I SA/GL 584/25

I SA/Gl 584/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Mikołaj Darmosz
Paweł Kornacki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 733
art. 6i ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 marca 2025 r. nr SKO.F/41.4/1064/2024/18349 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od grudnia 2018 r. do września 2024 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 czerwca 2024 r. do 30 września 2024 r.; 2) w pozostałym zakresie skargę oddala; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 209 (dwieście dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1. Z. N. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 25 marca 2025 r., nr SKO.F/41.4/1064/2024/18349 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
2. Stan sprawy.
2.1. Prezydent Miasta R. decyzją nr [...] z 25 września 2024 r., określił skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. [...] za miesiące:
- od 1 grudnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w kwocie 39 zł (3 osoby, stawka 13 zł/os.),
- od 1 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2020 r. w kwocie 60 zł (3 osoby, stawka 20 zł/os.),
- od 1 lutego 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w kwocie 75 zł (3 osoby, stawka 25 zł/os.),
- od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w kwocie 90 zł (3 osoby, stawka 30 zł/os.),
- od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w kwocie 114 zł (3 osoby, stawka 38 zł/os.),
- od 1 stycznia 2023 r. do 31 lipca 2023 r. w kwocie 114 zł (3 osoby, stawka 38 zł/os.),
- od 1 sierpnia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 76 zł (2 osoby, stawka 38 zł/os.),
- od 1 stycznia 2024 r. do 30 września 2024 r. w kwocie 70 zł (2 osoby, stawka 35 zł/os.).
2.2. Kolegium zaskarżoną decyzją z 25 marca 2025 r.:
1) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta w części dotyczącej określenia wysokości opłaty za okres od 1 grudnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w kwocie 39 zł oraz od 1 stycznia 2019 r. do 30 listopada 2019 r. w kwocie 60 zł miesięcznie i w tym zakresie umorzyło postępowanie;
2) w pozostałym zakresie decyzję Prezydenta Miasta utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się najpierw na przepisy art. 6q ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6h, 6m ust. 1, art. 6o, art. 6i ust. 1 pkt 1, art. 6m ust. 1, art. 6r ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz.U. z 2025 r. poz. 733, ze zm. – dalej: u.c.p.g.).
Wskazał, że w sprawie istotne jest wyjaśnienie ilości osób zamieszkujących w lokalu przy ul. [...], bowiem skarżący twierdził, iż nie użytkował trwale tej nieruchomości, jak również nie przebywała tam jego żona (E.N.), ani jego syn (D.H.). Kolegium przedstawiło w związku z tym wiele czynności dowodowych i pism, które zmierzały do wyjaśnienia tych kwestii.
Na ich podstawie Kolegium skonstatowało, że Prezydent Miasta prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
Organ podkreślił, że treść art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Wystarczy tymczasowe przebywanie na nieruchomości oznaczonej jako przeznaczona na zaspokajanie celów mieszkalnych, aby zadeklarować liczbę osób wytwarzającą odpady i uiszczać opłatę właściwą dla nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy lub określić ją przez organ w drodze decyzji.
Wobec tego organ przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż nieruchomość położona w P. przy ul. [...] była w badanym okresie zamieszkiwana, we wskazanym rozumieniu, przez skarżącego, jego żonę oraz syna. Świadczą o tym, w szczególności, zeznania świadków, deklaracja złożona 29 czerwca 2023 r. przez D. H. o zamieszkiwaniu trzyosobowej rodziny w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] oraz oświadczenia skarżącego złożone w toku postępowania. Zdaniem organu, nie budzi wątpliwości, że osoby te przebywały na wskazanej nieruchomości, a nawet jeżeli miało to miejsce tylko przez pewien czas w ciągu miesiąca, to nadal jest to wystarczające do uznania, że spełniona została przesłanka ustawowa do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ zauważył również, że nie ma znaczenia, iż w tym samym czasie dana osoba przebywała czasowo w kilku miejscach.
Kolegium podsumowując tę część rozważań wskazało, że Prezydent Miasta prawidłowo określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podstawowej, właściwej dla odpadów segregowanych, w stosunku do liczby osób zamieszkujących nieruchomość na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i według prawidłowej stawki.
Na koniec organ odwoławczy zasygnalizował, że konieczne stało się jednak uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia wysokości opłaty za okres od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r. z uwagi na przedawnienie (art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa [Dz.U. z 2025 r. poz. 111, ze zm.] w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g.).
2.3. W skardze Z. N. wskazał, że decyzja Kolegium jest dla niego krzywdząca. Podtrzymał oświadczenie, iż w 2020 r. postanowił z E. N., że nie zamieszkają razem, ustanowili rozdzielność majątkową i wszczęli procedurę rozwodową. Zatem, nie miał pełnej wiedzy o działaniach E.N. i nie ponosi za nie odpowiedzialności. W związku z decyzją, że nie zamieszkają razem, E.N. 3 kwietnia 2020 r. kupiła mieszkanie. Potwierdzeniem, że nie miał wiedzy gdzie zamieszkuje E.N. jest również postanowienie Sądu Okręgowego w G. Wydział [...] Cywilny Rodzinny zawieszające postępowanie w sprawie rozwodowej.
Skarżący podał ponadto, że od 14 maja 2024 r. E.N. została tymczasowo aresztowana i przebywa nadal w areszcie, zatem nie mogła nawet czasowo przebywać pod adresem [...]. Na dowód tego dołączył kopię zawiadomienia Sądu Rejonowego w B. z 15 maja 2024 r. o zastosowaniu wobec E.N. tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy od 13 maja 2024 r., jak również kopię zaświadczenia Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z 21 stycznia 2025 r., że E.N. została zatrzymana 13 maja 2024 r. i przebywa nadal w tej jednostce penitencjarnej.
2.4. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że skarżący załączył do skargi dowody, które nie były znane organom na etapie postępowania podatkowego, więc nie zostały uwzględnione przy orzekaniu. Poza tym, dowody te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3. Zaskarżona decyzja w części odnoszącej się do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości w P. przy ul. [...] za okres od czerwca 2024 r. do września 2024 r. narusza prawo i w związku z tym została uchylona. W tej mierze Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż E.N. nie zamieszkiwała na tej nieruchomości, gdyż postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z 14 maja 2024 r. została tymczasowo aresztowana.
Natomiast w pozostałym zakresie, to jest odnoszącym się do okresu od grudnia 2018 r. do maja 2024 r., Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Kolegium jest zgodna z prawem i skargę oddalił.
4. Stosownie do art. 6h pkt 1 u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, na rzecz gminy, na terenie której są położone nieruchomości lub lokale. Przy czym, według art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. przez "właściciela nieruchomości" ta ustawa rozumie także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Zgodnie z art. art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.
Jak stanowi art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418) - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.
Z kolei według art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy.
Rada Miasta Piekary Śląskie uchwałą Nr II/25/18 z 30 listopada 2018 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz.U. Woj. Śląskiego z 2018 r. poz. 7686) od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, ustaliła stawkę w wysokości 20,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca. Następnie, kolejnymi aktami prawa miejscowego Rada Miasta ustaliła stawkę przedmiotowej opłaty w wysokości 25,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca (uchwała Nr XVII/207/19 z 19 grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi [Dz.U. Woj. Śląskiego z 2020 r. poz. 3]), 30,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca (uchwała Nr XXVIII/326/20 z 26 listopada 2020 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi [Dz.U. Woj. Śląskiego z 2020 r. poz. 8414]), 38,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca (uchwała Nr XLI/462/21 z 26 października 2021 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi [Dz.U. Woj. Śląskiego z 2021 r. poz. 6816] oraz 35,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca (uchwała Nr LXXIII/326/20 z 25 stycznia 2024 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi [Dz.U. Woj. Śląskiego z 2024 r. poz. 828]).
Ponadto, jak stanowi art. 6m ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta m.in. właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a stosownie do art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Zgodnie zaś z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
5.1. Skarżący jest właścicielem nieruchomości, co do której określono wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jest to okoliczność niekwestionowana. Na etapie odwołania twierdził jednak, że nie użytkował w czasie określonym w decyzji "w sposób trwały" nieruchomości przy ul. [...]. W skardze podniósł z kolei, że Kolegium wyjaśniło, iż nawet przebywanie na danej nieruchomości przez pewien czas w ciągu miesiąca jest wystarczające do uznania, że "spełniona została przesłanka ustawowa do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi".
5.2. Sąd stwierdza, że stanowisko organów w tej mierze jest trafne (str. 6-7 decyzji).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 czerwca 2022 r., III FSK 5051/21, ustawodawca określając przesłankę "zamieszkiwania" nie wprowadził jej doprecyzowania, wykorzystując przykładowo definicję legalną, czy też inne środki legislacyjne, poprzez które należałoby ustalić jej zakres znaczeniowy. W konkretnym przypadku oznacza to zatem konieczność takiego sposobu jej rozumienia, aby nie wprowadzać dodatkowych wymogów modyfikujących jej zakres znaczeniowy (przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustawodawca nie zdefiniował także pojęcia "mieszkaniec", co uzasadniałoby w tej sytuacji posłużenie się wykładnią językową. Według definicji słownikowej, "mieszkaniec" to "osoba, która mieszka w jakimś miejscu" (https://wsjp.pl/haslo/podglad/4789/mieszkaniec), a synonimami "mieszkańca" są np. wyrażenia: osoba zamieszkała, domownik, lokator, najemca (https://synonim.net/synonim/mieszkaniec). Ponadto wyróżnia się mieszkańców stałych i tymczasowych. Pojęcie to należy zatem interpretować, posługując się także wykładnią celowościową. Brak jest przy tym podstaw do wprowadzania dalszych kwantyfikatorów zawężających to pojęcie (por. wyrok NSA z 19 listopada 2024 r., III FSK 843/24).
Nie można zatem pod pojęciem mieszkańca rozumieć tylko osoby stale zamieszkującej daną nieruchomość. Zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy w rozumieniu u.c.p.g., wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Ustawodawca przewidział dychotomiczny podział systemu odbioru odpadów komunalnych, w oparciu o relewantną przesłankę "zamieszkiwania na nieruchomości". Trzeba zatem przyjąć, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy gminy, jak i osoby przebywające na jej terenie tymczasowo, czy nieregularnie (por. wyrok NSA z 6 marca 2024 r., III OSK 3545/21; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., II OSK 1418/15; M. Budziarek (w:) M. Budziarek, A. Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz do art. 6c u.p.c.g.; R. Lewandowski, Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi - wybrane problemy, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2019 r. nr 10, s. 6).
Wreszcie, należy podkreślić – wbrew stanowisku skarżącego, które zostało wyrażone w odwołaniu – że użyty w art. 6c ust. 1, art. 6h ust. 1, art. 6i ust. 1 pkt 1, czy art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. zwrot "zamieszkują mieszkańcy", pod względem językowym nie jest tożsamy z użytym w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071) zwrotem "miejsce zamieszkania". Nie można więc utożsamiać znaczenia obydwu tych pojęć. Biorąc natomiast pod uwagę cele uregulowań zawartych w u.c.p.g., można stwierdzić, że ustawodawca świadomie w art. 6c u.c.p.g. nie posłużył się pojęciem "miejsca zamieszkania", o którym mowa w art. 25 Kodeksu cywilnego, lecz pojęciem "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy". Ponadto, jest obojętne, czy nieruchomość zamieszkiwana jest przez osoby fizyczne z zamiarem stałego pobytu, czy też nie. "Zamieszkiwanie" oznacza także czasowe przebywanie w miejscowości w celach osobistych lub zawodowych. Kluczowy jest faktyczny pobyt na nieruchomości (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., III FSK 453/24).
5.3. Z tych powodów prezentowana przez skarżącego argumentacja o nieregularnym przebywaniu na nieruchomości przy ul. [...], nie może skutecznie zakwestionować wyrażonej przez organy oceny prawnej.
6.1. Zasadności kontrolowanej decyzji nie może także podważyć twierdzenie skarżącego, że na ww. nieruchomości nie zamieszkiwała jego żona E.N., ani ich syn D.H.. Zgromadzone przez organy dowody pozwalają bowiem na wyciągnięcie przeciwnego wniosku, to jest stwierdzenia, że w ustalonym wcześniej rozumieniu (por. pkt 5 uzasadnienia) na tejże nieruchomości "zamieszkiwali" (a więc choćby czasowo, nieregularnie) nie tylko skarżący, ale ponadto dwie inne osoby.
Po pierwsze, był to D.H. - do lipca 2023 r., bo jak ustaliły organy, w sierpniu 2023 r. złożył deklarację na jedną osobę co do nieruchomości w P., przy ul. [...] (por. str. 3-4 decyzji organu pierwszej instancji). Po drugie, była to E.N. - do maja 2024 r., w którym to miesiącu została tymczasowo aresztowana, o czym jeszcze poniżej (pkt 7).
6.2. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że w lokalu przy ul. [...], we wskazanych wyżej (pkt 6.1.) okresach zamieszkiwały trzy lub dwie osoby.
Takie dane wynikają z zeznań świadków. J. W. zeznała, że w tym lokalu, mniej więcej od 2018-2019 r., mieszkają trzy osoby: Pan, z żoną (partnerką) i synem (młody chłopak). Analogicznie zeznał świadek J. K., który podał, że w tym lokalu, mieszkał Z. N., E.N. i D.H.. Zamieszkiwanie skarżącego w tym miejscu potwierdzili także świadkowie: T. N. oraz A. W..
Z zeznaniami tych osób korespondują ustalenia Policji (pismo Wydziału Prewencji KMP w P. z 13 grudnia 2023 r.).
Fakt, że E.N. zamieszkiwała (we wskazanym rozumieniu) na nieruchomości przy ul. [...], pośrednio wynika także ze zgromadzonych przez organy dokumentów: a) wniosków z 9 czerwca 2021 r. oraz 21 lipca 2023 r. o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w których wskazała ten adres, jako adres zamieszkania, b) informacji spółki T z 19 oraz 27 grudnia 2023 r., z których wynika, że w zawartej umowie z tą firmą, jako adres zamieszkania wskazała P., ul. [...].
Także przedłożone przez skarżącego zawiadomienie z 15 maja 2024 r. o tymczasowym aresztowaniu E.N. (k. 5 akt sądowych) wskazuje, że jej miejsce zamieszkania znajdowało się pod adresem: P., ul. [...].
W związku powyższym, nie ma podstaw do tego, aby ustalić – zgodnie z twierdzeniem zawartym w skardze, że E.N. po zakupie mieszkania 3 kwietnia 2020 r. nie zamieszkiwała przy ul. [...]. Z dołączonego do skargi aktu notarialnego z 3 kwietnia 2020 r. wynika, że istotnie E.N. w tym dniu kupiła lokal mieszkalny w P., przy ul. [...]. Jednak to nie wyklucza zamieszkiwania przy ul. [...]. Tym bardziej, że - jak już to zostało wyjaśnione (pkt 5 uzasadnienia) - pojęcie "zamieszkiwanie" oznacza na gruncie u.c.p.g. choćby czasowe lub nieregularne przebywanie na danej nieruchomości.
6.3. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżący w badanym okresie nie zamieszkiwał pod adresem: P., ul. [...].
Świadek B. K. zeznała bowiem, że to ona mieszkała pod tym adresem od marca 2021 r., razem z synem oraz P. W. (najemcą). Gdy wyprowadziła się z tego mieszkania pozostał w nim P. W..
Z tymi zeznaniami koresponduje treść protokołu oględzin tego miejsca, przeprowadzonych 15 grudnia 2023 r. przez pracowników Urzędu Miasta. Wynika z niego, że wskazani tam sąsiedzi przekazali informację, iż lokal przy ul. [...], był od około 4-5 lat wynajmowany, a skarżący – który jest właścicielem – nie mieszka pod tym adresem i bywa tylko po odbiór poczty. Potwierdzili, że od około 2-3 lat lokal nr [...] wynajmował P. W. oraz B. K. wraz z synem.
6.4. Organy poczyniły również trafne ustalenia co do zamieszkiwania E.N. w B., przy ul. [...].
Z informacji Komisariatu II Policji w B. z 8 grudnia 2023 r. wynika, że E.N. pod tym adresem nie zamieszkiwała, a w tym miejscu była prowadzona działalność gospodarcza S E.N.". Taka relacja koresponduje z danymi wynikającymi z pisma Referatu Działalności Gospodarczej Urzędu Miasta w P. z 19 grudnia 2023 r.
6.5. Z powodów wskazanych w pkt 6.1. – 6.4. Sąd uznał, że Kolegium zasadnie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesięczne okresy od grudnia 2019 r. do maja 2024 r.
6.6. Komplementarnie Sąd również zauważa, że Kolegium zasadnie uchyliło decyzję Prezydenta Miasta odnoszącą się do okresów od grudnia 2018 r. do listopada 2019 r. i w tym zakresie umorzyło postępowanie. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Na podstawie art. 6q ust. 1 u.c.p.g. ten przepis ma zastosowanie w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jednocześnie w wydanej na podstawie delegacji z art. 6l ust. 1 u.c.p.g. uchwale Nr XXIX/361/16 Rady Miasta Piekary Śląskie z 24 listopada 2016 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz.U. Woj. Śląskiego z 2016 r. poz. 6760) określono, że przedmiotową opłatę właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, uiszczają za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, w terminie do 15 dnia następnego miesiąca kalendarzowego. Zważywszy więc na to, że kontrolowana decyzja Kolegium została wydana dopiero 25 marca 2025 r. regulacja art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej została w tej sprawie zastosowana prawidłowo.
7.1. Natomiast zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie, w jakim od czerwca 2024 r. do września 2024 r. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi określa w odniesieniu do dwóch osób, zamiast tylko wobec skarżącego.
7.2. Kluczowa w tej mierze okoliczność została podniesiona przez skarżącego dopiero na etapie skargi do Sądu. Wówczas skarżący przedstawił zawiadomienie – sporządzone przez Sąd Rejonowy w B. - o tymczasowym aresztowaniu E.N. 14 maja 2024 r., a także zaświadczenie Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z 21 stycznia 2025 r., że E.N., zatrzymana 13 maja 2024 r., przebywa nadal w tej jednostce penitencjarnej.
W ocenie Sądu pojęcie "zamieszkują mieszkańcy" użyte w art. 6c ust. 1, art. 6h ust. 1, art. 6i ust. 1 pkt 1, czy art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. nie może obejmować stanu faktycznego, w którym "mieszkaniec" zostaje tymczasowo aresztowany (szerzej: pozbawiony wolności) i przebywa w jednostce penitencjarnej. Z samej istoty pozbawienia wolności wynika przecież, że osoba taka przebywa w zakładzie karnym albo areszcie śledczym i nie jest to chwilowa nieobecność, wynikająca ze zwykłych okoliczności życiowych, jak np.: wyjazd wakacyjny, służbowy, odwiedziny u innych osób, uczestnictwo w obrzędach religijnych, uczestnictwo w imprezach sportowych lub kulturalnych, pobyt w szpitalu oraz wszelkie inne sytuacje, w których dana osoba, korzystając z wolności przemieszczania się swobodnie wybiera powód swojej nieobecności w mieszkaniu. Zatem, tymczasowe aresztowanie i fakt przebywania w Areszcie Śledczym w określonym czasie powoduje, że nie można uznać, iż spełniona została przesłanka zamieszkiwania na nieruchomości w rozumieniu art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w tym okresie, a tym samym przesłanka powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za dany miesiąc.
7.3 Dlatego, wbrew stanowisku Kolegium wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, podniesiona przez skarżącego okoliczność tymczasowego aresztowania E.N. jest istotna dla rozstrzygnięcia.
Jednocześnie, nie mogła zostać pominięta przez Sąd, chociaż - jak Kolegium również argumentowało w odpowiedzi na skargę - nie była znana orzekającym w sprawie organom. Tego rodzaju sytuacja procesowa została bowiem przewidziana przez ustawodawcę i stanowi jedną z przesłanek wznowienia postępowania w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. (w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g.). Ten przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W tym przypadku zaistniały przesłanki przewidziane w powołanym przepisie: a) wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna, tj. tymczasowe aresztowanie E.N.; b) nowa okoliczność faktyczna jest istotna dla sprawy, tzn. może mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia, czy E.N. była "mieszkańcem" nieruchomości przy ul. [...]; c) nowa okoliczność faktyczna nie była znana organowi, który wydał decyzję; d) nowa okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania decyzji.
Natomiast nie ma znaczenia dla sprawy to, czy skarżący przed wydaniem decyzji ostatecznej wiedział, że E.N. została tymczasowo aresztowania i tej okoliczności w trakcie prowadzonego postępowania nie powołał (por. uchwała NSA z 13 października 2025 r., II FPS 3/25).
7.4. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W przekonaniu Sądu każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Dotyczy to także podstawy wznowieniowej z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Należy podkreślić, że w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. mowa jest o jakimkolwiek naruszeniu prawa, a jedynym ograniczeniem zastosowania tegoż przepisu jest to, czy naruszenie określonej normy daje, czy nie daje podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym samym ustawodawca wskazuje, że realizacja zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 120 o.p. jest wartością wyższą, niż przestrzeganie innej zasady ogólnej wyrażonej w art. 128 o.p, czyli zasady trwałości rozstrzygnięć administracyjnych.
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowi niekompletny materiał dowodowy, nawet jeśli o istnieniu istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej organ nie widział, oznacza wydanie decyzji z "naruszeniem prawa", także w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z "naruszeniem prawa" rozumie się również takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego określonych w art. 240 § 1 pkt 5, 7 i 8 Ordynacji podatkowej. Tak więc, w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego.
Powyższy pogląd dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo należy wskazać na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 lipca 2025 r., III FSK 759/23; z 25 stycznia 2024 r., I FSK 1208/20; z 30 września 2022 r., I FSK 1031/22; z 22 listopada 2018 r., I FSK 1155/18; z 14 listopada 2006 r., I OSK 1321/05; z 12 października 2011 r., II OSK 2004/10; z 10 października 2013 r., I OSK 1573/13; z 10 marca 2016 r., I OSK 1760/14; z 30 marca 2017 r., II GSK 1953/15; z 7 grudnia 2021 r., II OSK 566/21; z 25 lutego 2020 r., II OSK 145/20).
7.5. Zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.
Zatem, kontrolowaną decyzję należało uchylić w odniesieniu do miesięcy od czerwca 2024 r. do września 2024 r. W tej części niezasadnie określa, że obowiązek poniesienia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postawał, co miesiąc, od dwóch osób, to jest nie tylko od skarżącego, ale również przebywającej w Areszcie Śledczym E.N..
8. W postępowaniu ponownym, dotyczącym okresów rozliczeniowych od czerwca 2024 r. do września 2024 r., Kolegium zweryfikuje decyzję organu pierwszej instancji mając na uwadze wyrażoną powyżej przez Sąd ocenę prawną (art. 153 p.p.s.a.).
9. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną na posiedzeniu niejawnym kwotę 209 zł złożył się tylko wpis, ponieważ skarżący działający osobiście, nie wykazał, że poniósł inne koszty niezbędne do celowego dochodzenia jego praw.