ewidencji.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatku. Ewidencja ta korzysta ze zwiększonej mocy dowodowej jako dokument urzędowy. Weryfikacja danych ewidencyjnych jest ograniczona do trybu zmiany samej ewidencji lub przedstawienia przez stronę przeciwdowodu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.o.l. art. 2 § 1 i 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
u.p.o.l. art. 3 § 1 pkt 1-3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa podatników podatku od nieruchomości: właścicieli, posiadaczy samoistnych nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkowników wieczystych gruntów.
u.p.o.l. art. 4 § 1 pkt 1-3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa podstawę opodatkowania: dla gruntów - powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - wartość.
u.p.o.l. art. 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa stawki podatku od nieruchomości, które ustala rada gminy w granicach maksymalnych stawek.
u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definiuje grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako te będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyłączeniem budynków mieszkalnych i gruntów z nimi związanych.
Pomocnicze
p.g.k. art. 21
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez organ podatkowy.
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wszechstronnego rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy.
o.p. art. 194 § 1
Ordynacja podatkowa
Ewidencja gruntów i budynków jako dokument urzędowy.
o.p. art. 210 § 1 pkt 8
Ordynacja podatkowa
Elementy decyzji, w tym podpis osoby upoważnionej.
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 17
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 18 § 1
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadania.
p.b. art. 67 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego o trwałym wyłączeniu budynku z użytkowania.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakaz reformationis in peius.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji podatkowej. Nie było podstaw do zastosowania stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków mieszkalnych, gdyż budynek nie miał takiego charakteru według ewidencji, a skarżący nie przedstawił dowodów na zmianę jego przeznaczenia. Pozwolenie na budowę nie przesądza o zmianie funkcji budynku bez zgłoszenia zakończenia budowy. Zakaz reformationis in peius uniemożliwia uchylenie decyzji na niekorzyść skarżącego, nawet jeśli oczekiwał on wyższego podatku.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania podatkowego (art. 121, 122, 123, 187 o.p.). Niewłaściwa interpretacja przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.) poprzez przyjęcie do opodatkowania powierzchni gruntów i budynków według wadliwej ewidencji. Nierozpoznanie wniosków dowodowych skarżącego. Wydanie decyzji z pominięciem ustaleń wizji lokalnej oraz materiału z postępowania dotyczącego 2019 r. Nieuwzględnienie faktu wydania dwóch decyzji dotyczących 2018 r. lub sprawy z wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Działka nr [...] i inne znajdują się w posiadaniu podatnika, a organ nie ustalił granic nieruchomości i liczby budynków.
Godne uwagi sformułowania
Dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków można podzielić wg. kryterium związania nimi organu podatkowego na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, które to do czasu zmiany ewidencji w przewidzianym trybie, nie mogą być weryfikowane w toku postępowania podatkowego. Pozwolenie na budowę stanowi warunek konieczny, ale niewystarczający dla przeprowadzenia zmiany sposobu użytkowania budynku zgodnie z prawem. Sąd nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji w zakresie przyjęcia przez Kolegium, że z działalnością gospodarczą związane jest 332,17 m2 powierzchni użytkowej budynku, a nie jak wskazał skarżący w informacji podatkowej z dnia 8 marca 2016 r. – 679 m2. Co do tej ostatniej powierzchni, to wynika ona z informacji złożonej przez samego podatnika. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ wyraźnie wskazał, że opodatkowaniu podlega 3 294,00 m2 gruntu, czyli dokładnie tyle ile wskazał skarżący w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia 8 marca 2016 r.
Skład orzekający
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
członek
Borys Marasek
sprawozdawca
Paweł Kornacki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wiążącego charakteru danych z ewidencji gruntów i budynków dla celów podatku od nieruchomości, a także kwestia zmiany przeznaczenia budynku i zastosowania odpowiednich stawek podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej nieruchomości. Zakaz reformationis in peius ogranicza możliwość uchylenia decyzji na niekorzyść skarżącego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu podatników podatku od nieruchomości i jego powiązania z ewidencją gruntów. Interpretacja sądu w zakresie wiążącego charakteru danych ewidencyjnych i warunków zmiany przeznaczenia budynku jest istotna dla praktyki.
“Czy dane z ewidencji gruntów zawsze decydują o podatku od nieruchomości? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 59/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Borys Marasek /sprawozdawca/
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1-3, art. 4 ust. 1 pkt 1-3, art. 5
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Borys Marasek (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 października 2021 r. nr SKO.F/41.4/521/2021/8179 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 października 2021 r. znak SKO.F/41.4/521/2021/8179, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej: o.p.) oraz art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpoznaniu odwołania L. W. (dalej: skarżący, podatnik), od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 30 marca 2021 r. nr [...], w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie 34 222 zł, uchyliło w całości decyzję organu podatkowego I instancji i orzekło co do istoty poprzez ustalenie podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania położonych w B. przy ul. [...] za 2018 r. w kwocie 27 701 zł.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżący zgłosił do opodatkowania podatkiem od nieruchomości:
-grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 3294 m2;
-budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 679 m2;
-budynki mieszkalne o powierzchni 1427 m2;
-budowle związane z działalnością gospodarczą o wartości 4267 zł.
Podatnik wyjaśnił, że zgłoszone do opodatkowania działki "stanowią integralną całość nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] ogrodzonej jednym (jednolitym) ogrodzeniem od kilkudziesięciu lat (prawdopodobnie od lat 40-tych XX wieku)". Wymieniono działki nr [...] o powierzchni 2306 m2, nr [...] o powierzchni 259 m2, nr [...] o powierzchni 678 m2, nr [...] o powierzchni 51 m2. Deklaracji podatkowej nie wypełniono w części dotyczącej tytułu prawnego do nieruchomości. Podano, że przedmioty opodatkowania objęte są księgą wieczystą [...]. W informacji podatkowej z dnia 8 marca 2016 r. podatnik podał wielkość powierzchni gruntów i budynków zbieżną z informacją z dnia 20 sierpnia 2016 r.
Skarżący nabył od A. Sp. z o.o. w D., prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w B. przy ul. [...] wraz z prawem własności posadowionych na nim budynków. Wspomnianą nieruchomość tworzą działki oznaczone geodezyjnie nr [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 2.565,00 m2. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem administracyjno-produkcyjnym o powierzchni użytkowej 2659 m2, budynkiem magazynu o powierzchni 50 m2, halą o powierzchni użytkowej 165 m2. Jak wynika z treści § 4 umowy sprzedaży, skarżący nabył wspomniane prawa w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą pod firmą C. z siedzibą w D. przy ul. [...]. W umowie nie zamieszczono klauzuli dotyczącej zgody na przeniesienie na rzecz nabywcy nieruchomości praw wynikających z decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Działka nr [...] o powierzchni 51 m2 stanowi według stanu ewidencji gruntów i budynków własność Skarbu Państwa. Na nieruchomości ustanowiona została służebność przesyłu na rzecz T. w K..
Działka o nr [...] położona w B. przy ul. [...] o powierzchni 678 m2 stanowi własność Skarbu Państwa. Działka ta graniczy od strony wschodniej z działką [...], sklasyfikowana jest w całości jako tereny budowlane "B". Na działce znajduje się obiekt budowlany ułożony równolegle do wschodniej i zachodniej granicy działki oraz w układzie prostopadłym do zabudowań działki nr [...]. W kartotece budynków wchodzącej w skład ewidencji gruntów i budynków odnotowano, że na działce [...] znajduje się jeden budynek o nr identyfikacyjnym [...] o powierzchni zabudowy 71 m2.
Działka [...] była oddana w użytkowanie na czas nieograniczony przez D. w B., który to podmiot był poprzednikiem prawnym K. w K.. W odniesieniu do wspomnianej działki K. w K. uzyskały prawo użytkowania wieczystego na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia 25 kwietnia 1994 r. W księdze wieczystej urządzonej dla nieruchomości stanowiącej działkę [...] figurował wpis prawa użytkowania na czas nieokreślony na rzecz D. w B.. W styczniu 2012 r. w księdze zamieszczono ostrzeżenie o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym, a to wobec prawomocnej decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz K. w K.. Sąd Rejonowy w B. w dniu 16 sierpnia 2013 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy sygn. akt [...] wykreślił wpis dotyczący prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz K. w K..
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 8 kwietnia 2014 r. zatwierdził projekt i udzielił A. Sp. z o.o. w D. pozwolenia na roboty budowlane obejmujące zamierzenie inwestorskie pn. przebudowa I i II piętra związana ze zmianą sposobu użytkowania (z pomieszczeń byłej drukarni) na lokale mieszkalne w budynku przy ul. [...] w B. (działka nr ew [...], k.m. [...], obręb B.). Do dnia 2 grudnia 2015 r. Prezydentowi Miasta B. nie zgłoszono zakończenia robót budowlanych związanych z realizacją wskazanego zamierzenia inwestorskiego.
Skarżący figurował w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą C.. Działalność gospodarcza została wznowiona z dniem 1 października 2014 r. i prowadzona jest nadal. Jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej wskazano m.in. B. ul. [...] - wpis z dnia 6 grudnia 2016 r.
W trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez pracowników organu podatkowego w dniu 5 stycznia 2016 r., stwierdzono że na parterze budynku głównego położonego przy ul. [...] znajdują się pomieszczenia zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej pn. R., O. oraz "O1.". Wejście na wyższe kondygnacje budynku było niemożliwie, z uwagi na odcięcie klatki schodowej kratą. Nie zaobserwowano śladów prac remontowych. Na terenie nieruchomości widoczny był plac manewrowy do szkolenia kierowców. Sporządzono dokumentację fotograficzną.
W dniu 20 listopada 2019 r. pracownicy UM B. przeprowadzili kontrolę podatkową nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. W trakcie kontroli odnotowano, że pomieszczenia znajdujące się na parterze wielokondygnacyjnego budynku pozostają puste i nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustalono, że pomieszczenie nr [...] (po szkole jazdy) ma powierzchnię wynoszącą 49,392 m2, pomieszczenie nr [...] - 55,968 m2, pomieszczenie po C.- 139,441 m2. W pozostałej części parterowej, prowadzona jest działalność gospodarcza, a powierzchnia budynku zajęta przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą wynosi 1) E. - 210 m2, 2) S. - 50 m2, 3) K1. - 30 m2, B. 30 m2.
Pomieszczenie przeznaczone na biuro posiadało powierzchnię 12,174 m2. Ustalono, że pod wskazanym adresem znajduje się również wolnostojący murowany budynek o powierzchni 140,774 m2, w którym nie jest prowadzona działalność gospodarcza, oraz murowany magazyn (garaż) o powierzchni 50 m2.
W decyzji z dnia 14 stycznia 2020 r. organ podatkowy I instancji ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2019 r. w kwocie 14 640 zł. Przyjmując do opodatkowania: budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 4 267 zł; budynki i ich części związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 332,17 m2; budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 2 156,26 m2; budynki pozostałe o powierzchni 435,57 m2, grunty pozostałe o powierzchni 3 294 m2.
Wartości przyjęte do opodatkowania przez organ podatkowy odpowiadają treści informacji podatkowej złożonej przez skarżącego na rok 2019.
Prezydent Miasta B. w dniu 15 stycznia 2013 r., działając jako organ podatkowy z powołaniem się na art. 143 § 1 i 1a i art. 13 § 1 pkt 1 o.p. udzielił D. D. upoważnienia do załatwiania spraw wynikających z o.p., a w szczególności wydawania decyzji podatkowych.
Prezydent Miasta B. wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] za 2018 r.
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2018 r. Prezydent Miasta B. ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 rok dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] w B.. Do podstawy opodatkowania organ przyjął:
-budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 679 m2;
-budynki pozostałe 2266 m2;
-grunty związane z działalnością gospodarczą 3243 m2;
-budowle związane z działalnością gospodarczą 4267 zł.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji kwestionując przyjęte do opodatkowania dane.
Decyzją z dnia 8 października 2018 r. nr SKO.F/41.4/1011/2018/7754 SKO w Katowicach po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Następnie decyzją z dnia 15 maja 2019 r. nr SKO.F/41.4/1685/2018/0 - po wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego - Kolegium stwierdziło nieważność własnej decyzji nr SKO.F/41.4/1011/2018/7754 z dnia 8 października 2019 r. Decyzją z dnia 31 października 2019 r. nr SKO.F/414/576/2019/9101 Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia 15 maja 2019 r. nr SKO.F/41.4/1685/2018/0. Decyzją z dnia 20 grudnia 2019 r. nr SKO.F/41.4/1087/2019/15964 - po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 8 października 2018 r. nr SKO.F/41.4/1011/2018/7754 - Kolegium umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego powyższą decyzją (decyzji tej nie było w obrocie z uwagi na stwierdzenie jej nieważności). Na decyzję z dnia 20 grudnia 2019 r. nr SKO.F/41.4/1087/2019/15964 podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 226/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę podatnika.
W piśmie z dnia 26 października 2020 r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz dokonanie oględzin nieruchomości przy ul. [...] w B., celem ustalenia prawidłowego przedmiotu opodatkowania w 2018 roku. Skarżący zwrócił uwagę na dane przyjęte do podstawy opodatkowania w decyzjach organu I instancji wymierzających podatek od nieruchomości za 2019 i 2020 rok.
Prezydent Miasta B., decyzją z dnia 30 marca 2021 r. ustalił skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości na 2018 r. w kwocie 34 222 zł. Organ podatkowy I instancji do podstawy opodatkowania przyjął:
-budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 679 m2;
-budynki pozostałe 2266 m2;
-grunty związane z działalnością gospodarczą 3243 m2;
-budowle związane z działalnością gospodarczą 4267 zł.
Organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że ustalając wysokość zobowiązania oparł się na informacji podatkowej złożonej przez podatnika, przy czym wziął pod uwagę, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, na opodatkowanej nieruchomości nie znajdowały się budynki mieszkalne.
W odwołaniu skarżący zarzucił, że decyzja Prezydenta Miasta B. została wydana z naruszeniem:
1. art. 121, art. 122, art. 123 oraz art. 187 § 1 o.p.;
2. art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (aktualnie t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1452, dalej: u.p.o.l.), poprzez ich niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu do opodatkowania powierzchni gruntów i budynku według informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, pomimo posiadania wiarygodnych informacji, że wpisy w tej ewidencji są wadliwe.
Skarżący podniósł, że organ podatkowy I instancji nie rozpoznał wniosków dowodowych strony, co stanowiło istotne naruszenie praw skarżącego do obrony praw w toku postępowania. Wskazał nadto na wydanie decyzji z pominięciem ustaleń wizji lokalnej oraz materiału zgromadzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dotyczącym 2019 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Po zapoznaniu się z aktami zgromadzonymi w sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach na wstępie zbadało sprawę przez pryzmat realizacji w zaskarżonej decyzji wymogu z art. 210 § 1 pkt 8 o.p. Zgodnie z tym przepisem jednym z elementów decyzji jest podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a jeżeli decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny albo podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP. Z wyjaśnień organu podatkowego, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji D. D. pełniąca funkcję Naczelnika Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych w Urzędzie Miasta B. legitymowała się upoważnieniem do załatwienia spraw wynikających z o.p. w imieniu Prezydenta Miasta B.. Kolegium wskazało, że wbrew zarzutom odwołania, decyzja podatkowa została podpisana przez osobę upoważnioną do działania, w tym zakresie w imieniu Prezydenta Miasta B.. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że w przepisach postępowania podatkowego nie przewidziano jako obligatoryjnego elementu orzeczenia, załącznika w postaci dokumentacji potwierdzającej umocowanie danej osoby do działania imieniem organu podatkowego. Podobnie jak nie jest elementem obligatoryjnym wyroku wydawanego przez sąd powszechny (a ściślej jego odpisu doręczanego stronom) załącznik w postaci aktu powołania do pełnienia urzędu na stanowisko sędziego, osoby wydającej orzeczenie. Dlatego też brak dokumentacji potwierdzającej legitymację osoby pełniącej funkcję Zastępcy Naczelnika Wydziału Podatków Urzędu Miasta B. do działania w imieniu Prezydenta Miasta B., a także dokumentacji potwierdzającej wybór Prezydenta Miasta B., nie stanowi naruszenia przepisów postępowania.
W niniejszej sprawie sporna nieruchomość została nabyta w związku i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, co wynika wprost z § 9 umowy sprzedaży z dnia 6 sierpnia 2015 r. Nieruchomość zabudowana została budynkami, które nie mają charakteru mieszkalnego. Budynek posadowiony na nieruchomości faktycznie wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej, o czym świadczą wpisy podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, w których adres B. ul. [...] podawany jest jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej m.in. "K1.", "S.", "W.", "Przedsiębiorstwo Usługowo-Rekreacyjne D.". Opodatkowana nieruchomość znajdowała się zatem w posiadaniu przedsiębiorcy, wobec czego powinna być traktowana jako związana z działalnością gospodarczą.
Przeznaczenie użytkowe budynku lub jego części, nie jest pozbawione znaczenia przy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i to zarówno w aspekcie materialnoprawnym jak też procesowym. W sposób szczególny potraktowane zostały przez ustawodawcę budynki mieszkalne lub ich części. Przepisy prawa podatkowego przewidują odrębną stawkę m.in. dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 2 lit. a u.p.o.l.). Porównując do budynków lub ich części o przeznaczeniu niemieszkalnym, w odniesieniu do tych ostatnich, odmienne są reguły stosowania najwyższych stawek podatku od nieruchomości. Dla objęcia budynku niemieszkalnego stawką przewidzianą dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wystarczające jest aby budynek taki znajdował się w posiadaniu przedsiębiorcy. Pozwala na to ustawowa definicja przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a znajdująca się w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Natomiast aby doszło do objęcia najwyższą stawką budynku mieszkalnego, to powinien on być zajęty na działalność gospodarczą (art. 5 ust. 2 lit. b w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Użyte w art. 5 ust. 2 lit. b u.p.o.l. pojęcie "zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej" rozumieć należy jako faktyczne wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej. Dla zastosowania najwyższej stawki podatku wobec budynków mieszkalnych nie jest zatem wystarczające samo posiadanie przez przedsiębiorcę.
Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualnie t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 1846), informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku. Funkcja budynku wskazana w kartotece budynków wchodzącej w skład ewidencji gruntów i budynków, będzie przesądzająca przy ustalaniu przeznaczenia budynku. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. II FPS 1/09, w razie braku tego rodzaju dokumentacji, organ podatkowy ustala przeznaczenie budynku podlegającego opodatkowaniu na podstawie innych dowodów. Dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków można podzielić wg. kryterium związania nimi organu podatkowego na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, które to do czasu zmiany ewidencji w przewidzianym trybie, nie mogą być weryfikowane w toku postępowania podatkowego. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym, może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych.
Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali.
Kolegium zauważyło, że skoro wynikiem prac budowlanych ma być zmiana przeznaczenia budynku, to dopiero wraz z ich zakończeniem przeznaczenie budynku ulegnie zmianie.
Jako okoliczność dającą podstawę do zmiany przeznaczenia budynku należy uznać zgłoszenie zakończenia budowy we właściwym trybie, o ile właściwy organ stwierdzi, że prace budowlane zostały przeprowadzone należycie tj. zgodnie z projektem budowlanym zakładającym zmianę przeznaczenia budynku. Samo uzyskanie pozwolenia na roboty budowlane prowadzące do zmiany funkcji użytkowej budynku w całości lub w części, w żadnym razie nie przesądza o zmianie funkcji budynku. Pozwolenie na budowę stanowi warunek konieczny, ale niewystarczający dla przeprowadzenia zgodnie z prawem zmiany sposobu użytkowania budynku.
Organ podatkowy I instancji, ustalając podstawę opodatkowania w zakresie budynków oparł się przede wszystkim na danych dotyczących powierzchni użytkowej podanych przez podatnika w informacji podatkowej. W odniesieniu do budynku posadowionego na działce nr [...], Prezydent Miasta B., dane do ustalenia podstawy opodatkowania zaczerpnął z ewidencji gruntów i budynków. Brak było zatem powodów do kwestionowania wielkości powierzchni użytkowej budynków posadowionych na działkach nr [...] i nr [...] przyjętej do podstawy opodatkowania, skoro wynika ona z informacji złożonej przez samego podatnika. Część budynku objęta w zaskarżonej decyzji stawką dla budynków pozostałych, nie była przeznaczona (choćby z uwagi na użytkowy charakter) i nie służyła na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych jej właściciela. Budynek natomiast w świetle wpisów w ewidencji gruntów i budynków nie ma charakteru mieszkalnego, wobec czego nie można potraktować tej części budynku jako mieszkalnej i zastosować stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków mieszkalnych.
Skarżący w okresie objętym decyzją był przedsiębiorcą, przedmiot opodatkowana znajdował się w jego posiadaniu, a także był oddany w dalsze posiadanie innym przedsiębiorcom. Znajdujące się w jego posiadaniu budynki nie służyły zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych czy innym osobistym, niegospodarczym celom. Organ podatkowy I instancji odstąpił od opodatkowania całej powierzchni budynków z zastosowaniem stawki przewidzianej dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W to miejsce organ podatkowy I instancji uwzględnił dane wynikające z informacji podatkowej, co do powierzchni budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 679 m2.
Skarżący w piśmie z dnia 17 maja 2021 r. wniósł o opodatkowanie wspomnianego budynku w sposób jaki organ podatkowy zastosował w decyzjach ustalających wymiar podatku od nieruchomości za 2019 i 2020 r. Podatnik zwrócił się o objęcie 2156,26 m2 powierzchni stawką dla budynków mieszkalnych, 332,17 m2 powierzchni stawką dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 435,57 m2 stawką dla budynków pozostałych. Dodatkowo powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego w tym zakresie Kolegium zauważyło, że według stanu ewidencji gruntów i budynków, na spornej nieruchomości nie znajdują się budynki o funkcji mieszkalnej. Jednocześnie zarówno skarżący nie przedłożył, jak też organ podatkowy I instancji nie pozyskał dowodów w postaci dokumentów urzędowych pozwalających przyjąć, że wpisy w ewidencji gruntów są w tej części nieaktualne. Brak było zatem przesłanek dla zastosowania stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Równocześnie uwzględnienia wymagało to, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, iż w okresie objętym zaskarżoną decyzją powierzchnia zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej wynosiła 332,17 m2. W szczególności brak jest dowodów pozwalających ustalić, od jakiego momentu część nieruchomości nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności pod nazwami R., O. oraz "O1.". W tej sytuacji ustalając wymiar podatku stawką przewidzianą dla budynków lub ich części związaną z działalnością gospodarczą objąć należało powierzchnię 332,17 m2, co odpowiada wskazaniom zamieszczonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19 w zakresie wykładni i stosowania art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W świetle powyższego konsekwentnie Kolegium przyjęło, że również grunty, na których posadowiony jest budynek, nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów pozostałych.
Podstawę opodatkowania dla budynku posadowionego na działce nr [...] znajdującego się w posiadaniu podatnika, organ podatkowy ustalił w oparciu o wielkość powierzchni budynku podaną przez podatnika w piśmie z dnia 18 lipca 2017 r. - 50 m2, co pokrywa się z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w 2019 r.
Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne i osoby prawne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bez podstawy prawnej. Rozwiązanie problemu występującego wówczas gdy właściciel przedmiotu opodatkowania nie jest zarazem jego posiadaczem samoistnym wskazane zostało w art. 3 ust. 3 przywołanej ustawy, który stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
Posiadanie, choć często związane z określonym uprawnieniem, samo w sobie nie jest prawem lecz stanem faktycznym. Pojęcie posiadania zostało zdefiniowane w art. 336 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z powyższego wynika, że dla uznania danego podmiotu za posiadacza samoistnego rzeczy niezbędnym jest ustalenie, iż podmiot ten korzystał z niej tak jak właściciel, a zatem z wyłączeniem innych osób pobiera z rzeczy pożytki i inne dochody, względnie rozporządza rzeczą. Wola posiadacza do władania rzeczą jak właściciel oceniana powinna być poprzez jego zachowanie wobec innych osób.
W piśmie z dnia 5 września 2016 r. pełnomocnik podatnika wskazał, że w innej decyzji wydanej wobec A. Sp. z o.o. organ podatkowy I instancji przyjął, że posiadała ona bez umowy grunt stanowiący działkę [...] i stanowiący własność Skarbu Państwa. Obecnie podatnik, podobnie jak wcześniej A. Sp. o.o. stanowczo twierdzi, że działka znajdowała się w jego posiadaniu.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją użytkownikiem wieczystym gruntów oznaczonych jako działka o nr [...] a także nr [...] oraz właścicielem znajdujących się na nich budynków, był skarżący. Natomiast w odniesieniu do działki o nr [...] tworzącej odrębną nieruchomość stanowiącą własność Skarbu Państwa, prawo użytkowania wieczystego według wpisów w księdze wieczystej przysługiwało osobie prawnej, której byt prawny ustał w 1998 r. Działka nr [...] przylegająca do dziatki nr [...] została zgłoszona przez podatnika do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podatnikiem podatku od gruntu stanowiącego działkę nr [...] jest skarżący jako posiadacz gruntu Skarbu Państwa bez tytułu prawnego - art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.
Z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że organy podatkowe przy wymiarze podatków (od nieruchomości, rolnego) związane są danymi widniejącymi w ewidencji gruntów i budynków. Zamieszczone w ewidencji gruntów i budynków informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący. W ramach postępowania podatkowego niedopuszczalne jest weryfikowanie danych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków charakteryzujących przedmiot opodatkowania (np. klasyfikacja i powierzchnia gruntu, funkcja budynku). Ewidencja gruntów i budynków korzysta ze zwiększonej mocy dowodowej, bowiem stanowi dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 § 1 o.p., a zatem stanowi dowód na okoliczności w niej stwierdzone. Dążąc do zaprzeczenia prawdziwości treści ewidencji, strona może przeprowadzić przeciwdowód z innego dokumentu stanowiącego podstawę dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie nie uczyniono powyższego, a zastrzeżenia skarżącego co do wiarygodności ewidencji gruntów i budynków, są gołosłowne bowiem nie poparte żadnym dowodem.
Brak było podstaw do prowadzenia dowodu z opinii biegłego dla ustalenia przebiegu granic i powierzchni działek składających się na nieruchomość, skoro wiedzę odnośnie tych okoliczności organy obowiązane są czerpać z ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli strona skarżąca dysponuje dowodami (dokumentami) poddającymi w wątpliwość poprawność danych w ewidencji gruntów, to powinna je przedstawić. Kolegium wskazało, że spór dotyczący opodatkowania nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. toczy się niemal dekadę. W czasie jego trwania skarżący, będąc reprezentantem spółki, od której następnie nabył prawa do nieruchomości, przedstawiał szereg różnych okoliczności dążąc do zniesienia bądź znacznego zmniejszenia ciężaru podatkowego ("względy techniczne", korzystanie ze zwolnień dla podmiotów które w rzeczywistości nie prowadziły działalności edukacyjnych). Przeprowadzenie z udziałem skarżącego czynności dowodowych napotykało szereg utrudnień. Bez wyjątku wszystkie próby dokonania oględzin spornej nieruchomości z udziałem skarżącego, nie doszły do skutku w pierwotnie wyznaczonym terminie.
Powyższe, w ocenie Kolegium, nie pozostaje bez wpływu na ocenę wiarygodności twierdzeń skarżącego, co do wystąpienia okoliczności mających rzekomo istotny wpływ na wynik sprawy (granice i powierzchnie działek, błędne określenie liczby budynków). W szczególności nie zasługiwało na akceptację i ochronę zachowanie polegające na utrudnieniu przeprowadzenia albo braku aktywnego uczestnictwa w czynnościach procesowych, a następnie zarzucanie organom, że niewystarczająco wyjaśniły stan faktyczny. Organ podatkowy I instancji prowadząc postępowanie, w ocenie Kolegium, wywiązał się ze spoczywających na nim obowiązków jeżeli chodzi o zakres postępowania dowodowego.
Położenie i powierzchnia działek gruntu ustalone są w ewidencji gruntów i budynków zawierającej m.in. mapkę z naniesionymi budynkami oraz granicami poszczególnych, działek w tym nr [...] oraz nr [...]. Na potrzeby opodatkowania powierzchnię i przebieg granic można było ustalić w oparciu dokumentację sprawy, bez konieczności uciekania się do dowodu z opinii biegłego. Brak było w świetle art. 188 oraz art. 194 § 1 o.p. uzasadnienia dla przeprowadzenia dowodu - w szczególności z opinii biegłego geodety - na okoliczność powierzchni i położenia wspomnianej działki gruntu. Organ podatkowy I instancji podejmował działania zmierzające, do wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego opodatkowanej nieruchomości, poprzez przeprowadzenie dowodu z oględzin. Strona, ani jej przedstawiciel, pomimo prawidłowego powiadomienia, nie brali udziału jednak w oględzinach nieruchomości.
Za nietrafny Kolegium uznało zarzut odwołania, dotyczący naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwą interpretację. Organ podatkowy I instancji w niniejszej sprawie nie przedstawił przyjętej w sprawie interpretacji wspomnianego przepisu, natomiast Kolegium zaznaczyło, że nie zachodziła potrzeba szczegółowego dokonywania wykładni powołanych przepisów, których treść nie nastręczała istotnych problemów interpretacyjnych. Prezydent Miasta B., jako podstawę opodatkowania w zakresie gruntów, przyjął ich powierzchnię, a w zakresie budynków powierzchnię użytkową. Skarżący w odwołaniu nie wskazał na czym polegać miała podnoszona przezeń wadliwa interpretacja tych przepisów. Skarżący w istocie podniósł zarzut oparcia decyzji o błędne ustalenia faktyczne. Nie chodzi tu zatem o dokonanie błędnej wykładni lecz o nieuzasadnione i nieprawidłowe zastosowanie wspomnianych przepisów do błędnie - w jej ocenie - ustalonego stanu faktycznego. W kontekście wcześniejszych wyjaśnień, również tak rozumiany zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., Kolegium uznało za nieuzasadniony.
Kolegium uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B. i orzekło o ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. według następującego wyliczenia:
-grunty pozostałe 3 294,00 m2 x 0,38 zł/1 m2 = 1 251,72 zł;
-budynki zw. z prow. dział. gosp 332,17 m2 x 21,94 zł/1 m2 = 7 287,81 zł;
-budynki pozostałe 2 591,83 m2 x 7,36 zł/1 m2 = 19 075,87 zł;
-budowle zw. z prow. dział. gosp.4 267 zł x 2% = 85,34 zł;
łącznie po zaokrągleniu 27 701 zł.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów art. 121, 122, 123 oraz art. 187 o.p. statuujących podstawowe zasady prowadzenia postępowania podatkowego - wzbudzania zaufania podatnika do organów, podatkowych, zasady prawdy materialnej oraz obowiązek wszechstronnego rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy,
2. przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., poprzez ich niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu do opodatkowania powierzchni gruntów i budynków według informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków mimo posiadania wiarygodnych informacji, że zapisy tej ewidencji są wadliwe,
3. nierozpoznanie wniosków dowodowych skarżącego, co w ocenie skarżącego stanowi istotne naruszenie praw skarżącego do obrony swoich praw w toku prowadzonego postępowania,
4. wydanie decyzji z pominięciem ustaleń wizji lokalnej oraz materiału zgromadzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dotyczącym podatku za 2019 rok,
5. nieuwzględnienie w toczącym się postępowaniu faktu wydania przez Prezydenta Miasta B. dwóch decyzji (i postepowań?) odnoszących się do 2018 roku,
6. nieuwzględnienie w toczącym się postępowaniu sprawy z jego wniosku z dnia 4 lutego 2020 r. o stwierdzenie wygaśnięcia (jednej z dwóch?) decyzji podatkowej dot. 2018 roku,
7. nieuwzględnienie w toczącym się postępowaniu sprawy kolejnego (?) postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia 22 lutego 2021 r. nr [...]
i innych, które skarżący doprecyzuje po otrzymaniu pomocy prawnej, o co wniósł w skardze.
Mając na względzie wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem prawa i jest dla podatnika krzywdząca.
W ocenie skarżącego, organ podatkowy nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia czy działka nr [...] (i inne), faktycznie jest w posiadaniu podatnika w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ewentualnie art. 3 ust. 1 pkt 4 b u.p.o.l., a wobec braku rozeznania co do tego jakie są granice nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] (czyli "co znajduje się wewnątrz ogrodzenia nieruchomości" - co stanowi jej integralną całość a uprzednio zorganizowaną część przedsiębiorstwa państwowego), w tym w szczególności faktycznego położenia i liczby nieruchomości gruntowych oraz stanowiących odrębną własność budynków i budowli. Skarżący podniósł dalej, że pominięta przez organ podatkowy została również okoliczność, na którą zwrócił uwagę i zawarł już w swoim odwołaniu od decyzji w sprawie wymiaru podatku za rok 2017, a mianowicie to, że w granicach jego nieruchomości leży również działka [...], do czego organ podatkowy w ogóle się nie odniósł. Skarżący wskazał, że od tej nieruchomości podatek również powinien zostać naliczony, co leży w interesie nie tylko podatnika ale i Miasta B., gdyż biorąc pod uwagę dyscyplinę finansów publicznych, organ winien dążyć do opodatkowania wszystkich nieruchomości, które takiemu opodatkowaniu podlegają. To również, w ocenie skarżącego świadczy o niewyjaśnieniu przez organ podatkowy wszystkich okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy i zgodnego z przepisami prawa wydania decyzji podatkowej. Podatnik uważał i uważa, że powinien płacić wyższy podatek (choćby też od wskazanej działki nr [...] o powierzchni 51 m2) i również (choćby) z tego powodu decyzja organu podatkowego jest błędna. Ponadto organ nie wziął pod uwagę ustaleń podjętych w prawomocnie zakończonym postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku za 2019 rok, w tym niekwestionowanej przez podatnika wizji lokalnej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, w toku postępowania, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in.: właścicielami lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, albo użytkownikami wieczystymi gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1-3). Przedmiotem opodatkowania w podatku od nieruchomości są w myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l.: grunty (z wyjątkiem użytków rolnych); budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:
1) dla gruntów - powierzchnia;
2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;
3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (art. 4 ust. 1 u.p.o.l.).
Na podstawie art. 5 u.p.o.l., rada gminy ustala stawki podatku od nieruchomości w granicach maksymalnych stawek wskazanych w tym przepisie.
Stosownie do art. 21 § 5 o.p. jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.
Podatek od nieruchomości dla podatników będących osobami fizycznymi ustalany przez organ podatkowy jest w drodze decyzji (art. 6 ust. 7 u.p.o.l., art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym), to jest w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 o.p.. Podatnicy podatku od nieruchomości jak też podatku rolnego obowiązani są do składania informacji podatkowych (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.), które to należy traktować jako deklaracje w znaczeniu nadawanym temu pojęciu przez art. 3 pkt 5 o.p.. W przypadku osób fizycznych zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości powstaje wraz z doręczeniem decyzji ustalającej jego wysokość - art. 21 § 1 lit. b o.p. w zw. z art. 6 ust. 4 u.p.o.l.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 u.p.o.l. użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) budynek - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach,
2) budowla - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem;
3) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a, zgodnie z którym: do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Całkowicie niezasadne są zarzuty skarżącego jakoby w zaskarżonej decyzji organ nie uwzględnił, że działka nr [...] o powierzchni 678 m2, działka nr [...] o powierzchni 51 m2, faktycznie są w posiadaniu podatnika w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ewentualnie art. 3 ust. 1 pkt 4 b u.p.o.l., wobec braku rozeznania co do tego jakie są granice nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] (czyli "co znajduje się wewnątrz ogrodzenia nieruchomości" - co stanowi jej integralną całość a uprzednio zorganizowaną część przedsiębiorstwa państwowego), w tym w szczególności faktycznego położenia i liczby nieruchomości gruntowych oraz stanowiących odrębną własność budynków i budowli. Skarżący wskazał, że od tej nieruchomości podatek również powinien zostać naliczony, co w ocenie skarżącego świadczy o niewyjaśnieniu przez organ podatkowy wszystkich okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy i zgodnego z przepisami prawa wydania decyzji podatkowej. Skarżący podniósł, że uważał i uważa, że powinien płacić wyższy podatek (choćby też od wskazanej działki numer [...] o powierzchni 51 m2) i również z tego powodu decyzja organu podatkowego jest błędna.
Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ wyraźnie wskazał, że opodatkowaniu podlega 3 294,00 m2 gruntu, czyli dokładnie tyle ile wskazał skarżący w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia 8 marca 2016 r. (k. 33 akt administracyjnych), a zatem działki nr [...] o powierzchni 2306 m2, nr [...] o powierzchni 259 m2, nr [...] o powierzchni 678 m2, działka nr [...] o powierzchni 51 m2. Nieporozumieniem zatem jest zakres zaskarżenia decyzji, wobec faktu, że w zakresie powierzchni gruntu podlegającej opodatkowaniu, Kolegium orzekło zgodnie z informacją skarżącego w tym zakresie, nie przyjęło jedynie związania tych gruntów z działalnością gospodarczą, jak tego chciał skarżący, a zastosowało stawkę dla gruntów "pozostałych", a zatem stawkę niższą za 1 m2. Uchyleniu zaskarżonej decyzji przez Sąd w tym zakresie z powodu przyjęcia przez organ niższej stawki za 1 m2 gruntu, niż oczekiwana przez skarżącego, na przeszkodzie stoi zakaz reformationis in peius z art. 134 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Z tej samej przyczyny, tj. zakazu reformationis in peius, Sąd nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji w zakresie przyjęcia przez Kolegium, że z działalnością gospodarczą związane jest 332,17 m2 powierzchni użytkowej budynku, a nie jak wskazał skarżący w informacji podatkowej z dnia 8 marca 2016 r. – 679 m2.
Co do nieprzyjęcia przez organy, wskazanej przez skarżącego części budynku jako mieszkalnej i w konsekwencji niezastosowania stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków mieszkalnych, Sąd w całości podziela stanowisko Kolegium, że skoro wynikiem prac budowlanych ma być zmiana przeznaczenia budynku, to dopiero wraz z ich zakończeniem przeznaczenie budynku ulegnie zmianie, a jako okoliczność dającą podstawę do zmiany przeznaczenia budynku, należy uznać zgłoszenie zakończenia budowy we właściwym trybie, o ile właściwy organ stwierdzi, że prace budowlane zostały przeprowadzone należycie tj. zgodnie z projektem budowlanym zakładającym zmianę przeznaczenia budynku. Samo uzyskanie pozwolenia na roboty budowlane prowadzące do zmiany w całości lub w części, funkcji użytkowej budynku, nie przesądza o zmianie funkcji budynku. Pozwolenie na budowę stanowi warunek konieczny, ale niewystarczający dla przeprowadzenia zmiany sposobu użytkowania budynku zgodnie z prawem. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, który miałby potwierdzać fakt zakończenia prac budowlanych i zgłoszenia zakończenia tych prac we właściwym trybie, przed 2018 rokiem, którego dotyczy niniejsze postępowanie, a nawet w jego trakcie. Okoliczności tej nie potwierdza także żaden protokół oględzin nieruchomości sporządzony przed końcem 2018 roku. Ewentualne późniejsze stwierdzenie zakończenia tychże prac i uwzględnienie tej okoliczności w postępowaniach i decyzjach podatkowych za późniejsze lata, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Ustalając natomiast powierzchnię użytkową budynków, stanowiącą podstawę opodatkowania, Kolegium, za organem I instancji, oparło się przede wszystkim na danych podanych przez skarżącego w informacji podatkowej. Brak było zatem powodów do kwestionowania wielkości powierzchni użytkowej budynków posadowionych na działkach nr [...] i nr [...] przyjętej do podstawy opodatkowania, skoro wynika ona z informacji złożonej przez samego podatnika.
Nieporozumieniem jest także zaskarżenie decyzji w pozostałym zakresie (decyzja podatkowa została zaskarżona w całości), skoro dane przyjęte przez organy wynikają wprost z informacji podatkowej skarżącego, a w żadnej części skargi, ani w toku postępowania podatkowego, skarżący nie twierdził, że nie powinien płacić podatku od nieruchomości.
Sąd uznał, że organ odwoławczy wypełnił wynikający z art. 122 o.p. obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, nie przekroczył granic swobodnej jego oceny. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 187 § 1 o.p. Organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Organ odwoławczy zarówno przytoczył zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść, przedstawił konkretne elementy stanu faktycznego sprawy. Odniósł się także do istotnych, podniesionych w postępowaniu podatkowym, zarzutów i wskazał na przyczynę odmiennej od skarżącego, interpretacji przepisów prawnych.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI