I SA/Gl 583/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-01-31
NSApodatkoweŚredniawsa
kara porządkowaOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowewyjaśnieniadokumentynieruchomościzobowiązanie podatkowewspółpraca z organemsądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej za nieprzedłożenie wymaganych dokumentów i wyjaśnień organowi podatkowemu.

Spółka zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy karę porządkową nałożoną przez Prezydenta Miasta za nieprzedłożenie wyjaśnień i dokumentów dotyczących nieruchomości. Spółka twierdziła, że współpracowała z organem i nie posiadała wymaganych dokumentów. Sąd administracyjny uznał jednak, że spółka trzykrotnie zignorowała wezwania organu, nie przedstawiła istotnych wyjaśnień i dokumentów, a jej postawa nosiła cechy braku należytej staranności, co uzasadniało nałożenie kary porządkowej.

Sprawa dotyczyła skargi C. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. o nałożeniu na spółkę kary porządkowej w wysokości 2 000,00 zł. Kara została nałożona z powodu niewykonania przez spółkę wezwań organu podatkowego do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących nieruchomości, niezbędnych do prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021. Spółka argumentowała, że współpracowała z organem, udzielała wyjaśnień i przedkładała dostępne dokumenty, a także że nie posiadała części żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że spółka trzykrotnie zignorowała prawidłowo doręczone wezwania organu, nie przedstawiła istotnych wyjaśnień i dokumentów bez uzasadnionej przyczyny. Sąd podkreślił, że celem kary porządkowej jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania i zapewnienie jego sprawności, a postawa spółki nosiła cechy braku należytej staranności. Sąd stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej, a wysokość nałożonej kary była adekwatna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, nałożenie kary porządkowej jest zasadne, jeśli strona bezzasadnie odmawia lub nie dokonuje w terminie złożenia wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka trzykrotnie zignorowała wezwania organu podatkowego do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących nieruchomości, co utrudniało postępowanie podatkowe. Postawa spółki nosiła cechy braku należytej staranności, a nie istniały obiektywne przeszkody uniemożliwiające wykonanie obowiązków. Kara porządkowa ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania i zapewnienie jego sprawności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 262 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 262

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 155 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

pkt 1

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 189 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.s.k.o. art. 2

Ustawa z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezzasadna odmowa lub niewykonanie w terminie wezwania organu podatkowego do złożenia wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów, mimo prawidłowego pouczenia o skutkach, uzasadnia nałożenie kary porządkowej. Postawa strony nosząca cechy braku należytej staranności i lekceważenia obowiązków procesowych stanowi podstawę do nałożenia kary porządkowej. Organ podatkowy jest gospodarzem postępowania i ma prawo żądać od strony wyjaśnień i dokumentów istotnych dla sprawy, a strona ma obowiązek je przedstawić, jeśli je posiada.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki o współpracy z organem i braku posiadania części dokumentów została uznana za nieuzasadnioną w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Twierdzenie spółki, że organ powinien samodzielnie zgromadzić wszystkie dowody, zostało odrzucone w kontekście obowiązku współpracy strony.

Godne uwagi sformułowania

Postawa Skarżącej w toku postępowania podatkowego nosi cechy, co najmniej braku należytej staranności. Celem powyższej regulacji jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych. Nie oznacza to jednak, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu.

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

przewodniczący

Anna Rotter

sprawozdawca

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nałożenia kary porządkowej za brak współpracy z organem podatkowym, obowiązki strony w postępowaniu podatkowym, interpretacja art. 262 Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy strony w postępowaniu podatkowym; ogólne zasady dotyczące kar porządkowych i współpracy z organami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje braku współpracy z organami podatkowymi i stanowi przykład stosowania kar porządkowych, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Kara porządkowa za brak współpracy z urzędem skarbowym – kiedy sąd uzna ją za zasadną?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 583/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 151 § 1, art. 262
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Anna Rotter (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 marca 2022 r. nr SKO.FP/41.4/112/2022/2389 w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 marca 2022r. nr SKO.FP/41.4/112/2022/2389 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: SKO) po rozpatrzeniu zażalenia C. sp. z o.o. w L. (dalej: Spółka, Skarżąca), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. (organ pierwszej instancji) nr [...] z dnia 17 stycznia 2022r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej w kwocie 2 000,00 zł.
Powyższe postanowienie SKO wydane zostało na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 570) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925).
Stan sprawy.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2022r. organ pierwszej instancji nałożył na Spółkę karę porządkową w wysokości 2000,00 zł.
W decyzji podano, iż organ pierwszej instancji w związku z prowadzonymi postępowaniami podatkowymi w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2017-2021, pismem z dnia 10 września 2021r. w trybie art. 155 § 1 O.p. wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], w szczególności do wyjaśnień: sposobu wykorzystania spornej nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej, celu zakupu nieruchomości, oferty handlowej związanej z przedmiotową nieruchomością oraz wyjaśnień różnic w powierzchni użytkowej budynków, zadeklarowanej w latach 2017-2021. Powyższe pismo zostało skutecznie doręczone Spółce w dniu 21 września 2021r. Organ podkreślił, iż Skarżąca w wyznaczonym terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania nie złożyła stosownych wyjaśnień. Kolejne pismo z wezwaniem do złożenia omawianych wyjaśnień i dokumentów zostało doręczone Spółce dnia 9 listopada 2021r. Wobec braku reakcji Spółki, organ wystosował trzecie wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących wspomnianej nieruchomości, które Spółka odebrała w dniu 2 grudnia 2021r. Skarżąca ponownie nie zastosowała się do wymogów wezwania.
Spółka została trzykrotnie pouczona o skutkach, jakie mogą wiązać się z niewykonaniem wezwania, czyli o możliwości nałożenia kary porządkowej stosownie do postanowień art. 262 § 1 O.p.
W uzasadnieniu do postanowienia organu pierwszej instancji, podniesiono, iż Spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie oraz nie przedłożyła ich do dnia wydania postanowienia. Jak podał organ, przy wymierzeniu kary wzięto pod uwagę charakter i rodzaj niedopełnionego przez Spółkę obowiązku, fakt ignorowania wezwań oraz lekceważący stosunek do realizacji ustawowego obowiązku. W postanowieniu podkreślono, iż kara porządkowa nałożona na Spółkę w wysokości 2000,00 zł przy jej maksymalnym wymiarze wynoszącym 3 000 zł jest adekwatna do rodzaju i skutków uchybienia oraz do kwoty podatku za sporną nieruchomość, którą organ podatkowy mógłby ustalić z uwagi na zabudowania posadowione na nieruchomości.
Wyjaśniono ponadto, że celem kary porządkowej jest dyscyplinowanie uczestników postępowania, a wnioskowane przez organ wyjaśnienia dotyczące wykorzystania nieruchomości w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej moją wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcia w prowadzonych postępowaniach podatkowych. Zaznaczono również, że organ realizuje wskazania SKO zawarte w decyzjach z dnia 15 grudnia 2020r.
W złożonym zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 17 stycznia 2022r., Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazała, że w toku postępowania przedstawiono wyjaśnienia i udzielono odpowiedzi na wszelkie zadawane pytania, a także przekazano dokumenty, w tym przedłożono zestawienie powierzchni oraz wyjaśniono, z czego wynikają różnice w deklarowanych powierzchniach z danymi wskazywanymi w składanych deklaracjach podatkowych. Tym samym kolejne wnioski organu o udzielenie wyjaśnień w zakresie powierzchni oraz przedstawienie zestawień, którymi Spółka nie dysponuje, są dla Spółki niezrozumiałe.
SKO postanowieniem z dnia 17 marca 2022r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 17 stycznia 2022r. o nałożeniu kary porządkowej w kwocie 2000,00 zł.
SKO podzieliło stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2022r. wyjaśniając, iż organ podatkowy może żądać od strony postępowania złożenia wyjaśnień o okolicznościach związanych ze sprawą, co jest tym bardziej uzasadnione, gdy strona posiada wiedzę bądź dowody niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. SKO zaznaczyło, że podatnik nie jest właściwym podmiotem do oceny tego, jakie dokumenty czy informacje są istotne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i nie ma podstaw do kwestionowania potrzeby ich złożenia. Obowiązkiem strony jest przedstawienie żądanych dokumentów. Organ odwoławczy podkreślił, iż Spółka trzykrotnie zignorowała wezwania organu podatkowego, dając tym samym wyraz braku woli współpracy z organem. Podniesiono, iż żądania organu pozostawały w bezpośrednim związku z przedmiotem postępowania podatkowego i były niezbędne do wyjaśnienia sprawy.
W przekonaniu SKO nie znajdują uzasadnienia zarzuty, jakoby Skarżąca ostatecznie w swoim zażaleniu na postanowienie w przedmiocie nałożenia kary porządkowej, udzieliła jednoznacznej odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego. Jak podkreśliło SKO, Spółka nie wyjaśniła wszystkich spornych kwestii, wskutek czego rozbieżne i niejasne wskazanie powierzchni użytkowej uniemożliwia w dalszym ciągu zakończenie postępowania i prawidłowe określenie wysokości zobowiązania podatkowego. W piśmie z dnia 25 lutego 2020 r. Spółka, odpowiadając na wezwanie organu podatkowego, wskazała powierzchnie użytkowe wszystkich pomieszczeń, w tym zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w latach 2017-2019, które wedle jej wyjaśnień wynikały z inwentaryzacji budynku. W piśmie z dnia 6 lipca 2021 r. wskazała natomiast inne powierzchnie użytkowe, wyjaśniając zarazem, że "nie ma bardziej szczegółowej inwentaryzacji poza przedstawioną w ww. piśmie". Wobec tych rozbieżności, organ ponownie wezwał Spółkę do uzupełnienia wyjaśnień i dokumentów w zakresie zmian, które miały wpływ na zadeklarowanie innych powierzchni użytkowych przedmiotowych nieruchomości wykazanych przez Spółkę w deklaracjach na podatek od nieruchomości za lata 2017-2021. W piśmie z dnia 10 sierpnia 2021 r. Spółka wyjaśniła, że powierzchnie na potrzeby opodatkowania za lata 2017-2019 wskazała bez przeprowadzania inwentaryzacji powierzchni przedmiotowego budynku, a jedynie na podstawie danych wynikających z różnych dokumentów sporządzonych na cele inne niż na potrzeby podatku od nieruchomości. Z kolei, gdy idzie o powierzchnie użytkowe wykazywane w deklaracjach za lata 2020-2021 Spółka wskazała powierzchnię użytkową zgodnie z przeprowadzoną na te potrzeby inwentaryzacją przedmiotów opodatkowania (z której jednak nie przedstawiła żadnej dokumentacji) a różnica w powierzchni pomiędzy tymi dokumentami wynika z różnic w wynikach pomiarów powierzchni tych lokali, w tym również na skutek wcześniejszego braku wyodrębnienia powierzchni klatki schodowej. Jako że wyjaśnienia te były sprzeczne z wyjaśnieniami złożonymi w piśmie z dnia 25 lutego 2020 r., organ pismami z dnia 10 września 2021 r., 2 listopada 2021 r. i 25 listopada 2021 r. wzywał Spółkę do wyjaśnienia rozbieżności i wskazania rzetelnych i spójnych wyjaśnień związanych ze wskazanymi w deklaracjach podatkowych za lata 2017-2021 powierzchniami użytkowymi nieruchomości, które ze względu na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy musiały zostać dokładnie wyjaśnione. W decyzji SKO wskazano, iż na żadne z wyżej wymienionych wezwań Spółka nie odpowiedziała. Co również istotne, Spółka podnosi, że sporna nieruchomość przy ul. [...] w C. nabyta została na potrzeby Zakładu P., jednakże przeprowadzone przez organ podatkowy oględziny nieruchomości podważają okoliczność, jakoby nieruchomość zajęta była na prowadzenie tegoż. Ponadto w przedkładanych wyjaśnieniach i deklaracjach Spółka wskazuje do opodatkowania lokale mieszkalne (w tym zwolnione od podatku na prowadzenie Zakładu P.), podczas gdy w swojej ofercie handlowej oferuje na wynajem lokale użytkowe. SKO stanęło na stanowisku, iż ustalenie poprawnych i zgodnych ze stanem faktycznym powierzchni użytkowych spornej nieruchomości, a także sposobu jej wykorzystywania w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej pozostaje kluczowe w prowadzonym przez organ podatkowy postępowaniu wymiarowym. Spółka zaś do dnia wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia kary porządkowej nie udzieliła w terminie stosownych wyjaśnień niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego mającego wpływ na zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego. Jak końcowo stwierdziło SKO, zasadnie organ pierwszej instancji przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 262 § 1 O.p.
Na powyższe postanowienie SKO, Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do tut Sądu skargę.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
- art. 262 § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w. zw. z art. 239 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a tym samym utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary porządkowej z tytułu niezłożenia w terminie wyjaśnień oraz żądanych przez organ podatkowy dokumentów, w sytuacji, w której Spółka wykonała nałożony na nią obowiązek;
- art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 189 § 1 w zw. z art. 262 § O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nałożenie na Skarżącą kary porządkowej za niewykonanie obowiązku przedstawienia organowi podatkowemu dokumentów, w sytuacji, w której Spółka nie dysponowała wymaganymi przez Prezydenta Miasta C. dokumentami, a nadto w sytuacji, w której to na organie spoczywa obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, zaś okoliczności, które mają zostać wykazane dokumentami, o które organ pierwszej instancji zwracał się do Spółki, mogą zostać samodzielnie ustalone przez organ podatkowy;
- art. 121 § 1 , art. 122 w zw. z art. 187 § 1 oraz 191 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż zaistniały przesłanki warunkujące nałożenie na Spółkę kary porządkowej, podczas gdy, na całym etapie postępowania Skarżąca współpracowała z organem podatkowym, składała obszerne wyjaśnienia i przedkładała wszelkie dokumenty, które znajdowały się w jej posiadaniu i były przydatne z punktu widzenia postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tymłu podatku od nieruchomości, a nadto pomimo tego, że uzupełniła wyjaśnienia i dokumenty, o które zwracał się organ w ostatnich kierowanych do Spółki wezwaniach.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO oraz postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wniesiono ponadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, który to wniosek został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.
Zdaniem Skarżącej w toku postępowania podatkowego współpracowała ona i w dalszym ciągu współpracuje z organem podatkowym, przekazuje wszelkie dokumenty w posiadaniu których się znajduje, udziela obszernych wyjaśnień. Według Spółki odpowiedziała ona również na ostatnie kierowane do niej wezwania, co powoduje, że w świetle wykonania zobowiązania nie ma podstaw do nakładania i utrzymania w mocy orzeczenia w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. W skardze zaznaczono, iż organ pierwszej instancji zwracał się do Spółki z wezwaniem o wydanie m. in. dokumentów z inwentaryzacji nieruchomości, jednak Spółka nie posiada takich dokumentów, a w związku z tym nie miała możliwości ich złożenia. Dodatkowo, w skardze podkreślono, że w związku z prowadzonym postępowaniem, na prośbę przedstawicieli Skarżącej, pracownik Spółki udał się do nieruchomości i dokonał pomiarów powierzchni na potrzeby podatku od nieruchomości, tj. wyłączając powierzchnię chociażby klatek schodowych, z czego nie została sporządzona dokumentacja. Pomimo tego, że Spółka przekazała informację, iż nie znajduje się w posiadaniu dokumentów, o jakie zwraca się organ została nałożona na nią kara porządkowa.
W ocenie Spółki, to na organach podatkowych ciąży obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Zważywszy natomiast, iż organ za pomocą dokumentów w postaci inwentaryzacji zmierza do wykazania okoliczności związanych z powierzchnią budynku podlegającą opodatkowaniu, nic nie stoi na przeszkodzie, aby sam dokonał stosownych pomiarów, tym bardziej w sytuacji, w której neguje wszelkie dane i wyjaśnienia przekazywane w tym zakresie przez podatnika.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary porządkowej w wysokości 2 000,00 zł w związku z niedostarczeniem przez nią w wyznaczonym terminie żądanych wyjaśnień i dokumentów, bez uzasadnionej przyczyny – wydane w toku postępowania podatkowego.
Zakres przedmiotowy stosowania kar porządkowych uregulowany został szczegółowo w art. 262 § 1 pkt 1-3 O.p. Zawarty w tym przepisie katalog czynów zagrożonych karą porządkową ma charakter zamknięty, co oznacza, że nie można zastosować tej kary do innych czynów aniżeli w nim określone, i to nawet wtedy, gdyby ich wystąpienie obiektywnie utrudniało prowadzenie postępowania lub hamowało jego tok. Warunkiem wymierzenia omawianej kary porządkowej jest ponadto pouczenie przez organ wezwanego o skutkach niezastosowania się do wezwania.
Zgodnie z art. 262 § 1 O.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:
- bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, (pkt 2) lub
- bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach (pkt 2a), mogą zostać ukarani karą porządkową do 3.000 zł.
Z powyższego przepisu wynika, że przesłanką nałożenia kary porządkowej jest skierowanie do strony przez organ podatkowy prawidłowego wezwania do określonego zachowania się, z którego powinno wynikać w sposób jasny i precyzyjny, jakiego zachowania, spośród wymienionych w art. 262 § 1 O.p. oczekuje organ podatkowy, a nastąpienie bezzasadna odmowa strony wykonania wezwania.
Wyjaśnienia służą do przybliżenia okoliczności mających związek z ustalanym stanem faktycznym (wskazania źródeł dowodowych). Bezzasadność odmowy złożenia wyjaśnień należy interpretować w ten sposób, że strona była obowiązana do udzielenia wyjaśnień, nie dopełniła tego obowiązku, nie podając jednocześnie istotnych powodów, które uzasadniałyby nieudzielanie żądanych wyjaśnień. Odmowa musi mieć więc charakter jednoznaczny i wskazywać na brak woli poddania się obowiązkom nałożonym przez organy podatkowe.
Celem powyższej regulacji jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych. Równocześnie przepis ten ma zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie.
W rozpoznanej sprawie przedmiotem postępowania podatkowego jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2017 – 2021.
W toku postępowania podatkowego skierowano do Skarżącej trzy wezwania w trybie art. 155 § 1 O.p. Stosownie do tego przepisu, organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
Osoba wezwana na podstawie art. 155 § 1 O.p. jest zobowiązana podporządkować się temu wezwaniu. To organ podatkowy, jako gospodarz i prowadzący postępowanie, decyduje o tym, jakiej czynności osoba wezwana powinna dokonać (np. złożenie pisemnych wyjaśnień). Na organie spoczywa bowiem nie tylko obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, ale także zapewnienie, aby postępowanie prowadzone było sprawnie, bacząc na dochowanie ustawowych terminów jego zakończenia. Nie oznacza to jednak, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu, wynika to bowiem jednoznacznie z art. 189 § 1 i 2 O.p. Szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie może być tak, by on decydował, które dane przekazać organowi podatkowemu, a które nie mają znaczenia w sprawie (por. np. wyrok NSA z 22 marca 2022r., sygn. akt III FSK 436/21).
W sytuacji gdy wezwany nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od niego wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu. Ocena czy przedłożenie danego dowodu jest niezbędne pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie (por. wyroki NSA z 16 marca 2017r. sygn. akt I FSK 1734/15, z 19 listopada 2010r., sygn. akt II FSK 1270/09).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zostały spełnione wszystkie wymagane prawem warunki zastosowania kary porządkowej.
W toku postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2017 – 2021, pismem z dnia 10 września 2021r. w trybie art. 155 § 1 O.p. organ wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]. Pismo zostało doręczone Spółce w dniu 21 września 2021r. Skarżąca w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania nie złożyła stosownych wyjaśnień. Następne wezwanie do omawianych wyjaśnień i dokumentów zostało doręczone Spółce dnia 9 listopada 2021r. Wobec braku reakcji Spółki, organ wystosował trzecie wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących wspomnianej nieruchomości, które Spółka odebrała w dniu 2 grudnia 2021r. Skarżąca ponownie nie zastosowała się do wymogów wezwania.
Każde wezwanie zostało skonstruowane w ten sposób, że zawierało wprowadzenie z którego adresat mógł się dowiedzieć z jakich względów żądane informacje są mu niezbędne i jakie okoliczności mają być za ich pomocą ustalone.
W ocenie Sądu, dane których żądano pozostawały w związku z przedmiotem postępowania podatkowego. Organ domagał się m. in. przedstawienia przez Skarżącą informacji (wyjaśnień i dokumentów) dot. nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], w szczególności zażądano wyjaśnień w zakresie sposobu wykorzystania spornej nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej, celu zakupu nieruchomości, oferty handlowej związanej z przedmiotową nieruchomością oraz wyjaśnień różnic w powierzchni użytkowej budynków, zadeklarowanej w latach 2017-2021.
Skarżąca nie udzieliła wyjaśnień i nie przedłożyła części dokumentów, o które była wzywana. Termin odpowiedzi na wezwania wynosił każdorazowo 14 dni i w ocenie Sądu, był odpowiedni mając na uwadze zakres i stopień skomplikowania czynności, które miała wykonać wezwana Spółka.
Według Sądu, podnoszone przez Skarżącą okoliczności, iż współpracowała ona z organami i przekazywała wszelkie dokumenty oraz udzielała obszernych wyjaśnień, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy.
W piśmie z dnia 10 sierpnia 2021 r. Spółka wyjaśniła, że powierzchnie na potrzeby opodatkowania za lata 2017-2019 wskazała bez przeprowadzania inwentaryzacji powierzchni przedmiotowego budynku, a jedynie na podstawie danych wynikających z różnych dokumentów sporządzonych na cele inne niż na potrzeby podatku od nieruchomości. Z kolei gdy idzie o powierzchnie użytkowe wykazywane w deklaracjach za lata 2020-2021 Spółka wskazała powierzchnię użytkową zgodnie z przeprowadzoną na te potrzeby inwentaryzacją przedmiotów opodatkowania (z której jednak nie przedstawiła żadnej dokumentacji), a różnica w powierzchni pomiędzy tymi dokumentami wynika z różnic w wynikach pomiarów powierzchni tych lokali, w tym również na skutek wcześniejszego braku wyodrębnienia powierzchni klatki schodowej. Jako że wyjaśnienia te były sprzeczne z wyjaśnieniami złożonymi w piśmie z dnia 25 lutego 2020 r., organ pismem z dnia 10 września 2021 r. wystosował wezwanie, na które Skarżąca nie odpowiedziała.
Tymczasem za usprawiedliwione niewykonanie obowiązku traktować należy tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiały jej zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ podatkowy, nawet przy dołożeniu należytej staranności (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2017r. sygn. akt I FSK 992/15).
Postawa Skarżącej w toku postępowania podatkowego nosi cechy, co najmniej braku należytej staranności.
Z przedstawianych względów Sąd uznał, że organy słusznie oceniły brak wykonania nałożonych na Spółkę obowiązków jako bezzasadną odmowę ich wykonania.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA (por. np. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020r., sygn. akt II FSK 919/20), kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest bezzasadność odmowy dokonania konkretnej czynności procesowej, przy czym pod pojęciem tym należy rozumieć odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy - co miało miejsce w analizowanym przypadku. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód uniemożliwiających jego wykonanie. Tego rodzaju przeszkód w rozpoznawanej sprawie nie było.
Podkreślić należy także, że organ podatkowy jest gospodarzem postępowania, ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu (por. wyroki NSA z 19 listopada 2010r., sygn. akt II FSK1270/09, z 30 listopada 2010r., sygn. akt II FSK 921/10).
Co również istotne, organ podjął czynności dyscyplinujące Skarżącą, gdyż po bezskutecznym upływie terminu zakreślonego w wezwaniu z dnia 10 września 2021r. Skarżąca była wzywana jeszcze dwukrotnie. Ponadto Spółka została trzykrotnie (w każdym wezwaniu) pouczona o skutkach, jakie mogą wiązać się z niewykonaniem wezwania, czyli o możliwości nałożenia kary porządkowej stosownie do postanowień art. 262 § 1 O.p.
W przekonaniu Sądu, nałożenie na Skarżącą kary porządkowej z powodu nieprzedstawienia żądanych dokumentów i wyjaśnień przez stronę oraz utrudnianie w ten sposób czynności podejmowanych w ramach postępowania podatkowego, było zasadne. Jak słusznie wskazały organy, karę porządkową stosuje się w celu zapewnienia sprawnego przebiegu postępowania i wydania rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie. Skarżąca bezsprzecznie nie zastosowała się do części treści wezwań, nie udzieliła wyjaśnień co do istotnych okoliczności faktycznych z punktu widzenia prowadzonego postępowania podatkowego i to bez uzasadnionej przyczyny. To zaś stanowi asumpt do wymierzenia kary porządkowej. Organ nakładający karę przywołał w postanowieniu adekwatną i uzasadnioną okolicznościami sprawy, podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia.
Końcowo należy wskazać, że Skarżąca została prawidłowo pouczona, że niezastosowanie się do wezwania w określonym terminie może skutkować nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 O.p. W rozpoznawanej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki do nałożenia kary porządkowej, zarówno materialne jak i formalne, co sprawia, że organ w realiach sprawy był władny taki środek zastosować. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, jakoby organy niewłaściwie zastosowały art. 262 § 1 O.p.
W ocenie Sądu, organ I instancji nakładając na Spółkę karę porządkową w wymiarze 2 000,00 zł należycie uzasadnił jej wysokość, wskazując okoliczności, które legły u podstaw jej wymiaru. W ocenie Sądu, wysokość nałożonej kary jest adekwatna do postawy Skarżącej jaką przyjęła ona wobec obowiązków nałożonych przez organ pierwszej instancji, jaki i skutków naruszenia.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, a także nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. SKO, nie ograniczając się do zarzutów zażalenia, przeanalizowało całość okoliczności związanych z nałożeniem na Spółkę kary porządkowej, zweryfikowało poprawność wezwań i poprawność ich doręczenia oraz poddało szczegółowej analizie wystąpienie przesłanek do nałożenia kary porządkowej.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm.), Sąd oddalił skargę

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI